VI SA/Wa 615/09 - Wyrok

Data orzeczenia	2009-06-26	
Data wpływu	2009-04-09	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Andrzej Czarnecki
Jolanta Królikowska-Przewłoka /przewodniczący/
Magdalena Maliszewska /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6254 Usługi telekomunikacyjne i eksploatacja sieci telekomunikacyjnych	
Hasła tematyczne	Telekomunikacja	
Sygn. powiązane	II GSK 848/09	
Skarżony organ	Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2002 nr 153 poz 1270; art. 135, art. 145 par. 1 lit. c, art. 153;  Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Dz.U. 2000 nr 98 poz 1071; art. 145 par. 1, art. 146 par. 1, art. 155, art. 156 par. 1, art. 161 par. 1, art. 163; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r.- Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jednolity
Dz.U. 2004 nr 171 poz 1800; art. 48 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Królikowska-Przewłoka Sędziowie Sędzia WSA Andrzej Czarnecki Sędzia WSA Magdalena Maliszewska (spr.) Protokolant Monika Bodzan po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009 r. sprawy ze skargi T. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] kwietnia 2007 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji zatwierdzającej projekt cennika pod nazwą "Cennik usługi krajowe łącza dzierżawione [...]" 1. stwierdza nieważność decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...]); 2. uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...]); 3. stwierdza, że decyzje opisane w punktach 1 i 2 nie podlegają wykonaniu; 4. zasądza od Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej na rzecz T. S.A. z siedzibą w W. kwotę 457 (czterysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie decyzją z dnia [...] kwietnia 2007 r. Nr [...] Prezes Urzędu Komunikacji Elektronicznej (dalej jako: Prezes UKE), po rozpoznaniu wniosku T. S.A. z siedzibą w W. o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] zmieniającą na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. oraz art. 48 ust. 2 Pt decyzję Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] w ten sposób, że Prezes UKE zgłosił sprzeciw wobec przedłożonego przez T. SA pismem z dnia [...] marca 2006 r. znak [...] projektu nowego "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione [...]" w części dotyczącej opłat za usługę dzierżawy łączy analogowych dla pasma 300-3400 Hz zwykłej jakości i radiofonicznych analogowych oraz w części dotyczącej opłat za usługę dzierżawy łączy analogowych dla pasma 300-3400 Hz specjalnej jakości - utrzymał w mocy zakwestionowaną decyzję.

Do wydania powyższego rozstrzygnięcia doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym:

W dniu [...] marca 2006 r. T. S.A. przekazała Prezesowi UKE projekt nowego "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione [...]", który został zatwierdzony decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...] (zwaną dalej: "decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r." lub "Decyzją pierwotną").

Zawiadomieniem z dnia [...] listopada 2006 r. Prezes UKE poinformował T. S.A. (skarżąca) o wszczęciu postępowania administracyjnego, w trybie art. 155 kpa w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. zwracając się jednocześnie do skarżącej o wyrażenie zgody na zmianę decyzji. Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. T. S.A. nie wyraziła zgody na zmianę decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w trybie art. 155 kpa.

W związku z brakiem zgody skarżącej na zmianę decyzji, Prezes UKE wszczął postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w trybie art. 161 kpa (pismo z dnia [...] listopada 2006 r.), zaś decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] umorzył postępowanie wszczęte w trybie art. 155 kpa.

Po przeprowadzeniu postępowania dowodowego Prezes UKE pismem z dnia [...] grudnia 2006 r. zawiadomił T. S.A. o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych w sprawie materiałów i dowodów, zakreślając spółce termin do dokonania tej czynności.

Decyzją z dnia [...] grudnia 2006 r. Nr [...] (zwaną dalej "decyzją z [...] grudnia 2006 r.") Prezes UKE zmienił decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. w ten sposób, że zgłosił sprzeciw wobec części przedłożonego cennika.

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. T. S.A. wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z dnia [...] stycznia 2007 r.), w której zarzuciła Prezesowi UKE wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem:

1. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 ustawy z dnia 16 lipca 2004 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 ze zm.) zwanej dalej "Pt", oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej zmieniającej decyzję administracyjną wydaną bez podstawy prawnej,

2. art. 48 ust. 2 Pt poprzez:

- uznanie przez Prezesa UKE, iż przysługuje mu prawo do zgłoszenia sprzeciwu do cennika pomimo, że upłynął termin do jego zgłoszenia,

- zgłoszeniu sprzeciwu do cennika w oparciu o nie przewidzianą przez przepisy prawa podstawę prawną,

3. art. 161 § 1 kpa poprzez przyjęcie przez Prezesa UKE, iż zachodzą okoliczności umożliwiające zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej,

4. art. 77 §1 i 107 § 1 i § 3 kpa poprzez nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, brak dokonania własnych ustaleń, nie wskazanie w uzasadnieniu faktów uznanych za udowodnione oraz faktów, którym organ odmówił wiarygodności.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. ewentualnie o uchylenie decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.

W uzasadnieniu wniosku w odniesieniu do zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 Pt oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa wskazała, że naruszenie to nastąpiło, w ocenie skarżącej, poprzez dokonanie zmiany decyzji ostatecznej, która została wydana bez podstawy prawnej. Dowodząc zasadności przedmiotowego zarzutu skarżąca podniosła, iż nie istnieje podstawa do wydania decyzji zatwierdzającej projekt cennika. Odwołując się do treści art. 48 Pt spółka wskazała, że gdyby projekt cennika wymagał zatwierdzenia w drodze decyzji, upływ 30-dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu nie miałby żadnego znaczenia, gdyż cennik i tak mógłby wejść w życie dopiero po wydaniu przez Prezesa UKE decyzji o jego zatwierdzeniu. Ponadto po upływie 30 dni od przedłożenia projektu cennika Prezes UKE mógłby wydać jedynie decyzję zatwierdzającą cennik, nawet jeżeli cennik byłby sprzeczny z przepisami Pt.

Uzasadniając zarzut naruszenia z art. 48 ust. 2 Pt strona wskazała, że Prezes UKE nie miał prawa złożyć sprzeciwu do Cennika w wymienionej decyzji, gdyż termin do złożenia sprzeciwu upłynął. Sprzeciw złożony po upływie 30 dni nie wywołuje, zdaniem spółki, skutków prawnych. Z treści decyzji wynika natomiast, że organ zmienia decyzję w ten sposób, że zgłasza sprzeciw, co nastąpiło po upływie ponad 6 miesięcy od przedłożenia projektu. Dodatkowo strona podniosła, że nawet gdyby termin do złożenia sprzeciwu nie upłynął to brak jest przesłanek warunkujących jego złożenie. Strona zaakcentowała, że prawidłowość ustalenia cen została zweryfikowana przez organ w postępowaniu w którym wydano decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r. tym samym Prezes UKE uznał wówczas, że T. S.A. przygotowała cennik zgodnie z obowiązującymi przepisami Pt.

Naruszenie art. 161 kpa, nastąpiło w ocenie spółki poprzez przyjęcie przez Prezesa UKE, iż zachodzą okoliczności umożliwiające zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej, w trybie art. 161 § 1 kpa. Zdaniem strony, fakt podniesienia opłat za łącza analogowe nie może być utożsamiany z naruszeniem ważnych interesów Państwa.

Po rozpoznaniu opisanego wyżej wniosku, Prezes UKE wydał w dniu [...] kwietnia 2007 r. decyzję utrzymującą w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r.

Odpierając zarzuty zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Prezes UKE stwierdził, że po raz kolejny przeanalizował czy wszystkie przesłanki wymienione w art. 161 § 1 kpa zostały spełnione w momencie wydania przez Prezesa UKE decyzji nr [...] z dnia [...] grudnia 2006 r. Zdaniem organu została spełniona przesłanka charakteru ostatecznego decyzji.

Analizując przesłankę polegającą na braku możliwości wzruszenia decyzji w innym trybie organ odwoławczy stwierdził, że stosownie do postanowień art. 221 ust. 1 pkt 3 lit. l) Pt, przedsiębiorca telekomunikacyjny, który przed dniem wejścia w życie Pt był operatorem o znaczącej pozycji rynkowej lub w stosunku do którego wydano decyzję ustalającą znaczącą pozycję rynkową, po uprawomocnieniu się tej decyzji, w zakresie świadczenia usług dzierżawy łączy telekomunikacyjnych - jest obowiązany do wykonywania obowiązków, o których mowa w art. 47 Pt, w tym obowiązku przedkładania cennika lub regulaminu świadczenia usług obejmujących zapewnienie części lub całości minimalnego zestawu łączy dzierżawionych w celu ich zatwierdzenia, określonego na gruncie przepisu art. 47 ust. 8 Pt.

W myśl art. 48 ust. 1 Pt, przedsiębiorca telekomunikacyjny, na którego nałożono obowiązek, o którym mowa wart. 47 ust. 8 Pt, zobowiązany jest do przedkładania Prezesowi UKE projektów cenników i regulaminów świadczenia usług, wraz z uzasadnieniem, w terminie co najmniej 30 dni przed planowanym terminem wprowadzenia w życie cennika lub regulaminu świadczenia usług lub ich zmian.

Zgodnie z przepisem art. 48 ust 2 Pt, Prezes UKE, w drodze decyzji, w terminie 30 dni od dnia przedłożenia projektu cennika lub regulaminu świadczenia usług lub ich zmiany, może zgłosić sprzeciw, jeżeli projekt cennika lub regulaminu jest sprzeczny z decyzjami, o których mowa wart. 46 ust. 2 i art. 47 ust. 1 i 7 lub z przepisami niniejszej ustawy i zobowiązać przedsiębiorcę telekomunikacyjnego do przedstawienia poprawionego cennika lub regulaminu, w części objętej sprzeciwem.

Prezes UKE podkreślił jednocześnie, iż z mocy prawa organ regulacyjny dokonuje zatwierdzenia cenników przedkładanych przez T. ex ante. Tym samym, Prezes UKE nie ma możliwości antycypowania wszystkich możliwych skutków, jakie mogą wystąpić z powodu wydania przez niego decyzji zatwierdzającej dany cennik. Jednocześnie przepisy Pt nie przewidują odrębnej podstawy prawnej, na mocy której Prezes UKE byłby uprawniony do oceny oddziaływania cennika i ewentualnie w miarę potrzeby egzekwowania zmiany cennika ex post, jeżeli nie ulegają zmianie obowiązki nałożone na operatora.

Stwierdzono, że już po wydaniu w dniu [...] czerwca 2006 r. decyzji zatwierdzającej projekt "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione [...]" Prezes UKE otrzymał pisma z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, dalej "MSWiA", a także od Starosty Powiatu T. (pismo z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] informujące, że wejście w życie z dniem [...] stycznia 2007 r. zatwierdzonego przez niego w dniu [...] czerwca 2006 r. "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione [...]", powodujące podwyżkę miesięcznych opłat abonamentowych za łącza analogowe dla pasma 300-3400 Hz zwykłej i specjalnej jakości, może wywołać poważne szkody dla ważnych interesów Państwa. Na dzień wydania Decyzji zatwierdzającej powyższą zmianę Cennika, Prezes UKE nie dysponował informacjami o ilości, rodzaju i długości wykorzystywanych przez Abonentów łączy dzierżawionych, których to brak, jak okazało się post factum, przyczynił się do zagrożenia poważnymi szkodami dla gospodarki narodowej.

Dopuszczalność zmiany decyzji na podstawie art. 161 kpa jest uzależniona od zastosowania przez organ wszystkich środków, które pozwolą uniknąć zastosowania tej konstrukcji prawnej, będącej wyjątkiem od zasady stabilności ostatecznych decyzji administracyjnych. Tymczasem w dniu [...] listopada 2006 r. T. przedstawiła ostateczne stanowisko w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w trybie art. 155 kpa, w którym nie wyraziła zgody na jej zmianę. W tym stanie rzeczy w dniu [...] grudnia 2006 r. Prezes UKE decyzją nr: [...] umorzył postępowanie administracyjne w sprawie zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w trybie art. 155 kpa.

Zwrócono także uwagę, że brak jest przepisów szczególnych, o których mowa w treści art. 163 kpa, a które uprawniałyby Prezesa UKE do uchylenia lub zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. ponieważ w przepisach Pt nie ma podstawy prawnej, na mocy której Prezes UKE byłby uprawniony do oceny oddziaływania cennika i ewentualnie w miarę potrzeby egzekwowania zmiany cennika ex post, jeżeli wynika to z oceny skutków wprowadzonego cennika a nie ulegają zmianie obowiązki nałożone na operatora.

Opierając się na przedłożonych powyżej informacjach o skutkach nowego cennika dla zadań wykonywanych przez organy administracji publicznej, a także biorąc pod uwagę możliwe zagrożenia dla gospodarki narodowej, oraz uwzględniając, że nie ma innej możliwości usunięcia przyczyn tego stanu (w szczególności T. pismem z dnia [...] listopada 2006 r. nie wyraziła zgody na jej zmianę w trybie art. 155 kpa) Prezes UKE podjął decyzję o zmianie Decyzji w trybie art. 161 kpa.

Z powyższych względów ponownie rozpatrując sprawę Prezes UKE stwierdził, że w trakcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. prawidłowo uznał, iż została spełniona przesłanka braku możliwości wzruszenia decyzji w innym trybie.

Organ stwierdził, że decyzja zmieniająca decyzję ostateczną na podstawie -art. 161 kpa może być podjęta w sytuacji, gdy źródłem szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa jest jej wykonanie. Wówczas zastosowanie powołanego przepisu wywołuje skutek ex nunc. Omawiany środek służy bowiem usunięciu następstw decyzji, a nie porządkowaniu stanu prawnego. Organ zaakcentował zasadę praworządności, wyrażoną w art. 6 i 7 kpa, nakazującą organom administracji państwowej ścisłe przestrzeganie przepisów prawa, dążenie do wnikliwego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz dbanie o to, aby przy załatwieniu sprawy uwzględniony był należycie interes społeczny oraz słuszny interes obywateli. Mając powyższe na uwadze, Prezes UKE wskazał, że w niniejszej sprawie należało zbadać, czy wejście w życie (z dniem [...] stycznia 2007 r.) decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., a tym samym zatwierdzonych uprzednio przez Prezesa UKE znacznych podwyżek opłat za dzierżawione łącza analogowe dla pasma 300-3400 Hz zwykłej jakości i radiofonicznych analogowych oraz za dzierżawione łącza analogowe dla pasma 300-3400 Hz specjalnej jakości, doprowadzi do poważnych szkód w gospodarce narodowej lub zagrozi ważnym interesom Państwa. Powyższe uzasadniałoby zastosowanie przez Prezesa UKE przepisu art. 161 kpa w celu zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., poprzez zgłoszenie sprzeciwu wobec przedmiotowego Cennika w części dotyczącej opłat za dzierżawę łączy analogowych dla pasma 300-3400 Hz zwykłej i specjalnej jakości oraz radiofonicznych analogowych.

Organ podniósł, iż podstawą wszczęcia przez Prezesa UKE postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. było uzyskanie wiadomości z MSWiA oraz od Starosty Powiatu T., o skutkach podwyżki cen za łącza analogowe dla podległych mu służb publicznych. W rozpatrywanej sprawie zostały także wzięte pod uwagę napływające do Prezesa UKE skargi użytkowników, zarówno adresowane bezpośrednio do Urzędu, jak również przekazane przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów.

Ponownie rozpatrując sprawę Prezes UKE stwierdził, że zastosowanie przez niego przepisu art. 161 ust. 1 kpa w celu zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., poprzez zgłoszenie sprzeciwu wobec przedmiotowego Cennika w części dotyczącej opłat za dzierżawę łączy analogowych dla pasma 300-3400 Hz zwykłej i specjalnej jakości oraz radiofonicznych analogowych było uzasadnione i niezbędne dla ochrony dóbr wymienionych w art. 161 §1 kpa Prezes UKE podkreślił, że rozważył wystąpienie przesłanek, wynikających z art. 161 kpa, a w szczególności "zapobieganie poważnym szkodom dla ważnych interesów Państwa".

Odwołując się do pojęcia "poważne szkody" (art. 161 kpa) organ stwierdził, że pod tym pojęciem należy rozumieć straty materialne, których nie należy lekceważyć (wyrok WSA I SA 3206/02 z dn. 24 sierpnia 2004 r.).

Jak wskazano w piśmie MSWiA z dnia [...] listopada 2006 r. znak: [...] "[...]".

W swoim piśmie z dnia [...] listopada 2006 r. MSWiA przedstawiło szacunkowe zmiany wartości opłat za łącza analogowe, równocześnie zwracając uwagę, iż najbardziej negatywny efekt podwyżki występuje dla łączy krótkich. Zdaniem MSWiA spowodowane to jest faktem, że T. S.A. nieproporcjonalnie zwiększyła miesięczną opłatę abonamentową za to łącze. Jako przykład podano skalę zmian cen w Państwowej Straży Pożarnej, gdzie nie występują możliwości kompensacji opłat przez zmniejszenie kosztów poprzez obniżone ceny łączy cyfrowych, nie wykorzystywanych przez tę formację. Wg tych informacji dla 531 łączy (1514 km) o długości jednostkowej poniżej 16 km koszt całkowity wzrośnie z 465.879,36 zł (słownie: czterysta sześćdziesiąt pięć tysięcy osiemset siedemdziesiąt dziewięć złotych 36/100) do 2.025.700, 80 zł (słownie: dwa miliony dwadzieścia pięć tysięcy siedemset złotych 80/100) tj. o ponad 400 %.

W przypadku Policji szacunkowy wzrost kosztów wyniesie:

- łącza miejscowe 60.499,08 zł na 233.731,60 zł, tj. o. 286 %,

- łącza strefowe 174.617,40 zł na 221.480,50 zł, tj. 027 %,

- łącza międzymiastowe 40.250,96 zł na 52.598.93 zł, tj. 31 %.

Ponadto MSWiA podkreśliło, "że sytuacja taka dotyczyć będzie również innych podmiotów i służb grupy MSWiA tj. Straży Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Urzędzie Ministra, Urzędach Marszałkowskich ".

Powyższe, potwierdzają również informacje przekazane Prezesowi UKE przez Starostę Powiatu T., który w swoim wystąpieniu z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...] podnosi, iż przedmiotowa podwyżka generuje znaczne zwiększenie kosztów utrzymania Powiatowej Stacji Pogotowia Ratunkowego w T. oraz Komendy Miejskiej Państwowej Straży Pożarnej w T. działających wspólnie w Centrum Powiadamiania Ratunkowego obejmującym zasięgiem swojego działania ponad 300 000 mieszkańców.

Należy zwrócić uwagę, że obie informacje pochodzące od administracji publicznej wskazują na negatywne skutki nowego cennika dla wykonywania zadań publicznych w zakresie bezpieczeństwa i porządku publicznego. Skala problemu jest znacznie większa, ponieważ wszystkie jednostki samorządu terytorialnego wykonują podobne do Powiatu T. zadania publiczne, z wykorzystaniem ww. łączy.

Informacje na temat niekorzystnego wpływu opłat ustalonych przez T. w Cenniku usługi krajowe łącza dzierżawione tp zatwierdzonym decyzją z dnia [...]czerwca 2006 r. na sytuację finansową jednostek sektora finansów publicznych otrzymane od ww. podmiotów spowodowały, że Prezes UKE ponownie rozpatrując sprawę dnia [...] lutego 2007 r. zwrócił się do: Ministerstwa Obrony Narodowej (pismo znak: [...], Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji (pismo znak: [..]), Wojewodów oraz Marszałków Województw (pismo znak: [...] o przekazanie informacji o całkowitej liczbie, koszcie rocznym oraz przewidywanej zmianie wysokości opłat za korzystanie z łączy analogowych oraz łączy cyfrowych 2 Mbit/s wykorzystywanych przez podległe im podmioty publiczne.

Prezes UKE stwierdził, że uzyskanie obiektywnych informacji o całkowitej liczbie, koszcie rocznym oraz przewidywanej zmianie wysokości opłat za korzystanie z łączy analogowych oraz łączy cyfrowych 2 Mbit/s od możliwie największej liczby ich użytkowników z sektora finansów publicznych umożliwi dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego w niniejszej sprawie zgodnie z wyrażoną w art. 7 kpa zasady prawdy obiektywnej.

Odnosząc się do zarzutów podniesionych przez T. S.A. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2007 r. organ stwierdził, że nie zasługują na uwzględnienie. Odnośnie zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 7 Konstytucji oraz art. 6 Kpa w związku z art. 48 Pt polegającego na wydaniu decyzji administracyjnej zmieniającej decyzję administracyjną, która została wydana bez podstawy prawnej stwierdzono, że w art. 46 ust. 3 pkt 4 Pt ustawodawca przewidział wprost, że Prezes UKE może nałożyć na przedsiębiorcę telekomunikacyjnego obowiązek przedstawiania do zatwierdzenia cennika. Również art. 47 ust. 8 Pt daje Prezesowi UKE prawo do zobowiązania operatora do przedkładania cennika w celu jego zatwierdzenia.

Szczegółowy tryb zatwierdzania cennika został natomiast określony w art. 48 Pt. Zgodnie z ust. 1 tego artykułu T. jest zobowiązana przedkładać Prezesowi UKE projekt cennika wraz z uzasadnieniem w terminie co najmniej 30 dni przed planowanym terminem wprowadzenia cennika w życie. W art. 48 ust. 2 Pt przewidziano możliwość zgłoszenia przez Prezesa UKE sprzeciwu do przedłożonego projektu cennika w terminie 30 dni od dnia jego przedłożenia jeśli jest on sprzeczny z decyzjami, o których mowa wart. 46 ust. 2 i art. 47 ust. 1 lub z przepisami Pt.

Zdaniem Prezesa UKE art. 48 PT nie należy rozpatrywać samodzielnie a jedynie w zestawieniu z przepisem art. 46 ust. 3 pkt 4, art. 47 ust. 8, które wyraźnie mówią o "zatwierdzaniu" cennika. W tym miejscu należy podkreślić, że zgodnie z art. 104 § L organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (chyba, że przepisy kpa stanowią inaczej). Z treści powołanych przepisów wynika, że przedstawiany projekt "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione" powinien - być zatwierdzony przez Prezesa UKE poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Organ podniósł ponadto, że inny model kontroli projektów cenników przewidywał przepis art. 60 ustawy z 21 lipca 2000 r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. nr 73, poz. 852) zwanej dalej SPt. Nie mówił on o zatwierdzaniu przez organ regulacyjny projektu cennika przedłożonego przez operatora o znaczącej pozycji rynkowej a jedynie w ust. 2 opisywał instytucję sprzeciwu Prezesa URT wobec projektu cennika lub jego zmiany.

Z porównania treści przepisów art. 46 ust. A Pt oraz art. 60 S Pt .wynika że intencją ustawodawcy było wprowadzenie do Prawa telekomunikacyjnego instytucji zatwierdzania projektu cennika przedłożonego przez operatora o znaczącej' pozycji rynkowej.

W świetle powyższych argumentów Prezes UKE nie zgadza się z wyrażonym przez T. pogląd, że "przepisy Pt nie przewidują dla Prezesa UKE uprawnienia do wydania decyzji administracyjnej zatwierdzającej przedłożony projekt cennika".

Ustosunkowując się do wypowiedzi, w której T. dowodziła, że "gdyby projekt cennika wymagał zatwierdzenia w drodze decyzji, upływ 30 dniowego terminu na zgłoszenie sprzeciwu nie miałby żadnego znaczenia, gdyż cennik i tak mógłby wejść w życie dopiero po wydaniu przez Prezesa UKE decyzji o zatwierdzeniu cennika", Prezes UKE wyjaśnia, że jego zdaniem termin przewidziany w art. 48 ust. 2 ma na celu zapewnienie żeby w przypadku przedłużania się postępowania w sprawie zatwierdzenia projektu cennika z przyczyn formalnych, zobowiązany przedsiębiorca telekomunikacyjny miał przynajmniej pewność, że projekt cennika zostanie zatwierdzony w takiej wersji w jakiej został przez niego przekazany do organu regulacyjnego. Chodzi w tym przypadku o zminimalizowanie okresu niepewności zobowiązanego przedsiębiorcy telekomunikacyjnego, co do ostatecznego charakteru decyzji wydawanej w postępowaniu zatwierdzającym. Jeśli Prezes UKE nie zgłosi sprzeciwu w terminie 30 dni od dnia przedłożenia projektu cennika może po jego upływie wydać jedynie decyzję zatwierdzającą projekt cennika.

Należy ponadto podkreślić, że T. (co sama przyznaje we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) nie podniosła w trakcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. zarzutu braku podstawy prawnej dla prowadzenia tego postępowania. Tym samym uznała wówczas, że ww. decyzja została wydana prawidłowo i istniała podstawa prawna do jej wydania a zatem nie zachodzi przesłanka jej nieważności przewidziana wart. 156 § 1 pkt 2 kpa. Tym samym przesłanka nieważności przewidziana w tym przepisie nie będzie miała zastosowania do decyzji wydanej przez Prezesa UKE w trybie art. 161 § 1 kpa.

Odnośnie zarzutu naruszenia art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. z 1997 r. nr 78 poz. 483) stanowiącego, że organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, art. 6 kpa stanowiącego, że organy administracji publicznej działają na podstawie przepisów prawa to, zdaniem Prezesa UKE, przedstawione powyżej wyjaśnienia dotyczące podstaw prawnych do wydania decyzji Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz z dnia [...] grudnia 2006 r. dowodzą jednoznacznie, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana w oparciu o odpowiednie przepisy kpa oraz Pt i że zasada praworządności została w omawianym przypadku zachowana. W związku z powyższym ww. zarzuty T. oraz wniosek T. o stwierdzenie nieważności decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. zgłoszonego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2007 r. należy uznać za bezzasadne.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. art. 48 ust. 2 Pt polegającego zdaniem T. na uznaniu przez Prezesa UKE, iż przysługuje mu prawo do zgłoszenia sprzeciwu do Cennika, pomimo, iż upłynął ustawowy termin do jego zgłoszenia, oraz zgłoszeniu sprzeciwu do Cennika w oparciu o nieprzewidzianą przepisami prawa podstawę prawną. Organ po pierwsze podkreślił, że przytoczone przez T. argumenty odnośnie nieważności sprzeciwu zgłoszonego po upływie 30 dniowego terminu dotyczą art. 48 ust. 2 Pt a nie art. 161 § 1 kpa. Tymczasem Prezes UKE wszczął postępowanie zakończone wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art: 161 § 1 Kpa, a zatem nie toczyło się ono w trybie art. 48 ust. 2 Pt. Z powyższego względu podnoszona przez T. okoliczność upływu terminu do wniesienia sprzeciwu przez Prezesa UKE na podstawie art. 48 ust. 2 Pt nie oznacza naruszenia przez decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. art. 48 ust. 2 Pt, gdyż podstawą prawną wydania powyższej decyzji był art. 161 § 1 kpa dopuszczający uchylenie lub zmianę w niezbędnym zakresie każdej decyzji ostatecznej.

Interpretacja dokonana przez T. oznaczałaby, że przepis art. 161 § 1 byłby przepisem martwym, niemożliwym do zastosowania z uwagi na upływ ustawowego terminu na dokonanie określonej czynności przewidzianego w przepisie, który był podstawą do wydania decyzji będącej przedmiotem postępowania. Tymczasem z istoty powyższego przepisu wynika, że ma on stanowić rozwiązanie wyjątkowe stosowane w sytuacji, w której nie jest możliwe wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej w inny sposób czyli w "swoistym stanie wyższej konieczności" (W. Dawidowicz , Postępowanie administracyjne 1962, s. 256).

Po drugie odpowiadając na zarzut TP dotyczący zgłoszenia sprzeciwu do Cennika w oparciu o nieprzewidzianą przepisami prawa podstawę prawną Prezes UKE ponownie podkreślił, że zmiana decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. może nastąpić tylko poprzez zgłoszenie sprzeciwu do przedłożonego cennika.

Jeśli chodzi o zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzenia T., że: "prawidłowość ustalenia cen została zweryfikowana w postępowaniu, w którym wydana została Decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r., że Prezes UKE uznał tym samym, iż T. przygotowała Cennik zgodnie z obowiązującym Pt", "kwestia kryteriów i zasad ustalania przez T. opłat za usługi krajowe łącza dzierżawione była Prezesowi UKE znana w chwili wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. i nie została wówczas przezeń zakwestionowana" to należy zauważyć, że pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. zatwierdzającej projekt Cennika przedstawiony w dniu [...] marca 2006 r. a wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. Prezes UKE uzyskał informacje wskazujące jednoznacznie, że opłaty przewidziane w Cenniku usługi krajowe łącza dzierżawione tp zostały ustalone w sposób sprzeczny z przepisami Pt. Takimi informacjami Prezes UKE nie dysponował w chwili wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w związku z czym nie zakwestionował wówczas prawidłowości ustalenia przez T. opłat za usługę krajowych łączy dzierżawionych tp. Zdaniem Prezesa UKE powyższe naruszenie przepisów Pt nie polegało na ustaleniu opłat w inny sposób niż w oparciu o ponoszone koszty, ale polegało na naruszeniu art. 61 ust. 2 Pt tj. wymogu ich ustalania na podstawie przejrzystych, obiektywnych i niedyskryminujących kryteriów.

T. proponując zmiany wysokości opłat za usługę dzierżawy łączy argumentowała, że rezultaty podwyżki opłat za łącza analogowe zostaną skompensowane użytkownikom przez znaczącą obniżkę opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s. Zatwierdzając projekt Cennika decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes UKE wziął pod uwagę twierdzenia T., że większość jednostek publicznych korzysta zarówno z łączy analogowych jak i cyfrowych. Tymczasem jak wykazano w treści niniejszej decyzji w oparciu o informacje uzyskane w formie pisemnej od Wojewodów i Marszałków Województw przekazane w odpowiedzi na pismo Prezesa UKE z dnia [...] lutego 2007 r. znak: [...], a przeciwnie do twierdzenia T. zawartego we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2007 r. przytłaczająca większość jednostek sektora publicznego korzystających z łączy analogowych nie wykorzystuje łączy cyfrowych 2 Mbit/s albo wykorzystuje je w nieznacznym zakresie. Najważniejszy wyjątek stanowią podmioty podległe resortowi obrony narodowej oraz Policja. Tymczasem opłaty za dzierżawę łączy analogowych zostały ustalone dla wszystkich potencjalnych użytkowników na tej samej wysokości - niezależnie od zakresu wykorzystywanych usług (niezależnie od tego czy oprócz. łączy analogowych wykorzystują łącza cyfrowe 2 Mbit/s i czy w praktyce będą mogli obniżką opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s zrekompensować sobie nawet 500% podwyżkę opłat za dzierżawę łączy analogowych). Potraktowanie jednakowo - mimo obiektywnych różnic co do zakresu wykorzystywanych usług - wszystkich podmiotów korzystających z usługi krajowe łącza dzierżawione T. było zdaniem Prezesa UKE naruszeniem zasady równego traktowania określonej w art. 61 ust. 2 Pt.

Powyższe wyjaśnienia odnoszą się również do przedstawionego przez T. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy twierdzenia, że brak jest w niniejszej sprawie przesłanek warunkujących złożenie sprzeciwu do projektu Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione T. Zgodnie z przepisem art. 48 Pt Prezes UKE może zgłosić sprzeciw do przedłożonego projektu cennika jeśli jest on sprzeczny z decyzjami, o których mowa wart. 46 ust. 2 i art. 47 ust. 1 lub z przepisami Pt. Jak zostało wykazane powyżej projekt Cennika przedłożony przez TP w dniu 13 marca 2006 r. był sprzeczny z przepisem art. 61 ust. 2 Pt, ponieważ w zakresie ustalonych w nim opłat nie spełniał kryterium "niedyskryminacji".

Jeśli chodzi o wskazany przez T. błąd w obliczeniach popełniony przez MSWiA (str. 6 decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.) to nie jest on błędem w obliczeniach a błędem pisarskim (zamiast 74 617,40 złotych powinno być 174 617,40 złotych). Procentowy wzrost opłaty w wysokości około 27% został więc wyliczony prawidłowo.

W związku z powyższym ww. zarzuty organ uznał za bezzasadne.

Odnośnie naruszenia art. 161 § 1 kpa, które - zdaniem T. - miało istotny wpływ na wynik sprawy i polegało na przyjęciu przez Prezesa UKE, iż zachodzą okoliczności umożliwiające zmianę decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes UKE zauważył co następuje.

Po pierwsze do akt sprawy włączono stanowiska MSWiA z dnia [...] listopada 2006 r. (nr: [...]) oraz wystąpienie Starosty Powiatu T. z dnia [...] grudnia 2006 r. (znak: [...]) spełniony zatem został podkreślany przez T. wymóg, że akta sprawy powinny zawierać materiał, który by wskazywał, jakimi względami kierował się organ, wydając decyzję w trybie art. 161 § 1 kpa.

Po drugie Prezes UKE szczegółowo uzasadnił konieczność zastosowania tego trybu wyjaśniając, że fakt podniesienia opłat (nawet o kilkaset procent) za łącza analogowe wykorzystywane w przeważającej części przez uprawnione służby. Straż Pożarna, Pogotowie Ratunkowe) do wykonywania ustawowych zadań: niesienia pomocy, zapewnienia bezpieczeństwa Państwa oraz porządku publicznego jest tożsamy z naruszeniem ważnych interesów Państwa. Prezes UKE podkreśla, że pomimo przesunięcia w czasie daty rozpoczęcia obowiązywania nowego Cennika (z [...] lipca 2006 r. na [...] stycznia 2007 r.) T. wyznaczyła niezwykle krótki termin na wypowiedzenie umowy, a w przypadku służb ustawowo powołanych do wypełniania zadań na rzecz ochrony życia i zdrowia oraz zadań związanych z bezpieczeństwem Państwa znalezienie innych dostawców łączy analogowych o podobnych parametrach jakościowych nie jest możliwe. Wypowiedzenie przez te służby umów z T. uniemożliwiłoby im realizację zadań, do których zostały powołane. Stwierdzony w postępowaniu w pierwszej instancji stan faktyczny wskazuje, iż Prezes UKE był zobowiązany do zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. w celu zapobieżenia naruszenia ważnego interesu Państwa jakim jest wykonywanie przez wskazane wyżej służby zadań na rzecz bezpieczeństwa Państwa, ochrony interesu publicznego, jak również ochrony życia i zdrowia jego obywateli.

Jeśli chodzi o podnoszony przez T. argument, że kwestia kryteriów i zasad ustalania przez T. opłat za usługi krajowe łącza dzierżawione była Prezesowi UKE znana w chwili wydawania decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. i nie została wówczas przezeń zakwestionowana to należy zauważyć, że w trakcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. T. bardzo ogólnie wypowiadała się w ww. kwestii argumentując, że podniesienie wysokości opłat za łącza analogowe podyktowane było ujemną rentownością. łączy analogowych co wiąże się z faktem, iż łącza te są w większości świadczone przy wykorzystaniu systemów teletransmisyjnych, co powoduje, że ich koszt jest zbliżony do kosztu świadczenia usługi dzierżawy łączy cyfrowych. T. nie przedstawiła wówczas wyczerpujących informacji dot. kryteriów i zasad ustalania przez T. opłat za usługi krajowe łącza dzierżawione a zatem Prezes UKE nie miał wystarczających możliwości zweryfikowania jej twierdzeń gdyż opierał się w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. głównie na informacjach uzyskanych od T. S.A.

Po trzecie ustosunkowując się do stwierdzenia T., że większość jednostek publicznych korzysta zarówno z łączy analogowych, jak i cyfrowych w związku z czym choć poniosą one koszty podwyżki opłat za łącza analogowe to jednocześnie będą beneficjentami obniżki opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s Prezes UKE podkreśla, że zgodnie z informacjami uzyskanymi z MSWiA oraz od Starosty Powiatu T. nie zawsze jest możliwe automatyczne i natychmiastowe zastąpienie łączy analogowych łączami cyfrowymi 2 Mbit/s (np. w przypadku Straży Pożarnej, która nie wykorzystuje łączy 2 Mbit/s obniżka wysokości opłat za te łącza nie może zrekompensować kilkuset procentowej podwyżki wysokości opłat za łącza analogowe).

W związku z powyższym ww. zarzuty T. S.A. organ uznał za bezzasadne.

Odpowiadając na zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 77 § 1 i 107 § 1 i § 3 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy a polegało na nie rozpatrzeniu całości materiału dowodowego oraz nie przedstawieniu uzasadnienia faktycznego i prawnego decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r., Prezes UKE stwierdza, że w decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. (podobnie jak w niniejszej decyzji) szczegółowo i precyzyjnie wykazał w oparciu o dowody i ustalone na ich podstawie fakty, że projekt zmian Cennika rzeczywiście powoduje poważne szkody dla gospodarki narodowej (str. 10-13 decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.).

W szczególności poważne szkody dla gospodarki narodowej przejawiają się zarówno w konsekwencjach wprowadzenia ww. Cennika dla przedsiębiorców telekomunikacyjnych, którzy z niego korzystają (takich jak potencjalna eliminacja z rynku, utrata pracy przez pracowników lub utrata możliwości samozatrudnienia- przez znaczną ilość drobnych, lokalnych przedsiębiorców korzystających z przedmiotowych łączy, eliminacja alternatywnej oferty telekomunikacyjnej dla użytkowników, ale także dla przedsiębiorców, którzy korzystają z usług określonych w ww. Cenniku wyłącznie dla potrzeb własnych (połączenia swoich oddziałów terenowych itp.) poprzez drastyczną (nawet kilkusetprocentową) podwyżkę cen połączoną z brakiem możliwości skorzystania w tak krótkim terminie z alternatywnej oferty. Ponadto Prezes UKE wziął pod uwagę okoliczność, iż łącza analogowe są również na szeroką skalę użytkowane przez instytucje publiczne, a zatem kilkakrotny wzrost ich cen mógłby doprowadzić do poważnych szkód w gospodarce narodowej. Szkody te spowodowane byłyby wzrostem kosztów i niemożnością zastąpienia łączy analogowych wykorzystywanych przez szeroki krąg podmiotów występujących w strukturze administracji publicznej przez inne łącza.

Zdaniem T. w uzasadnieniu faktycznym do decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nie wskazano faktów uznanych przez Organ za udowodnione, oraz faktów którym odmówił wiarygodności. Ustosunkowując się do powyższego zarzutu Prezes UKE stwierdza, że w uzasadnieniu faktycznym do decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. wskazano fakty uznane za udowodnione oraz fakty, którym organ odmówił wiarygodności. W szczególności za fakty udowodnione Prezes UKE uznał informacje przekazane przez MSWiA, Starostę Powiatu T. oraz Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Fakty dot. negatywnych skutków wejścia w życie Cennika zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r., a opisane w przekazanych przez ww. podmioty pismach były uzasadnione w sposób wyczerpujący i dokładny. Prezes UKE nie uznał natomiast za udowodnione faktów przedstawionych przez T., która ograniczyła się jedynie do stwierdzenia, że opłaty ustalone w Cenniku zatwierdzonym decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. były oparte o ponoszone koszty, ustalone zgodnie z zachowaniem przejrzystych, niedyskryminujących i obiektywnych kryteriów nie przytaczając żadnych argumentów na poparcie swojego stanowiska. (pismo T. z dnia [...] grudnia 2006 r. znak: [...], do którego dołączono pismo T. z dnia [...] listopada 2006 r. znak; [...]). Ponadto T. podniosła, że brak opłat abonamentowych załącza cyfrowe o przepływności 2 Mbit/s skutkować będzie dla niej trudnością w zdobyciu nowych klientów oraz utrzymaniu dotychczasowych. Jest to argument oczywiście bezzasadny ponieważ decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. dotyczyła jedynie łączy analogowych i w żadnym razie nie uniemożliwiała T. stosowania przewidzianych w nowym Cenniku opłat abonamentowych za łącza cyfrowe 2 Mbit/s.

Należy również podkreślić, że we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy T. ograniczyła się jedynie do zarzucenia Prezesowi UKE naruszenia art. 77 § 1 i art. 107 § 1 i § 3 kpa natomiast nie wykazała, że decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. w rzeczywistości naruszała ww. przepisy.

W związku z powyższym ww. zarzuty T. uznano za bezzasadne.

Zarzut naruszenia prawa procesowego, tj. art. 108 § 1 kpa, które miało istotny wpływ na wynik sprawy.

Naruszenie polegało na uznaniu przez Prezesa UKE, iż zachodzą przesłanki nadania rygoru natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 108 § 1 kpa, decyzji od której służy odwołanie, może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy jest to niezbędne ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego albo dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami bądź też ze względu na inny interes społeczny lub wyjątkowo ważny interes strony. Ponownie rozpatrując sprawę Prezes UKE stwierdził, że nadanie rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. wstrzymującej wejście w życie "Cennika usługi krajowe łącza dzierżawione [...]" z dniem [...] stycznia 2007 r. było uzasadnione i niezbędne dla zabezpieczenia gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami oraz ze względu na ochronę zdrowia lub życia ludzkiego.

Odwołując się do pojęcia "niezbędności" niezwłocznego działania, ustawodawca uznał, iż działanie jest niezbędne, gdy w danym czasie i w danej sytuacji nie można się obejść bez wykonania praw lub obowiązków, o których rozstrzyga się w decyzji, ponieważ zwłoka w ich wykonaniu zagraża dobrom chronionym, określonym w art. 108 § 1 kpa. Zagrożenie to musi mieć realny charakter i nie może być tylko prawdopodobne, a okoliczność ta musi być uwidoczniona w uzasadnieniu decyzji albo postanowieniu o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Wyd. C. H. Beck, Warszawa 2000, str. 457).

Powyższe zostało dokonane w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] grudnia 2006r. i w uzasadnieniu niniejszej decyzji. W tym miejscu Prezes UKE przypomina, że celem wprowadzenia decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. było m. in. zapewnienie skutecznej ochrony zdrowia i życia ludzkiego oraz zabezpieczenie gospodarstwa narodowego przed ciężkimi stratami, drastyczny wzrost opłat z tytułu dzierżawy łączy analogowych (od kilkudziesięciu do kilkuset procent). Biorąc pod uwagę okoliczność, iż łącza te są szeroko użytkowane przez instytucje państwowe, wzrost ten mógłby doprowadzić do poważnych strat w gospodarstwie narodowym. Straty te spowodowane byłyby wzrostem kosztów i niemożnością zastąpienia łączy analogowych, wykorzystywanych przez szeroki krąg podmiotów występujących w strukturze administracji publicznej, innymi mediami umożliwiającymi im nieprzerwane prowadzenie działalności mającej na celu m. in. ochronę dóbr publicznych i mienia, ratowanie życia i zdrowia ludzkiego, ochronę granic państwowych. Również ze względu na niedopełnienie przez T. obowiązku odpowiednio wcześniejszego poinformowania tych podmiotów o planowanej zmianie cennika nie miały one możliwości zaplanowania i ubiegania się o zwiększenie budżetu na ten cel i zwiększone obciążenia musiałyby zostać pokryte z innych źródeł finansowania. Zagrożenie wystąpienia strat było realne, zostało obiektywnie udowodnione zestawieniem wzrostu opłat abonamentowych, ponoszonych co miesiąc przez Abonentów oraz wynikało z całokształtu okoliczności wydania przedmiotowej decyzji.

Z tego względu, na skutek wystąpienia przesłanek, o których mowa w treści art. 108 § 1 kpa, Prezes UKE był zobowiązany do nadania decyzji z dnia [...] grudnia 2006r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Należy również dodać, iż dyrektywy unijne stanowią o zasadzie natychmiastowego wykonywania decyzji krajowego organu regulacyjnego (por. art. 4 ostatnie zdanie Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 7 marca 2002 r. w sprawie wspólnych ram regulacyjnych sieci i usług łączności elektronicznej [dyrektywa ramowa] – "Do czasu rozpoznania takiego wniosku o odwołanie, decyzja krajowego organu regulacyjnego pozostaje w mocy, chyba że organ odwoławczy postanowi inaczej"). Prawo europejskie i praktyka jego stosowania (acquis communautaire) ma istotne znaczenie dla interpretacji przepisów polskiego prawa. Powszechnie wyrażany jest pogląd, iż jeśli w zakresie interpretacji na tle jakiejś dziedziny prawa, objętej prawem wspólnotowym, pojawi się w praktyce polskiej rozbieżność z interpretacją stosowaną w ramach wspólnot europejskich, to w braku wyraźnie odmiennej wskazówki interpretacyjnej rozbieżność ta powinna skutkować przyjęciem interpretacji właściwej w ramach prawa wspólnotowego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 lutego 2001 r., sygn. akt V SA 305/00, nie publikowany, źródło: LEX nr 51 327). Powyższy argument również został wzięty przez Prezesa UKE pod uwagę przy nadaniu decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. rygor natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym ww. zarzut T. uznano za bezzasadny.

Jeśli chodzi o zgłoszony przez T. we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy z dnia [...] stycznia 2007 r. wniosek o wstrzymanie natychmiastowego wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. na podstawie art. 135 kpa to na wstępie należy podkreślić, że jedyną przewidzianą w tym . artykule przesłanką wstrzymania przez organ natychmiastowego wykonania decyzji jest zaistnienie uzasadnionego przypadku. Jest to przesłanka o charakterze nieostrym, a jej interpretacja i ocena jej spełnienia pozostawiona jest organowi odwoławczemu. Według doktryny do takich uzasadnionych przypadków zaliczyć należy: "prawdopodobieństwo wadliwości decyzji nieostatecznej, wywołanie przez wykonanie decyzji nieodwracalnych skutków prawnych, zmiana okoliczności uzasadniających nadanie rygoru" (B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, wydanie 3, C.H. Beck, Warszawa 2000, str., 528).

Zdaniem Prezesa UKE w stosunku do decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. nie zachodzi uzasadniony przypadek, o którym mowa wart. 135 kpa a zatem brak jest przesłanek wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji. W szczególności nie zachodzi - zdaniem Prezesa UKE – prawdopodobieństwo wadliwości decyzji wydanej w dniu [...] grudnia 2006 r. Jak wykazano powyżej decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. została wydana w oparciu o obowiązujące przepisy prawa oraz zgromadzony materiał dowodowy. Wykonanie przez T. decyzji nie pociągało za sobą nieodwracalnych skutków prawnych. Ponadto pomiędzy wydaniem decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. a wydaniem niniejszej decyzji nie zaszła zmiana okoliczności uzasadniających nadanie rygoru. W szczególności nadal, że wejście w życie Cennika w postaci zaproponowanej przez T. w marcu 2006 r. mogłoby przyczynić się do powstania poważnych szkód dla gospodarki narodowej lub ważnych interesów Państwa.

Z powyższych względów Prezes UKE ponownie rozpatrując sprawę odmówił wstrzymania natychmiastowego wykonania decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r.

Na decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. T. S.A. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której zarzuciła Prezesowi UKE wydanie Zaskarżonych decyzji z naruszeniem:

1. art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 ustawy z dnia 16 lipca 2004r. Prawo telekomunikacyjne (Dz. U. Nr 171, poz. 1800 z późn. zm.) zwanej dalej "Pt", oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji administracyjnej zmieniającej decyzję administracyjną wydaną bez podstawy prawnej,

2. art. 48 ust. 2 Pt poprzez:

- uznanie przez Prezesa UKE, iż przysługuje mu prawo do zgłoszenia sprzeciwu do cennika pomimo, że upłynął termin do jego zgłoszenia,

- zgłoszeniu sprzeciwu do cennika w oparciu o nie przewidzianą przez przepisy prawa podstawę prawną,

3. art. 161 § 1 kpa poprzez przyjęcie przez Prezesa UKE, iż zachodzą okoliczności umożliwiające zmianę ostatecznej decyzji administracyjnej,

4. art. 210 ust. 1 Pt w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa poprzez wydanie decyzji przez osobę powołana na stanowisko Prezesa UKE w sposób sprzeczny z prawem.

Skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji ewentualnie o ich uchylenie.

POSZCZEGÓLNE ZARZUTY SKARGI

Zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 Pt oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa.

T. S.A. podniosła, iż Prezes UKE wydając zaskarżone decyzje dopuścił się naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 Pt oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa. Naruszenie to nastąpiło, w ocenie Skarżącej, poprzez dokonanie zmiany decyzji ostatecznej, która została wydana bez podstawy prawnej. Dowodząc zasadności przedmiotowego zarzutu Skarżąca wskazała, iż nie istnieje podstawa do wydania decyzji zatwierdzającej projekt cennika. Dalsza argumentacja T. S.A. dotyczy decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., do której nawiązał Prezesa UKE w zaskarżonych decyzjach.

Odnosząc się do stanowiska Skarżącej mającej dowodzić zasadności naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 Pt oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa, które w ocenie T. S.A. miało miejsce przy wydaniu zaskarżonych decyzji, Prezes UKE wskazał, iż argumentacja prezentowana przez Skarżącą nie może zostać przyjęta przez Sąd jako uzasadnienie do uchylenia zaskarżonych decyzji, bądź stwierdzenia ich nieważności.

Zasadność powyższego wniosku wynika zdaniem organu z następujących powodów.

Po pierwsze - decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. nie może być przedmiotem rozstrzygania w niniejszej sprawie. Zgodnie bowiem z art. 134 § 1 ustawy sąd orzeka w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami zawartymi w skardze. Sąd bada zatem legalność zaskarżonej decyzji, a nie decyzji od których nie została wniesiona skarga. W przedmiotowej sprawie, jak wynika z petitum skargi, do sądu administracyjnego została zaskarżona decyzja z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz decyzja z dnia [...] kwietnia 2007 r. W ocenie Prezesa UKE w niniejszej sprawie może był zatem badana legalność ww. decyzji nie zaś legalność decyzji, którą Prezes UKE zmienił w trybie art. 161 kpa. Jak bowiem wskazuje doktryna rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy" oznacza, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania legalności innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. Oznacza to, że sąd jest związany granicami przedmiotu zaskarżenia, którym jest konkretny akt lub czynność, kwestionowana przez uprawniony podmiot.

Zdaniem organu w odniesieniu do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., oraz do decyzji zaskarżonych skargą nie można mówić o tożsamości przedmiotowej sprawy, w której wydana została decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. ze sprawą, w której wydane zostały zaskarżone decyzje. Jak już wyżej wskazano tożsamość przedmiotowa to tożsamość treści praw i obowiązków strony postępowania administracyjnego oraz ich podstawy prawnej i faktycznej. Porównując podstawy prawne decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. z podstawami prawnymi zaskarżonych decyzji stwierdzić należy, iż nie zachodzi tożsamość przedmiotowa w zakresie podstaw prawnych decyzji.

W ocenie organu nie można również uznać, że mamy do czynienia w przypadku ww. decyzji z tożsamością treści praw i obowiązków Skarżącej. Na podstawie decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes UKE zatwierdził projekt cennika, co w konsekwencji spowodowało uprawnienie po stronie T. S.A. do wprowadzenie postanowień cennika w życie. Natomiast na podstawie zaskarżonych decyzji Prezes UKE dokonał zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., w wyniku której zakwestionowane postanowienia cennika nie mogły być wdrożone przez T. S.A.

Zdaniem Prezesa UKE uprawnień wynikających z ww. decyzji nie można utożsamić. Inny jest bowiem zakres treściowy uprawnienia po stronie T. S.A. powstający po wydaniu decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., a zupełnie inny skutek powstaje po wydaniu zaskarżonych decyzji.

Organ podkreślił, iż w orzecznictwie akcentuje się, że sąd administracyjny nie jest wprawdzie związany granicami skargi, "...ale zawsze jest związany granicami sprawy, w której skarga została wniesiona i nie może swoimi ocenami prawnymi (...) wkraczać w sprawę nową w stosunku do tej, która była albo powinna być przedmiotem postępowania administracyjnego i wydawanych w nim decyzji administracyjnych..." (por. wyr. NSA z dnia 20 listopada 1997 r., SA/Ł 2572/95).

Po drugie - prezentowane przez Skarżącą dowodzenie odnosi się nie do zaskarżonych decyzji, a do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., mocą której Prezes UKE zatwierdził "Cennik usługi krajowe łącza dzierżawione [...]". Decyzja ta nie została wzruszona w przewidzianym przez prawo trybie dla wzruszenia decyzji administracyjnych, w tym w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który byłby właściwy z uwagi na podnoszone przez Skarżącą zarzuty co do ww. decyzji. Co prawda do Prezesa UKE w dniu [...] stycznia 2007 r. wpłynął wniosek T. S.A. o stwierdzenie nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. powodujący wszczęcie postępowania, którego przedmiotem jest badanie, czy decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. dotknięta jest wadą nieważności. A zatem decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. jest przedmiotem innego postępowania administracyjnego i stwierdzenie, czy dotknięta jest wadą nieważności w pierwszej kolejności należy do Prezesa UKE. Dopiero po wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności T. S.A. przysługiwało będzie prawo do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i ewentualnie skarga do WSA. Dopiero wówczas sąd administracyjny będzie mógł poddać kontroli legalność decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Decyzja ta z całą pewnością nie może być poddana pod ocenę sądu w niniejszej sprawie, co zostanie wykazane w dalszej argumentacji.

Nie jest zatem zasadne twierdzenie, na etapie wnoszenia skargi od innych decyzji administracyjnych, które zmieniają decyzję ostateczną i prawomocną, że decyzja zmieniana jest dotknięta wadą powodującą jej nieważność. Dla stwierdzenia, że dana decyzja jest dotknięta wadą nieważności np. z uwagi na wydanie jej bez podstawy prawnej, koniecznym jest wcześniejsze przeprowadzenie postępowania, o którym mowa w art. 156 i następnych kpa, regulujących tryb nadzwyczajny wzruszenia decyzji administracyjnych i wydanie decyzji stwierdzającej nieważność.

Koniecznym jest również wskazanie, iż zgodnie z art. 52 § 1 ustawy skargę na decyzję administracyjną można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich. Z przepisu tego wynika, że ewentualne poddanie pod rozstrzygnięcie sądu administracyjnego kwestii legalności decyzji administracyjnej może nastąpić dopiero po wyczerpaniu środków zaskarżenia. Jeżeli zatem strona nie wyczerpała tej drogi wówczas skarga podlega odrzuceniu (art. 58 § 1 pkt 6 ustawy). W odniesieniu do decyzji z dnia [...] czerwca 2006r. nie zakończyło się jeszcze postępowanie przed Prezesem UKE w sprawie stwierdzenia nieważności tego aktu administracyjnego, niedopuszczalne jest zatem poddawanie kontroli sądowej legalności ww. decyzji.

Odnosząc się do podniesionej przez T. S.A. przyczyny braku wcześniejszego kwestionowania prawidłowości decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Prezes UKE wskazał, iż argumentacja prezentowana przez Skarżącą nie znajduje oparcia w obowiązujących przepisach prawa. Jak już wyżej wskazano przesłanki stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej zostały i enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 kpa. Skoro zatem Skarżąca uznaje, że decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. została wydana bez podstawy prawnej to pomimo, że jak twierdzi T. S.A. była ona zgodna z interesem Skarżącej, jedynym możliwym sposobem wzruszenia decyzji, z powodów o których pisze T. S.A., jest stwierdzenie jej nieważności, co jest przedmiotem odrębnego postępowania. Fakt, że decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. była zgodna z interesem T. S.A. nie ma bowiem jakiegokolwiek znaczenia dla oceny decyzji pod kątem ewentualnej wady decyzji powodującej jej nieważność.

Na marginesie wskazano, iż Skarżącej przysługiwało prawo kwestionowania prawidłowości decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. poprzez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Z prawa tego T. S.A. nie skorzystała, co czyni zasadnym twierdzenie, że Skarżąca w chwili doręczenia decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. nie miała jakichkolwiek wątpliwości co do istnienia podstawy prawnej zatwierdzenia cennika.

Wobec powyższego, organ uznał zarzut naruszenia art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 kpa w związku z art. 48 Pt za niezasadny. Odnosi się on bowiem do decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r., nie zaś do decyzji zaskarżonych przez T. S.A.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia z art. 48 ust. 2 Pt organ wskazał, co następuje:

W ocenie Prezesa UKE zmiany decyzji ostatecznej należy oceniać z punktu widzenia przedmiotu decyzji, która w trybie art. 161 kpa ma być zmieniona. Właściwym przykładem dla takiej oceny jest decyzja z dnia [...] czerwca 2006r., mocą której organ regulacyjny zatwierdził cennik. W pierwszej kolejności należy odpowiedzieć na pytanie jak winna brzmieć zmiana takiej decyzji dokonywana w trybie art. 161 kpa, skoro przedmiotem decyzji jest zatwierdzenie cennika, a więc niejako przyznanie Skarżącej prawa do wdrożenia cennika w życie. Przyjmując, że w przypadku stwierdzenia, że zastosowanie w praktyce postanowień cennika spowoduje stan zagrażający życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo nastąpią poważne szkody dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa Prezes UKE podejmie decyzję o zastosowaniu trybu z art. 161 kpa to, by nie dopuścić do powstania tych wyjątkowych stanów, nie ma innej możliwości konstrukcji sentencji decyzji jak wyrażenie sprzeciwu wobec cennika. Nie jest bowiem możliwa zmiana takiej decyzji inna, niż zgłoszenie sprzeciwu. Wynika to z istoty tej decyzji zatwierdzającej cennik. Jak bowiem dokonać zmiany decyzji niejako przyznającej uprawnienia. Jedyną możliwą sytuacją jest odebranie tych uprawnień.

Zdaniem Prezesa UKE skoro, zgodnie z art. 48 ust. 4 Pt, ta część cennika, która objęta jest sprzeciwem nie wchodzi w życie, a więc przedsiębiorca telekomunikacyjny, nie może wdrożyć postanowień cennika objętych sprzeciwem w życie, to zatwierdzenie cennika (nie zgłoszenie sprzeciwu) daje przedsiębiorcy telekomunikacyjnemu uprawnienie do wprowadzanie cennika w życie. Jest zatem niejako przyznaniem uprawnień danemu podmiotowi. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, że w niniejszej sprawie Prezes UKE wydając decyzję w trybie art. 161 kpa zmieniającą decyzje o zatwierdzeniu cennika prawidło dokonał zmiany tej decyzji poprzez zgłoszenie sprzeciwu do cennika. Inna bowiem zmiana decyzji zatwierdzającej cennik nie jest możliwa.

Organ podkreślił ponadto, że w świetle obowiązującego prawa, w szczególności ustawy Pt opłaty ustalone przez T. S.A. w projekcie cennika przedstawionego przy piśmie z dnia [...] marca 2006 r. nie spełniają wymogów ustawowych, o których mowa w art. 61 ust. 2 Pt, tj. wymogu ich ustalania na podstawie niedyskryminujących kryteriów. Jak wskazuje doktryna "ustalanie cen zgodne z wymogiem niedyskryminacji może polegać na stosowania jednakowych cen dla wszystkich użytkowników. Jeżeli jednak użytkownicy istotnie różnią się między sobą a zróżnicowanie to ma obiektywne podstawy, wówczas nie ma przeszkody dla zróżnicowania cen dla poszczególnych kategorii użytkowników. Brak takiego zróżnicowania, jeżeli jest ono uzasadnione, może hyc naruszeniem zasady równego traktowania. Czynniki różnicujące użytkowników to m.in. zakres wykorzystywanych usług (...)" (S. Piątek, Prawo telekomunikacyjne. Komentarz, Warszawa 2005r., str. 448). T. S.A. zakłada bowiem, że w omawianym przypadku zachowanie kryterium niedyskryminacji miałoby zawsze polegać na ustaleniu równych cen za te same łącza dla wszystkich abonentów, co jest stanowiskiem błędnym.

Zdaniem Prezesa UKE w niniejszej sprawie T. S.A. miała obowiązek zróżnicowania opłat za łącza analogowe w zależności od tego czy abonenci korzystający z łączy analogowych korzystają jednocześnie z łączy cyfrowych. Brak takiego zróżnicowania powoduje, iż w pełni zasadnym było dokonanie zmiany decyzji w trybie art. 161 Kpa poprzez zgłoszenie, na podstawie art. 48 ust. 2 Pt, sprzeciwu do cennika.

Odnosząc się do zarzutu naruszenia art. 161 kpa Prezes UKE wskazał, że w przypadku kiedy organ właściwy do zmiany decyzji w trybie art. 161 kpa stwierdzi, iż zachodzi niebezpieczeństwo poważnej szkody dla ważnych interesów Państwa albo gospodarki narodowej może zmienić decyzje ostateczną. W niniejszej sprawie obie ww. przesłanki zostały, zdaniem organu, spełnione, czego potwierdzeniem jest niżej prezentowana argumentacja:

a) poważne szkody dla ważnych interesów Państwa

W skardze z dnia [...] maja 2007 r. T. S.A. podniosła, że na skutek wprowadzenia cennika wielkość korzyści finansowych jakie uzyskałyby jednostki publiczne wyniosłaby znacznie ponad 10 milionów złotych w skali roku, bo chociaż cennik przewidywał podwyżkę opłat za dzierżawę łączy analogowych to powyższa podwyżka miała zostać z nawiązką zrekompensowana obniżką opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s. T. S.A. stwierdziła, że choć zmiana cennika dla niektórych jednostek publicznych oznaczałaby zwiększenie kosztów, to dla większości przyniosłaby znaczące korzyści finansowe.

Odpowiadając na powyższy zarzut Prezes UKE zgadza się z twierdzeniem T. S.A., że w przypadku części jednostek publicznych - głównie jednostek podległych Resortowi Obrony Narodowej oraz Policji (a więc podmiotów finansowanych z budżetu państwa) wprowadzenie cennika T. S.A. w wersji zatwierdzonej decyzją Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2006 r. przyniosłoby wymierne korzyści finansowe, gdyż są to podmioty korzystające na szeroką skalę zarówno z łączy cyfrowych 2 Mbit/s jak i z łączy analogowych. Prezes UKE podkreśla jednak, że większość podmiotów publicznych wymienionych w zestawieniach dla poszczególnych województw zamieszczonych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. korzysta z łączy analogowych, ale nie korzysta (i nie planuje korzystać) z łączy cyfrowych 2 Mbit/s. Są to w pierwszej kolejności podmioty finansowane z budżetów jednostek samorządu terytorialnego (urzędy marszałkowskie, starostwa powiatowe, urzędy miast, zakłady opieki zdrowotnej, placówki kulturalno-oświatowe, szkoły, komendy powiatowe i komendy miejskie Państwowej Straży Pożarnej), na których sytuację finansową nie przełożą się zmniejszone wydatki centralnego budżetu państwa. Dla takich podmiotów kilkusetprocentowy wzrost opłat za dzierżawę łączy analogowych oznacza przede wszystkim konieczność znalezienia i zabezpieczenia w ich budżetach dodatkowych środków finansowych. Dotyczy to szczególnie będących od dawna w trudnej sytuacji finansowej publicznych zakładów opieki zdrowotnej oraz stacji pogotowia ratunkowego.

Z powyższej analizy wynika, że korzyść finansowa w kwocie ponad 10 milionów złotych jaką uzyskałyby w skali roku jednostki publiczne dotyczy przede wszystkim jednostek podległych Resortowi Obrony Narodowej (9 688 355,87 złotych), które są finansowane z budżetu państwa. Nie miałaby ona zatem wpływu na sytuację finansową jednostek publicznych finansowanych z budżetu samorządu terytorialnego, które nie tylko nie skorzystałyby pod względem finansowym na wejściu w życie nowego cennika T. S.A., ale zmuszone byłyby ponosić zwiększone wydatki na dzierżawę łączy analogowych.

Należy podkreślić, że z danych uzyskanych od podmiotów publicznych działających w terenie (urzędy marszałkowskie, starostwa powiatowe, urzędy miast, zakłady opieki zdrowotnej, placówki kulturalno-oświatowe) wynika, że tylko w przypadku 4 województw koszty podwyżki opłat za dzierżawę łączy analogowych zostałyby pokryte oszczędnościami z tytułu obniżki opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s.

Oznacza to, że dla podmiotów publicznych działających na terenie 12 województw wejście w życie nowego cennika spowodowałoby konieczność wygospodarowania i zarezerwowania dodatkowych środków finansowych na pokrycie kosztów podwyżki. Ponieważ T. S.A. poinformowała abonentów o wejściu w życie nowego cennika dopiero w początkach października 2006 r. a więc po okresie kiedy wiele jednostek samorządu terytorialnego bądź uchwaliło już uchwałę budżetową bądź przygotowało już jej szczegółowe założenia (zgodnie z art. 182 ustawy o finansach publicznych organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego uchwala uchwałę budżetową przed rozpoczęciem roku budżetowego) wygospodarowanie dodatkowych środków na pokrycie kosztów podwyżki opłat za łącza analogowe byłoby bardzo trudne.

Tym samym argument T. S.A., że wprowadzenie nowego cennika miałoby korzystny wpływ na finanse jednostek publicznych nie jest prawdziwe. Oceniając rezultaty jego wprowadzenia w życie należy brać pod uwagę nie tylko całościową różnicę jaka powstanie na skutek obniżenia opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s i podwyższenia opłat za łącza analogowe, ale również sytuację ekonomiczną i możliwości finansowe poszczególnych podmiotów korzystających z usługi krajowe łącza dzierżawione tp. Dotyczy to zwłaszcza zakładów opieki zdrowotnej. Chociaż - jak podniosła Skarżąca część zakładów opieki zdrowotnej korzysta z łączy cyfrowych 2 Mbit/s (np. Wojewódzki Szpital Zespolony w [...]) to jednak większość zakładów opieki zdrowotnej i stacji pogotowia ratunkowego korzysta z łączy analogowych. Jeśli chodzi o twierdzenie T. S.A., że przykład Wojewódzkiego Szpitala Zespolonego w [...] przeczy tezie stawianej przez Prezesa UKE, że tego rodzaju jednostki mogą korzystać wyłącznie z łączy analogowych i nie jest możliwa wymiana na łącza cyfrowe 2 Mbit/s to należy zauważyć, że Prezes UKE w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. nie postawił takiej tezy, a jedynie przytoczył w tej kwestii opinię koordynatora ds. Łączności Zintegrowanego Ratownictwa Medycznego województwa [...] (załącznik do pisma z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] marca 2007 r. znak: [...]), zdaniem którego zamiana łączy analogowych na łącza cyfrowe w i obecnej sytuacji jest niemożliwa ponieważ urządzenia radiotelegraficzne pracują w systemie analogowym. Przejście na łącza cyfrowe 2 Mbit/s oznaczałoby zatem dla służb ratunkowych, korzystających do tej pory z łączy analogowych konieczność wymiany infrastruktury technicznej i urządzeń radiotelegraficznych przystosowanych do pracy w systemach analogowych na urządzenia przystosowane do transmisji cyfrowej. Koordynator nie zakwestionował zatem technicznej możliwości zastąpienia łączy analogowych łączami cyfrowymi 2 Mbit/s, a zwrócił jedynie uwagę na niemożność podjęcia takiego działania bez kosztownej wymiany całej infrastruktury technicznej. Zarzut T. S.A., że twierdzenie koordynatora ds. Łączności Zintegrowanego Ratownictwa Medycznego województwa [...] nie zostało poparte żadnymi dowodami jest zatem bezzasadny.

Przy omawianiu kwestii możliwości zastępowania łączy analogowych łączami cyfrowymi 2 Mbit/s należy zwrócić uwagę na jeszcze jeden istotny aspekt sprawy, pomijany przez T. S.A.: koszt netto uzyskania stałego abonamentu łącza analogowego dla pasma 300-3400 Hz wynosi zgodnie z cennikiem zatwierdzonym decyzją Prezesa UKE z dnia 6 czerwca 2006 r. 565 złotych. Tymczasem koszt netto uzyskania stałego abonamentu łącza cyfrowego w Mbit/s wynosi 3 390 złotych. Opłata za uzyskanie abonamentu łącza cyfrowego 2 Mbit/s jest więc dokładnie 6 razy wyższa niż opłata za uzyskanie abonamentu łącza analogowego.

Podmioty publiczne decydując się na rezygnację z łączy analogowych na rzecz łączy cyfrowych będą więc jeszcze dodatkowo musiały przeznaczyć 3390 złotych za instalację każdego łącza 2 Mbit/s.

Odnosząc się do wątpliwości T. S.A. związanych z nieuwzględnieniem przez Prezesa UKE w treści decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. danych zawartych w piśmie z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji będącym odpowiedzią na pismo Prezesa UKE z dnia [...] lutego 2007 r. organ wskazał, że:

- po pierwsze ww. pismo wpłynęło do Urzędu Komunikacji Elektronicznej [...] kwietnia 2007r. a nie [...] marca 2007 r. (w decyzji z dnia [...] kwietnia 2006 r. podano błędnie jako termin wpłynięcia ww. pisma [...] marca 2007r.), a więc 14 dni po terminie, który upłynął dnia [...] marca 2007r.; Prezes UKE nie miał więc obowiązku jego uwzględnienia,

- po drugie podane przez T. S.A. dane dotyczące rocznych oszczędności Policji z tytułu wejścia w życie cennika (12 milionów złotych) są sprzeczne z danymi przedstawionymi w piśmie MSWiA. Zgodnie z danymi MSWiA roczne oszczędności Policji z tytułu wejścia w życie cennika wyniosłyby 4 655 407,1 złotych,

- po trzecie należy zaznaczyć, że spośród służb podległych Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji, a wymienionych w piśmie MSWiA, które wpłynęło do UKE w dniu [...] kwietnia 2007 r. jedynie Policja odniosłaby korzyść finansową z tytułu wejścia w życie cennika. Zarówno bowiem w przypadku Biura Ochrony Rządu jak i Państwowej Straży Pożarnej koszty podwyżki opłat za łącza analogowe nie zostałyby pokryte oszczędnościami z tytułu obniżki opłat za łącza cyfrowe 2 Mbit/s. W przypadku Państwowej Straży Pożarnej opłaty z tytułu usługi dzierżawy łączy wzrosłyby w skali roku o 1 563 068 złotych,

- po czwarte w ww. piśmie MSWiA poinformowało, że chociaż Komenda Główna Państwowej Straży Pożarnej, Straż Graniczna oraz Komenda Stołeczna Policji podejmują w chwili obecnej działania zmierzające do ograniczenia (bądź rezygnacji) liczby łączy analogowych to po pierwsze są to działania rozłożone w czasie (np. na lata 2007-2013 w przypadku Straży Granicznej), a po drugie zastąpienie łączy analogowych przez łącza cyfrowe jest ściśle uzależnione od możliwości finansowych ww. jednostek (jak wyjaśniono powyżej przejście z łączy analogowych na łącza cyfrowe 2 Mbit/s, czyli zmiana transmisji z analogowej na cyfrową pociąga za sobą konieczność wymiany infrastruktury technicznej co wiąże się ze znacznymi wydatkami po stronie abonentów).

Odnosząc się do zarzutu T. S.A. dotyczący niekompletności danych o liczbie i koszcie rocznym dzierżawy łączy 2 Mbit/s przedstawionych przez Prezesa UKE dla poszczególnych województw ([...], [...], [...], [...] i [...]), która to niekompletność mogła mieć wpływ na zniekształcenie przedstawionych wyników (zdaniem T. S.A. saldo końcowe byłoby jeszcze bardziej korzystne dla jednostek publicznych) organ wyjaśnił, że sporządzając zestawienia dla poszczególnych województw Prezes UKE opierał się na danych przekazanych przez podmioty publiczne działające na ich terenie. W przypadku gdy dane te były niekompletne Prezes UKE nie dysponował możliwością ich uzupełnienia bez konieczności wystosowania do marszałków województw i wojewodów pism z prośbą o uzupełnienie danych, co wiązałoby się oczywiście z koniecznością dalszego przedłużania postępowania. Zauważyć jednak trzeba, że analogiczna sytuacja niekompletności danych pojawiała się w przypadku łączy analogowych (województwo: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]).

Twierdzenie T. S.A., że z powodu niekompletności danych saldo końcowe byłoby jeszcze bardziej korzystne dla jednostek publicznych jest więc nieuzasadnione: wręcz przeciwnie: należałoby domniemywać, że ze względu na fakt, iż brak szczegółowych danych dotyczył znacznie częściej łączy analogowych niż cyfrowych zniekształcenie przedstawionych wyników dotknęłoby przede wszystkim wysokości opłat za łącza analogowe, które to opłaty powinny się w ogólnym rozrachunku zwiększyć (a zatem wbrew temu co twierdzi T. S.A. saldo końcowe byłoby bardziej niekorzystne dla jednostek publicznych).

Ponadto, wbrew twierdzeniom T. S.A. Prezes UKE oparł się na danych przekazanych przy piśmie z Urzędu Marszałkowskiego Województwa [...] z dnia [...] marca 2007 r. Prezes UKE nie dysponując szczegółowymi informacjami (m.in. dot. długości łączy dzierżawionych) nie miał możliwości, ani podstaw zweryfikowania danych przedstawionych w ww. piśmie. W ocenie Prezesa UKE niezasadnym jest bowiem dokonywanie weryfikacji informacji przedstawianych przez Marszałka Województwa [...], które zdaniem Prezesa UKE jako pochodzące od organu administracji winny być uznane za wiarygodne.

Podana przez T. S.A. w skardze (str. [...]) informacja, że łączne zwiększenie kosztów z tytułu korzystania z usługi dzierżawy łączy dla zakładów opieki zdrowotnej i stacji pogotowia ratunkowego ujętych w zestawieniach zawartych w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. wynosiło niecałe 3 500 złotych w skali miesiąca nie jest obiektywna. Na 10 podmiotów ujętych w wykazie, aż dla 3 brakowało dokładnych danych dotyczących liczby dzierżawionych przez nie łączy analogowych oraz wysokości podwyżki opłat za usługę dzierżawy łączy analogowych w skali roku. Na 10 podmiotów zawartych w wykazie, aż 8 nie korzysta z łączy cyfrowych. Można zatem mówić w tym przypadku o pewnej prawidłowości: uzyskane przez Prezesa UKE dane pokazują, że większość zakładów opieki zdrowotnej w Polsce korzysta z łączy analogowych i nie korzysta jednocześnie z łączy cyfrowych 2 Mbit/s. Chociaż na skutek ograniczonej liczby informacji przekazanych przez Urzędy Wojewódzkie i wojewódzkie Urzędy Marszałkowskie (wpłynęły dane tylko o 10 zakładach opieki zdrowotnej i jednostkach ratownictwa medycznego) wysokość dodatkowych kosztów jakie będą zmuszone ponosić podmioty zajmujące się ochroną i ratowaniem życia i zdrowia ludzkiego nie wydaje się bardzo znaczna w liczbach bezwzględnych to i tak zebrane informacje pozwalają dostrzec pewną prawidłowość i zorientować się w skali problemu. Wejście w życie cennika zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. byłoby niekorzystne dla zakładów opieki zdrowotnej i spowodowałoby wzrost kosztów działalności ww. podmiotów co przyczyniłoby się niewątpliwie to pogorszenia złej sytuacji finansowej krajowej służby zdrowia.

Powyższa argumentacja, w ocenie organu, z całą pewnością dowodzi, że wejście w życie cennika wyrządziłoby znaczną szkodę dla ważnych interesów państwa, w rozumieniu "poważnej szkody" przywołanym na wstępie.

b) poważna szkoda dla gospodarki narodowej

T. S.A. stwierdziła, że przeciwnie do stanowiska Prezesa UKE, wprowadzenie cennika, który jest adresowany do abonentów, nie miałoby więc żadnego wpływu na ceny łączy telekomunikacyjnych dzierżawionych przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych. Odnosząc się do powyższego zarzutu organ wskazał, że w decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. Prezes UKE podkreślił, że małe i średnie przedsiębiorstwa telekomunikacyjne, z uwagi na rozmiar prowadzonej działalności nie są w stanie wybudować własnej infrastruktury kablowej i w celu podłączenia swoich klientów dzierżawią łącza od T. S.A. W przypadku tych przedsiębiorstw świadczących swoje usługi za pomocą dzierżawionych łączy analogowych przedmiotowa podwyżka powoduje, że działalność tych podmiotów staje się nieopłacalna, a co za tym idzie staje pod znakiem zapytania jej kontynuacja. Na bazie dzierżawionych od T. S.A. łączy świadczone są głównie usługi dostępu do sieci Internet, która to usługa jest konkurencyjna do usług świadczonych przez T. S.A. w tym zakresie. Skutki zaniechania świadczenia usług dostępu do Internetu przez małe i średnie przedsiębiorstwa poniosłyby również tysiące ich klientów zmuszonych do poszukiwania alternatywnych rozwiązań, w tym skorzystanie bezpośrednio z usług T. S.A. Powyższe, zdaniem Prezesa UKE, groziłoby poważną szkodą dla gospodarki narodowej.

Zdaniem Prezesa UKE twierdzeniu T. S.A., zawartym na str. [...] skargi, przeczy praktyka. Choć bowiem prawdą jest, że warunki, w tym wysokość cen wydzierżawiania przez T. S.A. łączy telekomunikacyjnych na rzecz przedsiębiorców telekomunikacyjnych zawarte są w ofercie ramowej z dnia [...] maja 2006r. to prawdą jest również, że część małych i średnich przedsiębiorców telekomunikacyjnych (głównie ISP: dostawców usług internetowych) korzysta z usług oferowanych w cenniku usługi krajowe łącza dzierżawione tp. Chodzi tu przede wszystkim o usługę dzierżawy toru pod budowę kanałów cyfrowych (jedna lub dwie miedziane pary kablowe bez urządzeń teletransmisyjnych przelotowych i końcowych). Choć zdaniem T. S.A. ww. usługa nie jest usługą dzierżawy łączy telekomunikacyjnych (przedsiębiorcy telekomunikacyjni korzystający z omawianej usługi są w tej kwestii przeciwnego zdania i twierdzą, że z ich punktu widzenia usługa dzierżawy torów pod budowę kanałów cyfrowych jest usługą dzierżawy łączy analogowych) to wysokość opłaty miesięcznej za dzierżawę toru (opłata miesięczna za dzierżawę jednej miedzianej pary w kablowej sieci miejscowej lub strefowej o paśmie przenoszenia sygnałów umożliwiających budowę kanałów cyfrowych o przepływnościach od 64 kbit/s do 1024 kbit/s) T. S.A. ustala jako wielokrotność (od 1,5 do 2,5) opłaty za dzierżawę łącza analogowego dla pasma 300-3400 zwykle] jakości (Część I B pkt 9 Cennika zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r.). Tak więc kilkusetprocentowy wzrost opłat abonamentowych za łącza analogowe (np. wysokość opłaty miesięcznej stałej wzrasta z 29 zł netto do 255 zł netto) pociągnie za sobą analogiczny wzrost opłat abonamentowych za tory pod budowę kanałów cyfrowych wykorzystywane przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych do świadczenia usługi internetu szerokopasmowego. Tym samym przedsiębiorcy ci nie będą w stanie skutecznie konkurować z T. S.A. w zakresie świadczenia usługi internetu szerokopasmowego. Problem powyższy był sygnalizowany Prezesowi UKE zarówno bezpośrednio przez przedsiębiorców telekomunikacyjnych (pismo firmy T. Sp. z o. o. z grudnia 2006 r.) jak i przez Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który pismem znak: [...] z dnia [...] listopada 2006r. przesłał do UKE kopie pism przedsiębiorców telekomunikacyjnych (C. s.c., B. s. c., PPHU B. sp. j., E. s. c. [...].) przedsiębiorcy telekomunikacyjni podkreślali w swoich pismach, że podwyżka opłat za łącza analogowe, a co za tym idzie za tory pod budowę kanałów cyfrowych, narusza zasadę konkurencyjności i stanowi wręcz próbę przejęcia ich klientów przez T. S.A.

Skarżąca na str. [...] skargi odniosła się również do kwestii nieprawidłowych relacji między cenami łączy 64 kbit/s, określonymi w projekcie cennika, a cenami usługi neostrada T. S.A. nawiązując do zawartego — jej zdaniem - w uzasadnieniu decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r. stwierdzenia, iż relacje między cenami łączy 64 kbit/s określonymi w projekcie cennika, a cenami usługi neostrada tp są nieprawidłowe i mogą świadczyć o zawyżonym koszcie świadczenia usługi dzierżawy łączy 64 kbit/s podniosła, że nieuprawnione jest porównywanie kosztów usług DSL z kosztami usług łączy dzierżawionych, w tym łączy 64 kb/s oraz twierdzenie, że powinny być one zbliżone gdyż usługi DSL i usługa łączy dzierżawionych bazują na innej technologii i angażują odmienne elementy sieci.

Odpowiadając na powyższy zarzut Prezes UKE wskazał, że we fragmencie uzasadnienia decyzji z dnia [...] kwietnia 2007 r., na który powołuje się T. S.A. była mowa o łączach analogowych zwykłej jakości dla pasma 300-3400 Hz a nie o łączach 64 kbit/s (Tabela 21 "Wprost opłaty miesięcznych kosztów ponoszonych z tytułu dzierżawy łączy analogowych zwykłej jakości dla pasma 300-3400 Hz dla Klienta, dla przykładowych długości dzierżawionego łączą analogowego'").

Jeśli chodzi natomiast o twierdzenie T. S.A., że usługi DSL i usługa łączy dzierżawionych bazują na innej technologii i angażują odmienne elementy sieci, i że w związku z powyższym ceny tych usług mogą kształtować się w sposób odmienny to w ocenie Prezesa UKE istnienie obiektywnych różnic w świadczeniu obu usług nie uzasadnia tak ogromnej dysproporcji pomiędzy wysokością miesięcznej opłaty za dzierżawę łącza analogowego o długości 5 km (338,55 zł brutto wg cennika zatwierdzonego decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r.) a wysokością opłaty miesięcznej w przypadku "Startowej promocji [...]" o przepływności 512 kbit/s (46,67 zł w przypadku umowy podpisanej na 24 miesiące).

Obie ww. usługi są świadczone z wykorzystaniem przewodów miedzianych. Z tego punktu widzenia koszt infrastruktury miedzianej przy usłudze neostrady tp powinien być zbliżony do kosztu analogowego łącza dzierżawionego przy wykorzystaniu porównywalnej ilości infrastruktury miedzianej (5 km). Koszt urządzeń teletransmisyjnych, który pojawia się przy usłudze dzierżawy łączy, a nie występuje przy usługach DSL nie ma w tym przypadku - wbrew temu co sugeruje T. S.A. - decydującego wpływu na różnice w koszcie obu omawianych usług. W skardze T. S.A. mówi bowiem o wykorzystywaniu dla dzierżawy łączy analogowych szeregu cyfrowych urządzeń teletransmisyjnych co oczywiści nie jest prawdą. Przy usłudze dzierżawy łączy analogowych nie wykorzystuje się teletransmisyjnych urządzeń cyfrowych.

T. S.A. podniosła, że zarzut Prezesa UKE, iż Skarżąca nie poinformowała abonentów o zmianie cennika usługi krajowe łącza dzierżawione tp z odpowiednio wcześniejszym wyprzedzeniem jest nieuzasadniony. T. S.A. podkreśliła w szczególności, że zgodnie z art. 61 ust. 5 Pt w razie podwyższenia cen usług telekomunikacyjnych dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych jest obowiązany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego do powiadomienia o tym abonentów na piśmie, a T. S.A. wysłała abonentom informację o zmianie cennika [...] października 2006 r. a więc na blisko 3 miesiące przed planowanym na [...] stycznia 2007 r. wejściem cennika w życie.

Odnosząc się do powyższego twierdzenia Skarżącej organ podniósł, iż zgodnie z brzmieniem art. 61 ust. 5 Pt w razie podwyższenia cen usług telekomunikacyjnych dostawca publicznie dostępnych usług telekomunikacyjnych jest obowiązany, z wyprzedzeniem co najmniej jednego okresu rozliczeniowego, do powiadomienia:

1) o tym abonentów na piśmie;

2) innych niż abonenci użytkowników poprzez podanie tego do publicznej wiadomości.

Z literalnego brzmienia wyżej powołanego przepisu wynika, że ustawodawca nie określił "sztywnego" terminu, w którym abonenci mają być powiadomieni o zmianie cennika np. z wyprzedzeniem jednego okresu rozliczeniowego. Ustawodawca użył bowiem w art. 61 ust. 5 Pt zwrotu "co najmniej", co wskazuje, że zakreślony został termin minimalny. To z kolei prowadzi do wniosku, że termin ten może być dłuższy niż jeden okres rozliczeniowy, nie może on być jednak krótszy.

Odnosząc powyższe do przedmiotowej sprawy za konieczne organ uznał wskazanie, że ze względu na specyfikę usługi dzierżawy łączy polegającej na zestawieniu przez T. S.A. łączy abonentowi i braku możliwości w krótkim czasie zastosowania alternatywy tej usługi (czy to poprzez zmianę usługodawcy czy też poprzez wybudowanie własnego łącza) oraz z uwagi na wprowadzone zatwierdzonym w czerwcu 2006 r. cennikiem bardzo wysokie podwyżki cen za dzierżawę łączy analogowych dla pasma 300-3400 Hz zwykłej i specjalnej jakości (opłata miesięczna za jeden kilometr łącza wzrosła z 42 złotych do 259,5 złotych czyli ponad sześciokrotnie), termin wynikający z art. 61 ust. 5 Pt winien być dłuższy. Konieczność wyznaczenia dłuższego terminu przez T. S.A. wynika również z faktu, że abonenci muszą przygotować się na tak znaczne (kilkusetprocentowe) zmiany wysokości opłat.

Tym bardziej, że sama Skarżąca zobowiązała się do poinformowania abonentów o zmianie cennika z dużo większym wyprzedzeniem, niż minimalny termin jaki przewiduje Pt w art. 61 ust. 5, w celu umożliwienia abonentom przygotowania się do tak znacznej podwyżki. W szczególności T. S.A. argumentowała, że przesunięcie planowanej daty wejścia w życie cennika z 1 lipca 2006 r. na l stycznia 2007 r. pozwoli jej klientom na przygotowanie się do planowanych zmian taryfowych w zakresie nowych cen łączy dzierżawionych (pismo z dnia [...] czerwca 2006 r. znak: [...], pismo z dnia [...] maja 2006 r. znak: [...]).

T. S.A. wysłała abonentom informację o zmianie cennika dopiero pismem z dnia [...] października 2006 r. (choć mogła to uczynić już prawie 4 miesiące wcześniej) i wyznaczyła termin rozwiązania umów w przypadku nie wyrażenia zgody na powyższą zmianę do dnia [...] listopada 2006 r. T. S.A. miała więc prawie 7 miesięcy od zatwierdzenia cennika do dnia jego wejścia w życie na przygotowanie użytkowników do jego wdrożenia. Poinformowanie abonentów przez T. S.A. o planowanej zmianie wysokości opłat za łącza analogowe dopiero w październiku 2006r. spowodowało, że użytkownicy zostali w istocie rzeczy pozbawieni możliwości dokonania wyboru, bowiem łącza o tych parametrach stanowią rynek, w którym T. S.A. ma znaczące udziały i powstanie alternatywnej oferty lub wybudowanie własnej infrastruktury może być w tak krótkim czasie niemożliwe lub znacznie utrudnione. Równie ważnym celem wcześniejszego - niż wynikałoby to z przepisu art. 61 ust. 5 Pt - poinformowania abonentów o podwyżce opłat za dzierżawę łączy analogowych było umożliwienie podmiotom korzystającym z tej usługi (zarówno podmiotom publicznym jak i przedsiębiorcom telekomunikacyjnym) zabezpieczenia odpowiednich środków w ich budżetach na 2007 r.

Jak zaznaczono powyżej, niewywiązanie się przez T. S.A. z powyższego zobowiązania w terminie wcześniejszym niż październik 2006 r. spowodowało, że jednostki publiczne nie mają zabezpieczonych środków na pokrycie nowych, znacznie wyższych kosztów wykonywania swoich zadań z wykorzystaniem łączy analogowych dzierżawionych od T. S.A.

Zdaniem Prezesa UKE poinformowanie abonentów o planowanej zmianie cennika powinno nastąpić bezpośrednio po jego zatwierdzeniu, czyli w czerwcu 2006r. Takie też stanowisko Prezes UKE prezentował w trakcie postępowania zakończonego wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. zatwierdzającej projekt cennika usługi krajowe łącza dzierżawione tp.

Zdaniem organu, mając na uwadze powyższe zarzut naruszenia art. 161 § 1 kpa uznać należy za niezasadny.

Odnośnie zarzutu naruszenia z art. 210 ust. 1 Pt w związku z art. 156 § 1 pkt 2 kpa. organ stwierdził, iż powołanie A. S. na stanowisko Prezesa UKE odbyło się na podstawie i zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 grudnia 2005 r.

W świetle analizy trybów powołania Prezesa UKE zawartych w ww. ustawie również podniesiony przez Skarżącą zarzut rażącego naruszenia prawa poprzez wydanie zaskarżonej decyzji przez osobę nieprawidłowo powołaną, zdaniem organu, nie zasługuje na uwzględnienie. Organ podkreślił, że niezaprzeczalnym jest fakt, iż akt powołania A. S. na stanowisko Prezesa UKE, który został podpisany przez Prezesa Rady Ministrów w dniu 8 maja 2006 r., nie został w jakimkolwiek postępowaniu administracyjnym, czy też sądowym prawomocnie uznany za wadliwy "wobec tego należy uznać, że jest w pełni ważny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 listopada 2007 r. (VI SA/Wa 988/07):

1. uchylił decyzję Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007 r. nr [...];

2. stwierdził nieważność decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] czerwca 2006 r. nr [...];

3. stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] grudnia 2006 r. nr [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny poszczególne rozstrzygnięcia wyroku oparł na następującej argumentacji.

Ad 1. Sąd wskazał, iż decyzja Prezesa Urzędu Komunikacji Elektronicznej z dnia [...] lipca 2007r. zapadła w następujących okolicznościach proceduralnych.

Od decyzji z dnia [...] grudnia 2006 r. T. S.A. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy (pismo z dnia [...] stycznia 2007 r.), po rozpoznaniu którego Prezes UKE wydał decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję.

Równolegle do omawianego postępowania toczyło się postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym - z uwagi na zawarty we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy wniosek spółki o stwierdzenie nieważności Decyzji pierwotnej na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa z uwagi na to, że zdaniem spółki, Pt nie przewiduje dla Prezesa UKE uprawnienia do wydania decyzji administracyjnej zatwierdzającej przedłożony projekt cennika.

W wyniku tego postępowania Prezes UKE decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. Nr [...] odmówił stwierdzenia nieważności decyzji dnia [...] czerwca 2006 r. Nr [...].

WSA w odniesieniu do decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności Decyzji pierwotnej zastosował tryb przewidziany w art. 135 p.p.s.a. Zdaniem Sądu bowiem postępowanie prowadzone w trybie nadzwyczajnym zakończone decyzją z dnia [...] lipca 2007 r. dotyczyło tej samej sprawy w sensie materialnym, co poprzedzające je postępowanie zwykłe zakończone Decyzją pierwotną z dnia [...] czerwca 2006 r. Ponieważ Sąd, również, działając w oparciu o art. 135 p.p.s.a. objął kontrolą decyzję z dnia [...] czerwca 2006r. - konsekwentnie - zakresem orzekania musiał objąć również decyzję z dnia [...] lipca 2007 r., gdyż postępowanie zwykłe zakończone decyzją z [...] czerwca 2006 r. oraz postępowanie nadzwyczajne w efekcie którego zapadła decyzja z dnia [...] lipca 2007 r. toczyły się w tej samej - z punktu widzenia materialnoprawnego - sprawie administracyjnej.

W ocenie WSA, pozostawienie w obrocie prawnym decyzji z [...] lipca 2007 r. spowodowałoby sytuację, że istniałyby dwa sprzeczne rozstrzygnięcia: ostateczna decyzja odmawiająca stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. oraz wyrok Sądu stwierdzający nieważność tej samej decyzji. W tej sytuacji Sąd uznał, iż ingerencja Sądu była konieczna dla końcowego załatwienia sprawy.

Ad 2. Sąd podkreślił, iż Ustawa Prawo telekomunikacyjne z 2004r. w art. 48 określa tryb zatwierdzania cenników i regulaminów. Wyraził pogląd, zgodnie z którym regulacja przewidziana w art. 48 Pt nie polega na zatwierdzaniu przedłożonego przez operatora o znaczącej pozycji projektu (albo jego zmiany) cennika lub regulaminu świadczenia usługi w drodze decyzji, a jedynie przewiduje możliwość zgłoszenia sprzeciwu. Nie stanowi także podstawy materialnoprawnej do wydania decyzji o zatwierdzeniu cennika art. 104 § 1 kpa w zw. z art. 206 ust. 1 oraz art. 46 ust. 3 pkt 4 w związku z art. 221 ust.1 pkt3 lit. l) i ust. 2 Pt (podstawa prawna wskazana w decyzji z dnia 6 czerwca 2006 r.).

Zgodnie z przepisem w art. 48 Pt - milczenie organu w przeciągu 30 dni od dnia przedłożenia projektu, cennika lub jego zmiany powoduje, że operator – poczynając od trzydziestego pierwszego dnia od dnia przedmiotowego przedłożenia - będzie upoważniony, aby zastosować przedłożony dokument przy zawieraniu umów. Ustawodawca zawarł w powyższym przepisie przesłanki do zgłoszenia sprzeciwu i tylko wówczas, gdy one występują postępowanie powinno zakończyć się wydaniem decyzji administracyjnej - w przedmiocie zgłoszenia sprzeciwu.

Sąd wskazał nadto na szczególny charakter procedury przewidzianej w art. 48 Pt przejawiający się w tym, że postępowanie to nie jest prowadzone na wniosek operatora o znaczącej pozycji (a zatem podmiotu pozostającego na zewnątrz administracji) ani też z urzędu, lecz w wyniku dokonanej przez tego operatora czynności (przedłożenie omawianych dokumentów lub ich zmiany) wywołującej skutki procesowe tj. w istocie wszczęcie postępowania w sprawie na podstawie art. 48 Pt, zaś efektem dokonania tej czynności o znaczeniu materialnoprawnym - w razie nie wniesienia sprzeciwu (milczenia organu) - jest możliwość zastosowania danego dokumentu przez operatora. Zdaniem Sądu, z uwagi na treść art. 48 ust. 2 Pt wyłącznie wniesienie sprzeciwu jest załatwieniem sprawy co do istoty - decyzją administracyjną o sprzeciwie.

Sąd podkreślił, iż ustalony w ustawie - Prawo Telekomunikacyjne z 2004 r. trzydziestodniowy termin do wniesienia sprzeciwu liczony od daty dokonania "przedłożenia projektu cennika regulaminu świadczenia usług lub ich zmiany", jest oczywiście terminem prawa materialnego. Termin ten określa w czasie kompetencję organu do wydania decyzji o sprzeciwie. Powyższe oznacza, że z upływem tego terminu organ traci kompetencję do wydania decyzji o sprzeciwie. Wzmiankowany termin nie może być przywrócony, a jedyną okolicznością, która wpływa na jego bieg jest sytuacja, kiedy Prezes UKE zażąda od obowiązanego przedsiębiorcy przedłożenia dodatkowych dokumentów lub udzielenia dodatkowych informacji (art. 48 ust. 3 Pt).

Zdaniem Sądu, dokument w stosunku do którego nie zgłoszono sprzeciwu o którym mowa w art. 48 ust. 2 Pt należy traktować, jako zatwierdzony w rozumieniu art. 46 ust. 3 pkt 4 Pt i art. 47 ust. 8 Pt.

Unormowanie w powyższym kształcie instytucji sprzeciwu w ocenie Sądu nie daje podstawy prawnej dla zatwierdzenia cennika w formie wydania w tym przedmiocie decyzji administracyjnej.

Ad 3. Sąd zauważył, że w rozpatrywanej sprawie Prezes UKE zaskarżoną decyzją wydaną m.in. na podstawie art. 161 § 1 kpa oraz art. 48 ust. 2 Pt w istocie dokonał przedłużenia 30-dniowego, materialnoprawnego terminu do wydania decyzji o sprzeciwie, czym rażąco naruszył ww. przepis art. 48 ust. 2 Pt.

Wskazał, iż zgodnie z art. 161 § 1 kpa Minister może uchylić lub zmienić w niezbędnym zakresie każdą decyzję ostateczną, jeżeli w inny sposób nie można usunąć stanu zagrażającego życiu lub zdrowiu ludzkiemu albo zapobiec poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa.

Z powyższego w ocenie Sądu wynika, że oparte na podstawie art. 161 § 1 kpa nadzwyczajne postępowanie kontrolne służy zmianie lub uchyleniu decyzji ostatecznych, które nie mogą zostać wzruszone na podstawie przepisów kodeksu przewidujących zmianę lub uchylenie takich decyzji (art. 154, 155 i 163 kpa), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 kpa) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną.

Przepis art. 161 § 1 kpa zdaniem WSA może mieć zastosowanie jedynie w odniesieniu do decyzji ostatecznych, na mocy których strona nabyła prawo i tylko wówczas, gdy strona nie wyraziła zgody na zmianę decyzji, a przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji.

Zdaniem Sądu, w rozpatrywanej sprawie tryb przewidziany w art. 161 § 1 kpa nie mógł zostać przez organ zastosowany ponieważ decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. była dotknięta wadą nieważności o której mowa w art. 156 §1 pkt 2 kpa albowiem – co już wykazano w punkcie II niniejszego uzasadnienia - została wydana bez podstawy prawnej. Organ zatem wadliwie ocenił przedmiotową decyzję przez pryzmat przesłanek określonych w przepisie 156 kpa a ocena ta, zdaniem Sądu, nosi cechy rażącego naruszenia prawa. Gdyby bowiem organ miał wzgląd na treść przepisu art. 48 ust. 2 Pt uznałby, iż nie było podstawy prawnej do wydania Decyzji pierwotnej.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 grudnia 2008 r. (sygn. akt: II GSK 373/08) uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez WSA. Do ww. wyroku zostało sporządzone zdanie odrębne, w którym podzielono poglądy prawne WSA zawarte w uchylonym wyroku z dnia 6 listopada 2007 r.

W uzasadnieniu powyższego wyroku NSA zawarł następującą ocenę prawną sprawy.

W pierwszej kolejności wskazał, że trafny jest zarzut Prezesa UKE zawarty w skardze kasacyjnej, iż wyrok Sądu I instancji uchybia przepisom postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w związku z art. 161 § 1 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zaskarżona decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa, w sytuacji, gdy do takiego naruszenia nie doszło, a ewentualne uchybienia mogły uzasadniać wyłącznie uchylenie zaskarżonej decyzji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA stwierdzając nieważność zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej nie wykazał, by zostały one wydane z rażącym naruszeniem prawa. Jednocześnie NSA stwierdził, iż Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja naruszała prawo, albowiem tryb określony w art. 161 § 1 k.p.a. zastosowano w stosunku do decyzji, która podlegała wzruszeniu poprzez stwierdzenie jej nieważności. Podkreślił, iż tryb, o którym mowa w art. 161 § 1 k.p.a. może być zastosowany dopiero po wyeliminowaniu innych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej. Zdaniem NSA, stwierdzone w wyroku sądu I instancji uchybienie, polegające na tym, że Prezes UKE wzruszył na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., w sytuacji, gdy istniała możliwość wykorzystania innego trybu jej wzruszenia nie jest jednak równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Uwzględnienie skargi poprzez stwierdzenie nieważności zaskarżonego aktu wymaga bowiem jednoznacznego wykazania, że dotknięty jest on wadą kwalifikowaną. Natomiast Wojewódzki Sąd Administracyjny przyjmując, że wspomniane decyzje zostały wydane z naruszeniem art. 161 § 1 k.p.a. w ogóle nie wyjaśnił powodów, dla których naruszenie to ocenił jako rażące.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie było natomiast dostatecznych podstaw do objęcia kontrolą decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r. odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. Brak było w tym wypadku wystarczających podstaw do przyjęcia tożsamości sprawy dotyczącej zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. i sprawy stwierdzenia nieważności tej decyzji. W obu sprawach występuje bowiem tożsamość podmiotowa, ale elementy przedmiotowe są różne. Różnice te dotyczą podstawy faktycznej i prawnej obu spraw. W wypadku zmiany decyzji z powodu wystąpienia sytuacji wywołanej zdarzeniami nadzwyczajnymi zakres przedmiotowy wyznaczają przesłanki określone w art. 161 § 1 k.p.a. Podstawę stosowania powołanego przepisu stanowią ustalenia co do: ostateczności decyzji, która ma być zmieniana, niemożności wykorzystania innego trybu wzruszenia decyzji, istnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego albo konieczności zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Z kolei w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalenia dotyczą występowania wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub przepisach szczególnych. W związku z tym nie można przyjąć, że w obu przypadkach chodzi o sprawy tożsame. Natomiast każda ze spraw zakończonych wydaniem decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Nie jest to w ocenie NSA jednak wystarczający powód, by w ramach postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji wydanej w trybie art. 161 § 1 k.p.a. kontrolą objąć także decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

NSA podzielił pogląd WSA co do tożsamości materialnoprawnej sprawy niniejszej ze sprawą administracyjną zakończoną wydaniem decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. ("Decyzja pierwotna"), co uzasadniało skorzystanie przez Sąd z możliwości zastosowania środków przewidzianych w art. 135 p.p.s.a. w stosunku do tej decyzji.

NSA wyraził pogląd, zgodnie z którym ustanowiony w art. 48 ust. 2 Pt termin jest terminem materialnoprawnym, zaś za prawidłowy przyjął pogląd prezentowany przez WSA, zgodnie z którym jedynie w przypadku wyrażenia sprzeciwu wymagana jest decyzja administracyjna, a tym samym brak jest kompetencji Prezesa UKE do wydania decyzji zatwierdzającej cennik. Podzielił pogląd WSA, zgodnie z którym w obowiązującym stanie prawnym brak było podstaw do wydania Decyzji pierwotnej.

Dokonując oceny charakteru prawnego sprzeciwu przewidzianej w art. 48 ust. 2 Pt Naczelny Sąd Administracyjny powołał się na wywody zawarte w uchwale NSA z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08 (LEX nr 448685),

NSA podkreślił, iż kompetencja organu administracji publicznej została w omawianym przypadku ograniczona do kontroli zgodności z prawem czynności jednostki, której następstwem jest możliwość dokonania autorytatywnej konkretyzacji normy prawa przez organ administracji publicznej, który stwierdził niezgodność z prawem czynności jednostki.

Załatwienie sprawy, w przypadku gdy organ wyraża sprzeciw następuje w drodze wydania aktu administracyjnego przybierającego postać decyzji, natomiast w pozostałych przypadkach (tj. gdy organ nie zamierza wyrazić sprzeciwu) organ nie ma kompetencji do wydania aktu administracyjnego.

NSA końcowo zalecił Sądowi rozważenie, czy istotnie zaskarżona decyzja dotknięta jest wadą kwalifikowaną uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności oraz możliwość i zakres korzystania z uprawnienia wynikającego z art. 135 ppsa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z przepisem art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W świetle powołanego przepisu ustawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm. - dalej także p.p.s.a.).

Na mocy art. 153 p.p.s.a. "Ocena prawna oraz wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu oraz organ, którego działanie lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia".

Wojewódzki Sąd Administracyjny, wobec jednoznacznej treści wiążących wskazań NSA, stwierdził, iż do wydania decyzji Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2006 r. doszło w warunkach braku podstaw prawnych do jej wydania. Sąd stwierdził nadto, iż w przedmiotowym zakresie może mieć miejsce rozciągnięcie kontroli sądowadministracyjnej na podstawie art. 135 p.p.s.a. Należy wskazać w tym miejscu, iż takie działanie zostało uznane za dozwolone na mocy zaleceń zawartych w wyroku NSA, w którego treści wyrażony został pogląd, zgodnie z którym: "należało podzielić pogląd WSA, iż uwzględnienie skargi i jednoczesne ustalenie, że decyzja z dnia [...] czerwca 2006 r. narusza prawo uzasadniało skorzystanie przez Sąd I instancji z możliwości zastosowania, na podstawie art. 135 p.p.s.a., przewidzianych ustawą środków także w stosunku do tej ostatnio wymienionej decyzji". Sąd rozpoznając niniejszą sprawę podzielił poglądy prawne, zgodnie z którymi określenie "w granicach sprawy, której dotyczy skarga" odnosi się do sprawy administracyjnej w ujęciu materialnym. Na sprawę administracyjną w znaczeniu materialnym składają się elementy podmiotowe i przedmiotowe. Tożsamość podmiotowa i przedmiotowa sprawy występuje, gdy dotyczą one tego samego podmiotu, identycznego przedmiotu, stanu faktycznego i podstawy prawnej. Nie ulega w ocenie Sądu żadnej wątpliwości, iż w odniesieniu do sprawy objętej zaskarżoną decyzją oraz decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. występuje właśnie związek tego rodzaju. Co więcej, brak wzruszenia ostatecznej decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. stanowiłoby ewidentną niekonsekwencję. Powodowałby bowiem stan, w którym w obrocie prawnym pozostałaby Decyzja pierwotna, uznana w niniejszym postępowaniu za wydaną bez podstawy prawnej co skutkowało koniecznością eliminacji decyzji Prezesa UKE z dnia [...] grudnia 2006 r. oraz z dnia [...] kwietnia 2007 r. jako decyzji, co do których wadliwie zastosowano tryb zmieniający określony w art. 161 § 1 k.p.a. w odniesieniu do decyzji, która winna podlegać procedurze stwierdzenia nieważności. Taki stan w ocenie Sądu byłby całkowicie nieuzasadniony. Tylko poprzez natychmiastowe stwierdzenie nieważności tej decyzji w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym możliwe jest osiągnięcie celu, jakim jest uporządkowanie pod względem prawnym procedury administracyjnej postrzeganej całościowo, czyli w granicach zakresu sprawy administracyjnej, z uwzględnieniem kompetencji Sądu wynikającej z art. 135 p.p.s.a.

W dalszej części uzasadnienia wyroku NSA wyraził swoje stanowisko odnoszące się do braku podstaw prawnych wydania decyzji ostatecznej z dnia [...] czerwca 2006 r., uzasadniające jej eliminację z obrotu prawnego w drodze stwierdzenia nieważności. Powołując się na poglądy prawne odnoszące się do instytucji sprzeciwu w procedurze administracyjnej wyrażone przez Naczelny Sąd Administracyjny w uchwale z dnia 15 października 2008 r., sygn. akt II GPS 4/08 (LEX nr 448685), NSA stwierdził jednoznacznie, iż tylko w przypadku, gdy organ zamierza się sprzeciwić (wyrazić sprzeciw), zapada rozstrzygnięcie przybierające postać decyzji. Załatwienie sprawy w przypadku, gdy organ wyraża sprzeciw następuje w drodze wydania decyzji, natomiast w pozostałych przypadkach (tj. gdy organ nie zamierza wyrazić sprzeciwu) organ nie ma kompetencji do wydania tego aktu administracyjnego. Wyposażenie Prezesa UKE w kompetencję wniesienia sprzeciwu wobec przedstawionego projektu cennika nie jest zatem równoznaczne z uprawnieniem tego organu do zatwierdzania wspomnianego projektu w drodze decyzji. Przy przyjęciu, że projekt cennika podlega zatwierdzeniu w drodze decyzji ustanowienie 30 - dniowego terminu do wniesienia sprzeciwu byłoby zbędne. Upływ tego terminu nie miałby bowiem istotnego znaczenia, gdyż cennik mógłby być stosowany dopiero po jego zatwierdzeniu decyzją Prezesa UKE. Dodać należy, że skoro ustawa Prawo telekomunikacyjne w wielu wypadkach wyraźnie przewiduje wydanie decyzji, to brak takiego unormowania dla zatwierdzenia projektu cennika oznacza, że wolą ustawodawcy było w tym wypadku odmienne ukształtowanie omawianej procedury.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził nadto, że ustanowiony w art. 48 ust. 2 P.t. termin jest terminem materialnoprawnym. Upływ tego terminu wywołuje skutek materialnoprawny w postaci nabycia przez przedsiębiorcę telekomunikacyjnego prawa do stosowania przy zawieraniu umów cennika, którego projekt przedstawił zgodnie z art. 48 ust. 1 P.t. WSA podziela całkowicie powyższe poglądy prawne NSA.

Wojewódzki Sąd Administracyjny, będąc związanym treścią wskazań NSA, odstąpił od kontroli na podstawie art. 135 p.p.s.a. w stosunku do decyzji Prezesa UKE z dnia [...] lipca 2007 r. Jak wynika z treści części uzasadnienia wyroku NSA odnoszącej się do przedmiotowej kwestii, Sąd ten uznał, iż brak było wystarczających podstaw do przyjęcia tożsamości sprawy dotyczącej zmiany decyzji z dnia [...] czerwca 2006 r. na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. i sprawy stwierdzenia nieważności tej decyzji. Wprawdzie w obu sprawach występuje tożsamość podmiotowa, jednakże elementy przedmiotowe są różne. Różnice dotyczą podstawy faktycznej i prawnej obu spraw. W wypadku zmiany decyzji z powodu wystąpienia sytuacji wywołanej zdarzeniami nadzwyczajnymi zakres przedmiotowy wyznaczają przesłanki określone w art. 161 § 1 k.p.a. Podstawę stosowania powołanego przepisu stanowią ustalenia co do: ostateczności decyzji, która ma być zmieniana, niemożności wykorzystania innego trybu wzruszenia decyzji, istnienia stanu zagrożenia dla życia lub zdrowia ludzkiego albo konieczności zapobieżenia poważnym szkodom dla gospodarki narodowej lub dla ważnych interesów Państwa. Z kolei w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ustalenia dotyczą występowania wad kwalifikowanych wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. lub przepisach szczególnych. W związku z tym nie można przyjąć, że w obu przypadkach chodzi o sprawy tożsame. Natomiast każda ze spraw zakończonych wydaniem decyzji w postępowaniu nadzwyczajnym jest tożsama ze sprawą zakończoną decyzją z dnia [...] czerwca 2006 r. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny nie jest to jednak wystarczający powód, by w ramach postępowania sądowoadministracyjnego dotyczącego decyzji wydanej w trybie art. 161 § 1 k.p.a. kontrolą objąć także decyzję w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

Sąd dokonał ponownej oceny zarzutów skargi odnoszących się bezpośrednio do zaskarżonej decyzji Prezesa UKE z dnia [...] kwietnia 2007 r., a także do decyzji tego organu z dnia [...] grudnia 2006 r., również mając na uwadze wiążące wskazania Naczelnego Sądu Administracyjnego, w tym także ocenę prawną co do istoty pojęcia rażącego naruszenia prawa jako przesłanki stwierdzenia nieważności.

Wymaga podkreślenia, iż NSA uznał za trafny pogląd, iż ewentualne uchybienia przy wydaniu zaskarżonej decyzji mogły uzasadniać wyłącznie jej uchylenie. Wskazał, że kodeks postępowania administracyjnego mówi oddzielnie "o naruszeniu prawa" i oddzielnie "o rażącym naruszeniu prawa". Jeżeli chodzi o "naruszenie prawa", to przyjmuje się, że może ono polegać na błędnej wykładni lub nienależytym zastosowaniu prawa. Podkreślił, że nie każde "naruszenie prawa" wywołuje skutki prawne. Mając na względzie, że "rażące naruszenie prawa" stanowi kwalifikowaną ("rażące") formę "naruszenia prawa", w ocenie NSA uznać należy, że utożsamianie tego pojęcia z każdym "naruszeniem prawa" jest oczywiście niesłuszne. W związku z tym dla uznania, iż wystąpiło kwalifikowane naruszenie prawa, nie wystarczy samo ustalenie faktu jakiegokolwiek "naruszenia prawa", lecz konieczne jest stwierdzenie i wykazanie, iż miało ono charakter rażący.

Sąd ten powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 1992 r., sygn. akt V SA 86/92 (ONSA z 1993 r. z. 1, poz. 23) , w którego treści powołano się na dominujący w orzecznictwie pogląd, że stwierdzenie nieważności decyzji wydanej "z rażącym naruszeniem prawa" jest odstępstwem od zasady trwałości ostatecznych decyzji administracyjnych. W związku z tym pojęcie "rażące naruszenie prawa" w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. podlega ścisłej wykładni (wyrok z dnia 19 maja 1989 r., sygn. IV SA 90/89, ONSA z 1989 r. z. 1, poz. 49). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że uwzględnienie wskazań wynikających z takiej wykładni, a także wniosków wyprowadzonych z wykładni gramatycznej uzasadnia tezę, iż rażące naruszenie prawa zachodzi wtedy, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej i oczywistej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia prawa powoduje, że owa decyzja nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. W powołanym wyroku NSA wskazał, że przedmiotem "rażącego naruszenia prawa" będą najczęściej przepisy prawa materialnego. Wspomniana postać naruszenia prawa jednak może dotyczyć również przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności tych unormowań, które stanowią gwarancję prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego. Obowiązkiem organu stwierdzającego nieważność decyzji jako wydanej z rażącym naruszeniem prawa jest wyraźne wykazanie, jaki konkretnie przepis został naruszony i dlaczego naruszenie to organ ocenił jako rażące.

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podzielił przedstawione wyżej rozumienie pojęcia "rażące naruszenie prawa" oraz warunków, jakie muszą być spełnione do uznania, że ta właśnie przesłanka stwierdzenia nieważności decyzji wystąpiła w konkretnym przypadku.

Należy podkreślić, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny jest powyższą oceną prawną związany na mocy art. 153 p.p.s.a.

Sąd stwierdził jednocześnie, że przy wydawaniu zaskarżonej decyzji Prezesa UKE, jak również do wydania decyzji ją poprzedzającej doszło do naruszenia prawa poprzez zastosowanie instytucji zmiany decyzji w trybie art. 161 par. 1 k.p.a. podczas, gdy podlegała ona procedurze stwierdzenia nieważności w trybie art. 156 par. 1 pkt 2 k.p.a. na podstawie przesłanki braku podstawy prawnej do jej wydania. Wyżej opisane naruszenie prawa miało zasadniczy wpływ na treść rozstrzygnięcia, albowiem w omawianym stanie faktycznym nie było możliwe zastosowanie wskazanego trybu zmiany decyzji ostatecznej. Naruszenie prawa miało zatem charakter istotnego w rozumieniu art. 145 par145 par. 1 lit. c p.p.s.a., co uzasadnia eliminację obydwu decyzji z obrotu prawnego.

Należy w tym zakresie również przytoczyć poglądy prawne zawarte w wyroku NSA, które zostały wzięte pod uwagę przy ferowaniu wyroku w przedmiotowym zakresie. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd I instancji prawidłowo uznał, że zaskarżona decyzja naruszała prawo, albowiem tryb określony w art. 161 § 1 k.p.a. zastosowano w stosunku do decyzji, która podlegała wzruszeniu poprzez stwierdzenie jej nieważności. Podkreślił, iż tryb, o którym mowa w art. 161 § 1 k.p.a. może być zastosowany dopiero po wyeliminowaniu innych możliwości wzruszenia decyzji ostatecznej. Wskazał, iż stanowisko takie sformułował Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 10 stycznia 1997 r., sygn. akt III RN 52/96 (OSNP 1997, nr 18, poz. 331), przyjmując, że przepis art. 161 k.p.a. ma zastosowanie do decyzji ostatecznych, które nie mogą być wzruszone na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego przewidujących zmianę lub uchylenie takich decyzji (art. 154, art. 155 i art. 163 k.p.a.), stwierdzenie ich nieważności (art. 156 § 1 k.p.a.) lub wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną (art. 145 § 1 k.p.a.). Jeżeli zatem istnieją przesłanki wzruszenia decyzji ostatecznej określone w wymienionych przepisach, a równocześnie nie zachodzą okoliczności przewidziane w art. 146 § 1 i art. 156 § 2 k.p.a., wówczas brak jest podstaw do zastosowania przepisu art. 161 § 1 k.p.a.

NSA podkreślił jednocześnie, iż stwierdzone przez WSA uchybienie, polegające na tym, że Prezes UKE wzruszył na podstawie art. 161 § 1 k.p.a. decyzję z dnia [...] czerwca 2006 r., w sytuacji, gdy istniała możliwość wykorzystania innego trybu jej wzruszenia nie jest jednak równoznaczne z rażącym naruszeniem prawa w rozumieniu art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.

W tym miejscu należy też zauważyć, że na rozprawie w dniu 26 czerwca 2009 r. pełnomocnik skarżącej odstąpił od zarzutu określonego w pkt 4 skargi (wydanie decyzji przez osobę powołaną na stanowisko Prezesa UKE w sposób sprzeczny z prawem), wobec czego kwestia ta nie wymaga omówienia.

Z powyższych względów Sąd uznał zarzuty skargi za zasadne.

Biorąc powyższe pod uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie

- uznając, iż decyzja Prezesa UKE z dnia [...] czerwca 2006 r. została wydana bez podstawy prawnej, orzekł, jak w sentencji wyroku, w oparciu o dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi;

- uznając, iż Prezes UKE podjął zaskarżoną decyzję z dnia [...] kwietnia 2007 r. oraz utrzymaną nią w mocy decyzję z dnia [...] grudnia 2006 r. w sposób niezgodny z prawem - orzekł, jak w sentencji wyroku, w oparciu o dyspozycję przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.

Na podstawie art. 152 p.p.s.a. Sąd uznał, iż decyzja wydana w niniejszej sprawie przez organ odwoławczy nie podlega wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku.

O kosztach postępowania orzeczono na zasadzie art. 200 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz skarżącej zwrot uiszczonego wpisu sądowego, zwrot opłaty za pełnomocnictwo oraz koszty zastępstwa procesowego - stosownie do przepisu § 14 ust. 2 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (...) (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).