Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 13 czerwca 2016 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi - Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Wiktor Jarzębowski po rozpoznaniu w dniu 13 czerwca 2016 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi A. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] roku Nr [...] [...] w przedmiocie odmowy zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2015 roku na poczet zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych za wrzesień 2015 roku p o s t a n a w i a: odmówić przywrócenia terminu do wniesienia skargi.

A. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w Ł. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. w przedmiocie odmowy zaliczenia zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec 2015 r. na poczet zobowiązania podatkowego w podatku od czynności cywilnoprawnych za wrzesień 2015 r. Jednocześnie wraz ze skargą skarżąca złożyła wniosek o przywrócenie terminu do jej wniesienia, wyjaśniając, że zaskarżone postanowienie zostało jej doręczone w dniu 15 lutego 2016 r., skargę zaś nadała w dniu 15 marca 2016 r. za pośrednictwem operatora pocztowego – Poczty Polskiej S.A. Wskutek omyłki pracownika na przesyłce jako odbiorcę wskazano Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zamiast Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. jako organu, za pośrednictwem którego skarga powinna zostać wniesiona. Przesyłka zawierająca skargę została jej zwrócona w dniu 31 marca 2016 r. z adnotacją "adresat nieznany".

W uzasadnieniu wniosku skarżąca, odwołując się do treści art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, wskazała, że w sprawie nie zachodzą okoliczności świadczące o jej winie w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Dochowała bowiem należytej staranności w zakresie zachowania tego terminu. Skarżąca podkreśliła przy tym, że sporządziła skargę oraz nadała ją za pośrednictwem operatora pocztowego w terminie zakreślonym przez przepisy prawa, właściwie określiła adres, na który przesyłka miała zostać doręczona, tj. adres Dyrektora Izby Skarbowej w Ł.. Jedynie wskutek omyłkowego "przepisania" z nagłówka skargi, organu do którego skarga jest kierowana, jako odbiorca przesyłki został wskazany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zamiast Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. W konkluzji skarżąca stwierdziła, że w przedstawionym stanie faktycznym należy uznać, że dochowała należytej staranności przy zachowaniu terminu do wniesienia skargi, a jedynie z przyczyn od niej niezależnych, tj. wskutek omyłki pisarskiej, przesyłka nie została skutecznie doręczona. Ponadto skarżąca dodała, że składa powyższy wniosek z zachowaniem siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu do wniesienia skargi. O zaistniałej pomyłce dowiedziała się bowiem w chwili zwrotu przesyłki, jest to zatem moment ustania przyczyny uchybienia terminu w niniejszej sprawie. Na potwierdzenie zaprezentowanej argumentacji skarżąca odwołała się do stanowiska zawartego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 382/10 i poglądów doktryny. Do wniosku załączyła kserokopie: koperty zawierającej skargę i książki pocztowej.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 53 § 1 i art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie trzydziestu dni od dnia doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi.

Stosownie do wskazanych przepisów, termin do wniesienia skargi jest zachowany, gdy skarga zostanie złożona w organie lub wysłana do organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi, w terminie trzydziestu dni, od dnia doręczenia stronie rozstrzygnięcia w sprawie.

W rozpoznawanej sprawie niewątpliwie doszło do uchybienia terminu do wniesienia skargi. Z akt sprawy wynika, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej w Ł. z dnia [...] r. zostało doręczone skarżącej w dniu 15 lutego 2016 r., 30-dniowy termin do wniesienia skargi upływał zatem z dniem 16 marca 2016 r. Wniesienie skargi z zachowaniem trybu ustawowego nastąpiło zaś dopiero w dniu 7 kwietnia 2016 r., a więc po terminie na dokonanie przez skarżącą tej czynności procesowej.

Zgodnie z art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Natomiast w myśl art. 87 § 1 i § 2 p.p.s.a. pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu. W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.

Z treści przytoczonych przepisów wynika, że przywrócenie terminu może nastąpić, gdy spełnione zostały łącznie trzy przesłanki: wniosek o przywrócenie terminu został złożony w ciągu 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; wnioskodawca uprawdopodobnił, że uchybił terminowi bez swojej winy; dopełniona została czynność, dla której określony był termin. Brak jednej z tych przesłanek uniemożliwia przywrócenie terminu.

Dokonując ustaleń w powyższym zakresie w pierwszej kolejności należy wskazać, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie został złożony przez skarżącą z zachowaniem ustawowego siedmiodniowego terminu od czasu ustania przyczyny uchybienia. Wniesiono go bowiem w terminie 7 dni od dnia otrzymania zwróconej przez Pocztę Polską niedoręczonej przesyłki zawierającej skargę (tj. w dniu 7 kwietnia 2016 r. - vide: data stempla pocztowego na przesyłce zawierającej wniosek przy uwzględnieniu wyjaśnień skarżącej i wynikającej z systemu internetowego - Śledzenie przesyłek – Tracking/monitoring.poczta-polska.pl/ daty doręczenia zwróconej błędnie zaadresowanej przesyłki zawierającej skargę, tj. daty 31 marca

2016 r.). Wraz z wnioskiem złożono skargę, a niewątpliwie spóźnione (po terminie) wniesienie skargi wywołuje dla strony ujemne skutki procesowe, powoduje bowiem konieczność odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 p.p.s.a.

W dalszej zatem kolejności należy przejść do oceny kwestii braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi w niniejszej sprawie. W orzecznictwie sądowym kryterium braku winy jako przesłanka zasadności wniosku o przywrócenie terminu wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej. Brak winy wiąże się w takiej sytuacji z obowiązkiem dołożenia szczególnej staranności przy dokonywaniu czynności procesowej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., sygn. akt II SA 4162/01, a także postanowienie WSA w Opolu z dnia 16 grudnia 2015 r., I SO/Op 7/15). Podkreślić przy tym należy, że brak winy powinien być oceniany w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy i przy braniu pod uwagę także uchybień spowodowanych nawet lekkim niedbalstwem (por. postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 29 października 1999 r., sygn. akt I CKN 556/98 i z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. akt II UKN 667/98, a także wyrok WSA w Białymstoku z dnia 6 października 2005 r., sygn. akt II SA/Bk 369/05).

O braku winy w uchybieniu terminu można mówić jedynie wtedy, gdy strona nie może usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku

(por. postanowienie NSA z dnia 16 sierpnia 2010 r., sygn. akt II FZ 422/10).

Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku wynika, że skarżąca sporządziła skargę oraz nadała ją za pośrednictwem operatora pocztowego w terminie zakreślonym przez przepisy prawa. Jednakże wskutek omyłkowego "przepisania" przez pracownika skarżącej z nagłówka skargi, organu do którego skarga była kierowana, jako odbiorca przesyłki został wskazany Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, zamiast Dyrektor Izby Skarbowej w Ł.. W ocenie skarżącej w tych okolicznościach sprawy dochowała należytej staranności przy zachowaniu terminu do wniesienia skargi, a jedynie z przyczyn od niej niezależnych, tj. wskutek omyłki pisarskiej, przesyłka nie została skutecznie doręczona. Na poparcie tej argumentacji skarżąca odwołała się do stanowiska zawartego w postanowieniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 22 lipca 2010 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Ol 382/10. W powołanym postanowieniu Sąd, przywracając termin do wniesienia skargi, przyjął, że "każda działalność związana jest z ryzykiem wystąpienia pomyłek wynikających z ułomności natury ludzkiej. Niektóre błędy zdarzają się nawet przy zachowaniu wymaganej staranności przez osoby je wykonujące. W sprawie niewątpliwie skarżący prawidłowo określił adres organu w skardze. Taki adres został także prawidłowo naniesiony na zwrotne potwierdzenie odbioru. Na kopercie natomiast osoba adresująca korespondencję prawidłowo określiła organ, jedynie wskutek oczywistej omyłki pisarskiej naniosła adres siedziby skarżącego. Takie działanie jakkolwiek należy uznać za wadliwe, to jednak w ocenie Sądu nie można przypisać mu niedbalstwa, a tym samym zawinienia. Szczególnie w sytuacji, gdy pracownicy sekretariatu wysyłają większą ilość korespondencji. Tym samym taka przypadkowa, "mechaniczna" omyłka nie może wywoływać negatywnych skutków dla skarżącego działającego z należytą starannością, który sporządził skargę w terminie, prawidłowo określając w niej organ wraz z jego adresem za pośrednictwem którego skarga miała zostać wniesiona".

Nie podzielając powyższego poglądu w kwestii zakwalifikowania omyłek pisarskich w określaniu adresu lub odbiorcy przesyłki do kategorii omyłek niezawinionych, sformułowanego zresztą w innym stanie faktycznym sprawy, Sąd rozpoznający niniejszą sprawę stwierdza, że ustalona w rozpoznawanej sprawie przyczyna uchybienia terminu do wniesienia skargi, a mianowicie błędne oznaczenie adresata (odbiorcy) przesyłki, nie może być w żadnym razie kwalifikowane jako brak winy uzasadniający przywrócenie terminu do dokonania tej czynności procesowej. Błędne bowiem wpisanie adresata (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w miejsce Dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi) na kopercie zawierającej skargę jest niewątpliwie zawinionym przynajmniej pod postacią niedbalstwa działaniem i tym samym wyklucza możliwość uznania braku winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Oceny tej nie zmienia fakt, iż omyłkowego wpisanie adresata (odbiorcy) na kopercie dokonał pracownik skarżącej. Sąd podziela bowiem ugruntowany w orzecznictwie sądów administracyjnych pogląd, że pojęcie winy strony w uchybieniu terminu w postępowaniu sądowym obejmuje swym zakresem także winę osób trzecich - w tym także pracowników strony skarżącej. W tej sytuacji brak staranności skarżącej w doborze osób, przy pomocy których prowadzi ona działalność gospodarczą, w tym także zleca im dokonanie czynności związanych z nadawaniem korespondencji, nie może prowadzić do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez jej winy (por. postanowienie NSA z dnia 4 lipca 2013 r., II GZ 321/13).

Mając na uwadze powyższe, Wojewódzki Sąd administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 86 § 1 w zw. z art. 87 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.

AKE.