![]() |
Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych
|
| drukuj zapisz |
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane, Nieruchomości, Wojewoda, Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, I OSK 1484/24 - Wyrok NSA z 2026-04-08, Centralna Baza Orzeczeń Naczelnego (NSA) i Wojewódzkich (WSA) Sądów Administracyjnych, Orzecznictwo NSA i WSA
I OSK 1484/24 - Wyrok NSA
|
|
|||
|
2024-07-10 | |||
|
Naczelny Sąd Administracyjny | |||
|
Jolanta Górska /sprawozdawca/ Mariola Kowalska /przewodniczący/ Piotr Niczyporuk |
|||
|
6182 Zwrot wywłaszczonej nieruchomości i rozliczenia z tym związane | |||
|
Nieruchomości | |||
|
II SA/Rz 176/24 - Wyrok WSA w Rzeszowie z 2024-05-14 I OSK 1848/24 - Postanowienie NSA z 2024-10-24 I OSK 1953/22 - Wyrok NSA z 2024-07-09 I SA/Wa 324/21 - Wyrok WSA w Warszawie z 2021-11-02 |
|||
|
Wojewoda | |||
|
Uchylono zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję | |||
|
Dz.U. 2026 poz 143 art. 188 Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi |
|||
|
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mariola Kowalska Sędziowie: sędzia NSA Piotr Niczyporuk sędzia del. WSA Jolanta Górska (sprawozdawca) po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Gminy Miasto Rzeszów od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2024 r. sygn. akt II SA/Rz 176/24 w sprawie ze skargi Gminy Miasto Rzeszów na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości 1. uchyla zaskarżony wyrok i zaskarżoną decyzję, 2. zasądza od Wojewody Podkarpackiego na rzecz Gminy Miasto Rzeszów kwotę 1020 zł (jeden tysiąc dwadzieścia złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. |
||||
|
Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 176/24, rozpoznał sprawę ze skargi Gminy Miasto Rzeszów na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2023 r., nr [...]. Zaskarżoną decyzją Wojewoda Podkarpacki rozpatrzył odwołanie Gminy Miasta Rzeszów od decyzji Starosty Niżańskiego z dnia [...] lutego 2021 r., nr [...], orzekającej o zwrocie na rzecz T.C. własności nieruchomości położonej w Rzeszowie, obr. [...], oznaczonej jako działka nr [...] (obecnie działka nr [...] poł. w obr. [...] Rzeszów Staromieście) oraz o zobowiązaniu byłego właściciela do zwrotu na rzecz Gminy Miasto Rzeszów zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość w wysokości 230 308 zł, i: I. uchylił: 1. pkt 1 ppkt 2 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie orzekł o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stanowiącej własność Gminy Miasta Rzeszowa, na rzecz spadkobierców poprzedniego właściciela, tj.: a) żony M.C. c. F. i K. w ¼ części, b) córki B.C. c. T. i M. w ¼ części, c) córki K.R. c. T. i M. w ¼ części, d) córki E.C. c. T. i M. w ¼ części, 2. pkt 3 zaskarżonej decyzji i w tym zakresie: 3.1) zobowiązał do zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość: a) M.C. w kwocie 57.577 zł, b) B.C. w kwocie 57.577 zł, c) K.R. w kwocie 57. 577 zł, d) E.C. w kwocie 57.577 zł 2) rozłożył należności określone wszystkim spadkobiercom w pkt 3. na 48 miesięcznych rat, z których pierwsze wynosić będą 1.199,56 zł a pozostałe po 1.199,52 zł, płatnych w terminie do 15 dnia każdego miesiąca, począwszy od miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiło uprawomocnienie się decyzji. Orzekł, że raty podlegają oprocentowaniu przy zastosowaniu stopy procentowej równej stopie redyskonta weksli stosowanej przez Narodowy Bank Polski. W razie zwłoki lub opóźnienia w uiszczeniu którejkolwiek z rat należności, naliczone będą odsetki na zasadach określonych w kodeksie cywilnym 3) wskazał rachunek bankowy do wpłaty odszkodowania; 4) orzekł, że zabezpieczenie wierzytelności Gminy wraz z odsetkami stanowił będzie weksel podpisany przez przedstawiciela Gminy oraz K.R.; II. w pozostałej części utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Wojewódzki Sąd administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 14 maja 2024 r., sygn. akt II SA/Rz 176/24, wydanym na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi: I. uchylił zaskarżoną decyzję w części orzekającej o rozłożeniu na raty należności obejmujących zwrot zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz orzekającej o zabezpieczeniu tej wierzytelności wraz z odsetkami w formie weksla podpisanego przez przedstawiciela Gminy Miasto Rzeszów oraz K.R. [I.2. punkt 2 i punkt 4)]; II. w pozostałej części skargę oddalił; III. zasądził od Wojewody Podkarpackiego na rzecz strony skarżącej Gminy Miasto Rzeszów kwotę 680 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Gmina Miasto Rzeszów wniosła skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości i zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 104 § 2 k.p.a. i art. 136 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami poprzez uchylenie decyzji wydanej na podstawie art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, tylko w części dotyczącej odszkodowania (rozłożeniu go na raty i orzekającej o zabezpieczeniu — pkt I wyroku) i oddaleniu skargi w pozostałej części zamiast uchylenia zaskarżonej decyzji w całości. Taki wyrok w razie uprawomocnienia spowoduje, iż w obrocie prawnym będą dwie odrębne decyzje: jedna decyzja co do zwrotu nieruchomości i co zdaje się sugerować pkt I wyroku wraz z ostatnim akapitem ze str. 9 uzasadnienia również co do kwoty odszkodowania i druga decyzja, która będzie wydana w przyszłości, orzekająca tylko co do zakresów wskazanych w pkt I wyroku. Sąd I instancji naruszył art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. dlatego, iż bezzasadnie uchylił zaskarżoną decyzję w części zamiast w całości a art. 151 p.p.s.a. dlatego, że nie powinien był w żadnej części oddalać skargi. Skarżąca, zrzekając się rozprawy, wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi w trybie art. 188 p.p.s.a. przez uchylenie decyzji Wojewody Podkarpackiego w całości. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2026 r., poz. 143 ze zm.) - zwanej dalej p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie występują, enumeratywnie wyliczone w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego. Z tego względu, przy rozpoznaniu sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej wyznaczonymi wskazanymi podstawami. Zgodnie z treścią art. 174 p.p.s.a. skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wniesiona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Kontrolowany w niniejszej sprawie wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 14 maja 2024 r. doprowadził do wyeliminowania z zaskarżonej decyzji Wojewody Podkarpackiego o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości rozstrzygnięcia o rozłożeniu na raty należności obejmującej zwrot zwaloryzowanego odszkodowania za wywłaszczoną nieruchomość oraz orzeczenia o zabezpieczeniu tej wierzytelności wraz z odsetkami w formie weksla. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, trafnie zarzuciła skarżąca kasacyjnie Gmina, że wyrok Sądu I instancji eliminujący wyłącznie z rozstrzygnięcia Wojewody Podkarpackiego orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności nie jest możliwy do zaakceptowania. Zauważyć bowiem należy, że zgodnie z treścią art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2023 r., poz. 344 ze zm.) poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, nieruchomość lub jej część stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z wnioskiem o zwrot występuje się do starosty, wykonującego zadanie z zakresu administracji rządowej, który zawiadamia o tym właściwy organ gospodarujący zasobem nieruchomości. Warunkiem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej nieruchomości albo części wywłaszczonej nieruchomości lub udziału w tej części jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140. Przepis art. 136 ust. 3 zdanie 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami stanowi zatem, że warunkiem zwrotu nieruchomości jest zwrot przez poprzedniego właściciela lub jego spadkobiercę odszkodowania lub nieruchomości zamiennej stosownie do art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Zgodnie zaś z art. 140 ust. 1 w razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Nadto, przepis art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami wskazuje, że o zwrocie wywłaszczonych nieruchomości, zwrocie odszkodowania, w tym także nieruchomości zamiennej, oraz o rozliczeniach z tytułu zwrotu i terminach zwrotu orzeka starosta, wykonujący zadanie z zakresu administracji rządowej, w drodze decyzji. Z powyższych przepisów wynika, że decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości powinna zawierać kompleksowe rozliczenie z tytułu zwrotu, w tym postanowienie dotyczące formy zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub właściwej jednostki samorządu terytorialnego. W uzasadnieniu wydanego w sprawie wyroku Sąd I instancji stwierdził, że stanowisko takie wyraził już Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wiążącym w sprawie wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1051/21. Sąd ten uchylił bowiem uprzednio wydaną w sprawie decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] maja 2021 r., utrzymującą w mocy decyzję Starosty Niżyńskiego z dnia [...] lutego 2021 r. o zwrocie przedmiotowej nieruchomości, albowiem stwierdził, że rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości i zwrocie odszkodowania i rozliczeniach z tego tytułu muszą być zawarte w jednej decyzji, ponieważ art. 136 ust. 3 ustawy uzależnia zwrot nieruchomości od zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania lub nieruchomości zamiennej. Sąd wskazał przy tym, że o formie zabezpieczenia organ orzekający powinien rozstrzygnąć w decyzji o zwrocie, po uprzednim ustaleniu tej kwestii z udziałem wszystkich stron postępowania. Oceniając zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] grudnia 2023 r. w części orzekającej o zabezpieczeniu wierzytelności Gminy wraz z odsetkami w postaci weksla podpisanego przez przedstawiciela Gminy oraz K.R., Sąd I instancji stwierdził, że została ona wydana z naruszeniem przepisów prawa. Sąd stwierdził bowiem, że Wojewoda Podkarpacki, pismem z dnia 26 czerwca 2023 r. wyznaczył stronom 14-dniowy termin na ustanowienie stosownego zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania. Stanowisko w przedmiocie zabezpieczenia wraz z informacją o śmierci wnioskodawcy wyraziła jedynie K.R., która w piśmie z dnia 12 lipca 2023 r. wniosła o ustanowienie zabezpieczenia w formie zabezpieczenia wekslowego. Kserokopię pisma z dnia 12 lipca 2023 r. Wojewoda doręczył pełnomocnikowi Gminy, wyznaczając jednocześnie termin dwóch tygodni do przedstawienia stanowiska Gminy (pismo z 6 września 2023 r.). Na pisma kierowane do Gminy (z dnia 26 czerwca 2023 r. oraz z 6 września 2023 r.), pełnomocnik nie udzielił żadnej odpowiedzi. W tej sytuacji Sąd I instancji uznał, że brak było zgody Gminy na zaproponowaną formę zabezpieczenia w postaci weksla. Nadto, jak wskazał Sąd I instancji, w wiążącym w sprawie wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1051/21, stwierdzono, że Wojewoda ponownie prowadząc postępowanie, mocą art. 153 p.p.s.a., będzie zobligowany do wyznaczenia stronom terminu do ustanowienia stosownego w myśl art. 141 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania, a w przypadku bezskutecznego upływu tego terminu, organ ten zobowiązany będzie do wyrażenia w decyzji rozstrzygnięcia w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości, która na skutek wykonania decyzji zwrotowej stanie się własnością strony zobowiązanej do zwrotu Gminie zwaloryzowanego odszkodowania. Z uwagi na powyższe, Sąd I instancji stwierdził, że niedopuszczalne było uznanie milczenia Gminy za wyrażenie zgody i akceptację zaproponowanego sposobu zabezpieczenia a to oznaczało, że ustanowienie zabezpieczenia wierzytelności Gminy z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania w postaci weksla nie tylko uchybiało wytycznym zawartym w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2021 r., sygn. II SA/Rz 1051/21, ale stanowiło naruszenie art. 141 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Dodatkowo wskazać należy, za Sądem I instancji, że stanowisko to poparł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 165/22, oddalając skargi kasacyjne. NSA wskazał przy tym, że rozstrzygnięcia o zwrocie nieruchomości i zwrocie odszkodowania i rozliczeniach z tego tytułu muszą być zawarte w jednej decyzji, ponieważ art. 136 ust. 3 ustawy uzależnia zwrot nieruchomości od zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania lub nieruchomości zamiennej. NSA wskazał przy tym, że stworzenie realnej możliwości odzyskania kwoty zwaloryzowanego odszkodowania następuje poprzez ustanowienie stosownego zabezpieczenia. Za składnik decyzji o zwrocie należy uznać postanowienia dotyczące formy wybranego zabezpieczenia wierzytelności podmiotu publicznoprawnego. Z kolei organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zawrzeć w decyzji o zwrocie nieruchomości rozstrzygnięcie w przedmiocie ustanowienia hipoteki na nieruchomości w przypadku, gdy strony nie ustanowiły innego sposobu zabezpieczenia wierzytelności Skarbu Państwa lub jednostki samorządu terytorialnego stosownie do art. 141 ust. 2 zd. 1 ustawy. Jak zaś stwierdził Sąd I instancji, w niniejszej sprawie fundamentalne znaczenie miał przepis art. 153 p.p.s.a., zgodnie z treścią którego ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. W konsekwencji, Sąd I instancji uznał, że Wojewoda, będąc związany wyrokiem WSA z dnia 12 października 2021 r. sygn. II SA/Rz 1051/21, jedynie w części dotyczącej zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wykonał wytyczne zawarte w tym wyroku. Natomiast w części dotyczącej zabezpieczenia, o jakim mowa w art. 141 ust. 2, wytyczne te nie zostały wykonane. W niniejszej sprawie, nie ulegało zatem wątpliwości, że postanowienie dotyczące formy zabezpieczenia powinno być składnikiem decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Z kolei, wyrok Sądu I instancji, doprowadził do tego, że z decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wyeliminowano wyłącznie orzeczenie o zabezpieczeniu wierzytelności z tytułu zwrotu wypłaconego odszkodowania. Wyrok taki, jako wydany z naruszeniem prawa, nie może zostać zaakceptowany, gdyż doprowadził do pozostawienia w obrocie prawnym niekompletnej decyzji. Nie byłoby przy tym możliwe orzeczenie o samym zabezpieczeniu w odrębnej decyzji, co wynika z przytoczonego przez Sąd I instancji wiążącego stanowiska wynikającego zarówno z wcześniej wydanych w sprawie wyroków a także utrwalonego orzecznictwa w tym przedmiocie. W literaturze również przyjęto, że postępowanie o zwrot nieruchomości jest postępowaniem administracyjnym, które winna kończyć decyzja zawierająca wszystkie rozstrzygnięcia w zakresie zwrotu nieruchomości, rozliczeń z tytułu wypłaconego odszkodowania za dokonane wywłaszczenie, uiszczonej dopłaty i nadanej nieruchomości zamiennej, rozłożenia na raty spłaty należności i zabezpieczenia ich spłaty. Decyzja o zwrocie nieruchomości lub jej części jest aktem władztwa publicznego, rozstrzygającym o kwestiach cywilnoprawnych (zob.: M.Wolanin (w:) J.Jaworski, A.Prusaczyk, A.Tułodziecki, M.Wolanin, Ustawa o gospodarce nieruchomościami. Komentarz, C.H.Beck 2017, s. 992). Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny uznał zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w zw. z art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, art. 104 § 2 k.p.a. i art. 136 ust. 3 zd. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w zakresie wyeliminowania wyłącznie orzeczenia o zabezpieczeniu wierzytelności, za zasadne. W takiej bowiem sytuacji zachodziła konieczność uchylenia całej decyzji, co trafnie zarzucono w skardze kasacyjnej. Z kolei, w odniesieniu do rozłożenia należności na raty Sąd I instancji uznał, że Wojewoda bezkrytycznie uwzględnił wniosek o rozłożenie kwot zwaloryzowanego odszkodowania przypadającego na każdą ze spadkobierczyń wnioskodawcy na 48 miesięcznych rat. Sąd stwierdził przy tym, że jednozdaniowa argumentacja zawarta we wniosku w żadnym wypadku nie mogła stanowić podstawy do rozłożenia odszkodowania na raty, tym bardziej, że we wniosku zawarte było także żądanie wyznaczenia rozprawy administracyjnej, "która zadecyduje o sposobie rozłożenia sumy spłaty na rzecz Gminy zwaloryzowanego odszkodowania za zwróconą nieruchomość". Zdaniem Sądu, przy tej treści żądania przyjąć można, że wniosek o rozłożenia na raty był jedynie propozycją co do ilości rat, która to propozycja na rozprawie administracyjnej byłaby przedmiotem ewentualnych negocjacji z Gminą. Tym bardziej, że Wojewoda rozprawy administracyjnej nie wyznaczył, natomiast nie prowadząc żadnego postępowania wyjaśniającego w tym zakresie, wniosek o rozłożenie na raty uwzględnił. Sąd I instancji dodał także, że rozłożenie na raty, mające uznaniowy charakter, nie zostało uzasadnione stosowanie do wymagań art. 107 § 3 k.p.a. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, sam brak rozstrzygnięcia o rozłożeniu należności na raty w zaistniałej w niniejszej sprawie sytuacji nie stanowiłby istotnego naruszenia prawa, gdyż nie jest to obligatoryjny element decyzji zwrotowej, tym bardziej, że wnioskujący o rozłożenie na raty uczestnicy postępowania nie zakwestionowali wyroku Sądu I instancji w tym zakresie. Niewątpliwie, rozstrzygnięcie o rozłożeniu zwracanego odszkodowania na raty powinno znaleźć się w decyzji wydawanej na podstawie art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Wprawdzie, w literaturze prezentowany był pogląd, że wydanie decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości bez postanowień dotyczących rozłożenia zapłaty należności na raty nie pozbawia osoby uprawnionej prawa do wnioskowania w późniejszym terminie o rozłożenie zapłaty na raty. W konsekwencji, w takim przypadku wniosek powinien być rozstrzygany w formie zmiany decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości. Jednakże, pogląd taki nie został uznany za słuszny z uwagi na treść art. 141 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami, w którym ustawodawca wyraźnie wskazał, że warunki rozłożenia na raty określa się w decyzji o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości, co wyklucza określenie ich w odrębnej decyzji. Wskazuje na to także treść art. 142 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami. Z uwagi jednak na wadliwość rozstrzygnięcia Sądu I instancji, skutkującego pominięciem obligatoryjnego zabezpieczenia zwracanego odszkodowania, sprawa będzie ponownie rozpatrywana, a tym samym ponownemu rozpatrzeniu będzie podlegał także zgłoszony w toku postępowania administracyjnego wniosek uczestników postępowania o rozłożenie na raty. Mając to wszystko na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił wniesioną skargę kasacyjną i na podstawie art. 188 p.p.s.a. uchylił wyrok Sądu I instancji i zaskarżoną decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia 28 grudnia 2023 r. w całości. Ponownie rozpatrując sprawę, organ uwzględni wskazania i ocenę prawną wyrażone w niniejszym wyroku, stosownie do art. 188 w zw. z art. 153 p.p.s.a. Ponadto, w dalszym ciągu pozostają aktualne wskazania i ocena prawna zawarte w wydanych w sprawie wyrokach Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1051/21 i Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 marca 2023 r., sygn. akt I OSK 165/22. Jak zaś stwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. akt II SA/Rz 1051/21, Starosta, a za nim Wojewoda słusznie przyjęli jako cel nabycia działki budowę osiedla mieszkaniowego [...] I Etap, który to cel na działce o nr. [...], z całą pewnością nie został zrealizowany. Ustalenie zbędności tej działki na tak ustalony cel wywłaszczenia stanowiło natomiast, w ocenie Sądu, wystarczającą przesłankę materialnoprawną do wydania decyzji orzekającej o zwrocie nieruchomości. Zatem, rozstrzygnięcie Wojewody w zakresie stwierdzającym wystąpienie podstawowych przesłanek zwrotu wywłaszczonej nieruchomości jako rzeczywiście zbędnej na określony w umowie cel wywłaszczenia uznano za prawidłowe zarówno w kontekście norm postępowania administracyjnego, jak również norm prawa materialnego. Kwestia ta została zatem przesądzona. Sąd I instancji rozpatrując sprawę, w zaskarżonym w niniejszej sprawie wyroku, ocenił, że Wojewoda, orzekając o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości wykonał wytyczne zawarte w wyroku z dnia 12 października 2021 r., sygn. II SA/Rz 1051/21, a także prawidłowo ustalił spadkobierców wnioskodawcy oraz przypadające im udziały. Stanowisko w powyższym zakresie nie było przy tym kwestionowane w rozpoznawanej w niniejszej sprawie skardze kasacyjnej. Wobec uwzględnienia zarówno skargi kasacyjnej, jak i skargi, zostało podjęte rozstrzygnięcie o kosztach postępowania za obie instancje na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 200 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 p.p.s.a., ponieważ skarżąca zrzekła się rozprawy, a pozostałe strony nie zażądały jej przeprowadzenia. |
||||