Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Jan Rudowski, po rozpoznaniu w dniu 10 lutego 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia kuratora sądowego – K. P. ustanowionego dla D. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 października 2024 r. sygn. akt I SA/Gd 314/24 w przedmiocie odmowy uzupełnienia wyroku w sprawie ze skargi D. sp. z o.o. z siedzibą w G. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 9 lutego 2024 r. nr 2201-IEE.7192.2.3.2024.EW w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające postanawia: oddalić zażalenie. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

D. sp. z o.o. z siedzibą w G. reprezentowana przez ustanowionego kuratora sądowego K. P. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z 9 lutego 2024 r. w przedmiocie skargi na czynności zabezpieczające.

Wyrokiem z 9 października 2024 r. I SA/Gd 314/24 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku oddalił skargę.

Pismem z 15 października 2024 r. ustanowiony dla strony kurator wniósł o uzupełnienie wskazanego powyżej wyroku o orzeczenie o wynagrodzeniu kuratora w postępowaniu według norm przepisanych powiększonego o podatek VAT.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku postanowieniem z 25 października 2024 r. I SA/Gd 314/24 oddalił wniosek kuratora. Sąd wyjaśnił, że w sprawie brak jest podstawy prawnej, w oparciu o którą wojewódzki sąd administracyjny mógłby przyznać wynagrodzenie kuratorowi, a w świetle uchwały Sądu Najwyższego z 23 lutego 2018 r., III CZP 106/17 i przepisu art. 179 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego wynagrodzenie powinien zrobić to sąd rejestrowy.

Na postanowienie z 25 października 2024 r. I SA/Gd 314/24 kurator sądowy złożył zażalenie, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie kosztów, ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. Uzasadniając środek zaskarżenia kurator, odwołując się do postanowienia WSA w Gdańsku z 26 listopada 2019 r. I SA/Gd 928/19, wywiódł, że jego wynagrodzenie powinno być wypłacone przez Skarb Państwa - Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługiwało na uwzględnienie.

Na wstępie zaznaczyć należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie przyjął pogląd tożsamy do innych składów tego sądu, wyrażony w postanowieniach: z 31 października 2024 r. I FZ 181/24, z 20 października 2023 r. I FZ 199/23, z 27 września 2023 r. I FZ 210/23, w kwestii rozstrzygnięcia wątpliwości, czy wynagrodzenie z tytułu pełnienia funkcji kuratora spółki w postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym powinien przyznać ten sąd, czy też sąd który ustanowił kuratora. W wymienionych postanowieniach opowiedziano się za stanowiskiem, że to sąd rejestrowy, który ustanowił kuratora jest właściwy do wypłaty wynagrodzenia kuratorowi i do tego stanowiska przychyla się Naczelny Sąd Administracyjny w przedmiotowej sprawie.

Z Centralnej Informacji Krajowego Rejestru Sądowego wynika, że K. P. został na wniosek Drugiego Urzędu Skarbowego w Gdańsku ustanowiony kuratorem D. sp. z o.o. z siedzibą w G. na mocy postanowienia Sądu Rejonowego Gdańsk Północ w Gdańsku VII Wydział Gospodarczy Krajowego Rejestru Sądowego sygn. akt [...] Rej. KRS [...] z 8 sierpnia 2023 r., na podstawie art. 42 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. z 2018 r. poz. 1025 ze zm. – dalej: k.c.) do reprezentowania spółki oraz do podjęcia czynności zmierzających do powołania składu organu uprawnionego do reprezentacji spółki a w razie potrzeby do jej likwidacji. Postanowieniem z 14 marca 2024 r. wskazany wcześniej sąd uzupełnił zakres umocowania ustanowionego kuratora, ustalając, że kurator jest również uprawniony do reprezentowania spółki, występowania w imieniu spółki oraz do złożenia skargi w postępowaniach administracyjno-podatkowych dotyczących podatku VAT za okres od maja do grudnia 2018 r. przed sądami administracyjnymi, w tym w postępowaniu prowadzonym pod sygnaturą [...].

Wobec powyższego należy wskazać, że zgodnie z przepisami kurator reprezentuje osobę prawną oraz prowadzi jej sprawy w granicach określonych w zaświadczeniu sądu (art. 42 § 2 k.c.). Jest zobowiązany do niezwłocznego podjęcia czynności zmierzających do powołania albo uzupełnienia składu organu osoby prawnej uprawnionego do jej reprezentowania, a w razie potrzeby do jej likwidacji (art. 42 § 3 k.c.). Ponadto, wykonuje – za zezwoleniem sądu rejestrowego – czynności zmierzające do nabycia i zbycia przedsiębiorstwa lub oddania przedsiębiorstwa do czasowego korzystania, a także nabycia i zbycia oraz obciążenie nieruchomości, użytkowania wieczystego lub udziału w nieruchomości (art. 42 § 4 k.c.). Kurator podlega nadzorowi sądu, który go ustanowił (art. 42 § 1 k.c.).

Biorąc zatem pod uwagę zakres obowiązków kuratora, wykraczających poza postępowanie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, a także działanie kuratora pod nadzorem sądu rejestrowego i dokonywanie określonych czynności tylko za zezwoleniem tegoż sądu, stwierdzić należało, że w takim przypadku zastosowanie powinien mieć przepis art. 179 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Wskazano w nim bowiem, że wynagrodzenie kuratorowi przyznaje organ państwowy, który go ustanowił, czyli w rozpoznawanej sprawie sąd rejestrowy.

W zaskarżonym postanowieniu sąd pierwszej instancji trafnie powołał się na uchwałę Sądu Najwyższego z 23 lutego 2018 r., III CZP 106/17, zgodnie z którą o wynagrodzeniu należnym kuratorowi ustanowionemu na wniosek organu podatkowego na podstawie art. 42 k.c. w związku z art. 138 § 3 Ordynacja podatkowa orzeka sąd rejestrowy, który go ustanowił i określił jego kompetencje. Naczelny Sąd Administracyjny nie widzi podstaw, aby od tego stanowiska uchwałodawczego na kanwie przypadku tej sprawy odstąpić. W związku z tym wniosek kuratora o uzupełnienie wyroku nie mógł zostać uwzględniony, o czym prawidłowo orzekł sąd pierwszej instancji.

Mając na uwadze powyższe, Naczelny Sąd Administracyjny postanowił oddalić zażalenie w oparciu o art. 184 w związku z art. 197 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935 z późn. zm.).