II SAB/Łd 5/26 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-03-05	
Data wpływu	2026-01-05	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Jarosław Czerw /przewodniczący sprawozdawca/
Piotr Mikołajczyk
Tomasz Porczyński	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Wójt Gminy	
Treść wyniku	Zobowiązano organ do załatwienia wniosku	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art.153; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art.4 ust. 1, art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1-2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483; art. 61 ust. 1;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.	
Sentencja
Dnia 5 marca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jarosław Czerw (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Piotr Mikołajczyk, Sędzia WSA Tomasz Porczyński, , Protokolant Starszy asystent sędziego Marcelina Niewiadomska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 marca 2026 roku sprawy ze skargi D.Z. na bezczynność Wójta Gminy Daszyna w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy Daszyna do załatwienia wniosku skarżącego D.Z. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 listopada 2022 roku – w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt wraz z prawomocnym orzeczeniem; 2. stwierdza, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszenia prawa; 3. przyznaje od Wójta Gminy Daszyna na rzecz skarżącego D.Z. sumę pieniężną w kwocie 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych; 4. wymierza Wójtowi Gminy Daszyna grzywnę w kwocie 2500 (dwa tysiące pięćset) złotych; 5. zasądza od Wójta Gminy Daszyna na rzecz skarżącego D.Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. IB	
Uzasadnienie
Pismem opatrzonym datą 4 grudnia 2025 r. D.Z. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi skargę na bezczynność Wójta Gminy Daszyna w sprawie udostępnienia informacji publicznej w związku z jego wnioskiem z 24 listopada 2022 r. W ocenie skarżącego w sprawie doszło do naruszenia art. 61 ust. 1 Konstytucji RP oraz art. 4 ust. 1 w związku z art. 1 ust. 1, art. 13 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (tekst jedn. Dz. U. z 2022 r. poz. 902 ze zm.; powoływanej dalej jako: u.d.i.p.) przez nieudzielenie skarżącemu w terminie ustawowym informacji publicznej zgodnie z wnioskiem, pomimo że posiadane przez organ informacje są informacjami publicznymi, a nie zachodzą jednocześnie jakiekolwiek przesłanki, które stałyby na przeszkodzie ich udzieleniu.

W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił, że 24 listopada 2022 r. wystąpił do Wójta Gminy Daszyna drogą mailową o udostępnienie audytu (opinii, informacji lub innego dokumentu w zależności od jego formy), wskazującego działania lub zaniechania S.Z. w okresie pełnienia przez niego obowiązków Wójta Gminy Daszyna, o którym to audycie mowa w pkt 5 wystąpienia (pisma) Gminy Daszyna do Prezesa Rady Ministrów Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 21 kwietnia 2021 r. (pismo do wglądu dostępne jako załącznik do artykułu pod adresem: [...]. Z punktu 5 powołanego pisma wynikało, że na zlecenie Gminy Daszyna sporządzono audyt wskazujący na szereg działań i zaniechań S.Z. kwalifikujących się do wyciągnięcia w stosunku do niego konsekwencji prawnych.

Organ w dniu 9 grudnia 2022 r. przesłał skarżącemu na adres mailowy skan pisma zatytułowany "decyzja", w którym wskazał, że odmawia udostępnienia informacji publicznej. Organ ponadto zakwestionował w swoim piśmie, aby audyt posiadał charakter informacji publicznej.

Następnie skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, który wyrokiem z dnia 9 marca 2023 r., sygn. akt II SAB/Łd 4/23 uwzględnił ją i zobowiązał organ załatwienia wniosku skarżącego w terminie 14 dni. Strona podkreśliła, że wyrok ten jest prawomocny, wskutek oddalenia w dniu 6 grudnia

2024 r. przez Naczelny Sąd Administracyjny skargi kasacyjnej wniesionej przez organ (sygn. akt III OSK 1501/23).

Dalej skarżący podniósł, iż po zwrocie akt, organ decyzją z dnia 6 czerwca 2025 r. odmówił skarżącemu udzielenia informacji - powołując się na to, że żądana informacja nie stanowi informacji publicznej.

Decyzja ta została zaskarżona przez skarżącego do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi, które w dniu 4 sierpnia 2025 r. wydało decyzję o uchyleniu zaskarżonej decyzji w całości i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia (sygn. akt SKO.4103.106.2025). Kolegium uznało, że organ błędnie przyjął dla swojej czynności formę decyzji administracyjnej, ponieważ ustawa ściśle określa przypadki, kiedy decyzja taka ma zostać wydana.

W końcu Wójt Gminy Daszyna pismem zwykłym datowanym na dzień 22 sierpnia 2025 r. poinformował skarżącego, że wnioskowana informacja nie stanowi informacji publicznej, w związku z czym nie podlega ona udostępnieniu.

Polemizując ze stanowiskiem organu skarżący wskazał, że informacje, o których udzielenie wnioskowano niewątpliwie mają charakter informacji publicznych. Bez znaczenia jest bowiem, czy dany dokument został "wytworzony" przez organ władzy publicznej czy podmiot trzeci na zlecenie organu. Przeprowadzony audyt - przygotowany co prawda przed podmiot trzeci na zlecenie Gminy - dotyczy zagadnienia prawidłowego sprawowania obowiązków Wójta Gminy Daszyna przez Pana S.Z., a więc dotyczy spraw publicznych. Na audyt ten Gmina Daszyna powoływała się ponadto w oficjalnych pismach kierowanych do Prezesa Rady Ministrów.

W niniejszej sprawie organ nie udostępnił wnioskowanej informacji publicznej - powołując się przy tym na błędne stanowisko kwestionujące charakter tej informacji - a przez to znajduje się obecnie w stanie bezczynności.

W ocenie skarżącego organ bezzasadnie zignorował jego wniosek

i wskazania wynikające z wcześniejszego i prawomocnego wyroku sądu, a zatem zastosowanie sankcji jawi się jako w pełni zasadne, tak aby zdyscyplinować organ i uniemożliwić mu dalsze rażące naruszanie prawa.

Wobec postawionych zarzutów skarżący wniósł o: zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 7 dni od daty uprawomocnienia się orzeczenia, stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, wymierzenie organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. oraz przyznanie od organu na rzecz skarżącego sumy pieniężnej w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 PPSA, zasądzenie na rzecz Skarżącego od organu zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową.

W odpowiedzi na skargę Wójt Gminy Daszyna wniósł o jej oddalenie w całości.

Motywując swoje stanowisko organ podniósł, iż wyrokiem z dnia 9 marca

2023 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zobowiązał Wójta Gminy Daszyna do załatwienia wniosku skarżącego o udostępnienie informacji publicznej z dnia 24 listopada 2022 r. W uzasadnieniu WSA wskazał, iż bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej polega na tym, że organ zobowiązany do podjęcia materialno-technicznej czynności w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia albo też udziela informacji niepełnej czy też niezgodnej z wnioskiem. Zgodnie z uzasadnieniem ww. wyroku skargę należało uznać w tym zakresie za zasadną, ponieważ dokument, który przesłał organ do skarżącego, w istocie nie był decyzją, ze względu na brak zachowania formy decyzji administracyjnej. Zatem organ we właściwym terminie nie podjął koniecznych czynności.

Organ wskazał, iż po uprawomocnieniu się ww. wyroku wydał decyzję o odmowie dostępu do informacji publicznej, od której skarżący złożył odwołanie. Natomiast SKO, jako wyżej zostało wskazane, zwróciło sprawę do ponownego rozpoznania, ale z uwagi na fakt, iż w uzasadnieniu decyzji wydanej przez organ istniała pewna sprzeczność. Skoro organ nie uznaje, aby żądana informacja stanowiła informację publiczną w rozumieniu ustawy o dostępie do informacji publicznej - winien o tym fakcie poinformować wnioskodawcę "zwykłym" pismem, a nie wydawać decyzję administracyjną.

W ocenie organu powyższy stan faktyczny jasno świadczy o tym, że na początku faktycznie wystąpiła swego rodzaju bezczynność organu ze względu na fakt, iż, jak wskazał WSA w wyroku, dokument, który wydał organ nie był decyzją oraz nie zostały spełnione wymogi doręczenia. Decyzja SKO również skupiła się na formie wydanego dokumentu. Tym razem zostało uznane, iż dokument o takiej treści nie powinien być decyzją, a zwykłym pismem do Skarżącego. Należy podkreślić, że Organ zachował wszelkie terminy w wydawaniu kolejnych pism. Należy też zauważyć, że w żadnym z wyżej wymienionych orzeczeń zobowiązujących Organ do działania, nie został poruszony sam aspekt wniosku o dostęp do informacji publicznej. Ani WSA, ani SKO nie wypowiedziało się co do zasadności odmowy udzielenia informacji, jedynie wskazywało na jej formę.

Wracając do skarżonej bezczynności organu, z dokumentów załączonych do akt niniejszej sprawy, jasno wynika, iż po uprawomocnieniu się wyroku WSA, Organ wezwał Skarżącego do złożenia podpisu pod wnioskiem, następnie po uzupełnieniu podpisu, Organ powiadomił o przedłużeniu terminu załatwienia sprawy i wydał decyzję we wskazanym terminie. Następnie po uchyleniu decyzji przez SKO, bez zbędnej zwłoki, we właściwiej formie powiadomił Skarżącego o rozpoznaniu sprawy.

Ponadto powołując się na poglądy judykatury organ wskazał, że audyt wewnętrzny stanowi kompleksową ocenę skuteczności zachodzących w jednostce procesów zarządczych uzupełnioną o wskazówki odnoszące się do poprawy ich wydajności. Jest to informacja skierowana do kierownictwa jednostki, służąca wyłącznie do użytku wewnętrznego, nastawiona na wsparcie organu zarządzającego w realizacji celów oraz optymalizację sposobu zarządzania jednostką. Audyt wewnętrzny nie stanowi zatem informacji publicznej, w związku z czym nie podlega on udostępnieniu na zasadach i w trybie określonych w ustawie o dostępie do informacji publicznej.

W replice do odpowiedzi na skargę pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę i zwrócił uwagę, że nawet jeśliby przyjąć stanowisko organu, że audyt był pierwotnie dokumentem wewnętrznym, to wskutek działań organu doszło do jego "upublicznienia", bowiem organ wprost powołał się na ten dokument w oficjalnym wystąpieniu do Prezesa Rady Ministrów. Ponadto strona podkreśliła, że powołane wcześniej wyroki przesądziły już, że sporny audyt stanowi informację publiczną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga okazała się zasadna.

Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 146) (dalej: p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Na podstawie art. 3 § 2 pkt 9 p.p.s.a., sąd bada także bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1 - pkt 3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności.

Według art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność:

1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności;

2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa;

3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania.

W myśl art. 149 § 1a p.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa.

Sąd oddala skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., gdy stwierdzi, że nie zaistniał stan bezczynności lub przewlekłości działania organu wykonującego administrację publiczną. Dla dopuszczalności skargi na bezczynność organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej nie jest wymagane poprzedzenie jej jakimkolwiek środkiem zaskarżenia.

Wskazać w tym względzie należy na treść art. 153 p.p.s.a., zgodnie z którym ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Związanie oceną prawną oznacza, że sąd rozpoznający ponownie sprawę, która dotyczy tego samego skarżącego musi przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak określono ją w prawomocnym, wcześniejszym orzeczeniu. Moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest bowiem z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy, a jej oddziaływaniem objęte jest przede wszystkim przyszłe postępowanie w danej sprawie. Związanie dotyczy oceny prawnej, czyli wyjaśnienia istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich stosowania w konkretnej sprawie, co może odnosić się zarówno do stanu faktycznego, jak i wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego (por. wyrok NSA z 12 września 2025 r., III OSK 178/24). Związanie oceną prawną oznacza, że ani organ administracji, ani sąd administracyjny, nie mogą w przyszłości formułować innych, nowych ocen prawnych, które pozostawałyby w sprzeczności z poglądem wcześniej wyrażonym w uzasadnieniu wyroku i mają obowiązek podporządkowania się temu w pełnym zakresie (por. wyrok WSA w Krakowie z 29 lipca 2025 r., III SA/Kr 164/25). Oznacza to, że w ponownym postępowaniu dotyczącym tej samej strony nie jest możliwe dokonywanie odmiennych ocen prawnych w odniesieniu do kwestii przesądzonych we wcześniejszym uzasadnieniu.

W realiach kontrolowanej sprawy sprowadza się to do tego, że obecnie skład orzekający - wobec braku zmiany stanu prawnego - nie może formułować innych poglądów prawnych niż te, które zostały już przesądzone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 9 marca 2023 roku, sygn. akt II SAB/Łd 4/23. Z powołanego orzeczenia już wówczas wynikała ocena prawna sprowadzająca się do stwierdzenia, iż organ pozostaje w błędnym przekonaniu, że żądania informacja nie stanowi informacji publicznej. W uzasadnieniu wyroku sąd wprost wyraził pogląd, iż sporny wniosek odnosił się do udostępnienia informacji publicznej. Organowi przysługiwała skarga kasacyjna od wyroku, z której to możliwości skorzystano, jednak została ona oddalona wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2024 r., III OSK 1501/23. Również NSA jasno wyraził następujący pogląd: "Skoro Sąd I instancji uznał, że Wójt Gminy jest zobowiązany do udostępniania posiadanych informacji publicznych a wniosek dotyczy informacji publicznej, to słusznie uznał, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu tego wniosku. Pismo z 9 grudnia 2022 r. uwalniałoby organ od zarzutu bezczynności tylko w sytuacji, gdyby stanowisko organu co do tego, że żądana informacja nie jest informacją publiczną, byłoby prawidłowe. Tymczasem Sąd zajął stanowisko odmienne od organu, bowiem uznał, że wnioskowana informacja jest informacją publiczną.".

Wobec treści przywołanych orzeczeń i tożsamości postępowania, a przy jednoczesnym braku zmiany stanu prawnego, wyrażone poglądy nadal zachowują aktualność i wiążą nie tylko Wójta Gminy Daszyna, lecz także sąd w składzie orzekającym w niniejszej sprawie. Stanowisko organu na obecnym etapie postępowania nie zasługuje na akceptację z uwagi na art. 153 p.p.s.a.

Przechodząc zatem do meritum, godzi się przypomnieć, iż prawo dostępu do informacji publicznej wynika w pierwszym rzędzie z przepisów Konstytucji RP. Zgodnie z art. 61 ust. 1 zdanie pierwsze i ust. 4 Konstytucji RP obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a tryb udzielania informacji publicznej określają ustawy. Problematyka dostępu do informacji publicznej na płaszczyźnie ustawowej została unormowana w przepisach ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z treścią art. 1 u.d.i.p. każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu oraz ponownemu wykorzystywaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Pojęcie informacji publicznej jest ujmowane szeroko i odnosi się do wszelkich spraw publicznych również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie odnosi się do nich. Prawo do informacji publicznej obejmuje m.in. dostęp do dokumentów, zarówno tych bezpośrednio wytworzonych przez organ, tych, których organ używa przy realizacji zadań przewidzianych prawem, jak i tych, które tylko w części dotyczą organu, nawet, gdy nie pochodzą wprost od niego. O zakwalifikowaniu określonej informacji jako podlegającej udostępnieniu decyduje treść i charakter informacji.

Zawartą w art. 1 ust. 1 u.d.i.p. ogólną definicję doprecyzowuje art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wskazuje rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze informacji publicznych. Za informację taką uznaje się wszelkie informacje wytworzone przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne, a także inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Tak więc pojęcie informacji publicznej odnosi się do wszelkich spraw publicznych, również wówczas, gdy informacja nie została wytworzona przez podmioty publiczne, a jedynie się do nich odnosi. Wspomniana wykładnia pojęcia informacji publicznej opiera się przede wszystkim na treści art. 61 Konstytucji RP, wskazującego jako kryterium udostępniania informacji, czy dotyczy ona działalności organów władzy publicznej lub osób pełniących funkcje publiczne.

Udostępnianie informacji publicznych, jak stanowi art. 7 u.d.i.p., następuje w drodze: ogłaszania informacji publicznych, w tym dokumentów urzędowych, w Biuletynie Informacji Publicznej (pkt 1), udostępniania, o którym mowa w art. 10 i 11 (pkt 2); wstępu na posiedzenia organów, o których mowa w art. 3 ust. 1 pkt 3, i udostępniania materiałów, w tym audiowizualnych i teleinformatycznych, dokumentujących te posiedzenia (pkt 3); udostępniania w portalu danych, o którym mowa w ustawie z dnia 11 sierpnia 2021 r. o otwartych danych i ponownym wykorzystywaniu informacji sektora publicznego (Dz. U. poz. 1641), zwanym dalej "portalem danych" (pkt 4).

Zgodnie z art. 10 ust. 1 u.d.i.p. informacja publiczna, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub portalu danych, jest udostępniana na wniosek.

Według art. 13 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku (ust. 1). Jeżeli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (ust. 2). Udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.).

Ustawa o dostępie do informacji publicznej wymienia trzy formy załatwienia sprawy w przedmiocie udzielenia informacji na wniosek zainteresowanego podmiotu. Mianowicie organ, do którego złożono wniosek, winien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też odmówić jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.).

Bezczynność organu w sytuacji określonej przepisami powołanej ustawy polega więc na tym, że organ zobowiązany do podjęcia czynności materialno-technicznej w przedmiocie informacji publicznej, takiej czynności nie podejmuje i jednocześnie nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia bądź o umorzeniu postępowania w sytuacjach określonych w ustawie, albo też udziela informacji niepełnej, czy też niezgodnej z wnioskiem.

W rozpoznawanej sprawie mamy do czynienia właśnie z takim stanem:

w reakcji na wniosek skarżącego z 24 listopada 2022 r. organ nie udostępnił informacji publicznej ani nie zakończył postępowania w formie decyzji administracyjnej. Z uwagi na wcześniejszą konkluzję o charakterze żądanej informacji za niedozwoloną formę zakończenia należy uznać skierowane do skarżącego pismo informacyjne z 22 sierpnia 2025 r. Pismem tym bowiem organ powiadomił stronę, iż stwierdza, że informacja objęta wnioskiem skarżącego nie stanowi informacji publicznej, w związku z czym nie podlega udostępnieniu. Pismo szeroko przywoływało argumentację z jakich powodów organ uznał, że audyt nie może być uznany za informację publiczną. W tym miejscu podkreślenia raz jeszcze wymaga, iż na obecnym etapie nie ma już miejsca na polemikę ze stwierdzeniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, iż wniosek skarżącego z 24 listopada 2022 r. odnosił się do informacji publicznej. To zawęża Wójtowi Gminy Daszyna możliwości zakończenia postępowania do trzech alternatywnych sposobów: organ powinien udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej (art. 10 u.d.i.p.) bądź też wydać decyzję o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.) albo umorzyć postępowanie również wydając decyzję (art. 14 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 u.d.i.p.). Skarżony organ nie podjął żadnej z tych wymienionych czynności pozostając tym samym w bezczynności.

Taki stan rzeczy uzasadniał uwzględnienie skargi na bezczynność Wójta Gminy Daszyna i zobowiązanie Wójta Gminy Daszyna do rozpatrzenia wniosku skarżącego z 24 listopada 2022 r. na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. w terminie 14 dni od dnia zwrotu organowi akt wraz z prawomocnym orzeczeniem (pkt 1 sentencji wyroku). Sąd określił termin 14 dni, ponieważ jest to podstawowy termin udostępnienia informacji publicznej wynikający z art. 13 ust. 1 u.d.i.p.

Jeśli chodzi o analizę sprawy pod kątem dokonania oceny, czy stwierdzona bezczynność organu nosi znamiona rażącego naruszenia prawa w rozumieniu art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd wskazuje, że w orzecznictwie sądowym stan rażącej bezczynności odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyrok NSA z dnia 8 grudnia 2021 r., II OSK 2024/21; wyrok NSA z dnia 5 sierpnia 2021 r., Il OSK 151/21; wyrok NSA z dnia 23 marca 2021 r., II OSK 2439/20; wyrok NSA z dnia 14 lipca 2020 r., II OSK 879/20; wyrok NSA z dnia 28 kwietnia 2020 r., II OSK 1415/19). Skład orzekający w niniejszej sprawie w całości aprobuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z dnia 14 października 2020 r., II OSK 3661/19, zgodnie z którym bezczynność o charakterze rażącego naruszenia prawa ma miejsce wówczas, gdy w sposób jednoznaczny i znaczący doszło do przekroczenia terminów określonych przepisami prawa na dokonanie danej czynności, a zarazem nie zachodzą okoliczności ekskulpujące bezczynność organu. Orzeczenie o kwalifikowanej (rażącej) formie bezczynności powinno być zarezerwowane dla sytuacji szczególnych, oczywistych i niedających się w żaden sposób usprawiedliwić (zob. wyrok NSA z dnia 6 sierpnia 2019 r., II OSK 1802/19).

Ustawodawca nie zdefiniował, kiedy bezczynność ma miejsce z rażącym naruszeniem prawa, w związku z czym prawo zakwalifikowania bezczynności w powyższy sposób zostało pozostawione uznaniu składu orzekającego. Wniosek w tym przedmiocie powinien zaś zostać przez sąd powzięty po analizie całokształtu okoliczności sprawy, przy uwzględnieniu pewnych wskazań ustawowych, zasad doświadczenia życiowego i zawodowego (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2059/22 i powołane tam wyroki tego Sądu z dnia 28 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2424/16 oraz z dnia 14 lutego 2023 r., sygn. akt II OSK 198/22). Na tę ocenę rzutuje, m. in., zbyt długi okres prowadzenia sprawy, niemający uzasadnienia ani w stopniu jej skomplikowania, ani w konieczności prowadzenia postępowania dowodowego (por. wyrok NSA z dnia 13 stycznia 2016 r., sygn. akt I OSK 2234/15). W orzecznictwie sądowym stan rażącej bezczynności odnosi się do wadliwości obciążającej postępowanie o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, mającej miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków strony, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa (por. wyroki NSA: z dnia 8 grudnia 2021 r., sygn. akt II OSK 2024/21; z dnia 5 sierpnia 2021 r., sygn. akt Il OSK 151/21; z dnia 23 marca 2021 r., sygn. akt II OSK 2439/20; z dnia 14 lipca 2020 r., sygn. akt II OSK 879/20; z dnia 28 kwietnia 2020 r., sygn. akt II OSK 1415/19).

Sąd przyjmuje, że z reguły dopiero co najmniej kilkunastokrotne przekroczenie maksymalnego terminu wyznaczonego przez prawodawcę na załatwienie sprawy jest przekroczeniem na tyle dużym, a przez to też i oczywistym, że nie będzie budziło wątpliwości odnośnie do uznania go za przekroczenie znaczące (por. wyrok NSA z dnia 5 czerwca 2024 r. sygn. akt II OSK 2059/22 i powołane tam orzecznictwo NSA).

W rozpoznawanej sprawie należało zatem uwzględnić, że doszło do kilkunastokrotnego przekroczenia maksymalnego terminu wyznaczonego przez ustawodawcę na załatwienie sprawy dotyczącej udostępnienia informacji publicznej. W ocenie Sądu, niniejsza sprawa niewątpliwie jest procedowana zbyt długo, co więcej, od wydania wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt III OSK 1501/23 z dnia 6 grudnia 2024r. minęło wystarczająco dużo czasu, aby wniosek skarżącego załatwić. Podejmowanie przez organ niecelowych działań w sprawie przez ponad 1 rok (podczas gdy ustawa wskazuje jako podstawowy terminu 14 dni) wskazuje na rażące naruszenie prawa.

Wobec rażącego charakteru naruszenia prawa – zasadnym było jednoczesne przyznanie od organu, wobec wniosku strony, stosownej kwoty pieniężnej, w myśl art. 149 § 2 in fine p.p.s.a. Sąd uznał, że adekwatną wysokością będzie kwota 2500 (dwa tysiące pięćset) zł. Zauważenia wymaga, że przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie wskazują zasad miarkowania tej kwoty, jednak w ocenie Sądu jej wysokość uzależniona jest od okoliczności danej sprawy. W ocenie Sądu przy uwzględnieniu wskazanych powyżej okoliczności określona w wyroku kwota przyznanej sumy jest kwotą współmierną do dokuczliwości dla skarżącego pozostawania organu w bezczynności. Sąd uwzględnił również i tę okoliczność, że zasądzona skarżącemu suma pieniężna, wypłacana jest ze środków budżetowych, którymi dysponuje organ, zatem z uwagi na ich ograniczony zakres oraz konieczność wydatkowania ich na realizację zadań powierzonych organowi, suma ta nie może stanowić odszkodowania za pozostawanie organu w bezczynności, ale ma raczej pełnić funkcję kompensacyjną dla strony za niedogodności jakich strona doznała na skutek bezczynności organu.

Dodatkowo Sąd zważył, że organ do chwili obecnej nie wydał decyzji w sprawie ani alternatywnie nie udostępnił informacji publicznej, więc zachodzi konieczności dodatkowego zdyscyplinowania organu nałożoną, na podstawie art. 149 § 2 p.p.s.a., grzywną. Ten środek represyjny powinien być stosowany właśnie w takim drastycznym przypadku stwierdzonej bezczynności. Dodatkowo istnieje uzasadniona obawa, że bez sankcji organ nadal nie będzie respektować obowiązków wynikających z ustawy. Organ, po wydaniu wyroku przez Naczelny Sąd Administracyjny pod sygn. akt III OSK 1501/23 z dnia 6 grudnia 2024r. nadal nie załatwił wniosku skarżącego, co wskazuje na lekceważący stosunek do obowiązków nałożonych prawem W okolicznościach rozpoznawanej sprawy, kierując się tymi przesłankami i stwierdzając że takie zachodzą - Sąd wymierzył organowi grzywnę o charakterze dyscyplinująco - represyjnym w wysokości 2500 (dwa tysiące pięćset) zł adekwatnej do stwierdzonego rażącego naruszenia przepisów prawa.

Mając na uwadze powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3, § 1a i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku (pkt 2, 3 i 4 sentencji wyroku).

O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 §2 p.p.s.a. (pkt 5 sentencji wyroku).

IB