Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Piszczek po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia A na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 18 października 2023 r. sygn. akt I SA/Łd 763/23 w zakresie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi A na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z dnia 31 lipca 2023 r. nr SKO.4102.3.23 w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem postanawia: oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi (dalej: WSA lub Sąd I instancji) postanowieniem z 18 października 2023 r., sygn. akt I SA/Łd 763/23, odmówił A (dalej: skarżący) wstrzymania wykonania decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Sieradzu z 31 lipca 2023 r. w przedmiocie określenia przypadającej do zwrotu kwoty dotacji wykorzystanej niezgodnie z przeznaczeniem.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że złożony wniosek jako nieuzasadniony nie zasługuje na uwzględnienie. Strona skarżąca nie przedstawiła bowiem danych, ani argumentów pozwalających wywieść, że wykonanie zaskarżonej decyzji może skutkować niemożliwymi do naprawienia w przyszłości konsekwencjami. Nie jest przy tym wystarczająca argumentacja kwestionująca prawidłowość samej decyzji, ponieważ rozstrzygnięcie w przedmiocie wstrzymania jej wykonania nie ma nic wspólnego z oceną, czy zaskarżona decyzja jest prawidłowa, czy też nie.

Sąd podkreślił, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności jest dolegliwością finansową, wpływającą w określony sposób na funkcjonowanie zobowiązanego, jednak, co do zasady nie oznacza to wyrządzenia szkody, poza tym ma niewątpliwie charakter odwracalny. W tej sytuacji obowiązkiem wnioskodawcy jest wykazanie, że na skutek zapłaty spornej kwoty grozi mu szkoda. 3 której rozmiary przekraczają zwykłe następstwa zapłaty, bądź też, że do odwrócenia skutku wykonania zaskarżonej decyzji nie wystarczy zwrot zapłaconej dobrowolnie, bądź wyegzekwowanej należności wraz z odsetkami.

W zażaleniu na powyższe postanowienie strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i ponowne rozpatrzenie sprawy, ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia i skierowanie sprawy do ponownego rozpoznania, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.

Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2023.1634 ze zm., dalej: p.p.s.a.) poprzez jego błędną wykładnię i dowolne uznanie, że w sprawie nie zachodzą przesłanki do wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji, co jednocześnie stało się podstawą do odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Strona wniosła ponadto o dopuszczenie i przeprowadzenie dowodu z dokumentów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu lub czynności przez sąd, będąca formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wyrażonej w art. 61 § 1 p.p.s.a., zgodnie z którą wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu. Stosownie do art. 61 § 3 powołanej ustawy, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1 cytowanego przepisu, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.

Obowiązek wnikliwego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu spoczywa na stronie skarżącej, która winna przekonać sąd o zasadności zastosowania ochrony tymczasowej wynikającej z zastosowania art. 61 § 3 p.p.s.a. Nie jest przy tym wystarczającym złożenie samego wniosku. Aby wniosek mógł być uwzględniony, strona obowiązana jest wskazać konkretne zagrożenia płynące z wykonania decyzji. Sąd musi bowiem dysponować wiarygodnie wykazanymi faktami, które pozwolą mu na zastosowanie przedmiotowej instytucji. Brak uzasadnienia takiego wniosku nie jest brakiem, którego uzupełnienia winien żądać sąd. Obowiązek uprawdopodobnienia wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków spoczywa na wnoszącym o zastosowanie tymczasowej ochrony.

W niniejszej sprawie strona skarżąca nie wskazała okoliczności mogących świadczyć o wystąpieniu przesłanek określonych w art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko sądu pierwszej instancji, że wniosek skarżącego nie zawierał argumentacji wystarczającej do udzielenia ochrony tymczasowej na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a.

Do uchylenia zaskarżonego postanowienia nie mogły doprowadzić dołączone do zażalenia dokumenty. Naczelny Sąd Administracyjny wskazuje przeto, że zażalenie na postanowienie Sądu I instancji nie jest środkiem służącym do uzupełniania złożonego w sprawie wniosku. Jest to jeden z dwóch środków odwoławczych od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych. Postępowanie zażaleniowe ma na celu zweryfikowanie legalności działania sądu pierwszej instancji przy wydawaniu objętego zażaleniem postanowienia (co wynika z art. 194 § 1 p.p.s.a.), a nie ponowne rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu. W konsekwencji rola Naczelnego Sądu Administracyjnego ogranicza się jedynie do kontroli pod względem zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia. Za niedopuszczalną należy zatem uznać sytuację, w której zażalenie ze środka zaskarżenia stałoby się pismem uzupełniającym wniosek o udzielenie ochrony tymczasowej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 23 kwietnia 2009 r. sygn. akt I OZ 375/09, z dnia 29 listopada 2011 r. sygn. akt II OZ 1240/11, z dnia z dnia 3 marca 2016 r. sygn. akt I FZ 33/16, z dnia 12 października 2018 r., sygn. akt I OZ 937/18 oraz z dnia 12 listopada 2019 r. sygn. akt I OZ 1054/19 I OZ 937/18, a także J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010 r., s. 212-213).

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.