Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania (spr.), Sędziowie WSA Eugeniusz Wasilewski, Olga Żurawska-Matusiak, Protokolant Sekretarz sądowy Sylwia Mikuła, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. sprawy ze skargi K. C. na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie przetwarzania danych osobowych oddala skargę

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...], wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), dalej: "k.p.a." oraz art. 12 pkt 2, art. 22, art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (tekst jedn. Dz. U. 2002 r. Nr 101, poz. 926 ze zm.), utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], odmawiającą uwzględnienia wniosku K. C. dotyczącego udostępnienia przez R. Spółka jawna z siedzibą w Z., faktur zawierających jego dane osobowe na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K.

W uzasadnieniu decyzji organ podniósł, iż K. C. wniósł do organu Ochrony Danych Osobowych skargę dotyczącą udostępnienia przez R. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. faktur za rok 2007 i 2008 wystawionych mu przez tę Spółkę. W treści skargi wnioskodawca poinformował, iż w latach 2007/2008 był pacjentem Spółki, gdzie korzystał z [...], za które wystawiono mu faktury. Przedmiotowe faktury stały się jednym z głównych narzędzi walki wspólników Spółki R. A. W. oraz T. W. w sprawie gospodarczej i w sprawach karnych. Wnioskodawca wniósł o ustalenie, czy wskazane faktury (lub też tylko jego dane personalne) zostały włączone w poczet materiału dowodowego na podstawie zarządzenia organu prowadzącego postępowanie, czy też zostały ujawnione na skutek naruszających prawo czynności dokonanych przez A. W.

W toku postępowania wyjaśniającego Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych ustalił, że:

1. Komenda Powiatowa Policji w S. prowadziła śledztwo na podstawie pisemnego polecenia Prokuratury Rejonowej w S. z dnia [...] lutego 2009 r. w sprawie dotyczącej Spółki. W trakcie ww. śledztwa na wniosek Spółki włączono w poczet materiału dowodowego sprawy faktury wystawione skarżącemu przez Spółkę.

2. Komendant Komendy Powiatowej Policji w K. w piśmie z dnia [...] października 2009 r. poinformował, iż nie przetwarza danych osobowych skarżącego. Natomiast kserokopie ww. faktur zawierających dane skarżącego pozyskano na potrzeby prowadzonego pod nadzorem Prokuratury Rejonowej w S. dochodzenia o sygn. akt [...] i włączono do akt tego postępowania. Akta postępowania przygotowawczego zostały przesłane do ww. Prokuratury wraz z wnioskiem o zatwierdzenie postanowienia o umorzeniu dochodzenia i tam się obecnie znajdują.

3. W Sądzie Okręgowym w [...] pod sygn. akt [...] toczyła się sprawa z powództwa A. W. przeciwko T. W. o rozwiązanie Spółki, zakończona nieprawomocnym wyrokiem z dnia [...] czerwca 2009 r., zaś akta sprawy znajdują się aktualnie w Sądzie Apelacyjnym w [...].

W wyniku dokonanych ustaleń Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych w dniu [...] stycznia 2010 r. wydał decyzję administracyjną, mocą której odmówił uwzględnienia wniosku skarżącego. Organ stwierdził bowiem, iż działanie ww. podmiotów w zakresie przetwarzania danych osobowych skarżącego było usankcjonowane przepisem art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych.

K. C. wniósł o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej powyższą decyzją zarzucając, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydał tę decyzję bez uprzedniego rozpatrzenia jego zażalenia na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] stycznia 2010 r. w przedmiocie jego wniosku o wydanie uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy, czym naruszył jego prawo do czynnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, a w szczególności prawo do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego. Ponadto skarżący podniósł, iż okoliczności faktyczne sprawy nie zostały przez organ w sposób dostateczny - dla wydania prawidłowego rozstrzygnięcia - wyjaśnione.

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych, nie znajdując podstaw do uwzględnienia ww. wniosku, rozstrzygnięciem z dnia [...] kwietnia 2010 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.

W uzasadnieniu wskazał, iż każda ze wskazanych w art. 7 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych form przetwarzania danych osobowych powinna znaleźć oparcie w jednej z przesłanek warunkujących legalność procesu przetwarzania danych osobowych, enumeratywnie wymienionych w art. 23 ust. 1 ustawy. Obok i niezależnie od zgody osoby, której dane dotyczą (art. 23 ust. 1 pkt 1 ustawy), przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne między innymi, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy). Jednocześnie art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy stanowi, iż przetwarzanie danych osobowych jest dopuszczalne, jeżeli jest to niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Przepis art. 304 k.p.k. normuje społeczny obowiązek powiadomienia o przestępstwie, nałożony na obywateli oraz obowiązek powiadomienia o przestępstwie, nałożony na instytucje państwowe i społeczne oraz obowiązek podjęcia czynności zabezpieczających ślady i dowody przestępstwa. Zgodnie natomiast z art. 298 § 1 k.p.k., postępowanie przygotowawcze prowadzi lub nadzoruje prokurator, a w zakresie przewidzianym w ustawie prowadzi je Policja. W wypadkach przewidzianych w ustawie uprawnienia Policji przysługują innym organom. Z kolei zgodnie z art. 302 k.p.k., osobom niebędącym stronami przysługuje zażalenie na postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa (art. 302 § 1 k.p.k.), stronom oraz osobom niebędącym stronami służy zażalenie na czynności inne niż postanowienia i zarządzenia naruszające ich prawa (art. 302 § 2 k.p.k.), zażalenie na postanowienia i zarządzenia oraz na inne czynności prokuratora w postępowaniu przygotowawczym, o których mowa odpowiednio w § 1 i 2, rozpoznaje prokurator bezpośrednio przełożony (art. 302 § 3 k.p.k.).

Z materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie wynika, iż zarówno Komenda Powiatowa Policji w S., jak i w K., przetwarzały dane osobowe skarżącego zawarte w ww. fakturach wystawionych mu przez Spółkę na potrzeby prowadzonych przez nie - na podstawie odrębnych przepisów prawa - postępowań i ww. dane zostały włączone w poczet materiału dowodowego tych spraw.

Odnosząc się do zarzutów skarżącego dotyczących nieuprawnionego wykorzystania faktur zawierających jego dane osobowe przez wspólnika Spółki A. W. przed organami ścigania, organ wskazał, iż w jego ocenie działanie to znajduje swe oparcie w powołanym wyżej art. 23 ust. 1 pkt 5 ustawy. Jeżeli A. W. składając zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, czy też wyjaśnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania, uznała ww. faktury za dowód na poparcie pewnych zarzutów czy faktów, to ich wykorzystanie należy uznać za niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionego celu. Tym bardziej, że ocena dokonana przez ww. osobę została podzielona przez organy ścigania, które włączyły te faktury w poczet materiału dowodowego prowadzonych postępowań. Na tym etapie postępowania zgromadzony materiał dowodowy można kwestionować wyłącznie w zakresie i w sposób wskazany w przepisach k.p.k. Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych jako organ do spraw ochrony danych osobowych z mocy kompetencji przyznanych mu ustawą o ochronie danych osobowych nie jest władny ingerować w tok postępowań prowadzonych przez inne podmioty na podstawie odrębnych przepisów prawa, ani tym bardziej kwestionować sposób gromadzenia materiału dowodowego przez te podmioty w trakcie prowadzonych postępowań. Nie leży zatem w gestii Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych "wyjaśnianie związku pomiędzy koniecznością zgromadzenia w aktach postępowań przygotowawczych faktur wystawionych skarżącemu przez Spółkę i ujawnieniem jego danych osobowych a przedmiotem tych postępowań", bo byłoby to ingerencją w tok postępowań prowadzonych przez ww. organy, do której Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie jest uprawniony.

Mając powyższe na uwadze organ stwierdził, iż działanie ww. organów ścigania było działaniem niezbędnym do spełnienia obowiązków wynikających z przepisów k.p.k., a tym samym znajdowało swe oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ww. ustawy.

Podobnie, zdaniem organu, ewentualne przedłożenie przedmiotowych faktur zawierających dane osobowe skarżącego w postępowaniu toczącym się przed Sądem Okręgowym w [...] o rozwiązanie Spółki przez strony tego postępowania znajdowało oparcie w art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy jako działanie niezbędne do realizacji uprawnienia wynikającego z przepisu prawa. Z art. 3 k.p.c. wynika bowiem, że inicjatywa dowodowa należy do stron procesu.

W świetle przedstawionego stanu faktycznego i prawnego zarzuty strony zawarte we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dotyczące naruszenia art. 7, art. 47 oraz art. 51 Konstytucji RP są bezzasadne.

Decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. stała się przedmiotem skargi wniesionej przez K. C. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r., zobowiązanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zawiadomienia organu Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł m.in., iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych przyjął nieprawdziwe okoliczności sprawy i w toku całego postępowania powoływał podstawy prawne do niezaistniałych faktów. Nieprawdą jest bowiem, że faktury za [...] zostały przedstawione przez A. W. podczas zawiadamiania organu ścigania o przestępstwie i z tego tytułu zostały włączone w poczet materiału dowodowego. Zgodnie z treścią pisma Komendanta Powiatowego Policji w S. z dnia [...] października 2009 r., wymieniona zawiadomiła Prokuraturę o przestępstwie związanym z zupełnie innymi okolicznościami i nie przedstawiła żadnych dowodów związanych z [...], a nawet jego osobą. Zatem powoływanie przez organ Ochrony Danych Osobowych przepisu art. 304 k.p.k. nie znajduje odniesienia do przedstawionych w piśmie KPP w S. faktów. Organ dokonał zatem nadinterpretacji dowodów, czym naruszył art. 75 § 1 k.p.a. Faktury za [...] w aktach postępowania przygotowawczego znalazły się na żądanie H. P., męża wspólniczki w Spółce R., przesłuchanego jako świadka w sprawie. Organ nie wyjaśnił związku pomiędzy zasadnością dołączenia do akt postępowania przygotowawczego przedmiotowych faktur a celem tego postępowania. Ponadto Spółka R. prowadząc księgi rachunkowe była w rozumieniu ustawy administratorem danych osobowych skarżącego. Z akt rejestrowych Spółki R. nie wynika, aby H. P. był w jakikolwiek sposób związany z tą Spółką. Nie jest jej współwłaścicielem, prokurentem, pełnomocnikiem, pracownikiem, a nawet osobą związaną z biurem rachunkowym prowadzącym księgowość tej Spółki. Zatem H. P. nie był osobą uprawnioną do występowania w imieniu spółki przed organami ścigania, udzielania jakichkolwiek informacji z zakresu księgowości spółki, a w szczególności posługiwania się elementami ksiąg rachunkowych. I nie może tutaj być mowy o jakimkolwiek tłumaczeniu takiego zachowania wypełnianiem prawnie usprawiedliwionych celów. Tylko kierownik jednostki lub administrator danych osobowych mógł wydać księgi rachunkowe na żądanie organów kontroli skarbowej lub organów ścigania. W ocenie skarżącego, organ Ochrony Danych Osobowych dopuścił się w tej kwestii rażącego niedopatrzenia, czym naruszył art. 75 § 1, 7 i 9 k.p.a. Ponadto organ nie ustalił, czy faktury zostały przedstawione Sądowi Okręgowemu w [...] przez stronę procesu w celach dowodowych, czy też przez osobę do tego nieuprawnioną – H. P.

Skarżący podniósł także, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych postanowieniem z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie uwzględnienia wniosku oraz postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r., utrzymującym w mocy ww. postanowienie, odmówił mu wydania kserokopii czterech dokumentów z akt postępowania, czym uniemożliwił stronie wypowiedzenie się w kwestii zgromadzonego materiału dowodowego. Wobec braku wiedzy w przedmiocie udzielonych odpowiedzi przez organy Policji i Sąd skarżący nie był w stanie szczegółowo wskazać zarzucanych wad postępowania we wniosku o powtórne rozpatrzenie sprawy. Wniosek ten złożył tylko ze względów formalnych, powołując się na ogólne przepisy konstytucyjne, bez wskazania konkretnych uchybień organu. Powyższe uzasadnia zarzut naruszenia art. 8 i 10 § 1 k.p.a. Ponadto organ prowadząc postępowanie nie przestrzegał terminowości załatwienia sprawy, czym naruszył art. 35 § 1 i 3 k.p.a. oraz art. 36 § 1 k.p.a.

W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Odnosząc się do zarzutów skargi, organ wskazał m.in., że przedmiotem postępowania była kwestia udostępnienia danych osobowych skarżącego przez Spółkę R. na rzecz Sądu Okręgowego w [...] i Komend Powiatowych Policji w S. i K., nie zaś sprawa udostępnienia przez wymienioną spółkę danych skarżącego na rzecz H. P.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 1092/10, uchylił zaskarżoną decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] stycznia 2010 r.

W uzasadnieniu wyroku, powołując treść art. 12 ustawy o ochronie danych osobowych Sąd wskazał, iż przepis ten statuuje główne zadania i kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który pełni zarówno funkcję organu kontrolującego poprawność przetwarzania danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz rzecznika interesów poszczególnych osób i interesów publicznych, jak i organu, który w tym zakresie został wyposażony we władcze kompetencje wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Sąd podkreślił, że wskazany przepis nie uprawnia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów i sądów, wkraczania w prowadzone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań. Sąd podzielił stanowisko organu, że nie jest on władny do kontrolowania podejmowanych przez organ czynności procesowych w postępowaniu z wykorzystaniem danych osobowych, czy to sądowym, czy też prokuratorskim, bądź prowadzonym przez Policję na zlecenie Prokuratury, jak to miało miejsce w niniejszej sprawie.

Następnie, analizując treść art. 23 ust. 1 pkt 2 ustawy o ochronie danych osobowych Sąd stwierdził, iż w niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zasadnie przyjął, powołując się na konkretne przepisy procesowe, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez R. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. i przetwarzanie ich w ramach prowadzących postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie (ocena przydatności materiału dowodowego należy niewątpliwie do organu), zostało usankcjonowane ww. przesłanką legalizującą ustawy o ochronie danych osobowych. Sąd wskazał nadto, iż wspólnik spółki osobowej miał prawo przedkładać, jako istotny dowód w sprawie dotyczącej rozwiązania spółki, dokumentację rachunkową dotyczącą tego podmiotu gospodarczego. Takie działanie wyczerpuje bowiem przesłankę legalizującą określoną w art. 23 ust. 1 pkt 5 ww. ustawy. Wspólnik Spółki R. A. W. miał również prawo złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, czy też składać wyjaśnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania i uznać faktury za wykonane usługi [...] wystawione skarżącemu za dowód na poparcie pewnych zarzutów czy faktów. W takiej sytuacji ich wykorzystanie w postępowaniu przygotowawczym należy uznać za niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionego celu.

Sąd zauważył, iż istotne w przedmiotowej sprawie jest jednak to, czy do faktur zawierających dane osobowe skarżącego wystawionych wymienionemu przez Spółkę R. miała dostęp osoba do tego nieuprawniona i czy w postępowaniu sądowo-gospodarczym i karnym bezprawnie posłużyła się ona przedmiotowymi dokumentami rachunkowymi. W skardze K. C. podniósł, iż czynny udział w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym przez Komendę Powiatową Policji w S. oraz Komendę Powiatową Policji w K. brał mąż wspólniczki w Spółce R. – H. P. i w sposób bezprawny, nie mogąc reprezentować wymienionej Spółki, ujawnił jej dokumentację rachunkową, w tym zawierającą dane osobowe skarżącego. Skarżący zarzucił także organowi, iż ten nie zbadał, czy H. P., z powodów jak wyżej, nie posłużył się przedmiotowymi fakturami również w postępowaniu przed Sądem Okręgowym w [...]. Kwestii tej Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych nie wyjaśnił, co czyni zasadnym zarzut naruszenia przez organ przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.

Mając powyższe na uwadze Sąd nie podzielił stanowiska organu, że w sprawie przedmiotem postępowania prowadzonego przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych była kwestia udostępnienia danych osobowych skarżącego przez Spółkę R. na rzecz Sądu Okręgowego w [...] i Komend Powiatowych Policji w S. i K., a nie zaś sprawa udostępnienia przez wymienioną spółkę danych skarżącego na rzecz H. P. Mając na względzie treść wniosku skarżącego wszczynającego postępowanie przed organem Ochrony Danych Osobowych, który dotyczył udostępnienia jego danych osobowych przez Spółkę R. (bez względu na prawidłowość jej reprezentacji w poszczególnych postępowaniach), powyższe ustalenia są istotne dla prawidłowego rozpatrzenia wniosku strony i pozostają w granicach tejże sprawy.

Za zasadny Sąd uznał zarzut naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. Jak wynika z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 października 2010 r. sygn. akt II SA/Wa 754/10, Generalny Inspektor bezpodstawnie odmówił skarżącemu doręczenia uwierzytelnionych odpisów szeregu istotnych dokumentów z akt sprawy jeszcze przed wydaniem decyzji odmawiającej uwzględnienia wniosku strony, ograniczając w ten sposób skarżącemu możliwość wypowiedzenia się co do zebranych przez organ dowodów. Skarżący podniósł, iż wniosek o powtórne rozpatrzenie sprawy złożył tylko ze względów formalnych, powołując się na ogólne przepisy konstytucyjne, albowiem nie były mu znane dokumenty źródłowe, stanowiące podstawę podjętego przez organ rozstrzygnięcia. W ocenie Sądu, zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest o tyle zasadny, iż w istocie dopiero na etapie skargi strona mogła sformułować konkretne wnioski i żądania, o których mowa wyżej, a które już po wydaniu decyzji podlegającej kontroli sądowej pozostały poza ustaleniami i rozważaniami organu.

Wskazane powyżej naruszenia przepisów procesowych mogły, zdaniem Sądu, mieć istotny wpływ na wynik sprawy, z tego też powodu wydane przez organ orzekający w sprawie decyzje należało uchylić na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.".

Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wniósł od ww. wyroku skargę kasacyjną, zarzucając:

1) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 7 art. 77 § 1 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych wydając decyzję z dnia [...] kwietnia 2010 r. i poprzedzającą ją decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nie wyjaśnił dostatecznie wszystkich okoliczności sprawy oraz

2) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61 § 1 k.p.a. mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż przedmiotem postępowania objęta była również kwestia udostępnienia dokumentacji rachunkowej R. Spółka jawna, zawierającej dane osobowe K. C., przez ww. Spółkę na rzecz H. P. i jej dalszego wykorzystania przez H. P.,

3) naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a., mające wpływ na wynik sprawy, polegające na przyjęciu, iż Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych poprzez odmowę wydania K. C. uwierzytelnionych odpisów z akt sprawy naruszył jego prawo do czynnego udziału w postępowaniu.

Na tych podstawach organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.

K. C. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej podnosząc w szczególności, iż nieuprawniony jest zarzut skarżącego kasacyjnie, że przedmiotem postępowania nie było udostępnienie faktur H. P. Skoro ww. posługiwał się fakturami wystawionymi przez Spółkę R., to analiza legalności ich posiadania mieściła się w granicach skargi skierowanej do organu Ochrony Danych Osobowych.

Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 183/11, uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie uznając za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a.

Sąd II instancji wskazał w pierwszej kolejności, iż sąd administracyjny rozpoznaje sprawę sądowoadministracyjną w granicach rozpoznania i rozstrzygnięcia decyzją administracyjną. Stanowi o tym expressis verbis art. 134 § 1 p.p.s.a. Granice sprawy wyznacza rozstrzygnięcie w decyzji administracyjnej a nie stosunek materialnoprawny wynikający z normy prawa materialnego, który nie został skonkretyzowany w wyniku autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego w formie decyzji administracyjnej. Możliwość prawną dokonania niepełnej autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego dopuszcza art. 104 § 2 k.p.a. stanowiąc, że "decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub w części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji". W razie, gdy organ administracji publicznej nie dokonał pełnej autorytatywnej konkretyzacji normy prawa materialnego, ale wyłącznie w części rozpoznał i rozstrzygnął sprawę decyzją ostateczną, nie można skutecznie co do tego zakresu zarzucić naruszenia przepisów prawa postępowania. W razie, gdy sprawa objęta żądaniem wszczęcia postępowania w sprawie nie została w całości rozpoznana i rozstrzygnięta, stronie służy na podstawie art. 111 § 1 k.p.a. żądanie uzupełnienia co do rozstrzygnięcia.

Następnie Sąd kasacyjny stwierdził, iż zaskarżona decyzja wyznaczała zakres rozstrzygniętej sprawy - udostępnienia przez R. Spółka jawna z siedzibą w Z., faktur zawierających dane osobowe K. C. na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. Tak wyznaczony zakres rozstrzygnięcia został poddany kontroli sądu administracyjnego. Wyprowadzenie naruszenia przepisów postępowania w zakresie nieobjętym rozpoznaniem i rozstrzygnięciem narusza art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 61 § 1 k.p.a.

Sąd II instancji uznał za zasadny zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w związku z art. 10 § 1 k.p.a. Wskazał, iż naruszenie prawa do obrony strony przez pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu ma miejsce jeżeli strona nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie a następnie nie dopuszczono jej do udziału w czynnościach tego postępowania. W sprawie strona miała informacje o pismach Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wymienione organy są organami państwowymi, a prowadzone postępowanie jest postępowaniem prawnym - postępowaniem cywilnym, postępowaniem przygotowawczym. Brak zatem doręczenia uwierzytelnionych odpisów odpowiedzi tych organów na zapytanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miało znaczenia dla realizacji prawa do obrony.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo wywiódł w uzasadnieniu wyroku iż "(...) w sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zasadnie przyjął, powołując się na konkretne przepisy procesowe, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez R. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. i przetwarzanie ich w ramach prowadzonych postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie (ocena przydatności materiału dowodowego należy niewątpliwie do organu), zostały usankcjonowane wyżej wskazaną przesłanką legalizującą ustawy o ochronie danych osobowych". Nie stanowiło to zatem okoliczności faktycznej, której udowodnienie nastąpiło w postępowaniu prowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. Tylko naruszenie prawa strony do czynnego udziału w ustaleniu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a.

Obecny na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie skarżący podtrzymał stanowisko zawarte w skardze, wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] stycznia 2010 r. oraz o zwrot kosztów dojazdu na rozprawę.

Rozpoznając ponownie sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami m.in. art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami prawa procesowego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. W myśl art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Stosownie do treści art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Nie można oprzeć skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Rozpoznając niniejszą sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie związany jest zatem wykładnią prawa zawartą w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 183/11.

Oceniana w świetle powyższych kryteriów skarga na decyzję Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

W pierwszej kolejności zauważyć należy, iż w świetle art. 61 § 1 k.p.a. przedmiot postępowania skargowego wyznacza strona w indywidualnej sprawie skierowanej do organu, wskazując na naruszenie swojego prawa do ochrony danych osobowych i formułując - na skutek tego naruszenia - żądanie pod adresem organu. Z zasady skargowości wynika bowiem, że wniosek strony powoduje wszczęcie postępowania administracyjnego i określa jego zakres. Treść żądania strony wyznacza przedmiot postępowania. Organ administracji publicznej jest związany tym żądaniem, nie może zatem swobodnie dysponować przedmiotem postępowania.

W uzasadnieniu powołanego wyżej wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny przesądził, iż zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] kwietnia 2010 r. wyznacza zakres rozstrzygniętej sprawy - udostępnienia przez R. Spółka jawna z siedzibą w Z., faktur zawierających dane osobowe K. C. na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K.

Tak też został określony przedmiot postępowania w skierowanej do Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych skardze K. C. z dnia [...] sierpnia 2009 r., a następnie podtrzymany w piśmie z dnia [...] listopada 2009 r. Z treści ww. pism wynika, iż przedmiotem zainteresowania skarżącego była wyłącznie kwestia legalności przetwarzania jego danych osobowych zawartych w ww. fakturach wystawionych przez Spółkę R. w 2007 i 2008 r. (w tym jednego ze wspólników – A. W.), zwłaszcza ich wykorzystania w postępowaniach prowadzonych przez Sąd Okręgowy w [...], Komendę Powiatową Policji w S. oraz Komendę Powiatową Policji w K. Skarżący wskazał bowiem na sytuacje, w których doszło do udostępnienia jego danych przez Spółkę i których legalność winna zostać poddana ocenie przez organ Ochrony Danych Osobowych.

Wbrew twierdzeniom skarżącego, nie była objęta przedmiotem postępowania sprawa udostępnienia przez Spółkę R. danych osobowych skarżącego na rzecz H. P., ani na rzecz pełnomocnika A. W. reprezentującego ją w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...]. Zarzut dotyczący wykorzystania danych skarżącego przez ww. osoby pojawił się dopiero w toku postępowania sądowoadministarcyjnego - na etapie skargi oraz na rozprawie w dniu 27 lutego 2012 r. i wykracza poza przedmiot sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji.

W świetle powyższego brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi dotyczących naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, 9, 77

§ 1 oraz art. 75 § 1 k.p.a., poprzez zaniechanie ustalenia i oceny okoliczności faktycznych w zakresie udostępnienia przez Spółkę R. danych osobowych skarżącego na rzecz H. P. oraz na rzecz pełnomocnika A. W. reprezentującego ją w sprawie toczącej się przed Sądem Okręgowym w [...]. Ustalenia te wykraczają poza granice sprawy rozstrzygniętej zaskarżoną decyzją i poddanej kontroli Sądu w trybie art. 134 § 1 p.p.s.a.

Dokonując oceny zaskarżonej decyzji Sąd zauważa, iż zgodnie z art. 12 ustawy o ochronie danych osobowych, do zadań Generalnego Inspektora w szczególności należy: 1) kontrola zgodności przetwarzania danych z przepisami o ochronie danych osobowych, 2) wydawanie decyzji administracyjnych i rozpatrywanie skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych, 3) zapewnienie wykonania przez zobowiązanych obowiązków o charakterze niepieniężnym wynikających z decyzji, o których mowa w pkt 2, poprzez stosowanie środków egzekucyjnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, 4) prowadzenie rejestru zbiorów danych oraz udzielanie informacji o zarejestrowanych zbiorach, 5) opiniowanie projektów ustaw i rozporządzeń dotyczących ochrony danych osobowych, 6) inicjowanie i podejmowanie przedsięwzięć w zakresie doskonalenia ochrony danych osobowych, 7) uczestniczenie w pracach międzynarodowych organizacji i instytucji zajmujących się problematyką ochrony danych osobowych.

Powołany art. 12 ustawy statuuje główne zadania i kompetencje Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych, który pełni zarówno funkcję organu kontrolującego poprawność przetwarzania danych osobowych zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz rzecznika interesów poszczególnych osób i interesów publicznych, jak i organu, który w tym zakresie został wyposażony we władcze kompetencje wydawania decyzji administracyjnych i rozpatrywania skarg w sprawach wykonania przepisów o ochronie danych osobowych. Należy jednak podkreślić, że wskazany przepis nie uprawnia Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do ingerowania w określone ustawowo kompetencje innych organów i sądów, wkraczania w prowadzone w zakresie ich właściwości postępowania i dokonywania merytorycznej oceny poszczególnych czynności wykonywanych w ramach tych postępowań. Prezentowany pogląd jest powszechnie akceptowany w orzecznictwie sądów administracyjnych (np. wyrok WSA w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Wa 2079/06, LEX nr 319395).

Mając powyższe na względzie należy podzielić stanowisko organu orzekającego, iż nie jest on władny do kontrolowania podejmowanych przez organ czynności procesowych w postępowaniu z wykorzystaniem danych osobowych, czy to sądowym, czy to prokuratorskim, bądź prowadzonym przez Policję na zlecenie Prokuratury, jak miało to miejsce w niniejszej sprawie.

Przepis art. 23 ustawy o ochronie danych osobowych pozwala na przetwarzanie danych osobowych w ściśle określonych przypadkach. Przetwarzania danych administratorzy danych mogą dokonywać zarówno za zgodą osoby, jak też i bez jej zgody, ale przy spełnieniu dodatkowych przesłanek. W szczególności przetwarzanie danych osobowych zasługuje na ochronę, gdy jest to niezbędne dla zrealizowania uprawnienia lub spełnienia obowiązku wynikającego z przepisu prawa (ust. 1 pkt 2 powołanego artykułu). W doktrynie podkreśla się, iż posługując się analizowaną przesłanką uwzględniać należy przepisy należące do wielu dziedzin prawa, jak choćby prawa handlowego, bankowego, podatkowego, prawa ubezpieczeń społecznych, a także procedur sądowych (karnej i cywilnej) oraz administracyjnej, w zakresie przeprowadzania postępowania dowodowego. We wszystkich nich znajdują się postanowienia dotyczące gromadzenia czy przekazywania danych (v. Komentarz do art. 23 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.02.101.926), [w:] J. Barta, P. Fajgielski, R. Markiewicz, Ochrona danych osobowych. Komentarz, LEX, 2007, wyd. IV).

Zatem w niniejszej sprawie Generalny Inspektor Ochrony Danych Osobowych zasadnie przyjął, powołując się na konkretne przepisy procesowe, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez R. Spółka jawna na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. i przetwarzanie ich w ramach prowadzących postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie (ocena przydatności materiału dowodowego należy niewątpliwie do organu), zostało usankcjonowane wyżej wskazaną przesłanką legalizującą ustawy o ochronie danych osobowych.

Zgodzić się należy również z organem Ochrony Danych Osobowych, iż w postępowaniu cywilnym inicjatywa dowodowa należy do strony, albowiem w świetle art. 6 k.p.c. ciężar udowodnienia faktu spoczywa na osobie, która z faktu tego wywodzi skutki prawne. Na gruncie niniejszej sprawy, wspólnik spółki osobowej ma zatem prawo przedkładać, jako istotny dowód w sprawie dotyczącej rozwiązania spółki, dokumentację rachunkową dotyczącą tego podmiotu gospodarczego. Takie działanie wyczerpuje przesłankę legalizującą określoną w art. 23 ust. 1 pkt 5 powołanej ustawy. Powołany przepis stanowi, iż przetwarzanie danych jest dopuszczalne wtedy, gdy jest to niezbędne dla wypełnienia prawnie usprawiedliwionych celów realizowanych przez administratorów danych albo odbiorców danych, a przetwarzanie nie narusza praw i wolności osoby, której dane dotyczą. Obrona interesów strony przed Sądem stanowi usprawiedliwiony cel i nie narusza praw i wolności osoby, których dane dotyczą, albowiem ujawnienie tych danych następuje na rzecz ograniczonych podmiotów, którym przysługują określone uprawnienia procesowe. Podstawowe dane osobowe (imię, nazwisko, adres zamieszkania) są niewątpliwie dobrem osobistym danego człowieka, ale jednocześnie są też dobrem publicznym w tym znaczeniu, że istnieje publiczna zgoda na posługiwanie się nim w życiu społecznym, np. urzędowym (przed sądami i organami), handlowym (na potrzeby wystawienia faktury). Dopóki dane osobowe są używane zgodnie z regułami społecznymi, chociażby na potrzeby prowadzonych postępowań, dopóty nie można mówić o bezprawności działań osób realizujących swe ustawowe uprawnienia, ani też o zagrożeniu dóbr osobistych tymi działaniami. Dane osobowe nie są wówczas dostępne powszechnie, lecz tylko ograniczonym, uprawnionym do tego podmiotom. Analogicznie rzecz się ma z postępowaniem karnym prowadzonym na podstawie przepisów k.p.k. Wspólnik Spółki R. A. W. ma prawo złożyć zawiadomienie o podejrzeniu popełnienia przestępstwa, czy też składać wyjaśnienia w postępowaniu prowadzonym przez organy ścigania i uznać faktury za wykonane usługi [...] wystawione skarżącemu za dowód na poparcie pewnych zarzutów czy faktów. W takiej sytuacji ich wykorzystanie w postępowaniu przygotowawczym należy uznać za niezbędne do wypełnienia prawnie usprawiedliwionego celu.

Powyższy pogląd, jak wynika z uzasadnienia ww. wyroku z dnia 6 grudnia 2011 r., został zaaprobowany przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wskazał, iż udostępnienie faktur zawierających dane osobowe skarżącego przez Spółkę R. na rzecz Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. oraz przetwarzanie ich w ramach prowadzonych postępowań w oparciu o dopuszczone dowody w sprawie, zostało usankcjonowane przesłanką określoną w art. 23 ust. 1 pkt 2 i 5 ustawy o ochronie danych osobowych. Jednocześnie NSA podkreślił, iż owo udostępnienie i przetwarzanie danych nie stanowiło okoliczności faktycznej, której udowodnienie nastąpiło w postępowaniu prowadzonym przez Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych. W tym kontekście niezasadny jest zarzut skarżącego, iż organ nie wyjaśnił dostatecznie kwestii przetwarzania jego danych osobowych przez ww. organami Policji oraz przed Sądem Okręgowym w [...].

Z powyższych względów uznać należy, że zaskarżona decyzja Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych odpowiada powołanym wyżej przepisom prawa. Nie zasługują przy tym na uwzględnienie pozostałe zarzuty podniesione w skardze, dotyczące naruszenia przepisów postępowania.

Nieuzasadniony jest zarzut dotyczący naruszenia przez organ art. 10 § 1 k.p.a. poprzez odmowę wydania kserokopii kluczowych dokumentów - wyjaśnień Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. oraz uniemożliwienie skarżącemu wypowiedzenie się w kwestii zgromadzonego materiału dowodowego. Po pierwsze wskazać należy, że w dniu [...] kwietnia 2010 r. skarżący skorzystał z prawa wglądu do akt sprawy (v. k. 62 akt admin.), natomiast we wcześniejszym terminie organ zapewnił mu również taką możliwość, o czym skarżący został poinformowany pismami z dnia [...] grudnia 2009 r. oraz z dnia [...] marca 2010 r. (v. k. 30 i 59 akt admin.). Po drugie, jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym wyżej wyroku, naruszenie prawa do obrony strony przez pozbawienie prawa do czynnego udziału w postępowaniu ma miejsce, jeżeli strona nie została powiadomiona o wszczęciu postępowania w sprawie, a następnie nie dopuszczono jej do udziału w czynnościach tego postępowania. W niniejszej sprawie strona posiadała informacje o pismach Sądu Okręgowego w [...], Komendy Powiatowej Policji w S. oraz Komendy Powiatowej Policji w K. Nie ulega wątpliwości, że wszystkie wymienione wyżej organy są organami państwowymi, a prowadzone postępowanie jest postępowaniem prawnym - postępowaniem cywilnym, postępowaniem przygotowawczym. Brak zatem doręczenia uwierzytelnionych odpisów odpowiedzi tych organów na zapytanie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych nie miało znaczenia dla realizacji prawa do obrony. Tylko naruszenie prawa strony do czynnego udziału w ustaleniu okoliczności faktycznych mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy stanowi naruszenie art. 10 § 1 k.p.a., a taka sytuacja nie miała miejsca w rozpatrywanej sprawie. Powyższa ocena czyni również bezzasadnym zarzut skargi dotyczący naruszenia zasady pogłębiania zaufania do organów administracji publicznej, wyrażonej w art. 8 k.p.a.

Brak jest również podstaw do uwzględnienia zarzutów skargi naruszenia art. 14 § 2 oraz art. 110 k.p.a., bowiem zarzuty te dotyczą odrębnego postępowania w przedmiocie odmowy sporządzenia i przesłania uwierzytelnionych kserokopii dokumentów z akt sprawy zakończonej wydaniem zaskarżonej decyzji. Kwestia ta była przedmiotem ponownego rozpoznania Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, który - uwzględniając wykładnię prawa dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2011 r., sygn. akt I OSK 182/11 - wyrokiem z dnia 27 lutego 2012 r., sygn. akt II SA/Wa 9/12 oddalił skargę K. C. na postanowienie Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych z dnia [...] marca 2010 r. utrzymujące w mocy postanowienie własne z dnia [...] stycznia 2010 r. o odmowie uwzględnienia wniosku K. C. o sporządzenie i przesłanie na jego adres uwierzytelnionych kserokopii dokumentów.

Odnosząc się do zarzutów skargi dotyczących naruszenia art. 35 i art. 36 k.p.a., wskazać należy, że uchybienia te nie mogły mieć istotnego wpływu na wynik sprawy i jako takie - a contrario art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. - nie mogły skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji.

Sąd nie znalazł podstaw do zobowiązania Generalnego Inspektora Ochrony Danych Osobowych do zawiadomienia organu Prokuratury o podejrzeniu popełnienia przestępstw związanych z naruszeniem przepisów ustawy o ochronie danych osobowych. Ocena, czy zaistniało podejrzenie popełnienia czynu wyczerpującego znamiona przestępstwa z art. 49 - 54 ustawy o ochronie danych osobowych, należy bowiem do organu Ochrony Danych Osobowych.

Mając na względzie wszystko powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Sąd nie uwzględnił wniosku skarżącego o zasądzenie kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów przejazdu do Sądu, bowiem w myśl art. 200 p.p.s.a., zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt, wyłącznie w razie uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji.