Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Grzegorz Czerwiński Sędziowie: sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 22 stycznia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi Rady Gminy Zabrodzie na postanowienie Komisarza Wyborczego w Ostrołęce II z dnia 9 stycznia 2024 r. nr 5/2024 w przedmiocie podziału gminy na okręgi wyborcze oddala skargę.

Komisarz Wyborczy w Ostrołęce II postanowieniem z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 5/2024, działając w trybie art. 419 § 2 i § 2a ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. Kodeks wyborczy (Dz. U. z 2023 r. poz. 2408), dokonał podziału Gminy Zabrodzie na okręgi wyborcze, ustalił ich granice, numery oraz liczby radnych wybieranych w każdym okręgu. Wskazane postanowienie zostało podane do publicznej wiadomości i podlegało ogłoszeniu w Dzienniku Urzędowym Województwa Mazowieckiego (z dnia 9 stycznia 2024 r., poz. 464).

W dniu 12 stycznia 2024 r. do Komisarza Wyborczego wpłynęła skarga Rady Gminy Zabrodzie reprezentowana przez Wójta Gminy Zabrodzie na postanowienie z dnia 9 stycznia 2024 r., nr 5/2024. Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości zarzucając naruszenie art. 419 § 2 Kodeksu wyborczego poprzez przyjęcie, że dokonany przez Komisarza Wyborczego w Ostrołęce II podział na okręgi wyborcze spełnia wymogi określone w tym przepisie, podczas gdy dokonany podział nie uwzględnia uwarunkowań lokalnych, a zestawione jednostki pomocnicze graniczą jedynie niewielkim odcinkiem gruntów rolnych, bez możliwości bezpośredniego przemieszczania się pomiędzy tymi jednostkami pomocniczymi.

W odpowiedzi na skargę Komisarz Wyborczy wniósł o jej oddalenie, obszernie uzasadniając swoje stanowisko w sprawie oraz odniósł się do stawianych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga nie jest zasadna, gdyż zawarte w niej zarzuty nie zdołały podważyć zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia.

Art. 419 § 1 Kodeksu wyborczego proklamuje zasadę stałości podziału gminy na okręgi wyborcze, z zastrzeżeniem jednak art. 421. Ten ostatni przepis dopuszcza możliwość zmiany, po spełnieniu warunków w nim określonych, a do zmian z kolei stosuje się odpowiednio przepisy art. 419 § 2- 5 oraz art. 420 Kodeksu wyborczego. W gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy. Jednostki pomocnicze gminy łączy się w celu utworzenia okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. W sposób przekonujący wykazał Komisarz Wyborczy, że w Gminie Zabrodzie zachodziły podstawy do korekty, zmiany podziału gminy na okręgi wyborcze z uwagi na stwierdzenie nieprawidłowości odnoszących się do połączenia w jeden okręg wyborczy dwóch sołectw Gaj i Zazdrość, które mogły stanowić samodzielne okręgi wyborcze. Niezbędne zmiany w tym zakresie pociągnęły za sobą konieczność skorygowania kształtu innych okręgów.

Dokonując podziału gminy na okręgi wyborcze i ustalając ich granice należy zaś kierować się, jak już stwierdzono, jednolitą normą przedstawicielstwa obliczoną przez podzielenie liczby mieszkańców gminy przez liczbę radnych wybieranych do danej rady, według zasad określonych w art. 419 § 2 pkt 1 i 2 Kodeksu wyborczego i uwzględniając postanowienia jego art. 417. W gminach na terenach wiejskich okręgiem wyborczym jest jednostka pomocnicza gminy, jednostki te łączy się w celu utworzenia okręgu lub dzieli się na dwa lub więcej okręgów wyborczych, jeżeli wynika to z konieczności zachowania jednolitej normy przedstawicielstwa. W Gminie Zabrodzie norma ta wynosi 410,9333 (6154 mieszkańców: 15 okręgów wyborczych). Zgodzić się należy z Komisarzem Wyborczym, że z uwagi na układ przestrzenny tej gminy w powiązaniu z liczbą mieszkańców nie było i nie jest możliwe dokonanie takiego podziału, by wszystkie sołectwa (22 sołectwa), w których współczynnik służący do ustalenia liczby radnych zawierał się w przedziale 0,5-1,49 tworzyły samodzielne okręgi wyborcze, wobec czego konieczne stało się połączenie sąsiadujących ze sobą sołectw, tworząc spójny terytorialnie obszar.

Z przedstawionych sądowi akt sprawy, w tym z porównania załączników do zaskarżonego postanowienia wynika, że dokonany podział na okręgi wyborcze i ustalenia ich granic spełnia wszystkie ustawowe wymogi, w każdym z nich zachowana jest norma przedstawicielstwa. Należy przy tym zaznaczyć, że przepisy Kodeksu wyborczego nie przewidują wymogu uwzględniania w podziale na okręgi wyborcze więzi, w tym społecznych czy infrastrukturalnych, łączących poszczególne sołectwa. Aspekty historyczne, komunikacyjne czy funkcjonalne mogą być ewentualnie brane pod uwagę przy dokonywaniu podziału, lecz dopiero po uwzględnieniu przez radę regulacji określonych w Kodeksie wyborczym, w szczególności określonych w art. 417- 419. (por. wyroki NSA z: 31 lipca 2018 r., sygn. akt II OKW 4/18, LEX nr 2530998; 6 sierpnia 2018 r., sygn. akt II OKW 6/18, LEX nr 2528427; 10 stycznia 2024 r., sygn. akt II OKW 16/24 oraz II OKW 17/24).

Kierując się powyższymi względami Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, przeto na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634, ze zm.) w związku z art. 420 § 3 Kodeksu wyborczego oddalił skargę.