II SA/Wa 640/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-11-03	
Data wpływu	2025-04-16	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Anna Pośpiech-Kłak
Joanna Kruszewska-Grońska
Sławomir Antoniuk /przewodniczący sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6480	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Skarżony organ	Minister Sprawiedliwości	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. 5 ust. 2 i art. 16 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 151; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk (spr.), Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska, Asesor WSA Anna Pośpiech-Kłak, Protokolant referent Beata Kowalska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 listopada 2025 r. sprawy ze skargi M. D. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej oddala skargę	
Uzasadnienie
Minister Sprawiedliwości decyzją z [...] lutego 2025 r. nr [...], na podstawie art. 138 § pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572, z późn. zm.) w zw. z art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych UE (Dz. U. UE.C. z 2007 r. Nr 303, str. 1, z późn. zm.) oraz art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c i e, art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 9546/WE (Dz. U. UE. L. z 2016 r. Nr 119, str. 1, z późn. zm.) w zw. z art. 5 ust. 2 oraz art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902), po rozpoznaniu odwołania M. D., utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] z [...] grudnia 2024 r. nr [...] o odmowie udostępnienia informacji publicznej objętej wnioskiem z [...] listopada 2024 r. w postaci danych o członkostwie w zrzeszeniu, w tym stowarzyszeniu, funkcji pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej, partii politycznej przed powołaniem na stanowisko sędziego, a także w okresie sprawowania urzędu przed 29 grudnia 1989 r., zgodnie z wymogami zawartymi w art. 88a § 1, 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (Dz.U. z 2024 r., poz. 334); zwanej dalej: "P.u.s.p.", w odniesieniu do następujących sędziów Wydziałów Odwoławczych Karnych w Sądzie Okręgowym w [...]:C. A., B. P., C. K., C. J., D. M., F. G., G. D., I. M., J. M., K. L., K. P., K. I., K. G., L. S., M. G., M. U., N. B., M. A., P. L., P. M., P. G., M. M., B. A., S. I., Z. A., T. A., W. B., Z. H.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ podał, że zgodnie z art. 88a § 1 P.u.s.p., sędzia jest obowiązany do złożenia pisemnego oświadczenia o: 1) członkostwie w zrzeszeniu, w tym w stowarzyszeniu - ze wskazaniem nazwy i siedziby zrzeszenia, pełnionych funkcji oraz okresu członkostwa; 2) funkcji pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej – ze wskazaniem nazwy i siedziby fundacji oraz okresu pełnienia funkcji; 3) członkostwie w partii politycznej przed powołaniem na stanowisko sędziego, a także w okresie sprawowania urzędu przed dniem 29 grudnia 1989 r. – ze wskazaniem nazwy partii, pełnionych funkcji oraz okresu członkostwa.

W myśl z § 4 tego przepisu informacje zawarte w oświadczeniach, o których mowa w § 1, są jawne i podlegają udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nie później niż 30 dni od dnia złożenia oświadczenia uprawnionemu podmiotowi.

Powyższy przepis został wprowadzony do porządku prawnego ustawą z dnia 20 grudnia 2019 r. o zmianie ustawy – Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r. poz. 190).

Wyjaśnił, że ustawa z dnia 20 grudnia 2019 r. narusza szereg unijnych przepisów, co stwierdził Trybunał Sprawiedliwości UE, przyznając rację Komisji, która wystąpiła ze skargą przeciwko Polsce.

W wyroku z 5 czerwca 2023 r. sygn. C-204/21 Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wskazał, że przyjmując i utrzymując w mocy art. 88a P.u.s.p. w zmienionym brzmieniu, art. 45 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym w zmienionym brzmieniu i art. 8 § 2 P.u.s.a. w zmienionym brzmieniu, nakazujące złożenie przez sędziów sądów powszechnych, sędziów Sądu Najwyższego i sędziów sądów administracyjnych pisemnego oświadczenia o członkostwie w zrzeszeniu, funkcji pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz członkostwie w partii politycznej przed powołaniem na stanowisko sędziego Rzeczpospolita Polska uchybiła prawu do poszanowania życia prywatnego i prawu do ochrony danych osobowych zagwarantowanym w art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty praw podstawowych UE oraz w art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c i e, art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 RODO.

Organ odwoławczy podał, że jak stanowi art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Wskazany przepis ma znaczenie zwłaszcza w odniesieniu do prawa pierwotnego Unii Europejskiej, w tym Karty Praw Podstawowych.

Z kolei zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Z przedstawionego przepisu wynika, że w wypadku niedającej się usunąć za pomocą wykładni, w tym wykładni przyjaznej dla prawa UE (zob. np. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 28 stycznia 2003 r., sygn. akt K 2/02), niezgodności między prawem stanowionym przez organizację międzynarodową a ustawami (i ewentualnie aktami podustawowymi) prawo krajowe powinno zostać pominięte, tj. organy państwa mają obowiązek odmówić jego stosowania i podjąć rozstrzygnięcie na gruncie prawa UE (zob. np. wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 19 listopada 2019 r., C-585/18).

W niniejszej sprawie ww. przepisy Konstytucji RP mają kluczowe znaczenie dla oceny, czy organ administracji publicznej stosujący prawo obowiązany jest zastosować czy pominąć art. 88a § 4 P.u.s.p.

Po wydaniu przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyroku z 5 czerwca 2023 r. C-204/21 brzmienie art. 88a P.u.s.p. nie uległo zmianie. Wobec tego zachodzi kolizja między przepisem rangi ustawowej (art. 88a P.u.s.p.), a przepisami prawa pierwotnego UE (art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych) oraz przepisami stosowanego bezpośrednio prawa wtórnego UE (art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c i e, art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 RODO).

W związku z powyższym zgodnie z polskim porządkiem konstytucyjnym organ administracji publicznej stosując prawo, powinien zdaniem organu odwoławczego pominąć przepisy prawa krajowego rangi ustawowej niezgodne z przepisami prawa pierwotnego i bezpośrednio stosowanego prawa wtórnego UE.

Ponadto Minister wskazał, że zarządzeniem z [...] lipca 2024 r. nr [...] Prezes Sądu Apelacyjnego w [...], w związku z treścią wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. w sprawie C-204/21, jak również mając na uwadze stanowisko Prezesa Urzędu Ochrony Danych Osobowych zaprezentowane na stronie Urzędu [...], zarządził usunięcie z Biuletynu Informacji Publicznej Sądu Apelacyjnego w [...] oświadczeń sędziów, asesorów i referendarzy sądowych apelacji [...] złożonych w trybie art. 88a P.u.s.p. [...].

Pismem z [...] marca 2024 r. M. D. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Ministra Sprawiedliwości z [...] lutego 2025 r. nr [...] wnosząc o jej zmianę ewentualnie uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zw. z art. 88a § 1 i § 4 P.u.s.p. w zw. z art. 2 ust. 1 u.d.i.p.

Skarżąca wskazała, że ustawa o jawności jest obecna w obiegu prawnym i w żadnym aspekcie nie została ograniczona przez ustrojodawcę. Jak słusznie stwierdził Minister, w art. 88a § 4 P.u.s.p. ustawodawca przyjął, że informacje zawarte w oświadczeniach sędziów, o których mowa w § 1 tego artykułu, stanowią informację publiczną. Wskazany przepis formalnie wciąż obowiązuje, tj. nie został dotychczas derogowany z polskiego porządku prawnego zgodnie z obowiązującym prawem. W sposób nieuprawniony na gruncie zapisów ustawy zasadniczej przyjmuje, że dopuszczalność jego stosowania wymaga szczególnej wykładni na gruncie norm konstytucyjnych. Skoro przedmiotowa ustawa funkcjonuje w obiegu prawnym jako zgodna z nadrzędnym źródłem prawa, którym jest ustawa zasadnicza, to należy przyjąć jako bezsprzeczne, iż założenia przedmiotowej ustawy co do zasady są zgodne z Konstytucją RP, a tym samym powinny być realizowane przez wszystkie sądy powszechne. W związku z powyższym sąd, który odmawia stosowania ustawy, stawia się w roli organu pozaprawnego, nieprzewidzianego przez ustrojodawcę.

Organ odwoławczy przywołał art. 91 ust. 1-2 Konstytucji RP pomijając istotne dla rozstrzygnięcia w danym stanie faktycznym zapisy ustawy zasadniczej. Nie uwzględnił, że zgodnie z art. 90 ust. 1 Konstytucji RP Rzeczpospolita Polska może na podstawie umowy międzynarodowej przekazać organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu kompetencje organów władzy państwowej w niektórych sprawach. Art. 90 ust. 2-4 Konstytucji RP określają ponadto konkretne i precyzyjne warunki procesu ratyfikacji.

Organ odwoławczy pominął, że na mocy ustawy zasadniczej ustrojodawca ma jedynie możliwość przekazania, i jedynie części kompetencji Polski organizacjom zewnętrznym, jednak nie przewiduje podporządkowania całego systemu konstytucyjnego podmiotom zewnętrznym (organizacji międzynarodowej lub organowi międzynarodowemu). Tym samym ograniczenie prerogatyw konstytucyjnych, w tym wypadku porządku prawnego, na rzecz podmiotów zewnętrznych byłoby logicznie sprzeczne z przytoczonym zapisem konstytucyjnym.

Co szczególnie istotne, ten sam stan prawny określił w wyroku z 14 lipca 2021 r. sygn. akt P 7/20 (OTK ZU poz. 49/A/2021) Trybunał Konstytucyjny orzekając, że art. 4 ust. 3 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej (Dz.U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/30, ze zm.) w związku z art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. U. z 2004 r. Nr 90, poz. 864/2, ze zm.) w zakresie, w jakim Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakłada ultra vires zobowiązania na Rzeczpospolitą Polską jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, wydając środki tymczasowe odnoszące się do ustroju i właściwości polskich sądów oraz trybu postępowania przed polskimi sądami, jest niezgodny z art. 2, art. 7, art. 8 ust. 1 oraz art. 90 ust. 1 w związku z art. 4 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i w tym zakresie nie jest objęty zasadami pierwszeństwa oraz bezpośredniego stosowania określonymi w art. 91 ust. 1-3 Konstytucji.

Zgodnie zaś z orzecznictwem Sądu Najwyższego dotyczącego zakresu skutków orzeczeń TK (por. postanowienie Sądu Najwyższego - Izba Cywilna z dnia 27 października 2022 r. sygn. akt III CZ 333/22) należy stwierdzić, iż tzw. negatoryjne orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego w zakresie oceny konstytucyjności aktów prawnych niższej rangi mają walor konstytucyjny w tym znaczeniu, że wpływają wprost na normatywny kształt i ramy systemu konstytucyjnego Rzeczypospolitej Polskiej, a w rezultacie na kierunek wykładni odpowiednich regulacji ustrojowych i procesowych. W konsekwencji, zarówno w świetle art. 8 ust. 1 Konstytucji RP, jak też jej art. 190 ust. 1, przy podejmowaniu aktu stosowania prawa konieczne jest uwzględnienie każdorazowo stanu prawnego ukształtowanego mocą wyroku Trybunału Konstytucyjnego.

W szczególności co do norm procesowych i ustrojowych stosowanych w postępowaniach sądowych, kompetencja ta w zakresie ustalenia skutków wyroku Trybunału Konstytucyjnego należy do sądów, w tym do Sądu Najwyższego. Wzruszenie domniemania konstytucyjności art. 4 ust. 3 zdanie drugie Traktatu o Unii Europejskiej w związku z art. 279 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w zakresie, w jakim Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej nakłada ultra vires zobowiązania na Rzeczpospolitą Polską jako państwo członkowskie Unii Europejskiej, wydając środki tymczasowe odnoszące się do ustroju i właściwości polskich sądów oraz trybu postępowania przed polskimi sądami, skutkuje nakazem pominięcia przez sądy polskie nałożonego w nim zobowiązania jako wykraczającego poza kompetencje Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. (...) Nie można tracić z pola widzenia faktu, że nakaz uwzględnienia skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 r. sygn. akt P 7/20, wynika również wprost z art. 190 ust. 1 Konstytucji RP, zgodnie z którym orzeczenia Trybunału mają moc powszechnie obowiązującą. Nawet przyjmując tzw. prospektywny skutek wyroków Trybunału Konstytucyjnego (tj. ex nunc, co zarówno w orzecznictwie, jak i doktrynie pozostaje sporne), należy uznać, że wzruszenie domniemania konstytucyjności od czasu ogłoszenia wyroku Trybunału Konstytucyjnego w odniesieniu do podstawy prawnej (tu: Traktat o Unii Europejskiej oraz Traktat o funkcjonowaniu Unii Europejskiej), na której został wydany akt stosowania prawa, jakim jest postanowienie TSUE, powoduje konieczność odmowy stosowania niekonstytucyjnego przepisu (normy prawnej). W tym przypadku bezpośrednim jego adresatem normy kompetencyjnej uznanej za niekonstytucyjną jest instytucja Unii Europejskiej, która nie jest związana wprost normami konstytucyjnymi państwa członkowskiego Unii Europejskiej. To zaś powoduje, że ocena skutku wyroku Trybunału Konstytucyjnego w świetle Konstytucji RP przesuwa się na pole oddziaływania takiego aktu stosowania prawa w prawie polskim, a zatem wobec organów władzy publicznej i innych podmiotów podlegających Konstytucji RP. Postanowienie TSUE nie zostało przy tym wydane w sprawie indywidualnej, nakładając ultra vires określone obowiązki na Rzeczpospolitą, a zatem jej organy władzy publicznej w ich właściwości. Obowiązki te wprost odnoszą się do materii konstytucyjnej, a ich realizacja we wskazanym wyżej zakresie pozostaje sprzeczna ze standardem konstytucyjnym, co potwierdza również w odniesieniu do art. 19 ust. 1 akapit 2 TUE również wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 7 października 2021 r., K 3/21 (OTK ZU poz. 65/A/2022).

Tym samym Sąd Najwyższy obowiązany jest odmówić wykonania zobowiązania wynikającego z postanowienia TSUE z uwagi na to, iż Trybunał Konstytucyjny uznał niedopuszczalność przypisania TSUE kompetencji obejmujących nakładanie na państwo członkowskie UE obowiązku stosowania się do środka tymczasowego dotyczącego ustroju i właściwości polskich sądów oraz trybu postępowania przed polskimi sądami.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r. poz. 1267, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego wyżej artykułu kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Chodzi więc o kontrolę aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dokonywaną pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi, nie zaś według kryteriów słuszności.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji dokonana według powyższego kryterium wykazała, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W myśl art. 1 ust. 1 u.d.i.p., każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i w trybie określonych w niniejszej ustawie. Ta ogólna i nieprecyzyjna definicja została przez ustawodawcę uszczegółowiona w przepisie art. 6 ust. 1 tej ustawy poprzez przykładowe, w formie katalogu otwartego, wyliczenie informacji posiadających przymiot informacji publicznych.

Z treści art. 88a § 1 i 4 P.u.s.p. wynika, iż składane przez sędziego oświadczenia o członkostwie w zrzeszeniu, funkcji pełnionej w organie fundacji i członkostwie w partii politycznej, są jawne i podlegają udostępnieniu w Biuletynie Informacji Publicznej, o którym mowa w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, nie później niż 30 dni od dnia złożenia oświadczenia uprawnionemu podmiotowi.

Krąg podmiotów obowiązanych do udostępnienia informacji publicznej został określony w art. 4 ust. 1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, stanowiącym, że są nimi władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne (...), będące w posiadaniu takich informacji, co wynika z kolei z ust. 3 powołanego przepisu. W myśl art. 4 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy, obowiązane do udostępnienia informacji są przede wszystkim organy władzy publicznej.

Z powołanych przepisów wynika spełnienie w sprawie zarówno przesłanki przedmiotowej, jak i podmiotowej warunkujących procedowanie w ramach przepisów u.d.i.p.

Przechodząc do oceny zasadności skargi trzeba wskazać, iż art. 61 ust. 1 zdanie 1 Konstytucji RP stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Prawo dostępu do informacji publicznej jest jednym z najważniejszych praw w katalogu praw obywatelskich i politycznych. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, przez zwiększanie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obowiązujące w demokratycznym państwie prawa, wreszcie zapewniać społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej. Powołany przepis należy stosować łącznie z ust. 3 tego artykułu, zgodnie z którym dopuszczalne jest ograniczenie konstytucyjnego prawa dostępu do informacji publicznej, gdy jest to konieczne ze względu na m.in. ochronę wolność i praw innych osób. Oznacza to, iż prawo do informacji publicznej nie jest prawem absolutnym. Stosownie do przepisów art. 61 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji ograniczenie prawa do informacji, może nastąpić w drodze ustawy ze względu na dobra wskazane w tych przepisach, w tym ze względu na ochronę wolności i praw innych osób.

Kluczowym w niniejszej sprawie pozostaje, iż Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyrokiem z dnia 5 czerwca 2023 r. sygn. akt C-204/21 w sprawie Komisja Europejska przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej, w pkt 5 wyroku orzekł, że "przyjmując i utrzymując w mocy art. 88a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych w zmienionym brzmieniu, art. 45 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym w zmienionym brzmieniu i art. 8 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych w zmienionym brzmieniu, nakazujące złożenie przez sędziów sądów powszechnych, sędziów Sądu Najwyższego i sędziów sądów administracyjnych pisemnego oświadczenia o członkostwie w zrzeszeniu, funkcji pełnionej w organie fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej oraz członkostwie w partii politycznej przed powołaniem na stanowisko sędziego Rzeczpospolita Polska uchybiła prawu do poszanowania życia prywatnego i prawu do ochrony danych osobowych zagwarantowanym w art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych UE oraz w art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c i e), art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 RODO".

Zdaniem Trybunału po pierwsze, do art. 88a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, art. 45 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym w zmienionym brzmieniu i art. 8 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych, mają zastosowanie przepisy RODO (motyw 325 wyroku). Po drugie, zbieranie i udostępnianie danych dotyczących członkostwa sędziego w partii politycznej i funkcji w niej pełnionych stanowi przetwarzanie, które może ujawnić poglądy polityczne sędziego w rozumieniu art. 9 ust. 1 RODO (motyw 346 wyroku). Po trzecie, w zakresie informacji dotyczących członkostwa sędziego w zrzeszeniu i funkcji w nim pełnionych przetwarzanie jego danych i udostępnienie w formie elektronicznej może ujawniać jego przekonania światopoglądowe lub religijne w rozumieniu art. 9 ust. 1 RODO (motyw 347 wyroku).

Reasumując Trybunał uznał, że przetwarzanie danych osobowych w zakresie ustalonym w art. 88a ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych, w art. 45 § 3 ustawy o Sądzie Najwyższym w zmienionym brzmieniu i w art. 8 § 2 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych stanowi szczególnie poważną ingerencję w określone w art. 7 - 8 Karty Praw Podstawowych prawa osób, których dane osobowe są przetwarzane (motyw 378 wyroku) oraz, że ww. przepisy prawa polskiego naruszają zarówno przepisy art. 6 ust. 1 akapit pierwszy lit. c) i e), art. 6 ust. 3 i art. 9 ust. 1 RODO, jak i art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych, również w zakresie, w jakim odnoszą się one do zbierania i udostępniania w postaci elektronicznej danych osobowych dotyczących obecnego lub byłego członkostwa w zrzeszeniu lub pełnionych obecnie lub w przeszłości funkcji w takim zrzeszeniu lub w fundacji nieprowadzącej działalności gospodarczej (motyw 384 wyroku).

W świetle art. 7 i art. 8 ust. 1 Karty Praw Podstawowych Unii Europejskiej, każdy ma prawo do poszanowania życia prywatnego i rodzinnego, domu i komunikowania się oraz do ochrony danych osobowych, które go dotyczą. Są to dobra prawnie chronione, o których mowa w art. 61 ust. Konstytucji RP. Prawo do ochrony życia prywatnego (art. 47 Konstytucji RP) i prawo do ochrony danych osobowych (art. 51 Konstytucji RP) stanowią podstawę do ograniczenia prawa dostępu do informacji o działalności organów władzy publicznej i osób pełniących funkcje publiczne. Publiczny dostęp powoduje potrzebę stworzenia dodatkowych ograniczeń dostępu w interesie prawa do prywatności oraz poddanie tym staranniejszej ochronie imiennych informacji osobowych, zwłaszcza tzw. wrażliwych, i ustanowienia szczególnego trybu dostępu osoby zainteresowanej do informacji (danych) jej dotyczących. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 marca 2006 r. sygn. akt K 17/05, "punktem odniesienia oceny wyznaczającej granice dopuszczalności ingerencji (w świetle art. 31 ust. 3 i art. 61 ust. 3 Konstytucji) jest taka treść konstytucyjnego prawa do informacji, które zgodnie z przyjmowanymi standardami (...) rozumiane jest szerzej – jako odnoszące się również do informacji ze sfery życia prywatnego osób pełniących funkcje publiczne, o ile mają one związek z działalnością publiczną. (...) Ograniczenie ze względu na prywatność lub tajemnice chronioną przepisami prawa nie dotyczy jednak – jak stanowi ust. 2 art. 5 ustawy – informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji (...).".

Obowiązek nałożony przez ustawodawcę art. 88a ust. 1 P.u.s.p. złożenia przez sędziego oświadczenia o członkostwie w zrzeszeniu, funkcji pełnionej w organie fundacji i uprzednim członkostwie w partii politycznej, nie sposób powiązać z warunkami powierzenia, czy sprawowania urzędu sędziego. Musi bowiem istnieć określony związek informacji o osobie pełniącej funkcję publiczną z wykonywanymi przez nią zadaniami publicznymi, sprawowaną przez nią funkcją publiczną, wydatkowaniem publicznych środków, dysponowaniem majątkiem publicznym, wreszcie funkcjonowaniem tej osoby instytucji publicznej. Innymi słowy informacje podlegające ujawnieniu powinny być kwalifikowane jako oddziałujące na sferę publicznego funkcjonowania tej osoby, bo tylko wówczas usprawiedliwiona jest ingerencja w sferę życia prywatnego. Wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 5 czerwca 2023 r. sygn. akt C-204/21 dobitnie to stwierdza i jest dla organów administracji i sądów krajowych wiążący (art. 260 ust. 1 Traktatu o funkcjonowaniu UE stanowi, że jeśli Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej stwierdza, że Państwo Członkowskie uchybiło jednemu ze zobowiązań, które na nim ciążą na mocy Traktatów, Państwo to jest zobowiązane podjąć środki, które zapewnią wykonanie wyroku Trybunału). Sąd orzekający w niniejszej sprawie w pełni akceptuje stanowisko Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażone w wyroku z 29 kwietnia 2025 r. sygn. akt III OSK 5037/21, że NSA (a zatem i sąd niższej instancji) jako również sąd europejski zobowiązany jest uwzględnić przy orzekaniu wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE w zakresie w jaki orzekł on o niezgodności krajowego aktu prawnego z prawem unijnym.

W realiach niniejszej sprawy wnioskowana przez skarżącą informacja publiczna, na skutek wykonania ww. wyroku TSUE została usunięta z BIP Sądu Apelacyjnego w [...], co oznacza, iż żądanie skarżącej zostało rozpatrzone w trybie art. 10 ust. 1 u.d.i.p.

Zasadnie Minister Sprawiedliwości zwrócił uwagę, iż w świetle art. 91 ust. 2 Konstytucji RP, umowa międzynarodowa ratyfikowana za uprzednią zgodą wyrażoną w ustawie ma pierwszeństwo przed ustawą, jeżeli ustawy tej nie da się pogodzić z umową. Zgodnie z art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, jeżeli wynika to z ratyfikowanej przez Rzeczpospolitą Polską umowy konstytuującej organizację międzynarodową, prawo przez nią stanowione jest stosowane bezpośrednio, mając pierwszeństwo w przypadku kolizji z ustawami. Przedmiotowy wyrok TSUE wywołał ten skutek, że prawo krajowe (art. 88a § 1 i 4 P.u.s.p.) jako sprzeczne z przepisami pierwotnego prawa wspólnotowego (Traktatu o funkcjonowaniu UE) oraz prawa wtórnego UE (RODO) nie powinno być stosowane.

Konsekwencją powyższych rozważań jest stwierdzenie, iż organy wydające w sprawie decyzje w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej na podstawie art. 5 ust. 2 u.d.i.p. nie naruszyły tego przepisu, jak też art. 61 ust. 1 i 3 Konstytucji RP.

Zarzuty skargi, w szczególności nieuwzględnienia przez Ministra art. 90 Konstytucji RP i wyroku Trybunału Konstytucyjnego z 14 lipca 2021 sygn. akt P 7/20 oraz postanowienia Sądu Najwyższego z 27 października 2022 r. sygn. akt III CZ 333/22 należy uznać za niezasadne. W świetle art. 91 ust. 3 Konstytucji RP, cechą prawa stanowionego przez organizację międzynarodową w kontekście krajowego systemu źródeł prawa jest m.in. jego bezpośrednie obowiązywanie w państwach członkowskich (bez konieczności transformacji w akt krajowy) oraz pierwszeństwo przed normami prawa krajowego w sytuacjach kolizyjnych (z wyłączeniem pierwszeństwa wobec Konstytucji jako najwyższego prawa RP). W powołanym powyżej wyroku Trybunał Konstytucyjny stwierdził, iż: "ramach swoich konstytucyjnych uprawnień i w celu ochrony polskiej tożsamości konstytucyjnej [TK] ma prawo i obowiązek badać zgodność z Konstytucją w trybie kontroli ultra vires nie tylko normy wspólnotowego prawa pierwotnego, ale również normy prawa wspólnotowego pochodnego i prawa pomocniczego. (...) Oczywiste jest, że w wypadku norm wydawanych przez TSUE kognicja Trybunału nie obejmuje kontroli zgodności z Konstytucją orzecznictwa TSUE mieszczącego się w ramach kompetencji przekazanych, przy poszanowaniu polskiej tożsamości konstytucyjnej oraz zasad subsydiarności i proporcjonalności. Jeżeli jednak TSUE przekroczy granice powierzonych kompetencji oraz zasad subsydiarności i proporcjonalności albo wkroczy arbitralnie w obszar tożsamości konstytucyjnej, nie jest wykluczona trybunalska kontrola takiej normotwórczej działalności TSUE (kontrola ultra vires) pod kątem zgodności norm wydawanych przez TSUE z Konstytucją RP. (...) Zgoda suwerennych państw członkowskich UE, a w szczególności Rzeczypospolitej Polskiej, na wieloskładnikowy system prawa oraz na szczególną rolę TSUE, którego zadaniem jest samodzielna i ostateczna wykładnia unijnych norm, nie może pociągać za sobą wyłączenia organów UE, w tym TSUE, spod wszelkiej kontroli państw członkowskich, w szczególności w zakresie kompetencji nieprzekazanych oraz tożsamości konstytucyjnej". W obowiązującym porządku prawnym nie funkcjonuje orzeczenie Trybunału Konstycujnego stwierdzające niezgodność z przepisami Konstytucji RP wskazanych w wyroku TSUE o sygn. C-204/21 przepisów prawa pierwotnego – Karty praw podstawowych UE oraz prawa wtórnego UE – RODO, czy choćby nawet, co pozostaje sporne w doktrynie, oceny konstytucyjności "normotwórczej działalności" TSUE dokonanej ww. orzeczeniem. Zatem przedmiotowy wyrok TK, jak i ww. postanowienie SN niemające zastosowania w niniejszej sprawie, nie stanowią uzasadnienia aby twierdzić, że art. 88a ust. 1 i 4 P.u.s.p. umożliwia w trybie przepisów u.d.i.p. zapoznanie się z treścią oświadczeń składanych na podstawie powołanego przepisu.

Reasumując, w ocenie Sądu, w zaskarżonej decyzji została wskazana pełna podstawa prawna jej wydania, a mianowicie art. 16 ust. 2 w zw. z art. 5 ust. 2 u.d.i.p., które to przepisy zasadnie wskazano jako mające w tej sprawie zastosowanie.

W ocenie Sądu uzasadnienie zaskarżonej decyzji odpowiada wymogom przepisu art. 107 § 3 K.p.a. Zawiera wskazanie ustalonych faktów, jak i przytoczenie oraz wyjaśnienie zastosowanych przepisów prawa, w tym w szczególności art. 5 ust. 2 u.d.i.p.

Mając powyższe na względzie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r. poz. 935, z późn. zm.) orzekł, jak w sentencji wyroku.

Powołane w niniejszym wyroku orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych (www.orzeczenia.nsa.gov.pl).