Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Górecka Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska (spr.) WSA Beata Sokołowska Protokolant : st. sekr. sąd. Barbara Dropek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 października 2007 r. przy udziale sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych I. stwierdza nieważność uchwały Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] w części obejmującej § 2 uchwały, II. stwierdza, że uchwała w części wskazanej w punkcie I wyroku nie może być wykonana. /-/W. Długaszewska /-/M. Górecka /-/B. Sokołowska

Rada Miejska w dniu [...] roku podjęła uchwalę Nr [...] w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy i Miasta miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych. Na podstawie art. 12 ust 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi uchwaliła (§2 uchwały), iż zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych o zawartości alkoholu powyżej 4,5% ( oprócz piwa) do spożycia w miejscu sprzedaży mogą być wydawane na sprzedaż prowadzoną w restauracjach, gospodach (zajazdach), barach spełniających następujące wymogi: powierzchnia sali konsumpcyjnej minimum 25m-, podawanie posiłków gorących.

Prokurator Rejonowy pismem z dnia [...] roku skierowanym do Rady Miejskiej wniósł o zmianę §2 uchwały, podnosząc, iż we wskazanym §2 zawarto uregulowania dotyczące wymogów lokalowych i zasad podawania alkoholu, do regulacji których rada nie posiada kompetencji, a które przekraczają kompetencje zawarte w art. 12 ust. 2 ustawy.

Pismem z dnia [...] roku Rada poinformowała, iż w ocenie Rady nie zachodzą przesłanki do zmiany § 2 uchwały, albowiem przepis ten nie uchybia przepisom prawa.

Prokurator Rejonowy na podstawie art. 3 § 2 pkt 5,art. 50 § 1 i art. 53 § 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zaskarżył wskazaną wyżej uchwałę, zarzucając jej rażące naruszenie prawa, tj. art. 12 ust 2 ustawy z dnia 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi, przez zawarcie w uchwale uregulowań dotyczących powierzchni punktu sprzedaży i obowiązku podawania gorących posiłków, mimo braku uprawnień do regulowania tego w drodze uchwały, wnosząc o stwierdzenie nieważności § 2 uchwały.

W odpowiedzi na skargę, Rada Miejska wniosła o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazała m.in., iż ustawodawca nie wyjaśnił, co należy rozumieć pod pojęciem "zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych", co oznacza, że rada gminy dysponuje pewnym zakresem swobody umożliwiającym uwzględnienie lokalnych warunków, mając również na uwadze nadrzędny cel ustawy, jakim jest ograniczenie spożycia napojów alkoholowych

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga jest uzasadniona.

Zaskarżona uchwała Rady Miejskiej z dnia [...] roku Nr [...] podjęta została w sprawie zasad usytuowania na terenie Gminy i Miasta miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych na podstawie art. 12 ust 2 ustawy.

Nie ulega wątpliwości, że art. 12 ust. 2 ustawy z dnia 26 października 1982 r., dający radzie gminy możność określenia, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, jest upoważnieniem przewidzianym w art. 94 Konstytucji i art. 40 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym. W konsekwencji wydane na tej podstawie przepisy gminne muszą bezwzględnie mieścić się w granicach omawianego przepisu ustawy.

Zgodnie z art.12 ustawy ust. 1 i 2 z 26 października 1982 roku o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi (Dz.U.Nr147, poz. 1231 z 2002r. t. j.), w brzmieniu obowiązującym od dnia 9 listopada 2002 roku, rada gminy ustala, w drodze uchwały, dla terenu gminy (miasta) liczbę punktów sprzedaży napojów zawierających powyżej 4,5 % alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży jak i w miejscu sprzedaży oraz ustala, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych.

Z samego brzmienia ust.2 art.12 ustawy wynika, iż kompetencje rady gminy ograniczone zostały w tym przepisie do ustalania zasad usytuowania miejsc sprzedaży i podawania alkoholu. Pod pojęciem zasad usytuowania miejsc sprzedaży należy rozumieć ich rozmieszczenie w terenie, w szczególności usytuowanie względem miejsc chronionych, jak szkoły, przedszkola, miejsca kultu religijnego. Celem zaś ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jest wyłącznie szczególna ochrona pewnych miejsc lub obiektów przed zagrożeniem ze strony alkoholu.

Rada gminy nie ma zaś kompetencji do określania na podstawie art. 12 ustawy warunków, jakie powinien spełniać lokal, w którym prowadzi się sprzedaż alkoholu, (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 maja 1994r. SA/Gd 2824/93 niepubl., wyrok z dnia 18.03.1994r. SA/Gd 2818/93,OSS 1994/2/73).

Jednocześnie, art. 12 ust.2 ustawy nie daje kompetencji radzie do doprecyzowywania lub zmiany wyrażonych w ustawie warunków uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, co ma miejsce w zaskarżonej uchwale, która określa jako warunek uzyskania zezwolenia zarówno posiadanie odpowiedniej powierzchni lokalu, w którym następuje sprzedaż napojów alkoholowych jak i obowiązek podawania gorących posiłków.

W odpowiedzi na skargę, rada podniosła, iż orzecznictwo sądowe dopuszcza zastrzeżenia o charakterze lokalnym w uchwałach rad gmin podejmowanych na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy. Nadto, iż zakwestionowany przepis stanowi wydatną pomoc w realizowaniu gminnego programu profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi.

Zauważyć jednak należy, iż orzeczenie na które wskazuje Rada Gminy, tj. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku syg. IISA/Gd 710/2000 z dnia 11 kwietnia 2001 roku, wydany został pod rządami ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi w brzmieniu obowiązującym do dnia 9 listopada 2002 roku. Z dniem 9 listopada 2002 roku art. 12 ust 2 w brzmieniu "Rada gminy określa, w drodze uchwały, zasady usytuowania na terenie gminy (miasta) miejsc sprzedaży napojów alkoholowych i warunki sprzedaży tych napojów", uległ zmianie, polegającej na tym, iż we wskazanym przepisie ustalono kompetencje Rady wyłącznie do ustalania, w drodze uchwały, zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych, bez określania warunków sprzedaży tych napojów.

Przedmiotowa uchwała podjęta została [...] roku, a zatem obowiązywał już art. 12 ust 2 zmieniony przez art. 1 pkt 10 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku ( Dz.U.Nr 167, poz. 1372 z 2002 roku) z dniem 9 listopada 2002 roku.

Odnosząc się do stanowiska Rady, iż zakwestionowany przepis stanowi wydatną pomoc w realizowaniu gminnego programu profilaktyki i przeciwdziałania alkoholizmowi, podkreślić należy przede wszystkim to, co wskazano już wyżej, iż celem ustalenia zasad usytuowania na terenie gminy miejsc sprzedaży i podawania napojów alkoholowych jest wyłącznie szczególna ochrona pewnych miejsc lub obiektów przed zagrożeniem ze strony alkoholu. Zatem działania Rady zmierzające do ograniczenia dostępu do alkoholu, nie mogą być realizowane w sposób, jaki uchwaliła Rada w zaskarżonej uchwale.

Reasumując, należy stwierdzić, iż uchwała w części dotyczącej określenia wymogów, jakie muszą spełniać miejsca, w których sprzedawane są napoje alkoholowe, jako warunku uzyskania zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych, rażąco narusza upoważnienie zawarte w art. 12 ust. 2 ustawy o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu alkoholizmowi.

Wobec powyższego, Sąd uznał, iż uchwała w zaskarżonej części jest nieważna i na podstawie art. 147 § 1 i art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.

/-/W. Długaszewska /-/M. Górecka /-/B. Sokołowska

(za nieobecnego sędziego)

/-/W. Długaszewska

KS d