Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Halina Kuśmirek, , Sędzia WSA Mariola Kowalska (spr.), Sędzia WSA Jolanta Zdanowicz, Protokolant Monika Sosna-Parcheta, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 marca 2006 r. sprawy ze skargi T. i Z. S. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2005 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji stwierdzającej nieważność pozwolenia na budowę skargę oddala

Decyzją z dnia [...] stycznia 1995r. znak: [...] Prezydent Miasta [...] zmienił w trybie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz.U. z 2000r., Nr 98, poz. 1071 z późn. zm., dalej Kpa), decyzję Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1991r., znak: [...] udzielającą M. i A. M. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego bliźniaczego i garażu zlokalizowanych przy ul. [...].

Decyzją z dnia [...] czerwca 2002r., znak: [...] Wojewoda [...], po wszczęciu z urzędu postępowania nadzwyczajnego, stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995r. W uzasadnieniu organ stwierdził, że w/w rozstrzygnięcie zostało wydane z rażącym naruszeniem prawa i zawiera wadę powodującą jego nieważność z mocy prawa. Decyzja powyższa zmieniała w trybie art. 155 Kpa decyzję prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1991r., która została uznana za nieważną, a ponadto brak było zgody wszystkich stron postępowania na zmianę przedmiotowej decyzji.

Wnioskiem z dnia [...] lutego 2003r. T. i Z. S. wystąpili do Wojewody [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego w/w decyzją organu wojewódzkiego z dnia [...] czerwca 2002r., bowiem ich zdaniem wyszły na jaw nowe okoliczności, które nie były znane organowi, a istniały w dniu wydania decyzji, związane z faktem, iż uchwała [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1988r., na podstawie której organ wojewódzki wydał zakwestionowaną decyzję z dnia [...] czerwca 2002r. straciła moc prawną z dnia 27 grudnia 1990r.

Postanowieniem z dnia 27 kwietnia 2005r., znak: [...] Wojewoda [...] wznowił postępowanie zakończone w/w rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2002r., którym stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995r.

W wyniku odrębnie prowadzonego postępowania nadzwyczajnego, Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] czerwca 2005r., znak: [...], stwierdził wydanie decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lipca 1991r. z naruszeniem prawa, ale z uwagi na fakt, iż od daty doręczenia w/w decyzji upłynęło 10 lat nie stwierdził jej nieważności.

Następnie Wojewoda [...] działając w trybie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa dokonał ponownej merytorycznej weryfikacji decyzji z dnia [...] czerwca 2002r. i rozstrzygnięciem z dnia [...] czerwca 2005r., znak: [...] uchylił swoją poprzednią decyzję z dnia [...] czerwca 2002r., którą stwierdził nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995r. i stwierdził nieważność w/w decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995r. z uwagi na fakt, że została wydana z rażącym naruszeniem art. 155 Kpa.

W uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia, organ wojewódzki wyjaśnił, że jakkolwiek została wyeliminowana jedna z przesłanek, na mocy której uprzednio stwierdzono nieważność decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] stycznia 1995r., to jednak druga z przesłanek skutkująca koniecznością wyeliminowania zakwestionowanej decyzji z obrotu prawnego tj.: naruszenie w stopniu rażącym przepisu art. 155 Kpa, polegające na braku zgody wszystkich stron postępowania, nadal pozostała.

Powyższa decyzja została zaskarżona do Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.

Decyzją z dnia [...] lipca 2005r., znak: [...]Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 Kpa po rozpatrzeniu odwołań Prokuratora Prokuratury Okręgowej oraz T. i Z. S. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i odmówił uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r.

W uzasadnieniu organ stwierdził, że fakt iż uchwała [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 1988r.straciła moc prawna z dniem 27 grudnia 1990r. nie stanowi okoliczności ujętej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa, a więc nie daje podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego w trybie art. 151 §1 pkt 2 Kpa decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r. i orzeczenia co do istoty sprawy. Ponadto organ odwoławczy stwierdził, że w przedmiotowej sprawie nie zaistniała żadna z innych podstaw wymienionych w art. 145 § 1 Kpa.

Skargę na powyższą decyzję złożyli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie T. i Z. S.

Skarżący zarzucają w/w decyzji naruszenie art. 155 Kpa, a także art.156 § 1 pkt 2 i 7 Kpa, a także naruszenie zasady prawdy materialnej wyrażonej w art. 7 Kpa oraz art. 77 i art. 80 Kpa przez "bezpodstawne przyjęcie", iż w sprawie brak było zgody wszystkich stron postępowania. Ponadto naruszenie art. 107 § 3 Kpa przez brak prawidłowego uzasadnienia faktycznego i prawnego skarżonej decyzji.

W konkluzji skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r. w całości.

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, ponieważ zaskarżona decyzja nie narusza prawa, a stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) tylko w takim zakresie jest możliwa jej sądowa kontrola. Uwzględnienie skargi następuje tylko w przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych wad w przeprowadzonym postępowaniu - art. 145 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2002 r., Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.).

W rozpoznawanej sprawie tego rodzaju wady i uchybienia nie wystąpiły, wobec czego skarga nie mogła być uwzględniona.

Wznowienie postępowania jest instytucją prawa administracyjnego stwarzającą możliwość prawną ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, jeżeli postępowanie, w którym ją wydano dotknięte było wadą enumeratywnie wymienioną w art. 145 § 1 Kpa.

W przedmiotowej sprawie Wojewoda [...] na wniosek skarżących wznowił postępowanie w sprawie. Postanowienie w tym przedmiocie stanowi podstawę do przeprowadzenia przez właściwy organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy.

Postępowanie wznowieniowe, jak wynika z treści art. 149 § 2 k.p.a. składa się z dwóch etapów. W pierwszej kolejności konieczne jest ustalenie czy przyczyny wznowienia wskazane przez stronę we wniosku zaistniały.

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji oraz decyzji pierwszej instancji Sąd zważył, iż ta ostatnia została wydana na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 Kpa. Zgodnie z treścią powołanego przepisu, po przeprowadzeniu postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia co do istoty sprawy, organ administracji publicznej uchyla decyzję dotychczasową, gdy stwierdzi istnienie podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 lub art. 145a, i wydaje nową decyzję rozstrzygającą o istocie sprawy.

Uchylenie decyzji w tym trybie może nastąpić tylko wówczas, gdy organ wykaże i uzasadni, iż zaistniała przynajmniej jedna z przesłanek określonych w art. 145 § 1 Kpa.

W rozpoznawanej sprawie Wojewoda [...] nie dokonał oceny przyczyn wznowienia postępowania, nie sprawdził czy występują podstawy wznowienia postępowania wymienione w art. 145 § 1 K.p.a. a jedynie rozstrzygnął sprawę co do jej istoty, do czego byłby uprawniony po wykazaniu , iż wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 k.p.a.

Sąd podziela argumentację Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przedstawioną w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji oraz w odpowiedzi na skargę.

W ocenie Sądu skoro brak jest przesłanek wznowienia postępowania wymienionych w art. 145 § 1 Kpa. nie było podstaw do merytorycznego rozpoznania sprawy i w konsekwencji uchylenia decyzji Wojewody [...] z dnia [...] czerwca 2002r.

Nawet prawidłowe ustalenia co do istoty sprawy nie mogą decydować o uchyleniu decyzji - jeśli nie wystąpiła przesłanka z art. 145 § 1 Kpa.

Przepisy o wznowieniu postępowania, regulujące nadzwyczajny tryb uchylania decyzji ostatecznych, a stanowiące wyłom w zasadzie trwałości decyzji określonej w art. 16 Kpa, nie mogą podlegać wykładni rozszerzającej.

Uchylenie decyzji ostatecznej na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 kpa - bez przeprowadzenia postępowania co do przyczyn wznowienia, bądź też po przeprowadzeniu takiego postępowania z wynikiem negatywnym - rażąco narusza zasadę trwałości decyzji oraz przepisy regulujące ten tryb postępowania - co prowadzi do wady takiej decyzji określonej w art. 156 § 1 pkt 2 kpa. (por. wyrok NSA I SA 1788/99; LEX nr 75514).

Prawidłowo organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji ocenił, iż brak jest podstaw do uchylenia decyzji na podstawie art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. ponieważ fakt utraty mocy prawnej aktu prawa powszechnie obowiązującego, który nastąpił 10 lat wcześniej - przed wydaniem decyzji - nie mieści się w dyspozycji art. 145 § 1 pkt 5 k.p.a. , nie jest bowiem okolicznością która nie byłaby znana organowi.

Z powyższych względów skoro zarzuty skargi nie mogły odnieść zamierzonego skutku należało skargę oddalić w myśl art. 151 ustawy z dnia 30 lutego 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1270 z późn. zm.).