I OW 143/25 - Postanowienie

Data orzeczenia	2025-10-20	
Data wpływu	2025-07-28	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Jerzy Siegień /przewodniczący/
Marek Stojanowski
Marian Wolanin /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6160 Ochrona gruntów rolnych i leśnych
643  Spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (art. 22 § 1 pkt 1 Kpa) oraz między tymi organami	
Hasła tematyczne	Spór kompetencyjny/Spór o właściwość	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Wskazano organ właściwy do rozpoznania sprawy	
Powołane przepisy	Dz.U. 2025 nr 0 poz 567; art. 3, art. 20; Ustawa z dnia 28 września 1991 r. o lasach (t. j.)
Dz.U. 2024 nr 0 poz 82; art. 2 ust. 2, art. 5 ust. 1; Ustawa z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych
Dz.U. 2024 nr 0 poz 935; art. 4, art. 15 § 1pkt 4, § 2; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j.)	
Sentencja
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Siegień Sędziowie NSA Marek Stojanowski NSA Marian Wolanin (spr.) po rozpoznaniu w dniu 20 października 2025 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Starosty Sieradzkiego o rozstrzygnięcie sporu kompetencyjnego pomiędzy Starostą Sieradzkim a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przez wskazanie organu właściwego do rozpatrzenia wniosku D. A. w sprawie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych postanawia: wskazać Starostę Sieradzkiego jako organ właściwy w sprawie.	
Uzasadnienie
PISMEM Z 21 LIPCA 2025 R. STAROSTA SIERADZKI WYSTĄPIŁ DO NACZELNEGO SĄDU ADMINISTRACYJNEGO Z WNIOSKIEM O ROZSTRZYGNIĘCIE SPORU KOMPETENCYJNEGO ZAISTNIAŁEGO MIĘDZY TYM ORGANEM A DYREKTOREM REGIONALNEJ DYREKCJI LASÓW PAŃSTWOWYCH W ŁODZI W SPRAWIE WSKAZANIA ORGANU WŁAŚCIWEGO DO ROZPATRZENIA WNIOSKU D. A., DALEJ: "ZAINTERESOWANY", W SPRAWIE WYDANIA DECYZJI ZEZWALAJĄCEJ NA TRWAŁE WYŁĄCZENIE Z PRODUKCJI GRUNTÓW LEŚNYCH.

W uzasadnieniu wnioskodawca wskazał, że zainteresowany pismem z 21 marca 2025 r. wystąpił do Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi z wnioskiem o wydanie decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych o powierzchni 0,0490 ha zlokalizowanych na części działki o nr [...] położonej w obrębie ewidencyjnym P., gmina S. Adresat wniosku przekazał go do Starosty Sieradzkiego, wskazując, że teren ten, stanowiący użytki rolne, został objęty przez Starostę uproszczonym planem urządzenia lasu, i zaznaczając, że ewidencja gruntów nie została zaktualizowana w sposób uwzględniający ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczących granic i powierzchni lasu. W ocenie wnioskodawcy należy uznać, że obszar działki będącej przedmiotem postępowania stanowi las, pomimo że figuruje w rejestrach ewidencji gruntów jako grunt orny.

W odpowiedzi na wniosek Dyrektor Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi przekazał posiadane akta sprawy, nie odnosząc się do złożonego wniosku.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej: p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.

Rozpoznając wniosek Starosty Sieradzkiego, należy podkreślić, że ma on na celu rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego pomiędzy tym organem – stanowiącym organ jednostki samorządu terytorialnego – a Dyrektorem Regionalnej Dyrekcji Lasów Państwowych w Łodzi – stanowiącym organ administracji rządowej. Obydwa organy uznają się bowiem za niewłaściwe do rozpatrzenia wniosku zainteresowanej w przedmiocie wydania decyzji zezwalającej na trwałe wyłączenie z produkcji gruntów leśnych.

Mając na uwadze przedmiot sporu, należy wskazać, że zgodnie z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 3 lutego 1995 r. o ochronie gruntów rolnych i leśnych (Dz.U. z 2024 r. poz. 82), jeżeli przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej, właściwym w sprawach ochrony gruntów rolnych jest starosta, a gruntów leśnych – dyrektor regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych, z wyjątkiem obszarów parków narodowych, gdzie właściwym jest dyrektor parku. Istota sporu sprowadza się zatem do tego, czy grunt będący przedmiotem postępowania ma charakter leśny czy rolny.

Zgodnie z art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych gruntami leśnymi, w rozumieniu ustawy, są grunty: (1) określone jako lasy w przepisach o lasach, (2) zrekultywowane dla potrzeb gospodarki leśnej i (3) pod drogami dojazdowymi do gruntów leśnych. Z kolei w myśl art. 3 ustawy o lasach lasem jest grunt (1) o zwartej powierzchni co najmniej 0,10 ha, pokryty roślinnością leśną (uprawami leśnymi) – drzewami i krzewami oraz runem leśnym – lub przejściowo jej pozbawiony: (a) przeznaczony do produkcji leśnej lub (b) stanowiący rezerwat przyrody lub wchodzący w skład parku narodowego albo (c) wpisany do rejestru zabytków, (2) związany z gospodarką leśną, zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej: budynki i budowle, urządzenia melioracji wodnych, linie podziału przestrzennego lasu, drogi leśne, tereny pod liniami energetycznymi, szkółki leśne, miejsca składowania drewna, a także wykorzystywany na parkingi leśne i urządzenia turystyczne.

Analiza powyższych przepisów wskazuje, że o zakwalifikowaniu gruntu jako lasu w ustawie o lasach decyduje zatem nie tylko powierzchnia i charakter pokrywającej go roślinności, ale również inne cechy, zawiązane z przeznaczeniem lub stosownymi wpisami do rejestrów, bądź zagospodarowaniem. Nie decyduje o uznaniu gruntu za las wpis w ewidencji gruntów, relacja jest natomiast odwrotna, skoro ewidencja służy ujawnianiu stanu faktycznego i prawnego, jako lasy w ewidencji mogą być ujawnione wyłącznie grunty odpowiadające charakterystyce lasu na gruncie ustawy o lasach (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 21 listopada 2024 r., sygn. akt I OW 147/24). Potwierdzenie tego stanowiska można znaleźć w przepisach ustawy o lasach, która w art. 20 wskazuje, że w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasów, w tym lasów ochronnych (ust. 1). W ewidencji gruntów i budynków uwzględnia się ustalenia planów urządzenia lasu i uproszczonych planów urządzenia lasu dotyczące granic i powierzchni lasu (ust. 2). Treść tych przepisów wskazuje, że to charakter określonego gruntu jako lasu jest okolicznością pierwotną, która rzutuje na treść dokumentów planistycznych i ewidencji gruntów.

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy, należy wskazać, że działka, której dotyczy wniosek zainteresowanego, została utworzona przez podział pierwotnej działki nr [...] na działki nr [...] – objętą wnioskiem – i nr [...] – nieobjętą wnioskiem. Jak wynika z wydruku ortofotomapy znajdującego się w aktach administracyjnych sprawy, podział pierwotnej działki nastąpił w ten sposób, że działka nr [...] ma dostęp do drogi publicznej, podczas gdy zasadnicza część działki nr [...] jest oddalona od drogi publicznej z zachowanym dostępem do niej przez wąski pas przeznaczony na nieutwardzoną wewnętrzną drogę dojazdową biegnącą wzdłuż boku działki [...]. Wizja terenowa działki wskazuje jednocześnie, że działka nr [...] porośnięta jest trawami i chabrami, a jedynie w północnej jej części graniczącej z sąsiednią działką nr [...] wrasta w nią na głębokość 2-3 m kawałek lasu. Wyniki wizji terenowej w zakresie zalesienia potwierdza również przywołany powyżej wydruk ortofotomapy. Roślinności tej nie można zatem uznać za roślinność typową dla terenów leśnych ani za runo leśne. Informacje zgromadzone w aktach administracyjnych sprawy nie dają także podstaw do przyjęcia, że brak roślinności leśnej na działce nr [...] ma charakter przejściowy, a dokumentacja fotograficzna wizji terenowej pozwala na przyjęcie, że pozbawienie zadrzewienia spornej działki ma charakter trwały, a nie przejściowy. Akta administracyjne sprawy nie pozwalają także udzielić twierdzącej odpowiedzi na pytania, czy grunt ten przeznaczony jest do produkcji leśnej lub stanowią rezerwat przyrody lub wchodzi w skład parku narodowego albo jest wpisany do rejestru zabytków bądź związany jest z gospodarką leśną lub zajęty pod wykorzystywane dla potrzeb gospodarki leśnej. Z akt nie wynika także, że działka ta zrekultywowana została dla potrzeb gospodarki leśnej, ani, że jest zajęta pod drogi dojazdowe do gruntów leśnych. W sytuacji takiej brak jest podstaw do przyjęcia, że działka nr [...] stanowi las w rozumieniu art. 3 ustawy o lasach oraz art. 2 ust. 2 ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego fakt objęcia spornego terenu uproszczonym planem urządzenia lasu nie może być miarodajny w rozpoznawanej sprawie. Z wyciągu z tego planu wynika bowiem, że w planie ujęta jest pierwotna, niepodzielona działka nr [...]. Nie można zatem z tego faktu wyciągać wniosku, że wydzielona działka nr [...] stanowi grunt o charakterze i przeznaczeniu leśnym. W konsekwencji powyższego organem właściwym do rozpatrzenia wniosku zainteresowanego jest Starosta Sieradzki.

Z tego względu Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 oraz art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.