Zarządzeniem z 6 sierpnia 2013 r. Sędzia Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie pozostawił zawarty w skardze wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych bez rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że skarżąca – pomimo wezwania sądu do usunięcia braków formalnych pisma oraz przesłania jej odpowiedniego formularza – nie złożyła wniosku na urzędowym formularzu PPF w wyznaczonym terminie. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej.
Od tego zarządzenia skarżąca złożyła zażalenie. W uzasadnieniu wskazała, że od [...] maja 2013 r. przebywała w szpitalu i był z nią utrudniony kontakt, co uniemożliwiało złożenie dokumentów. Załączyła również stosownie dokumenty wraz z wypełnionym formularzem PPF.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Przede wszystkim wskazać należy, że zgodnie z art. 252 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) wniosek o przyznanie prawa pomocy składa się na urzędowym formularzu według ustalonego wzoru. Zgodnie natomiast z art. 257 p.p.s.a. wniosek o przyznanie prawa pomocy nie złożony na tym formularzu lub którego braków strona nie uzupełniła w zakreślonym terminie pozostawia się bez rozpoznania. Sąd wezwał skarżącą do wypełnienia urzędowego formularza i jego odesłania do sądu w terminie 7 dni pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpoznania. Wezwanie to doręczono pełnomocnikowi skarżącej [...] maja 2013 r. Skarżąca natomiast nie wykonała w terminie wezwania sądu. Zasadnie zatem sąd pozostawił wniosek skarżącej bez rozpoznania.
Odnosząc się natomiast do argumentów podnoszonych w zażaleniu stwierdzić w pierwszej kolejności należy, że przytoczenie okoliczności pozwalających sądowi na uwzględnienie wniosku dopiero w zażaleniu nie uzasadnia jego uwzględnienia nawet w przypadku spełnienia się przesłanek jego uwzględnienia, jeżeli sądowi pierwszej instancji nie można zarzucić naruszenia prawa (por. w podobnych kwestiach postanowienie NSA z dnia 28 marca 2012 r., II OZ 176/12 oraz J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2010, s. 212-213).
Niemniej jednak w rozpatrywanej sprawie wniosek skarżącej w żaden sposób nie mógłby zostać uwzględniony. Znane jest bowiem sądowi z urzędu, że postanowieniem z 17 września 2013 r. wydanym w tej sprawie sąd oddalił wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy ze względu na oczywistą bezzasadność skargi spowodowaną spodziewanym odrzuceniem skargi ze względu na uzupełnienie braków formalnych tej skargi po upływie wyznaczonego terminu do dokonania tej czynności. Nawet gdyby uznać przywoływane przez skarżącą okoliczności usprawiedliwiające nieuzupełnienie braków wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie za uzasadnienie dla wniosku o przywrócenie terminu do dokonania tej czynności, procesowanie nad przyznaniem prawa pomocy musiałoby zakończyć się odmową ze względu na przywoływanej wyżej postanowienie z 17 września 2013 r. Po wstępnym badaniu prawidłowej formy wniosku o przyznanie prawa pomocy sąd przechodzi bowiem do badania kolejnych przesłanek formalnych takiego wniosku (m.in. czy w sprawie nie zachodzi oczywista bezzasadność skargi). Dopiero po ich spełnieniu możliwe jest merytoryczne rozpoznanie wniosku.
Wobec powyższego, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. w zw. z art. 198 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
