Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Mirosław Bator Sędzia WSA Jacek Bursa (spr.) Sędzia WSA Joanna Człowiekowska po rozpoznaniu w dniu 21 października 2025 roku na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M. U. na bezczynność Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie w przedmiocie wszczęcia postępowania oddala skargę

Pismem z dnia 19.09.2024 skarżący M. U., zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie - Powiat Grodzki (dalej: PINB z wnioskiem o kontrolę urządzenia rozrywkowego typu bungee znajdującego się na dz. nr [...] obr. Ś. przy skrzyżowaniu ul. [...] w K..

W odpowiedzi na ww. pismo PINB zawiadomieniem z dnia 23.09.2024 r., znak: PINB.050.2323.2024.ASA poinformował, że w tut. organie zostały podjęte z urzędu czynności kontrolne w ww. zakresie oraz, że zgodnie z przepisami art. 53a ust. 1 oraz art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zarówno postępowanie administracyjne w sprawie rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem tej ustawy, jak i postępowania dotyczące utrzymania obiektów budowlanych wszczynane są wyłącznie z urzędu. W ramach ww. czynności wyjaśniających przeprowadzono kontrolę w terenie i zwrócono się do Wydziału Architektury i Urbanistyki UMK i Wydziału Skarbu Miasta, celem uzyskania informacji na temat legalności przedmiotowego urządzenia oraz dzierżawcy terenu na którym urządzenie jest zlokalizowane.

Pismem z dnia 17.03.2025 r. znak: RPA.050.464.2025.ASA poinformowano Skarżącego o ustaleniach poczynionych w ramach przeprowadzonych czynności wyjaśniających. Równocześnie, mając na względzie wyniki kontroli oraz analizę zgromadzonej dokumentacji i zapisów ustawy Prawo budowlane stwierdzono, że przedmiotowy żuraw budowlany, zgodnie z przekazanymi informacjami wykorzystywany do skoków bungee nie jest obiektem budowlanym w rozumieniu ustawy Prawo budowlane, więc nie może podlegać jej reglamentacji. Z uwagi na powyższe skierowano pismo do Wydziału Architektury i Urbanistyki Urzędu Miasta K. pismo, którym przekazano pismo Skarżącego z dnia 10.03.2025 r. do ewentualnego służbowego wykorzystania i podjęcia stosownych działań.

Następnie w dniu 21.03.2025 r. M. U. wniósł skargę na działanie organu do Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Krakowie (dalej: MWINB). Pismem z dnia 29.04.2025 r. znak: RPA.051.22.2025.ASA udzielono skarżącemu odpowiedzi zawiadamiając o sposobie załatwienia skargi wyjaśniając jednocześnie swoje stanowisko względem przedmiotowego urządzenia rozrywkowego typu bungee. Niniejszą odpowiedź na skargę przekazano, wraz z wyjaśnieniami do MWINB. Zawiadomieniem nr 87/2025 z dnia 23.05.2025 r. MWINB uznał skargę M. U. za bezzasadną.

W dniu 16.06.2025 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o wszczęcie postępowania administracyjnego tj. o wydanie decyzji o nakazie rozbiórki z rygorem natychmiastowej wykonalności, zlokalizowanego na działce nr [...], obr[...] jednostka ewidencyjna Ś. dźwigu stanowiącego wieżę do skoków na bungee - trwale związanej z gruntem budowli, której realizacja wymagała pozwolenia na budowę.

Postanowieniem z dnia 30.06.2025 r., znak: RPA.050.1178.2025.ASA PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego.

M. U. pismem z dnia 20.07.2025 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie skargę na bezczynność PINB w przedmiocie: niedopełnienia ciążącego na organie obowiązku niezwłocznego wszczęcia postępowania z urzędu w celu wydania nakazu rozbiórki samowolnie wzniesionej budowli (w sprawie interwencji M. U. dotyczącej w/w urządzenia rozrywkowego typu bungee), w istniejącej sytuacji potencjalnego zagrożenia katastrofą budowlaną wielkich rozmiarów oraz bezprawnego rozpatrzenia skargi petenta na organ przez ten organ i udzielenie odpowiedzi skarżącemu przez ten sam organ.

W odpowiedzi na skargę skarżony organ wniósł o jej oddalenie wskazując, iż podjął stosowne działania zgodnie z kompetencjami. Nie stwierdził podstaw i zasadności wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie. Wobec powyższego nie był i nie jest w bezczynności.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Natomiast § 2 cytowanego artykułu w pkt 8 w związku z pkt 4 precyzuje, że kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje także orzekanie w sprawach skarg na bezczynność organów, w tym na bezczynność w dokonywaniu czynności materialno – technicznych z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień wynikających z przepisów prawa.

Stosownie do art. 119 pkt 3 p.p.s.a. sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Sąd wskazuje, że nie znalazł podstaw do przekazania, na podstawie art. 122 p.p.s.a., sprawy do rozpoznania na rozprawie. W niniejszej sprawie brak było ograniczeń, związanych z orzekaniem w trybie uproszczonym, uniemożliwiających rozpoznanie skargi. Sprawa nie wymagała przeprowadzenia rozprawy, a dla jej rozstrzygnięcia udział stron nie był niezbędny.

Zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, iż skarżący domagał się wszczęcia przez organ nadzoru budowlanego postępowania w sprawie nakazu rozbiórki dźwigu stanowiącego wieżę do skoków na bungee, której realizacja wymagała wg skarżącego pozwolenia na budowę. Tymczasem stosownie do treści art. 53a ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 418 z późn. zm.) postępowanie w takich sprawach wszczyna się z urzędu. Na tle tego przepisu pojawiły się rozbieżności interpretacyjne dotyczące uprawnienia do złożenia wniosku o wszczęcie postępowania przez organ nadzoru budowlanego oraz skuteczności takiego żądania. Rozbieżności te zostały wyjaśnione w uchwale składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25. W uchwale tej Naczelny Sąd Administracyjny zajął następujące stanowisko:

"1) Z uwagi na treść art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2025 r. poz. 418, z późn. zm.) nie jest dopuszczalne wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny. Postępowania w tych sprawach wszczyna się wyłącznie z urzędu.

2) Organ nadzoru budowlanego, do którego wpłynął wniosek (żądanie) wszczęcia jednego z postępowań, o których mowa w art. 53a ust. 1 i art. 72a ustawy - Prawo budowlane, obowiązany jest do poinformowania wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku."

Z w/w uchwały NSA z dnia 8 września 2025 roku, sygn. II OPS 2/25 wprost wynika, iż nie jest dopuszczalne w sprawach w których postępowanie wszczyna się wyłącznie z urzędu tj. regulowanych przez: Rozdział 5b ustawy prawo budowlane (rozpoczęcia i prowadzenia robót budowlanych z naruszeniem ustawy) oraz Rozdziału 6 (utrzymanie obiektów budowlanych), wszczęcie i prowadzenie postępowania administracyjnego na wniosek osoby, która żąda od organu nadzoru budowlanego podjęcia działań, powołując się na własny interes prawny, gdyż wystarczające jest jedynie poinformowanie wnioskodawcy, w drodze pisma o charakterze informacyjnym, o podjętych działaniach i zajętym stanowisku.

Tym samym skoro skarżony organ w kontrolowanej sprawie, w której postępowanie wszczyna się z urzędu a nie na wniosek strony, postanowieniem z dnia 30.06.2025 r., znak: RPA.050.1178.2025.ASA PINB odmówił wszczęcia postępowania administracyjnego, to uczynił zatem nawet więcej w zakresie praw procesowych skarżącego niż wynika to z ww. uchwały. Nie miał on nawet obowiązku podejmowania takich czynności, jak w szczególności wydania postanowienia w przedmiocie wszczęcia albo odmowy wszczęcia postępowania. Tym samym nie można postawić mu zarzutu bezczynności.

Biorąc pod uwagę wszystkie wyżej wskazane okoliczności Sąd oddalił skargę jako bezzasadną na podstawie art. 151 p.p.s.a.