Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Maciejuk, Sędziowie WSA Piotr Borowiecki (spr.), Stanisław Marek Pietras, Protokolant starszy sekretarz sądowy Aneta Duszyńska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 28 czerwca 2017 r. sprawy ze skargi M. J. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r. nr [...] w przedmiocie utraty statusu osoby bezrobotnej uchyla zaskarżoną decyzję oraz utrzymaną nią w mocy decyzję Prezydenta [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...]

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2016 r., nr [...], Wojewoda [...] (dalej także: "organ odwoławczy"), działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 23 ze zm. - dalej: "k.p.a.") oraz art. 2 ust 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 645 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. J. (dalej także "skarżąca" lub "strona skarżąca") od decyzji Prezydenta [...] W. (dalej także: "organ pierwszej instancji") z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], orzekającej o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2016 r. - utrzymał w mocy w/w decyzję organu pierwszej instancji.

Zaskarżona decyzja Wojewody [...] została wydana w następującym stanie faktycznym.

Skarżąca M. J. w dniu [...] sierpnia 2012 r. została zarejestrowana w Urzędzie Pracy [...] W. jako osoba bezrobotna.

Prezydent [...] W. decyzją z dnia [...] sierpnia 2012 r., nr [...], orzekł o uznaniu skarżącej z dniem [...] sierpnia 2012 r. za osobę bezrobotną oraz odmówił jej przyznania prawa do zasiłku.

W dniu [...] lipca 2016 r. do Urzędu Pracy [...] W. wpłynął wniosek o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych złożony przez Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy. W uzasadnieniu wniosku, jako przeznaczenie owych danych wskazano "kontrola legalności zatrudnienia i innej pracy zarobkowej". Do wniosku inspektor pracy dołączył Załącznik nr 1, z którego wynikać miało, iż w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym inspekcja pracy stwierdziła zatrudnienie/inną pracę zarobkową skarżącej M. J. od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lipca 2016 r. w podmiocie kontrolowanym, tj. w "[...]" P. K. z siedzibą w W., przy ul. [...].

Z uwagi na powyższe, Prezydent [...] W. - powołując się na przepisy art. 2 ust 1 pkt 2, art. 33 ust. 4 pkt 1 i ust. 4ca w zw. z art. 9 ust. 1 pkt 14 lit. a ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - decyzją z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2016 r z powodu podjęcia zatrudnienia (innej pracy zarobkowej). Jednocześnie, organ pierwszej instancji nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności.

W piśmie z dnia 7 sierpnia 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewody [...] odwołanie od powyższej decyzji organu pierwszej instancji.

W uzasadnieniu złożonego odwołania skarżąca podniosła, iż decyzja o utracie statusu osoby bezrobotnej powinna zostać podjęta po udowodnieniu winy, a nie na etapie postępowania. Do odwołania skarżąca dołączyła kopię pisma z dnia 7 sierpnia 2016 r. skierowanego do Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy, w którym zawarła wyjaśnienia dotyczące charakteru współdziałania z firmą "[...]" P. K. z siedzibą w W..

W wyniku rozpatrzenia odwołania strony skarżącej Wojewoda [...], działając na podstawie przepisów art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 2 ust 1 pkt 2 i art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 10 ust. 2 pkt 4 i ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - utrzymał w mocy w/w decyzję Prezydenta [...] W. z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2016 r.

W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy stwierdził, że ze wskazanego wyżej dokumentu z dnia [...] lipca 2016 r. przesłanego przez Inspektora Pracy wynika jednoznacznie, że skarżąca M. J. podjęła zatrudnienie/inną pracę zarobkową od dnia [...] lutego 2016 r., w związku z czym, w świetle obowiązujących przepisów prawa, przestała spełniać przesłanki do posiadania statusu osoby bezrobotnej. Organ odwoławczy uznał, że bez znaczenia w tym przypadku pozostaje prowadzone przez inspekcję pracy postępowanie w sprawie zatrudnienia w "[...]" P. K. z siedzibą w W. osoby, w której to sprawie skarżąca składała pisemne wyjaśnienia dołączone do odwołania. Wojewoda [...] uznał, że z załączonego do odwołania pisma skarżącej wynika natomiast, że inspektor pracy uznał skarżącą za osobę prowadzącą czasowo kiosk przy ul. [...] w W.. W tej sytuacji, organ odwoławczy stwierdził, że brak jest podstaw do kwestionowania przez inny organ administracji publicznej ustaleń dokonanych przez organ ustawowo uprawniony do kontroli legalności zatrudnienia/innej pracy zarobkowej, jakim jest inspektor pracy.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewoda [...] uznał, że - wbrew zarzutom strony skarżącej - Prezydent [...] W. prawidłowo orzekł o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej od dnia podjęcia innej pracy zarobkowej.

Jednocześnie, Wojewoda [...] poinformował w treści wydanej decyzji, iż ponowne nabycie statusu osoby bezrobotnej będzie możliwe niezwłocznie, o ile zostaną spełnione warunki określone w art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

W piśmie z dnia 4 listopada 2016 r. skarżąca wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na w/w decyzję Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r.

Wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości, strona skarżąca zarzuciła organowi naruszenie przepisów prawa i w konsekwencji wydanie wadliwej decyzji w przedmiocie orzeczenia o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej.

W uzasadnieniu skargi strona, powołując się na kontrolę przeprowadzoną przez Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy w miejscu prowadzenia działalności gospodarczej przez przedsiębiorcę P. K. działającego pod firmą "[...]" P. K. w W. - wskazała, że od początku prowadzenia przez tego przedsiębiorcę działalności w formie kiosku sieci [...], skarżąca (będąc jego daleką ciotką) służyła mu wyłącznie chwilową pomocą na czas przeszkolenia nowego kandydata na pracownika, nie wykonując odpłatnej pracy. Strona skarżąca zauważyła ponadto, że w toku przeprowadzanej kontroli Inspektor Pracy PIP uzyskał od strony wyjaśnienia, że skarżąca chorując na [...], nie jest w stanie wykonywać pracy w kiosku na stałe, a ponadto, że strona, biorąc udział w programie organizowanym przez Urząd Pracy [...] W., nie jest zainteresowana pracą w kiosku, gdyż ma nadzieję na pracę zgodnie z jej kwalifikacjami i możliwościami zdrowotnymi. Jednocześnie skarżąca zauważyła, iż w toku wspomnianej kontroli Inspektor Pracy uzyskał również pisemne oświadczenie od firmy "[...]", z którego wynikało, że przedsiębiorca ten nie posiada pracowników.

Mając na względzie powyższe, skarżąca zarzuciła, iż pozbawienie jej statusu osoby bezrobotnej rażąco naruszyło jej prawa osobiste i doprowadziło w konsekwencji do bezzasadnego cofnięcie na 6 miesięcy możliwości korzystania z pomocy lekarskiej, gdy tymczasem - wbrew zarzutom organów - strona nie prowadziła niczego i nikomu, lecz sama jako osoba samotna i schorowana wymagała pomocy. Strona skarżąca podniosła, że jako osoba zmotywowana do aktywnego udziału, dostała się do "[...]" i uczestniczyła w nim. Skarżąca zauważyła, że zarówno wizyty w Urzędzie Pracy [...] W., jak i udział we wspomnianym wyżej programie, odbywały się w wyznaczonych ramach czasowych, a więc uznać należy, że strona była w pełni dyspozycyjna, zgodnie z ustawą i była "pod telefonem" zgodnie z wymogiem "[...]". W konsekwencji, skarżąca stwierdziła, że Inspektor Pracy nie miał więc podstaw do uznania w tym czasie skarżącej za osobę czasowo prowadzącą kiosk. Strona skarżąca zapewniła, że nigdy nie była w określonym przez Inspektora Pracy miejscu, czasie i pod nadzorem, a także nie otrzymywała jakiegokolwiek wynagrodzenia.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując w pełni swoje dotychczasowe stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W świetle powołanych przepisów cyt. ustawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w zakresie swojej właściwości ocenia zaskarżoną decyzję administracyjną z punktu widzenia jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego, według stanu faktycznego i prawnego obowiązującego w dacie wydania tej decyzji.

Ponadto, co wymaga podkreślenia, Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (vide: art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. - dalej także: "p.p.s.a.").

W ocenie Sądu, analizując pod tym kątem skargę M. J., należy uznać, że skarga ta zasługuje na uwzględnienie, albowiem zarówno Wojewoda [...], rozstrzygając w niniejszej sprawie jako organ odwoławczy, jak również Prezydent [...] W., wydając sporną decyzję z dnia [...] lipca 2016 r., nr [...], orzekającą o utracie przez skarżącą statusu osoby bezrobotnej z dniem [...] lutego 2016 r. - dopuścili się - mogącego mieć zasadniczy wpływ na wynik sprawy - naruszenia przepisów procedury administracyjnej, a w szczególności art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a., a także art. 107 § 3 k.p.a. z uwagi na niewyjaśnienie wszystkich okoliczności istotnych dla prawidłowego i pełnego rozstrzygnięcia sprawy, a także na przeprowadzeniu wadliwej i niepełnej zarazem analizy zebranego w sprawie materiału dowodowego, a w konsekwencji tych uchybień - dokonanie niepełnych ustaleń w zakresie przesłanki utraty statusu osoby bezrobotnej w oparciu o przepisy art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Naruszenie wspomnianych przepisów procedury administracyjnej mogło mieć - w ocenie Sądu - istotny wpływ na ostateczny wynik sprawy, a więc stanowi dostateczną podstawę prawną do uchylenia przez sąd administracyjny zarówno zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z dnia [...] września 2016 r., jak i utrzymanej nią w mocy decyzji Prezydenta [...] W. z dnia [...] lipca 2016 r.

Przechodząc do merytorycznej oceny legalności obu spornych decyzji, na wstępie należy zauważyć, że w świetle przepisu art. 2 ust. 1 pkt 2 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, bezrobotnym może być osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 1 i 2 lit. a-g, lit. i, j, l oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 2 lit. ha, która bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotna była zatrudniona nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres co najmniej 6 miesięcy, oraz osoba, o której mowa w art. 1 ust. 3 pkt 3 i 4, niezatrudniona i niewykonująca innej pracy zarobkowej, zdolna i gotowa do podjęcia zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy obowiązującym w danym zawodzie łub w danej służbie albo innej pracy zarobkowej albo jeżeli jest osobą niepełnosprawną, zdolną i gotową do podjęcia zatrudnienia co najmniej w połowie tego wymiaru czasu pracy, nieuczącą się w szkole, z wyjątkiem uczącej się w szkole dla dorosłych lub przystępującej do egzaminu eksternistycznego z zakresu programu nauczania tej szkoły lub w szkole wyższej, gdzie studiuje na studiach niestacjonarnych, zarejestrowaną we właściwym dla miejsca zameldowania stałego lub czasowego powiatowym urzędzie pracy oraz poszukującą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej.

Z kolei, przepis art. 33 ust. 4 pkt 1 cyt. ustawy stanowi, iż starosta, z zastrzeżeniem art. 75 ust. 3, pozbawia statusu bezrobotnego bezrobotnego, który nie spełnia warunków, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2 tej ustawy.

Należy zauważyć, iż w niniejszej sprawie, zarówno Prezydent [...] W., jak i Wojewoda [...], jako organ odwoławczy, pozbawiając stronę skarżącą statusu osoby bezrobotnej, nie dokonując szerszej analizy, oparli się tylko i wyłącznie na pisemnym wniosku Inspektora Pracy Państwowej Inspekcji Pracy o udostępnienie danych ze zbioru danych osobowych, który w dniu [...] lipca 2016 r. wpłynął do Urzędu Pracy [...] W, a który - w ocenie owych organów miał rzekomo jednoznacznie przesądzać o tym, że w związku z prowadzonym postępowaniem kontrolnym inspektor pracy stwierdził zatrudnienie/inną pracę zarobkową skarżącej M. J. od dnia [...] lutego 2016 r. do dnia [...] lipca 2016 r. w podmiocie kontrolowanym, tj. w "[...]" P. K. z siedzibą w W., przy ul. [...].

Zdaniem Sądu, nie sposób z tak lakonicznego w swej treści wniosku inspektora pracy, bez przeprowadzenia jakiejkolwiek dodatkowej analizy zgromadzonego materiału dowodowego, wywieść, że zarówno Prezydent [...] W., jak i Wojewoda [...], jako organy właściwe rzeczowo w przedmiocie rozstrzygnięcia o statusie osoby bezrobotnej, słusznie przyjęły, iż skarżąca naruszyła warunki konieczne do utrzymania statusu osoby bezrobotnej.

W konsekwencji, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że przeprowadzając analizę wspomnianej przesłanki utraty statusu osoby bezrobotnej, o której mowa w przepisie art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, organy obu instancji dokonały nie tyle wadliwej wykładni normy prawnej wyrażonej w tym przepisie, co przede wszystkim wadliwie przeprowadziły analizę zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego i nie dokonały pełnej oceny wszystkich istotnych przesłanek koniecznych do uznania, że w niniejszej sprawie zachodzi podstawa do pozbawienia strony skarżącej statusu osoby bezrobotnej.

Należy zauważyć, że skoro strona skarżąca wyraźnie podniosła w toku postępowania, że nie była zatrudniona przez przedsiębiorcę P. K., działającego pod firmą "[...]" P. K. w W., to obowiązkiem organów było szczegółowe ustosunkowanie się do tych okoliczności, jako argumentów mogących świadczyć o braku podstaw do pozbawienia jej statusu osoby bezrobotnej.

Niestety, jak słusznie zauważyła strona skarżąca, Wojewoda [...], a wcześniej Prezydent [...] W., ograniczając się do lakonicznego przywołania pisma inspektora pracy z dnia [...] lipca 2016 r., zaniechali dokonania całościowej oceny tej okoliczności, nie dokonując tym samym pełnej analizy istnienia przesłanki pozbawienia strony skarżącej statusu osoby bezrobotnej.

W związku z powyższym, z uwagi na brak oceny powyższych okoliczności i ograniczenie się przez organy jedynie do przywołania bliżej niesprecyzowanych ustaleń inspektora pracy, uznać należy - zdaniem Sądu - że organy obu instancji dokonały spornych rozstrzygnięć z ewidentnym naruszeniem przepisów art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a., albowiem nie wyjaśniły jednak wszystkich okoliczności mogących mieć istotne znaczenie dla oceny występowania podstaw do zastosowania przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Z tej przyczyny należy uznać, iż uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organy obu instancji, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe ustosunkowanie się do wszystkich zasadniczych zarzutów skargi.

W ocenie Sądu, aby rozstrzygnięcie organu administracji publicznej ocenić w sposób prawidłowy i odpowiedzialny, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie musi dysponować stanowiskiem organu zawierającym odniesienie do wszystkich istotnych elementów (przesłanek oceny), które należy sprawdzić, analizując, czy zachodzi podstawa do pozbawienia strony skarżącej statusu osoby bezrobotnej.

Wyraźnie należy przy tym wskazać, że sąd administracyjny nie czyni własnych ustaleń w sprawie, a jedynie ocenia zaskarżony akt pod względem jego zgodności z prawem materialnym i przepisami procesowymi. Taka kontrola jest jednak możliwa tylko w warunkach wyczerpującego dokonania przez organ ustaleń faktycznych.

Wojewódzki Sad Administracyjny w Warszawie uznał, że również uzasadnienia obu spornych decyzji nie spełniają wymogów stawianych przez normę prawną wyrażoną w przepisie art. 107 § 3 k.p.a., albowiem lakoniczne w swej treści uzasadnienia tych decyzji nie zawierają wyjaśnień wszystkich ważnych okoliczności, które należy wziąć pod uwagę przy wydawaniu decyzji w przedmiocie pozbawienia strony skarżącej statusu osoby bezrobotnej.

W tej sytuacji, należy przyjąć, iż organy, rozstrzygając w niniejszej sprawie, dopuściły się również obrazy art. 8 k.p.a. i wyrażonej w tym przepisie zasady zaufania obywateli do organów praworządnego Państwa i stosowanego przez nie prawa.

Niewątpliwie, z zasady wyrażonej w przepisie art. 8 k.p.a. wynika przede wszystkim wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności (art. 6 k.p.a.). Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku tak ukształtowanego postępowania mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań.

Zdaniem Sądu, postępowanie Wojewody [...], a wcześniej Prezydenta [...] W. w niniejszej sprawie zasadom takim nie odpowiadało w pełni, gdyż organy te, wydając obie sporne decyzje administracyjne, nie wyjaśniły w pełni wszystkich istotnych okoliczności sprawy.

Mając powyższe na względzie, należy uznać, że w toku ponownego postępowania Prezydent [...] W. zobowiązany będzie dokonać jeszcze raz pogłębionej analizy całego zgromadzonego dotychczas materiału dowodowego, w tym przede wszystkim szczegółowo odnieść się do przedstawionych przez stronę skarżącą okoliczności mogących mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy w kontekście przepisów art. 33 ust. 4 pkt 1 w zw. z art. 2 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy.

Z tej przyczyny należy uznać, że wskazane uchybienia formalne poczynione w toku niniejszego postępowania przez organy obu instancji, uniemożliwiły Sądowi prawidłowe i pełne dokonanie oceny legalności zaskarżonej decyzji pod względem materialno-prawnym.

Biorąc powyższe pod uwagę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji wyroku, działając na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.