Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Wojciech Jakimowicz Sędziowie: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka (spr.) Sędzia del. WSA Jakub Zieliński Protokolant: starszy asystent sędziego Dorota Korybut-Orłowska po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 roku na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. G. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 554/16 w sprawie ze skargi T. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji dot. zasiłku celowego oddala skargę kasacyjną.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 27 października 2016 r. sygn. akt I SA/Wa 554/16, oddalił skargę T. G. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania decyzji.

Wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:

Prezydent m.st. Warszawy postanowieniem z dnia [...] stycznia 2016r., nr [...] odmówił sprostowania treści zawartych w decyzjach administracyjnych z dnia [...] września 2015 r., nr: [...], wskazując, iż okoliczności podane przez skarżącą nie występują, zatem brak jest podstaw do sprostowania błędów.

Zażalenie na w/w postanowienie wniosła T. G.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie postanowieniem z dnia [...] marca 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy postanowienie organu I instancji, uznając, że odpowiada ono prawu.

Organ zauważył, że ze złożonego przez skarżącą wniosku nie wynika, w jaki sposób omyłki pisarskie miałyby zostać sprostowane. Skarżąca wskazała bowiem na szereg omyłek pisarskich, które w jej ocenie znalazły się w decyzjach Prezydenta m.st. Warszawy z dnia [...] września 2015 r., natomiast nie został przez skarżącą wskazany sposób ich sprostowania. Kolegium dodało, że wniosek sporządzony został odręcznie w sposób bardzo nieczytelny i dalece niezrozumiały.

Kolegium podniosło, że wiadomo mu z urzędu, iż T. G. prowadzi wiele spraw przed organami I i II instancji, zaś decyzje wydane przez Kolegium są przedmiotem skarg do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżąca nabyła zatem i posiada umiejętności w zakresie formułowania wniosków i żądań. Kolegium podkreśliło, że nie jest jego zadaniem (podobnie jak organu I instancji) domyślanie się i działanie z urzędu, aby rozszyfrowywać pisma skarżącej i prostować treści w sposób, który nie został wprost wskazany przez skarżącą. W ocenie organu odwoławczego, chociażby z tego względu, należało odmówić skarżącej sprostowania błędów w decyzji. Kolegium podkreśliło, że strona niezadowolona z rozstrzygnięcia zawsze może złożyć odwołanie do organu II instancji.

Na powyższe postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie T. G. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego.

Odpowiadając na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu.

Na rozprawie w dniu 27 października skarżąca wyjaśniła, że celem jej wniosku z dnia 23 grudnia 2015 r. było sprostowanie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego przez organ. Cytaty podane w piśmie, we wskazanych decyzjach uzupełniła treścią, jaka jej zdaniem jest prawidłowa.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie powołanym na wstępie wyrokiem z dnia 27 października 2016 r. oddalił skargę. Sąd co prawda nie zgodził się z Kolegium, że wniosek skarżącej jest niezrozumiały, to jednak uznał, że to uchybienie nie miało wpływu na prawidłową treść rozstrzygnięcia.

Sąd I instancji wskazał, że z uzasadnienia wniosku z dnia 23 grudnia 2015 r. wynika, iż skarżąca kwestionuje ustalenia stanów faktycznych w decyzjach z dnia 8 września 2015 r. o numerach przez nią wskazanych. Między innymi podnosi, że lokal nie ma sztucznego oświetlenia, polemizuje ze stanowiskiem organu co do obecności syna podczas przeprowadzania wywiadu środowiskowego. W kontekście pojęcia "szczególnie uzasadnionego przypadku" wskazuje na swoją niepełnosprawność, pogarszający się stan zdrowia, codzienne wydatki, w tym na leki, wyżywienie i inne potrzeby. Skarżąca domaga się sprostowania, w jej ocenie błędów, we wskazanych decyzjach uznając, że organ wadliwie ustalił stan faktyczny w sprawach objętych tymi decyzjami.

Sąd wskazał, że wadliwe – w ocenie skarżącej – ustalenia stanów faktycznych we wskazanych przez nią decyzjach mogły być zwalczane jedynie w odwołaniu od decyzji, a nie w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Od powyższego wyroku skargę kasacyjną złożyła skarżąca, reprezentowana przez adwokata z urzędu, zaskarżając wyrok w całości. Wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez Sąd I instancji oraz zasądzenie nieopłaconych kosztów pomocy prawnej udzielonej z urzędu w postępowaniu kasacyjnym, które to koszty nie zostały opłacone ani w całości, ani w części. Wniesiono także o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Na podstawie art. 174 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. – dalej "p.p.s.a."), zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie:

1) art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych, poprzez wadliwe wykonanie przez Sąd I instancji ustrojowego obowiązku kontroli zaskarżonego postanowienia pod względem zgodności z prawem, polegającej w zasadzie na wyłącznym zbadaniu, czy jest ono zgodne z treścią art. 113 § 1 k.p.a., podczas, gdy z uzasadnienia skargi oraz stanowiska zajętego przez skarżącą na rozprawie wynika, iż skarżąca faktycznie zarzucała dokonanie błędnych ustaleń faktycznych przez organ administracji w poszczególnych decyzjach z dnia [...] września 2015 r. o numerach przez nią wskazanych, a nie dokonanie w nich oczywistych omyłek pisarskich lub rachunkowych w rozumieniu art. 113 § 1 k.p.a.;

2) art. 134 § 1 p.p.s.a. polegające na tym, że Sąd I instancji nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną nie wyszedł poza ich granice mimo, że powinien był to uczynić, w konsekwencji naruszenie art. 151 p.p.s.a., poprzez oddalenie skargi podlegającej uwzględnieniu.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd dokonał kontroli zaskarżonego postanowienia tylko pod kątem zgodności z art. 113 k.p.a. Podkreślono, że skarżąca na rozprawie wskazała, iż celem jej pierwotnego wniosku z dnia 23 grudnia 2015 r. było "sprostowanie nieprawidłowo ustalonego stanu faktycznego" przez organ. Nie sposób zatem przyjąć, że celem tego wniosku było wyłącznie żądanie sprostowania błędów pisarskich i rachunkowych, czy też innych oczywistych omyłek pisarskich w rozumieniu art. 113 k.p.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 183 § 1 p.p.s.a., poza niewystępującymi w rozpatrywanej sprawie przypadkami nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, co oznacza, że jest związany jej podstawami i wnioskami. Granice te wyznaczają zarzuty kasacyjne sformułowane, przedstawione i uzasadnione zgodnie z wymogami prawnymi wynikającymi z unormowań art. 174 i art. 176 p.p.s.a.

Zgodnie z art. 176 § 1 pkt 2 p.p.s.a., skarga kasacyjna powinna zawierać przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. Przez przytoczenie podstaw kasacyjnych rozumie się wskazanie konkretnych przepisów, które miały być zaskarżonym wyrokiem naruszone. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjęty został pogląd, zgodnie z którym, jeżeli przepis prawa, którego zarzut naruszenia został podniesiony w skardze kasacyjnej posiada rozbudowana strukturę, to autor skargi kasacyjnej powinien dokładnie wskazać, o jaką jednostkę redakcyjną przepisu (paragraf, ustęp, punkt,) mu chodzi.

W niniejszej sprawie w odniesieniu do zarzutu skargi kasacyjnej naruszenia art. 3 § 2 p.p.s.a., zauważyć należy, że nie określono punktu, którego zarzut dotyczy. Natomiast paragraf ten zawiera dziewięć punktów. Nie jest to jednak brak uniemożliwiający rozpoznanie niniejszej skargi kasacyjnej, gdyż z istoty niniejszej sprawy wynika, iż chodzi o naruszenie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. i w takim też zakresie zarzut ten zostanie rozpoznany.

Wskazać należy, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony prostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Błąd pisarski rozumiany jest jako widoczne, niezamierzone i niewłaściwe użycie słowa lub określenia, zastosowanie niewłaściwej pisowni bądź też pominięcie wyrazu lub litery. Błąd rachunkowy odnosi się natomiast do wykonania nieprawidłowej operacji matematycznej lub mylnych obliczeń matematycznych. Omyłki to natomiast inne postacie wadliwości decyzji administracyjnej o podobnym charakterze do wymienionych błędów. Wszystkie te wady muszą mieć charakter techniczny i nieistotny, tj. nie mogą prowadzić do zmiany rozstrzygnięcia lub znacząco modyfikować stan faktyczny ustalony w sprawie. Zatem nie jest dopuszczalne sprostowanie decyzji, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy, odmiennego od pierwotnego. Poza sporem jest, że nie mogą podlegać sprostowaniu w opisanym wyżej trybie błędy i omyłki istotne, czyli takie, które nie są widoczne na pierwszy rzut oka i wymagają przeprowadzenia dodatkowych badań i ustaleń. Niedopuszczalne jest zatem sprostowanie, które prowadziłoby do ponownego rozstrzygnięcia sprawy. Ponadto błędy pisarskie, rachunkowe i omyłki powinny być oczywiste, czyli łatwo dostrzegalne, niewymagające przeprowadzenia badań. Oczywistość danej nieprawidłowości wynika z jej natury lub z porównania wady z innymi okolicznościami, które nie budzą wątpliwości. Dopiero spełnienie tych wymogów otwiera drogę do sprostowania decyzji administracyjnej.

W niniejszej sprawie z uzasadnienia wniosku z dnia 23 grudnia 2015 r. wynika, że skarżąca kasacyjnie w decyzjach z dnia [...] września 2015 r., o numerach przez nią wskazanych, kwestionuje właśnie ustalenia stanów faktycznych dokonane przez organy. W skardze kasacyjnej również podkreśliła, że w w/w wniosku w istocie kwestionuje ustalenia faktyczne w decyzjach z dnia 8 września 2015 r. Takie żądanie jest zaś niedopuszczalne.

Wobec powyższego rację ma Sąd I instancji, który stwierdził, że ustalenia faktyczne nie mogły być zwalczane w trybie art. 113 § 1 k.p.a. Dokonanie takich zmian nie stanowi bowiem ani okoliczności nieistotnej, ani okoliczności, która nie wymaga przeprowadzenia jakiegokolwiek postępowania wyjaśniającego. Wobec tego uznać należy, że żądanie ustaleń faktycznych mogło być zwalczane jedynie w odwołaniu od decyzji z dnia [...] września 2015 r.

Mając powyższe na uwadze uznać należy, że zaskarżony wyrok odpowiada prawu, a skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.

Z tych względów, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak na wstępie. O kosztach pomocy prawnej udzielonej w ramach prawa pomocy orzeka właściwy wojewódzki sąd administracyjny ( art.254§1 p.p.s.a.)