Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Saniewski Sędziowie sędzia WSA Urszula Wiśniewska (sprawozdawca) sędzia WSA Tomasz Wójcik Protokolant starszy asystent sędziego Agnieszka Zakrzewska-Wiśniewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Inne w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej 1. zobowiązuje Inne do załatwienia wniosku skarżącego J. L. z dnia [...] listopada 2025 r. za wyjątkiem podania informacji obejmującej wydanie kopii wyników badań środowiska pod względem dioksyn wykonanych przez akredytowane laboratorium badawcze - w terminie miesiąca od dnia otrzymania odpisu prawomocnego wyroku, 2. stwierdza, że Inne dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. zasądza od Inne na rzecz skarżącego J. L. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

J. L. ("Skarżący", "Strona", "Wnioskodawca") złożył do tut. Sądu skargę na bezczynność Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w B. (WIOŚ) w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej. Zarzucił naruszenie art. 13 ust. 1, art. 13 ust. 2, art. 16 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: "u.d.i.p.") przez nieudzielenie informacji publicznej zgodnie z żądanym zakresem i wniósł o zobowiązanie organu do udzielenia żądanej informacji publicznej w terminie 14 dni od daty doręczenia akt organowi. W uzasadnieniu skargi podał, w dniu [...] 2025 r. złożył drogą elektroniczną wniosek do WIOŚ w B. o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia kopii wyników badań środowiska pod względem dioksyn, wykonanych przez akredytowane laboratorium badawcze (certyfikowane) wskazane na stronie Polskiego Centrum Akredytacji. Jeżeli nie zlecono badań wniesiono o przesłanie notatek, uzgodnień lub innych dokumentów wskazujących, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zaniechaniu badania zanieczyszczenia środowiska pod względem dioksyn przez akredytowane laboratorium. Do dnia złożenia skargi, tj. do [...] 2025r. organ administracji publicznej nie udostępnił pełnej informacji o jaką Strona wnioskowała ani też nie wydał decyzji odmownej zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p., czym naruszył ustawowy, 14-dniowy termin wskazany w art. 13 ust. 1 u.d.i.p. Do skargi załączono m.in. kopię wniosku i ponaglenia oraz kopię odpowiedzi WIOŚ na część wniosku.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wskazał, że w odpowiedzi na wniosek Skarżącego, pismem z dnia [...] 2025 r. udzielił odpowiedzi, iż nie przeprowadzał akredytowanych badań środowiska pod względem obecności dioksyn, ponieważ w dniach [...] maja 2018r. przeprowadził dwie serie badań nieakredytowanych, które wykazały, że wszystkie oznaczane związki były poniżej granic oznaczalności. Wiadomością przesłaną drogą elektroniczną (e-mail) z dnia [...] 2025 r., Skarżący zwrócił się do organu z żądaniem, że jeżeli WIOŚ nie zlecił badań zanieczyszczenia środowiska pod względem rakotwórczych dioksyn w 2018 r., to wnosi o przesłanie notatek, uzgodnień lub innych dokumentów wskazujących, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zaniechaniu badania zanieczyszczenia środowiska pod względem dioksyn przez akredytowane laboratorium. Zdaniem organu, udzielił on Stronie informacji o jakie wystąpiła, wyjaśniając, że nie posiada wnioskowanych dokumentów, jak również wyjaśnił z jakich przyczyn nie przeprowadzono badań przez akredytowane laboratorium, w związku z czym wydawanie decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej byłoby nieuzasadnione. Zdaniem organu nie mógł on przekazać Skarżącemu żądanych dokumentów, w związku z ich brakiem. Jednakże – pomimo braku dokumentów w tym zakresie, wyjaśnił przyczyny, dla których przedmiotowych badań nie przeprowadzono.

Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Sąd, uwzględniając skargę na bezczynność organu, stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.

Oceniając dopuszczalność skargi, podkreślić należy, że jej wniesienie nie było ograniczone terminem, jak również nie musiało być poprzedzone żadnym środkiem zaskarżenia. Znajdująca zastosowanie w sprawie ustawa z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024r. poz. 1112 dalej: "u.i.o.ś."), która reguluje w sposób kompleksowy dostęp do informacji w zakresie ochrony środowiska, nie przewiduje środka zaskarżenia w tym zakresie. Ustalony w art. 53 § 2b p.p.s.a. wymóg wniesienia ponaglenia odnieść należy do bezczynności organu odnośnie do spraw rozpoznawanych w trybie przepisów kodeksu postępowania administracyjnego.

W pierwszej kolejności podnieść należy, że Strona składając skargę na bezczynność WIOŚ wskazała na naruszenie przepisów ustawy z 6 września o dostępie do informacji publicznej. Organ udzielając Skarżącemu odpowiedzi na jego wniosek z dnia [...] 2025r. nie wskazał w trybie jakich przepisów odpowiedź została udzielona. W niniejszej sprawie zagadnieniem wstępnym jest ustalenie na podstawie przepisów jakiej ustawy organ był zobligowany załatwić wniosek Strony tj. ustawy o dostępie do informacji publicznej czy ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenie oddziaływania na środowisko.

W myśl art.1 pkt 1 ustawa z dnia 3 października 2008 r. (u.i.o.ś.) określa zasady i tryb postępowania w sprawach udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, ocen oddziaływania na środowisko i transgranicznego oddziaływania na środowisko. Zgodnie z art. 4 u.i.o.ś. każdy ma prawo do informacji o środowisku i jego ochronie na warunkach określonych ustawą. Władze publiczne są obowiązane do udostępniania każdemu informacji o środowisku i jego ochronie, które są informacjami znajdującymi się w posiadaniu władz publicznych lub informacjami przeznaczonymi dla władz publicznych, w zakresie, w jakim nie dotyczy to ich działalności ustawodawczej, a w przypadku sądów i trybunałów - działalności orzeczniczej (art. 8 ust. 1 u.i.o.ś.). Stosownie natomiast do art. 9 ust. 1 u.i.o.ś., udostępnieniu, o którym mowa w art. 8, podlegają informacje dotyczące:

1) stanu elementów środowiska, takich jak: powietrze, woda, powierzchnia ziemi, kopaliny, klimat, krajobraz i obszary naturalne, w tym bagna, obszary nadmorskie i morskie, a także rośliny, zwierzęta i grzyby oraz inne elementy różnorodności biologicznej, w tym organizmy genetycznie zmodyfikowane, oraz wzajemnych oddziaływań między tymi elementami;

2) emisji, w tym odpadów promieniotwórczych, a także zanieczyszczeń, które wpływają lub mogą wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1;

3) środków, takich jak: środki administracyjne, polityki, przepisy prawne dotyczące środowiska i gospodarki wodnej, plany, programy oraz porozumienia w sprawie ochrony środowiska, a także działań wpływających lub mogących wpłynąć na elementy środowiska, o których mowa w pkt 1, oraz na emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, jak również środków i działań, które mają na celu ochronę tych elementów;

4) raportów na temat realizacji przepisów dotyczących ochrony środowiska;

5) analiz kosztów i korzyści oraz innych analiz gospodarczych i założeń wykorzystanych w ramach środków i działań, o których mowa w pkt 3;

6) stanu zdrowia, bezpieczeństwa i warunków życia ludzi, oraz stanu obiektów kultury i obiektów budowlanych - w zakresie, w jakim oddziałują na nie lub mogą oddziaływać:

a) stany elementów środowiska, o których mowa w pkt 1, lub

b) przez elementy środowiska, o których mowa w pkt 1 - emisje i zanieczyszczenia, o których mowa w pkt 2, oraz środki, o których mowa w pkt 3.

Artykuł 9 ust. 1 u.i.o.ś. zawiera niejako definicję informacji o środowisku, wymieniając rodzaje informacji o środowisku podlegających udostępnieniu. W piśmiennictwie podnosi się, że udostępnieniu podlegają wszystkie informacje dotyczące środowiska (por. M. Bar, J. Jędrośka, Komentarz do ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, LEX/el. 2104). Jak się wskazuje, prima facie można odnieść wrażenie, że jest to katalog zamknięty, jednakże z art. 74 ust. 3 Konstytucji RP, zgodnie z którym każdy ma prawo do informacji o stanie i ochronie środowiska, wynika, że prawo to ma znacznie szerszy zakres, niż to wynika z art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. (wyrok NSA z dnia 9 stycznia 2020 r.; sygn. akt I OSK 3483/18). Przyjmuje się zatem, że prawu do informacji podlega każda informacja o środowisku, niezależnie od tego, czy jest w ww. przepisie wskazana.

Ustalając zatem zakres informacji o środowisku, które mają być udostępnione, należy także uwzględnić, że prawo do tych informacji jest gwarantowane konstytucyjnie, co potwierdza art. 4 u.i.o.ś., wprowadzając powszechny dostęp do tej informacji. Dodać należy również, że ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska nie zawiera własnej definicji pojęcia "środowiska". Pojęcie to zdefiniowane zostało w art. 3 pkt 39 ustawy - Prawo ochrony środowiska. Zgodnie z tym przepisem poprzez środowisko rozumie się ogół elementów przyrodniczych, w tym także przekształconych w wyniku działalności człowieka, a w szczególności powierzchnię ziemi, kopaliny, wody, powietrze, krajobraz, klimat oraz pozostałe elementy różnorodności biologicznej, a także wzajemne oddziaływania pomiędzy tymi elementami. Tak więc "wiodącym w definicji jest rozumienie środowiska w sensie środowiska przyrodniczego, jednak z wzięciem pod uwagę jego stanu aktualnego (środowisko przyrodnicze to nie środowisko pierwotne), stanu wynikającego z faktu korzystania ze środowiska przez człowieka". Ustawa o udostępnianiu informacji o ochronie środowiska dotyczy zatem informacji o elementach środowiska o charakterze przyrodniczym i ewentualnych działaniach władz w zakresie utrzymania właściwego stanu środowiska przyrodniczego (por. wyrok NSA z dnia 9 maja 2019 r., sygn. akt I OSK 2158/17, CBOSA).

Interpretacja art. 9 ust. 1 u.i.o.ś. uwzględniająca przedstawione wyżej uwagi prowadzi do wniosku, że przepisy o dostępie do informacji o środowisku mają zastosowanie do zjawisk związanych z funkcjonowaniem elementów o charakterze przyrodniczym. Przyjąć więc należało, iż informacje o udostępnienie, których zwracał się Skarżący we wniosku co do zasady mają charakter informacji o środowisku (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.). Przedmiot wniosku Strony dotyczył udostępnienia informacji w zakresie wyników badań przeprowadzonych przez akredytowane laboratorium badawcze w związku z pożarami odpadów na terenie firmy Partners a szczególnie pożarem w 2018r. W przepadku zaś braku takich badań, Skarżący domagał się notatek, uzgodnień lub innych dokumentów wskazujących kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zaniechaniu badania zanieczyszczenia środowiska pod względem dioksyn przez akredytowane laboratorium. Skoro więc Skarżący zwrócił się do WIOŚ o udostępnienie informacji dotyczących wyników badań alternatywnie o informację dlaczego konkretne badania nie zostały przeprowadzone, a przeprowadzanie badań na terenach po pożarach np. odpadów bezspornie jest działaniem mającym na celu ochronę elementów środowiska (art. 9 ust. 1 pkt 3 u.i.o.ś.), to nie sposób w ocenie Sądu przyjąć, że te informacje powinny zostać udostępnione na podstawie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej. Podstawowa wykładnia językowa art. 1, art. 2 ustawy o Inspekcji Środowiska w zw. z art. 9 u.i.o.ś. prowadzi do wniosku, że żądane przez Skarżącego informacje podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku, która stanowi lex specialis wobec ustawy o dostępie do informacji publicznej.

Przechodząc zatem do kwestii zasadniczych. Jak stanowi art. 14 u.i.o.ś., władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku (ust. 1). Termin, o którym mowa w ust. 1, może zostać przedłużony do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy. W tym przypadku przepisy art. 35 § 5 i art. 36 k.p.a. stosuje się odpowiednio (ust. 2). W przypadku odmowy udostępnienia informacji, przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio (ust. 5). W związku z tym podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji, jeżeli uzna ją za informację o środowisku i jego ochronie, udostępnia tę informację przez zwykłą czynność materialno-techniczną albo na podstawie art. 20 ust. 1 u.i.o.ś. wydaje decyzję o odmowie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie. Natomiast jeżeli podmiot, do którego skierowane jest żądanie udostępnienia informacji uzna, że informacja ta nie stanowi informacji o środowisku, powinien - w drodze pisma - poinformować wnioskodawcę o zajętym stanowisku. Jak wskazuje się bowiem w doktrynie, z uwagi na otwarty katalog danych stanowiących informację o środowisku, wynikający z art. 9 u.i.o.ś., to władze publiczne muszą przekonująco uzasadnić, dlaczego konkretnych danych nie uznają za taką informację, a uzasadnienie to winno dokonać się w piśmie, niestanowiącym decyzji o odmowie udostępnienia informacji (por. A. Haładyj, Odmowa udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, Warszawa 2019, s. 21).

W niniejszej sprawie pismem z dnia [...] 2025r. Strona wystąpiła do WIOŚ o informacje w przedmiocie ochrony środowiska. Pismem z dnia [...] 2025r. organ udzielił odpowiedzi wyjaśniając: "W odpowiedzi na wiadomość skierowaną do tut. Inspektoratu drogą elektroniczną w dniu [...] 2025 r. (wpływ w dniu [...] 2025 r.), w sprawie zanieczyszczenia środowiska spowodowanego pożarem mającym miejsce w 2018 r. na terenie firmy [...] Sp. k., [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska informuje, że tut. Inspektorat nie jest w posiadaniu wyników badań środowiska pod względem obecności dioksyn, wykonanych przez akredytowane laboratorium badawcze wskazane na stronie Polskiego Centrum Akredytacji. Jednocześnie informuję, że w dniach [...] 2018 r., wykonane zostały dwie serie nieakredytowanych badań zanieczyszczenia powietrza atmosferycznego w rejonie pożaru zabudowań firmy Partners. Wyniki analiz wykazały, że wszystkie oznaczane związki były poniżej granic oznaczalności." Treść przywołanego pisma nie budzi wątpliwości, że organ udzielił częściowej informacji. WIOŚ nie odniósł się w ogóle do żądania Strony dotyczącego przesłanie notatek, uzgodnień lub innych dokumentów wskazujących, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zaniechaniu badania zanieczyszczenia środowiska pod względem dioksyn przez akredytowane laboratorium. Nie udzielono również żadnej odpowiedzi na monit złożony przez Wnioskodawcę w dniu [...] 2025r. dotyczący już tylko udzielenia informacji w zakresie w jakim nie uczyniono tego w piśmie z dnia [...] 2025r.

Wobec powyższego w ocenie Sądu, organ nie rozpoznał w sposób prawidłowy w świetle przepisów u.i.o.ś. złożonego wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. Organ nie udostępnił w ustawowym terminie żądanej informacji, nie wydał decyzji o odmowie udostępnienia informacji w terminie określonym w u.i.o.ś., nie przedłużył też terminu do wydania decyzji na podstawie art. 14 ust. 2 u.i.o.ś. (wyrok NSA z dnia 7 grudnia 2016 r., I OSK 462/15, wyrok NSA z dnia 22 maja 2024 r., III OSK 818/23, CBOSA). W konsekwencji Sąd stwierdził, że organ pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu wniosku Skarżącego z dnia 10 listopada 2025 r. o udostępnienie informacji o środowisku w zakresie żądania drugiego.

W tej sytuacji Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. zobowiązał organ do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia [...] 2025r. w zakresie żądania przesłania notatek, uzgodnień lub innych dokumentów wskazujących, kto i na jakiej podstawie podjął decyzję o zaniechaniu badania zanieczyszczenia środowiska pod względem dioksyn przez akredytowane laboratorium. Przepis art. 14 ust. 1 u.i.o.ś. stanowi, iż władze publiczne udostępniają informacje o środowisku i jego ochronie bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Mając zatem na względzie treść powyższego przepisu Sąd, uwzględniając skargę Skarżącego na bezczynność organu, zakreślił organowi miesięczny termin do rozpoznania wniosku, liczony od dnia doręczenia prawomocnego wyroku. W ocenie Sądu organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków wnioskodawcy i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak i w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy. W rozpatrywanej sprawie organowi nie można postawić tego rodzaju zarzutów. W niniejszej sprawie bezczynność organu polegała na udzieleniu częściowej informacji, nie odpowiadającej w całości wnioskowi Strony. Nie można zatem uznać, że stwierdzona bezczynność w sposób rażący uchybia przepisom tej ustawy. W tym stanie rzeczy Sąd, na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 i § 1a p.p.s.a. stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności, która nie miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O kosztach postępowania sądowego należnych Stronie od organu Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. Zasądzona kwota 100 zł stanowi równowartość wpisu sądowego od skargi.