Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący sędzia NSA Wojciech Mazur po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia P.N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 4 lutego 2026 r. sygn. akt II SA/Ol 51/26 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności w sprawie ze skargi P.N. na czynność Komendanta Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Straży Granicznej w Kętrzynie z dnia 12 listopada 2025 r. znak: WM-SO-SOAC.4225.186.2025 w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie postanowieniem z 4 lutego

2026 r. o sygn. II SA/Ol 51/26, odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności Komendanta Warmińsko-Mazurskiego Oddziału Straży Granicznej w Kętrzynie

z 12 listopada 2025 r. znak: WM-SO-SOAC.4225.186.2025 w przedmiocie odmowy przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej.

W uzasadnieniu wskazano w szczególności, że przedmiotem wniosku

o wstrzymanie jest czynność organu, polegająca na odmowie przyjęcia wniosku

o udzielenie ochrony tymczasowej. Sąd uznał, że zaskarżona czynność – odmowa przyjęcia wniosku – nie nałożyła na skarżącego żadnego uprawnienia ani obowiązku. Obowiązkiem takim byłaby na przykład decyzja zobowiązująca skarżącego

do powrotu. Tymczasem odmowa przyjęcia wniosku ma charakter wyłączenie procesowy i sama w sobie nie nakłada na skarżącego żadnych praw i obowiązków, wobec czego czynność ta nie ma przymiotu wykonalności.

W zażaleniu na powołane postanowienie Sądu skarżący zarzucił niewłaściwe zastosowanie przepisów postępowania polegające na odmowie wstrzymania

wykonania zaskarżonej czynności. Działając na podstawie art. 197 § 2 w zw. z art. 185 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 ze zm.; dalej "p.p.s.a."), wniósł

o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Skarżący poinformował, że złożył także wniosek o przyznanie pomocy prawnej, którego nie rozpatrzono. Wniósł wobec tego z ostrożności procesowej zażalenie samodzielnie.

Starszy referendarz sądowy zarządzeniem z 17 kwietnia 2026 r. o sygn.

II SPP/Ol 16/26 pozostawił bez rozpoznania wniosek skarżącego o ustanowienie pełnomocnika.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji prawidłowo odmówił zastosowania ochrony tymczasowej przewidzianej w art. 61 § 3 p.p.s.a.

ze wskazaniem, że odmowa przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie nadaje się do wykonania.

Należy podkreślić, że podstawą wstrzymania wykonania zaskarżonej czynności przez sąd administracyjny może być, jak wynika z art. 61 § 3 p.p.s.a., niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych

do odwrócenia skutków. Zaskarżona czynność żadnego takiego niebezpieczeństwa

nie rodzi. Odmowa bowiem przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie rodzi natychmiastowego obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Dopiero w przypadku, gdy cudzoziemiec nie opuści dobrowolnie terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a w decyzji o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu nie będzie określonego termin dobrowolnego wyjazdu, wówczas decyzja taka podlegać będzie przymusowemu wykonaniu. Dlatego w odniesieniu do odmowy przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie jest wymagane uwzględnienie prawa cudzoziemca do pobytu na terytorium Polski w zakresie wynikającym z treści

art. 46 ust. 5 Dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/32/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wspólnych procedur udzielania i cofania ochrony międzynarodowej (Dz. Urz. UE. L z 2013 r. Nr 180 poz. 60), albowiem zaskarżona czynności nie prowadzi bezpośrednio do wydalenia cudzoziemca z kraju. Dopiero wydanie decyzji w wyniku postępowania w przedmiocie zobowiązania cudzoziemca

do powrotu (tak: przypadki wymienione w art. 302 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach) ma skutek w postaci wydalenia z kraju i wiąże się z jej przymusowym wykonaniem. Wtedy również możliwe jest wydanie postanowienia wstrzymującego wykonanie decyzji.

W toku niniejszego postępowania sądowego skarżącemu nie może być udzielona ochrona tymczasowa polegająca na wstrzymaniu wykonania zaskarżonej czynności. Instytucja wstrzymania wykonania czynności ma na celu wyłącznie ochronę skarżącego przed niebezpieczeństwem wystąpienia skutków, o których mowa w art.

61 § 3 p.p.s.a., wynikłych z zaskarżonego aktu, a nie skutków innych aktów. Skoro zaskarżona czynność z uwagi na swój przedmiot i charakter nie ma przymiotu wykonalności, tj. nie nakłada na skarżącego obowiązku opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, który to obowiązek mógłby podlegać przymusowemu wykonaniu, to tym samym nie może być mowy o spowodowaniu niebezpieczeństwa wyrządzenia przez tę czynność znacznej szkody lub wywołania trudnych do

odwrócenia skutków. Ocena taka wynika z tego, że w drodze zastosowania instytucji wstrzymania wykonania do czynności organu administracyjnego polegającej na odmowie przyjęcia wniosku nie następuje niejako zastąpienie przez sąd

administracyjny działania organu przez ziszczenie się skutku

w postaci przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej. Ewentualne uchylenie się od skutków odmowy przyjęcia wniosku o udzielenie ochrony międzynarodowej nie może prowadzić do stwierdzenia, że w dalszym ciągu mamy do czynienia z przyjętym wnioskiem, ponieważ z istoty odmowy przyjęcia wniosku wynika, że taki wniosek nie został przyjęty, co wynika z art. 33b ust. 1 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (tak: postanowienie NSA o sygn. II OZ 573/26, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie https://cbois.nsa.gov.pl/cbois/query). Dopiero

ewentualne uchylenie przez sąd administracyjny czynności odmowy będzie mogło prowadzić do uznania, że wniosek został przyjęty, co jednak nie jest możliwe do stwierdzenia na aktualnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego.

Z powyższych względów, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.