Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący – sędzia WSA Michał Sowiński po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 26 lutego 2026 r. sprawy ze skargi [...] na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta postanawia: odrzucić skargę.

W skardze na rozstrzygnięcie Rzecznika Praw Pacjenta (dalej jako "Rzecznik" lub "RPP") z 27 sierpnia 2025 r. znak RzPP-DPR-WPZ.433.61.2025 w przedmiocie niestwierdzenia naruszenia praw pacjenta, w sprawie o sygn. akt: V SA/Wa 3183/25 [...] (dalej jako "skarżący") podniósł zarzuty dotyczące przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ w przedmiocie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta poprzez fakt, że minęło ponad 4 lata od pierwszego kontaktu z organem.

Skargi zostały rozdzielone na mocy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału tutejszego Sądu z 18 grudnia 2025 r., gdzie ze sprawy o sygn. akt: V SA/Wa 3183/25 wyłączono do odrębnego rozpoznania skargę dotyczącą przewlekłego prowadzenia postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta. Jak wynika z akt sprawy o sygn. akt: V SA/Wa 3183/25 informację o rozdzieleniu skarg doręczono pełnomocnikowi skarżącego – matce [...] 16 stycznia 2026 r. (przesyłkę zawierającą ww. informację odebrał [...] – dorosły domownik strony). Wyodrębniona skarga dotycząca przewlekłego prowadzenia postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta została zarejestrowana pod sygn. akt V SAB/Wa 130/25.

Sprawa zarejestrowana pod sygnaturą akt V SAB/Wa 130/25 dotyczy zatem podnoszonej przez skarżącego przewlekłego prowadzenia postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta.

Na podstawie zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 19 grudnia 2025 r. wezwano pełnomocnika skarżącego do wskazania – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania pod rygorem odrzucenia skargi – czy w postępowaniu w sprawie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta, zostało wniesione ponaglenie do Rzecznika Praw Pacjenta w trybie art. 37 § 1 k.p.a. w związku w tym, że postępowanie wyjaśniające było prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość), a jeśli tak wezwano do nadesłania odpisu ponaglenia złożonego w trybie art. 37 § 1 k.p.a. przed wniesieniem do Sądu skargi pismem z 30 września 2025 r. (data nadania skargi: 1 października 2025 r.) również na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta w sprawie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta wraz z adnotacją organu wskazującą na datę złożenia tego ponaglenia lub dowodu jego nadania do organu albo urzędowego poświadczenia przedłożenia. Poinformowano przy tym pełnomocnika skarżącego, że ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Ponaglenie utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, ponaglenie wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (e-mail) pozostawia się bez rozpoznania. Oznacza to, że e-mail, jako wiadomość niezawierająca kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego, nie jest skuteczną formą wniesienia pisma w postępowaniu administracyjnym.

Na podstawie zarządzenia z 19 grudnia 2025 r. wezwano pełnomocnika organu do udzielenia informacji – w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania – czy [...] (lub jego pełnomocnik procesowy – [...]) wystąpił przed wniesieniem do Sądu skargi pismem z 30 września 2025 r. (data nadania skargi: 1 października 2025 r.) w trybie art. 37 § 1 k.p.a. w związku w tym, że postępowanie wyjaśniające było prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość) przez Rzecznika Praw Pacjenta w przedmiocie rozpoznania wniosku [...] z 9 kwietnia 2021 r. (wniosek wpłynął do Biura Rzecznika Praw Pacjenta 15 kwietnia 2021 r.) o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w sprawie ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta oraz nadesłanie ewentualnej pełnej dokumentacji w tym zakresie.

W odpowiedzi na wezwanie z 13 stycznia 2026 r. pełnomocnik skarżącego wskazała, że w związku z tym, że postepowanie wyjaśniające było prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy, były kierowane wielokrotne ponaglenia do organu mailowo i telefonicznie.

W odpowiedzi na wezwanie z 13 stycznia 2026 r. pełnomocnik organu poinformował, że Rzecznik Praw Pacjenta przekazał w sprawie kompletną paczkę administracyjną sprawy w pierwszej i drugiej instancji ze wszystkimi dokumentami sprawy. Sprawy są zakończone. Organ wskazał, że w toku postępowania wyjaśniającego organ nie rozpatrywał ponaglenia – [...] korespondowała z Biurem głównie za pośrednictwem wiadomości e-mail i rozmów telefonicznych, a skarżący nie korespondował w ogóle z Biurem. Również w sprawie znak RzPP-DPR-WPZ.433.61.2025 nie rozpatrywano ponaglenia. Zdaniem organu skarga na przewlekłość postępowania podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jako niedopuszczalna.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje

Skarga podlega odrzuceniu.

W myśl art. 52 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej jako "p.p.s.a."), skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub ponaglenie, przewidziany w ustawie (§ 2).

Według zaś art. 53 § 2b p.p.s.a., skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania można wnieść w każdym czasie po wniesieniu ponaglenia do właściwego organu.

W sprawie ze skargi na bezczynność organu administracji lub przewlekłe prowadzenie postępowania administracyjnego środkiem zaskarżenia jest ponaglenie, o którym mowa w art. 37 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691; dalej jako "k.p.a."). Powołany przepis stanowi, że stronie służy prawo do wniesienia ponaglenia, jeżeli nie załatwiono sprawy w terminie określonym w art. 35 lub przepisach szczególnych ani w terminie wskazanym zgodnie z art. 36 § 1 (bezczynność), a także gdy postępowanie jest prowadzone dłużej niż jest to niezbędne do załatwienia sprawy (przewlekłość). Ponaglenie zawiera uzasadnienie (§ 2). Ponaglenie wnosi się: do organu wyższego stopnia za pośrednictwem organu prowadzącego postępowanie (§ 3 pkt 1), do organu prowadzącego postępowanie - jeżeli nie ma organu wyższego stopnia (§ 3 pkt 2).

Wnosząc skargę na bezczynność i/lub przewlekłość postępowania organu administracji skarżący obowiązany jest wykazać, że skorzystał z trybu przewidzianego w art. 37 § 1 k.p.a. Natomiast skarga wniesiona bez zachowania wymogów określonych w art. 52 p.p.s.a. jest skargą niedopuszczalną i podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Wskazać należy, że ponaglenie jest podaniem (żądaniem), do którego stosuje się m.in. art. 63 k.p.a. Powinno ono zawierać oznaczenie strony, która wnosi ponaglenie, adres strony wnoszącej ponaglenie, żądanie stwierdzenia bezczynności lub przewlekłości, ewentualnie także żądanie stwierdzenia, że bezczynność lub przewlekłość miały miejsce z naruszeniem prawa, podpis wnoszącego ponaglenie. Ponadto jak wskazuje się w doktrynie i orzecznictwie oprócz danych określonych w art. 63 k.p.a. ponaglenie zawierać musi uzasadnienie (por. m.in. P. M. Przybysz, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2021, t. 12 komentarza do art. 37 k.p.a.; postanowienie NSA z 28 września 2021 r. o sygn. akt II OSK 5504/21).

Skarżący wezwany na podstawie zarządzenia Sądu z 28 listopada 2025 r. do wykazania, że przed wniesieniem skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika Praw Pacjenta złożył stosowne ponaglenie, wskazał jedynie, że ponaglenia składał wielokrotnie e-mailowo i telefonicznie.

W ocenie Sądu wydruki e-maili z pracownikami Biura Rzecznika Praw Pacjenta i rozmowy telefoniczne nie stanowią ponaglenia w trybie art. 37 § 1 k.p.a. Jak pouczono pełnomocnika skarżącego w wezwaniu z 13 stycznia 2026 r. ponaglenie w trybie art. 37 k.p.a. wnosi się na piśmie, za pomocą telefaksu lub ustnie do protokołu. Ponaglenie utrwalone w postaci elektronicznej wnosi się na adres do doręczeń elektronicznych lub za pośrednictwem konta w systemie teleinformatycznym organu administracji publicznej. Jeżeli przepisy odrębne nie stanowią inaczej, ponaglenie wniesione na adres poczty elektronicznej organu administracji publicznej (e-mail) pozostawia się bez rozpoznania. Oznacza to, że e-mail, jako wiadomość niezawierająca kwalifikowanego podpisu elektronicznego, podpisu zaufanego lub podpisu osobistego, nie jest skuteczną formą wniesienia pisma w postępowaniu administracyjnym.

Tym samym, skarżący przed zainicjowaniem przedmiotowego postępowania sądowoadministracyjnego, nie wyczerpał wskazanego trybu ponaglenia, a brak ponaglenia czyni skargę niedopuszczalną.

Niezależnie od powyższego, warto zauważyć, że aktualnie organ zakończył sprawę dotyczącą ustalenia, czy doszło do naruszenia praw pacjenta. Opisany stan faktyczny wskazuje, że skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ została wniesiona po wydaniu rozstrzygnięć w sprawie, co już z tego powodu czyni niedopuszczalną skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Rzecznika.

Zgodnie z orzecznictwem Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. uchwałę z 22 czerwca 2020 r. o sygn. akt II OPS 5/19, postanowienie wydane w składzie siedmiu sędziów NSA z 2 września 2020 r. o sygn. akt II OSK 3732/18 oraz uchwałę z 7 marca 2022 r. II OPS 1/21) wniesienie skargi na bezczynność oraz przewlekłe prowadzenie postępowania po zakończeniu przez organ administracji publicznej prowadzonego postępowania przez wydanie decyzji ostatecznej stanowi przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu takiej skargi przez sąd administracyjny w zakresie rozstrzygnięcia podjętego na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Podkreślenia wymaga, że w uchwale z 7 marca 2022 r., II OPS 1/21, NSA stwierdził, że jeżeli przewlekle prowadzone postępowanie uległo zakończeniu przed wniesieniem skargi, to zachodzi jej niedopuszczalność z innych przyczyn (art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.), skoro przestaje istnieć przedmiot kontroli sądu administracyjnego. W takim przypadku prowadzenie kontroli sądowoadministracyjnej staje się niedopuszczalne, bo nie ma czego kontrolować. Ustalenie natomiast przez sąd, że w sprawie zachodzi niedopuszczalność skargi z uwagi na brak przedmiotu zaskarżenia, czyni bezprzedmiotowym badanie przez sąd warunków formalnych dopuszczalności wniesienia skargi, tj. ewentualnego faktu wyczerpania przez skarżącego środków zaskarżenia. NSA uznał, że za inną przyczynę niedopuszczalności skargi, nawet w okolicznościach uprzedniego złożenia ponaglenia do organu administracji w toku postępowania administracyjnego, należałoby bowiem uznać okoliczność braku przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia rozumianego, jako przewlekłość nie dającą się już usunąć ze względu na rozstrzygnięcie sprawy przez organ administracji w sposób kończący postępowanie administracyjne. Nie jest już bowiem możliwe osiągnięcie celu skargi, którym jest rozstrzygnięcie sprawy, skoro organ dokonał już takiego rozstrzygnięcia. Wyjaśnił także, że przewlekłość postępowania administracyjnego, jako stan faktyczny, nie jest stanem ciągłym, lecz ma swój kres w chwili rozstrzygnięcia sprawy przez organ. Po rozstrzygnięciu sprawy przez organ, nawet jeżeli rozstrzygnięcie to nastąpi po upływie terminu wyznaczonego w przepisach obowiązującego prawa, przewlekłość postępowania pozostaje stanem historycznym, czyli takim, który istniejąc w przeszłości, nie może być uznany w procedurze sądowoadministracyjnej za nadal podlegający ocenie w kontekście celu tej procedury, tj. przeciwdziałania opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia, skoro organ wydał już takie rozstrzygnięcie. Wyjaśnić przy tym należy, że powyższy pogląd, z uwagi na treść art. 269 § 1 p.p.s.a., ma charakter wiążący, co oznacza, że uchwała ta pozostaje wiążąca również dla Sądu rozpoznającego niniejszą skargę.

Tym samym w niniejszej sprawie głównym argumentem przemawiającym za niedopuszczalną uznano fakt wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania po załatwieniu sprawy, bowiem nie istnieje już stan przewlekłości, a to oznacza, że brak jest przedmiotu skargi w chwili jej wniesienia. Sąd w pełni aprobuje powyższy pogląd.

Jak podkreślano w powyższej uchwale, zasadniczym celem wniesienia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ jest doprowadzenie do usunięcia stanu przewlekłości. Skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania ma przeciwdziałać opieszałości organu w wydaniu rozstrzygnięcia. Czyni to koniecznym dokonanie przez sąd administracyjny oceny, czy organ pozostaje w stanie przewlekłości na dzień wniesienia skargi. W ocenie Sądu zwrot mówiący o przeszkodzie w merytorycznym rozpoznaniu skargi, którym posłużono się w analizowanej uchwale, należy rozumieć, jako inną przyczynę niedopuszczalności skargi w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Powyższy pogląd jest ugruntowany i znajduje swoje odzwierciedlenie w aktualnym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (zob. np. postanowienia NSA z:16 listopada 2022 r. o sygn. akt III OSK 2167/21 i z 12 marca 2024 r. o sygn. akt III OSK 3456/21).

Mając powyższe na względzie wskazać należy, że skarżący wniósł skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania po wydaniu ostatecznego rozstrzygnięcia przez organ, a zatem po dniu rozpatrzenia jego wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W konsekwencji stwierdzenia wymaga, że w dacie wniesienia skargi ustał stan przewlekłości. Wobec tego należało uznać, że stanowi to przeszkodę w merytorycznym rozpoznaniu skargi na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. W tej sytuacji Sąd stwierdził, że skarga jest niedopuszczalna i podlega odrzuceniu, zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę zarejestrowaną pod sygn. akt V SAB/Wa 130/25 na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a.