Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Elżbieta Kremer po rozpoznaniu w dniu 14 maja 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia J.C. i W.C. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 837/25 o zawieszeniu postępowania sądowego w sprawie ze skargi J.C. i W.C. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 26 lutego 2025 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 21 stycznia 2026 r., sygn. akt I SA/Wa 837/25 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe w sprawie ze skargi J.C. i W.C. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 26 lutego 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że w piśmie z dnia 7 kwietnia 2025 r. skarżący wnieśli skargę na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 26 lutego 2025 r. stwierdzającej nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 listopada 2013 r. w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] w [...], stanowiącej zabudowaną działkę ewidencyjną nr [...], dla której prowadzona jest księga wieczysta [...].

Następnie, w piśmie z dnia 12 stycznia 2026 r. uzupełnionym pismem z dnia 13 stycznia 2023 r. skarżący zwrócili się o zawieszenie postępowania sądowego do czasu:

1) rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy zarejestrowanej pod sygn. akt I SA/Wa 557/25 ze skargi J.C. i W.C. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 29 stycznia 2025 r. o stwierdzeniu nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 maja 2002 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1952 r. w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej;

2) rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawieszając postępowanie stwierdził, że w sprawie zachodzi podstawa do zawieszenia wskazana w art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935), dalej powoływanej jako "P.p.s.a.". Jak wynika bowiem z akt, a także uzasadnienia zaskarżonej decyzji, Komisja do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich, na podstawie art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a. stwierdziła nieważność decyzji Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości położonej przy ul. [...] m.in. z tego względu, że decyzja ta miała stanowić rozstrzygnięcia w sprawie zakończonej inną ostateczną już decyzją administracyjną.

W ocenie Sądu taki stan w rozpoznawanej sprawie zaistniał na skutek wydania przez Komisję decyzji z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] stwierdzającej nieważność innej decyzji, tj. decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 maja 2002 r. nr [...], która jako nieważne eliminowała z obrotu prawnego orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1952 r. nr [...] w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul [...].

Dodatkowo Sąd zauważył, że wiadomym z urzędu jest, że decyzja Komisji z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J.C. i W.C., a termin rozpoznania tej sprawy nie został jeszcze wyznaczony.

Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie jedną z kluczowych kwestii podlegających ocenie jest to, czy decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 listopada 2013 r. w przedmiocie przyznania prawa użytkowania wieczystego do gruntu nieruchomości, mająca walor decyzji ostatecznej, stanowiła rozstrzygnięcie w sprawie zakończonej inną decyzją ostateczną. Z takim stanem będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy zostanie oddalona skarga na decyzję Komisji z dnia 29 stycznia 2025 r. stwierdzającą nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 maja 2002 r. Wówczas bowiem w obrocie prawnym pozostawały będą dwa orzeczenia - decyzja Prezydenta m.st. Warszawy z dnia 26 listopada 2013 r. i orzeczenie administracyjne Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1952 r. rozstrzygające w sposób ostateczny w tej samej sprawie dotyczącej ustanowienia prawa użytkowania wieczystego (dawniej prawa własności czasowej) do nieruchomości.

Zażalenie na powyższe postanowienie wnieśli skarżący, zarzucając naruszenie:

1) art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., polegającym na braku zawieszenia postępowania administracyjnego do momentu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24, pomimo że zakres zagadnienia prawnego przedstawionego przez WSA w Warszawie pokrywa się z materią jak będzie rozpoznawana przez Sąd w niniejszym postępowaniu, a więc może mieć istotny wpływ na sposób wyrokowania;

2) art. 141 § 4 w zw. z art. 163 § 1 i art. 166 P.p.s.a., polegającym na ogólnikowym uzasadnieniu postanowienia z dnia 21 stycznia 2026 r. w przedmiocie zawieszenia postępowania i nieodniesieniu się do wniosku skarżących w części obejmującej zawieszenie postępowania do momentu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24, które to brak uzasadnienia w praktyce uniemożliwia stronie ocenę i kontrolę toku rozumowania sądu, a co za tym idzie - pozbawia ją możliwości polemizowania z jego oceną stanu faktycznego i prawnego sprawy.

Mając na względzie powyższe zarzuty, skarżący wnieśli o zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez zawieszenie postępowania do czasu łącznego ustania obu wskazanych we wniosku przesłanek, tj. do czasu rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie sprawy o sygn. akt I SA/Wa 557/25 na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 29 stycznia 2025 r., stwierdzającej nieważność decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 maja 2001 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1952 r. w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej oraz rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

W pierwszej kolejności wskazać należy, że w niniejszej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zawiesił postępowanie sądowe do czasu rozpoznania skargi J.C. i W.C. na decyzję Komisji do spraw reprywatyzacji nieruchomości warszawskich z dnia 29 stycznia 2025 r. w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia 22 maja 2002 r. stwierdzającej nieważność orzeczenia administracyjnego Prezydium Rady Narodowej m.st. Warszawy z dnia 25 listopada 1952 r. w sprawie odmowy przyznania prawa własności czasowej do nieruchomości przy ul. [...]. W zażaleniu nie kwestionowano prawidłowości rozstrzygnięcia w tym zakresie, wskazując jedynie na nieuwzględnienie przez Sąd I instancji wniosku skarżących o zawieszenie postępowania do momentu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24.

Zgodnie z art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a., sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania administracyjnego, sądowoadministracyjnego, sądowego, przed Trybunałem Konstytucyjnym lub Trybunałem Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zarówno w orzecznictwie sądów administracyjnych jak i w doktrynie kwestia warunków dopuszczalności zastosowania art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. interpretowana jest jednolicie. Podnosi się, że rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego postępowania wówczas, gdy orzeczenie, które zapadnie w tym drugim postępowaniu, będzie stanowić podstawę rozstrzygnięcia w zawieszonym postępowaniu sądowadministracyjnym. Wtedy w sprawie sądowadministracyjnej występuje tzw. zagadnienie wstępne, a więc sytuacja, gdy uprzednie rozstrzygnięcie zagadnienia występującego w sprawie, może wpływać na wynik postępowania, uzasadniając celowość wstrzymania czynności w postępowaniu do czasu rozstrzygnięcia tej istotnej kwestii (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, pod. red. T. Wosia, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańskiej, wyd. 2, s. 456 i n.). Musi istnieć zatem ścisły związek między sprawą rozpoznawaną w postępowaniu przed sądem administracyjnym, a kwestią będącą przedmiotem postępowania prejudycjalnego, rozumiany w ten sposób, że rozstrzygnięcie zagadnienia wstępnego musi stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy głównej (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 lipca 2008 r. sygn. akt II OSK 792/07 oraz postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 8 października 2020 r. sygn. akt I OZ 685/20).

Podkreślić przy tym należy, że zastosowanie przez sąd art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. ma charakter fakultatywny. Ocena jego zasadności pozostawiona została do uznania sądu, który wydając postanowienie w tej kwestii powinien rozważyć, czy w danym przypadku celowe jest wstrzymanie biegu sprawy.

Jak wskazano we wcześniejszych rozważaniach w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia zaszła podstawa do zawieszenia wskazana w powyższym przepisie z uwagi na to, że decyzja Komisji z dnia 29 stycznia 2025 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie przez J.C. i W.C. na dzień orzekania przez Sąd I instancji nie była rozpoznana.

Odnosząc się natomiast do zarzutów podnoszonych w zażaleniu wyjaśnienia wymaga, że istotnie w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie odniesiono się do wniosku skarżących o zawieszenie postępowania do czasu rozpoznania przez Naczelny Sąd Administracyjny zagadnienia prawnego przedstawionego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 20 października 2025 r. sygn. akt I SA/Wa 2470/24, jednakże powyższe uchybienie nie miało wpływu na wynik sprawy.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu jest bowiem wiadome, że uchwałą z dnia 16 marca 2026 r. sygn. akt I OPS 4/25 Naczelny Sąd Administracyjny w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu zagadnienia prawnego przedstawionego do rozstrzygnięcia ww. postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podjął następującą uchwałę: "Nabywcy roszczeń wynikających z art. 7 ust. 1 i 2 dekretu z dnia 26 października 1945 r. o własności i użytkowaniu na obszarze m.st. Warszawy (Dz. U. z 1945 r. Nr 50, poz. 279 ze zm.) nie przysługuje przymiot strony w rozumieniu art. 28 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691) w sprawie o ustanowienie prawa użytkowania wieczystego na podstawie przepisów dekretu". Na obecnym etapie nie zachodzi zatem konieczność zawieszenia postępowania bądź wstrzymania się z wydaniem przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozstrzygnięcia, w oparciu o drugą ze wskazywanych przez strony podstaw zawieszenia, co mogłoby doprowadzić zdaniem wnoszących zażalenie do nieuzasadnionego wydłużenia postępowania oraz naruszenia zasady ekonomiki procesowej.

Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., postanowił jak w sentencji.