Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk po rozpoznaniu w dniu 8 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia M. N. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 30 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 333/21 odrzucające skargę M. N. na decyzję Rektora Politechniki P. z dnia [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów postanawia: uchylić zaskarżone postanowienie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z 30 marca 2021 r. sygn. akt IV SA/Po 333/21, na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) dalej zwanej "p.p.s.a." odrzucił skargę M. N. na decyzję Rektora Politechniki P. z [...] grudnia 2020 r. Nr [...] w przedmiocie skreślenia z listy studentów.

W uzasadnieniu Sąd wskazał, że skarga z 24 lutego 2021 r. (data nadania) została wniesiona po upływie trzydziestodniowego terminu na jej złożenie. Zaskarżoną decyzję doręczono skarżącemu 18 stycznia 2021 r., a zatem termin do wniesienia skargi upłynął 17 lutego 2021 r. Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, że zaskarżona decyzja zawierała prawidłowe pouczenie o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego.

Zażalenie złożył M. N., w uzasadnieniu wskazując, że błędnie Sąd Wojewódzki przyjął 18 stycznia 2021 r. za datę otrzymania zaskarżonej decyzji. W tej dacie skarżący otrzymał inne pismo z Politechniki P., dotyczące innej sprawy, które było opatrzone podobnym znakiem sprawy. Pismo otrzymane 18 marca 2021 r. nosiło znak sprawy [...], a zaskarżona decyzja, otrzymana 25 stycznia 2021 r. – [...]. Ponadto żalący wskazał, że pismo doręczone mu 18 stycznia 2021 r. nie zawierało pouczenia o sposobie i terminie wniesienia skargi do sądu administracyjnego. Zwrócił też uwagę, że organ nie przekazał skarżącemu odpisu odpowiedzi na skargę, którą to odpowiedź złożył do WSA w Poznaniu.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone postanowienie zostało wydane z naruszeniem art. 133 § 1 w zw. z art. 166 p.p.s.a. i wynikającego z powyższych przepisów nakazu orzekania na podstawie akt sprawy, a także z naruszeniem art. 65 § 1 p.p.s.a. i wynikającej z tego przepisu zasady oficjalności doręczeń.

W myśl orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, aktami sprawy w rozumieniu art. 133 § 1 p.p.s.a. są przedstawione sądowi przez organ akta administracyjne jak i akta sądowe. Orzekanie na podstawie akt sprawy oznacza, że sąd w procesie kontroli sądowoadministracyjnej bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają. Do naruszenia tego przepisu dochodzi m.in. wówczas, gdy sąd oddali skargę, mimo niekompletnych akt sprawy (por. wyroki NSA: z 26 kwietnia 2021 r. sygn. akt I OSK 3727/18, LEX nr 3169110, z 18 czerwca 2020 r. sygn. akt I OSK 2445/19, LEX nr 3021512 i z 1 grudnia 2020 r. sygn. akt II OSK 294/18, LEX nr 3109539). Podsumowując, z art. 133 p.p.s.a. wynika nie tylko obowiązek wzięcia pod uwagę okoliczności wynikających z akt sprawy, ale także obowiązek orzekania na podstawie kompletnych akt administracyjnych sprawy. Naruszeniem tego przepisu będzie zatem wydanie wyroku na podstawie akt niekompletnych, uniemożliwiających ustalenie stanu faktycznego sprawy. Na mocy art. 166 p.p.s.a. obowiązek ten należy odnieść także do postanowienia w przedmiocie odrzucenia skargi.

W rozpatrywanej sprawie Sąd Wojewódzki orzekł o odrzuceniu skargi pomimo nieprzekazania przez organ administracji kompletnych akt sprawy w przedmiocie skreślenia skarżącego z listy studentów. Przy odpowiedzi na skargę organ przesłał jedynie: decyzję organu drugiej instancji oraz dwa egzemplarze zwrotnych potwierdzeń odbioru (w tym duplikat). Pomijając kwestię zaniechania w zakresie przesłania Sądowi kompletnych akt (m.in. decyzji wydanej w pierwszej instancji oraz wniosku skarżącego o ponowne rozpatrzenie sprawy), pod kątem rozpoznania zażalenia istotna jest okoliczność, iż z akt sprawy nie sposób jednoznacznie ustalić daty odebrania przez skarżącego zaskarżonej decyzji, a w konsekwencji – terminowości skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Załączone potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej nr [...] (data odebrania przez skarżącego: 18 stycznia 2021 r.) i jego duplikat nie zawierają deklaracji zawartości przesyłki, zawierają natomiast znak sprawy: [...]. Jest to odmienny znak sprawy od znaku zaskarżonej decyzji: [...], a tożsamy ze znakiem sprawy wskazanym w zażaleniu, dotyczącym pisma odebranego – według skarżącego – właśnie 18 stycznia 2021 r. Z tych względów, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności sprawy uprawdopodobniają twierdzenie skarżącego, iż 18 stycznia 2021 r. odebrał on inne pismo aniżeli decyzja, którą uczynił przedmiotem skargi do WSA w Poznaniu. Wobec tego stwierdzić należy, że Sąd Wojewódzki przedwcześnie odrzucił skargę M. N. na decyzję Rektora Politechniki P. z [...] grudnia 2020 r. nr [...].

Ponadto Sąd Wojewódzki naruszył zasadę oficjalności doręczeń (art. 65 § 1 p.p.s.a.) przez zaniechanie doręczenia skarżącemu odpisu skargi. Przez to zaniechanie doszło do naruszenia prawa skarżącego do obrony w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. wyrok NSA z 28 kwietnia 2020 r. sygn. akt II OSK 1986/19, LEX nr 2982172), ponieważ skarżący mógł ustosunkować się do twierdzeń organu o nieterminowości wniesienia skargi dopiero po zapoznaniu się z postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 30 marca 2021 r. o odrzuceniu skargi.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Sądowi pierwszej instancji do ponownego rozpoznania.

Rozpoznając ponownie sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu winien dokonać ponownych ustaleń co do daty odebrania przez M. N. zaskarżonej decyzji oraz terminowości wniesionej przez niego skargi. Winien to uczynić na podstawie kompletnych akt administracyjnych sprawy, w szczególności oceniając, czy zwrotne potwierdzenie odbioru przesyłki poleconej nr [...] dotyczy decyzji Rektora Politechniki P. z [...] grudnia 2020 r. nr [...], czy też innego pisma, o znaku sprawy [...].