Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk Sędziowie WSA Ewa Grochowska-Jung (spr.) Anna Mierzejewska Protokolant Asystent sędziego Monika Michnik-Misterek po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 sierpnia 2011 r. sprawy ze skargi A.S. na decyzję Ministra Sprawiedliwości z dnia [...] lutego 2011 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską oraz aplikację prokuratorską oddala skargę

Minister Sprawiedliwości decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. znak [...], działając na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) w związku z art. 104 § 1 oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania A. S. od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K. z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...], w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.

W uzasadnieniu decyzji Minister Sprawiedliwości wskazał, iż decyzją z dnia [...] grudnia 2010 r. nr [...] Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w K., na podstawie art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, odmówił przyjęcia A. S. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, że o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską decyduje miejsce kandydata na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, przy uwzględnieniu limitów miejsc na tych aplikacjach wyznaczanych przez Ministra Sprawiedliwości. Zarządzeniem z dnia 31 marca 2010 r. w sprawie zarządzenia naboru na aplikację sędziowską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz.10) oraz zarządzeniem z tej samej daty w sprawie zarządzenia naboru na aplikację prokuratorską w 2010 r. (Dz. Urz. MS Nr 2, poz.11) Minister Sprawiedliwości wyznaczył limity po 75 miejsc na każdej aplikacji. A. S. ukończyła aplikację ogólną. Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury ustalił jej miejsce na [...] pozycji listy klasyfikacyjnej aplikantów. Ponieważ limit miejsc na obu aplikacjach uległ wyczerpaniu po przyjęciu osób umieszczonych wyżej na liście klasyfikacyjnej, Dyrektor Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury odmówił przyjęcia A. S. na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską.

Od powyższej decyzji A. S. wniosła odwołanie, w którym podniosła zarzuty:

– naruszenia art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze zm.) poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na ustaleniu miejsca odwołującej na liście klasyfikacyjnej w oparciu o sumę ocen ze sprawdzianów oraz średnią arytmetyczną uzyskanych ocen z praktyk odbytych w trakcie aplikacji ogólnej, podczas gdy zgodnie z literalnym brzmieniem wymienionego przepisu o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej, co znajduje swoje potwierdzenie w uchwale nr [...] Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury;

– naruszenia przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 895 z późn. zm.) poprzez przeprowadzenie sprawdzianu nr 6 niezgodnie z jego założeniami;

– naruszenie zasady ogólnej postępowania administracyjnego, zawartej w treści art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a dotyczących w szczególności stwierdzenia istnienia podstaw do przyjęcia i akceptacji zaniżonych ocen cząstkowych ze sprawdzianów: drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego, w sytuacji gdy poprawność udzielonych odpowiedzi znajduje potwierdzenie zarówno w obowiązującym stanie prawnym, jak i nie budzi wątpliwości pod względem zgodności z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego.

Mając na uwadze wymienione zarzuty A. S. wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez przyjęcie jej na aplikację sędziowską.

Minister Sprawiedliwości, po rozpatrzeniu odwołania A. S., decyzją z dnia [...] lutego 2011 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury w przedmiocie odmowy przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską, stwierdzając, że zaskarżone rozstrzygnięcie jest prawidłowe i odpowiada wymogom prawa.

W uzasadnieniu wskazał, że zgodnie z treścią art. 26 ust. 3 ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej, a Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikacje specjalistyczne według kolejności umieszczenia aplikantów na wzmiankowanej liście, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje. Podstawą wydania decyzji o odmowie przyjęcia A. S. na aplikację sędziowską oraz prokuratorską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitów określonych zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości w zakresie aplikacji specjalistycznych. Minister Sprawiedliwości zbadał, w toku postępowania odwoławczego, czynność sporządzenia listy klasyfikacyjnej w zakresie jej zgodności z prawem, stwierdzając, że miejsce A. S. na tej liście zostało ustalone prawidłowo, w konsekwencji czego brak było podstaw do przyjęcia, iż zaskarżona decyzja narusza prawo.

Organ podkreślił, odnosząc się do zarzutu skarżącej, dotyczącego przeprowadzenia sprawdzianów, że komisja, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej (Dz. U. Nr 107, poz. 895) jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów; podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. W postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską (bądź prokuratorską) możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk.

Ze względu na przyjęty w ustawie sposób uregulowania trybu odwoławczego, należy uznać, że do kompetencji Dyrektora Szkoły należy dokonanie ostatecznego ustalenia miejsca aplikanta na liście klasyfikacyjnej. Ustalenie liczby punktów uzyskanych przez kandydata ze sprawdzianów i praktyk pozostaje w sferze ustaleń faktycznych organu podejmującego decyzję o przyjęciu na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Z tej przyczyny organ I instancji ma obowiązek odniesienia się do liczby punktów uzyskanych ze sprawdzianów i praktyk, zaś organ odwoławczy winien ustalić, czy liczba ta została ustalona prawidłowo. Choć oceny ze sprawdzianów i praktyk nie podlegają zaskarżeniu w odrębnym trybie, są istotnym elementem mającym pośredni wpływ na treść decyzji (są determinantą faktyczną decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły).

Minister Sprawiedliwości, badając niniejszą sprawę, nie stwierdził, aby przy wyliczaniu punktów Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu.

Zdaniem Ministra Sprawiedliwości zastosowana przez skarżącą wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy jest niedopuszczalna. Dokonana jest bowiem w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy cząstkowe, składowe wystawianej następnie oceny łącznej końcowej przez patrona koordynatora). Gramatyczna wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy prezentowana przez odwołującego czyniłaby natomiast ocenę łączną patrona koordynatora, o której mowa w art. 25 ust. 5 ustawy, bezprzedmiotową i bezcelową. Przepis artykułu 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa).

Systemowa wykładnia przywołanych przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy, prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy.

Zaprezentowane w odwołaniu stanowisko, że o miejscu na liście decyduje proste zliczenie punktów ze sprawdzianów i punktów z praktyk jest sprzeczne z wymienioną zasadą racjonalnego tworzenia prawa. Sporządzenie przez patrona koordynatora łącznej oceny z przebiegu wszystkich praktyk, nie ma bowiem żadnego innego celu, niż przyjęcie jej za podstawę ustalenia miejsca na liście klasyfikacyjnej, zgodnie z art. 26 ust. 3 ustawy. Przyjmując argumentację przytoczoną w odwołaniu, przepis art. 25 ust. 5 zd. 2 ustawy byłby regulacją zbyteczną, pozbawioną jakiegokolwiek sensu i znaczenia. Co istotne, patron koordynator nie wystawia oceny subiektywnie, jego rola polega w tym wypadku na podsumowaniu ocen ze wszystkich praktyk odbytych przez aplikanta w czasie trwania aplikacji. Łączna ocena z praktyk jest bowiem, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.

Za taką metodą wystawiania ocen przemawia także treść art. 52 pkt 2 ustawy, określający wytyczne dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego.

Natomiast przyjęcie wykładni zaprezentowanej przez skarżącą oznaczałoby, że o dostępie do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów.

Treść analizowanych przepisów pozwala zatem stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora.

Minister Sprawiedliwości nie podzielił również zarzutu naruszenia przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej poprzez przeprowadzenie sprawdzianu nr 6 niezgodnie z jego założeniami. W myśl § 7 ust 3 powołanego powyżej rozporządzenia, szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu, opracowuje komisja egzaminacyjna.

Sprawdzian 6 przeprowadzony w dniu [...] lipca 2010 r., zgodnie z założeniami przygotowanymi przez komisję egzaminacyjną, zakresem tematycznym obejmował: "sporządzenie wyroku z uzasadnieniem w postępowaniu cywilnym, z uwzględnieniem dalszych możliwość, wyroku wydanego na skutek zarzutów w postępowaniu nakazowym, sprzeciwu od nakazu zapłaty w postępowaniu upominawczym, sprzeciwu od wyroku zaocznego, wyroku wstępnego lub częściowego, wyroku w sprawie o roszczenia alimentacyjne.

Sporządzenie wyroku wraz z uzasadnieniem w sprawie o ustalenie istnienia stosunku prawnego lub prawa mieści się w kategorii spraw rozstrzyganych w postępowaniu cywilnym. Pojęcie sprawy cywilnej zostało zdefiniowane na gruncie art. 1 k.p.c. i odnosi się do spraw z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego oraz prawa pracy, jak również spraw z zakresu ubezpieczeń społecznych oraz innych spraw, do których stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego. Sprawy cywilne z art. 1 k.p.c. obejmują sprawy z powództwa o świadczenie, o ustalenie istnienia lub nieistnienia stosunku prawnego lub prawa oraz o ukształtowanie stosunku prawnego lub prawa (patrz: Komentarz do art. 1 Kodeksu postępowania cywilnego, [w:] Bodio J., Demendecki T., Jakubecki A., Marcewicz O., Telenga P., Wójcik M.P., Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Oficyna, 2008, wyd. III.).

Dodatkowo organ wskazał, że zagadnienia dotyczące postępowania w sprawach cywilnych były przedmiotem zarówno zajęć teoretycznych, jak i praktyk przewidzianych planem aplikacji, poprzedzających przedmiotowy sprawdzian, w związku z czym zarzut naruszenia przepisu § 7 ust. 3 powołanego rozporządzenia nie mógł zostać uznany za zasadny.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie A. S. wniosła o stwierdzenie nieważności decyzji, ewentualnie jej uchylenie i w tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez wydanie decyzji o przyjęciu skarżącej na aplikację sądową. W skardze podniosła te same zarzuty, które stanowiły podstawę odwołania, zarzucając zaskarżonej decyzji:

1. Naruszenie art. 26 ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2009 r. o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (Dz. U. Nr 26, poz. 157 ze późn. zm.) poprzez jego wadliwą wykładnię, polegającą na ustaleniu miejsca skarżącej na liście klasyfikacyjnej w oparciu o sumę ocen ze sprawdzianów oraz średnią arytmetyczną uzyskanych ocen z praktyk odbytych w trakcie aplikacji ogólnej, podczas gdy zgodnie z literalnym brzmieniem wymienionego przepisu: "O kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej (...)", co znajduje swoje potwierdzenie w uchwale nr [...] Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury;

2. Naruszenie przepisu § 7 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej oraz prokuratorskiej (Dz. U. z 2009 r. Nr 107, poz. 895 z późn. zm.) poprzez przeprowadzenie sprawdzianu nr 6 niezgodnie z jego założeniami;

3. Naruszenie zasady ogólnej postępowania administracyjnego, zawartej w treści art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego, tj. zasady prawdy obiektywnej, polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej decyzji, a dotyczących w szczególności stwierdzenia istnienia podstaw do przyjęcia i akceptacji zaniżonych ocen cząstkowych ze sprawdzianów: drugiego, piątego, szóstego, siódmego i ósmego, w sytuacji gdy poprawność udzielonych odpowiedzi znajduje potwierdzenie zarówno w obowiązującym stanie prawnym, jak i nie budzi wątpliwości pod względem zgodności z poglądami doktryny i orzecznictwa sądowego.

W odpowiedzi na skargę Minister Sprawiedliwości wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe argumenty faktyczne i prawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 13 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) do rozpoznania sprawy właściwy jest wojewódzki sąd administracyjny, na którego obszarze właściwości ma siedzibę organ administracji publicznej, którego działalność została zaskarżona. W niniejszej sprawie sądem tym jest Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.

Natomiast zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę pod względem zgodności z prawem zaskarżonej decyzji administracyjnej i to z przepisami obowiązującymi w dacie jej wydania. Innymi słowy, wojewódzki sąd administracyjny nie orzeka, co do istoty sprawy w zakresie danego przypadku, lecz jedynie kontroluje legalność rozstrzygnięcia zapadłego w tym postępowaniu, z punktu widzenia jego zgodności z prawem materialnym i obowiązującymi przepisami prawa procesowego.

Badana pod tym kątem skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

W istocie zarzuty skargi stanowią powtórzenie zarzutów odwołania.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez oba organy podejmujące powyżej opisane decyzje.

Stosownie do art. 16 ust. 2 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury (dalej; ustawa) Minister Sprawiedliwości zarządza, w zależności od potrzeb kadrowych sądów i prokuratury, nabór na aplikację ogólną, sędziowską oraz prokuratorską i jednocześnie wyznacza limit miejsc na te aplikacje.

Zgodnie z art. 26 ust. 2 ustawy Dyrektor Krajowej Szkoły, w terminie 14 dni od dnia zakończenia aplikacji ogólnej, ogłasza w Biuletynie Informacji Publicznej listę klasyfikacyjną aplikantów. Lista zawiera imiona, nazwiska aplikantów, z podaniem liczby punktów uzyskanych przez każdego aplikanta w trakcie aplikacji ogólnej oraz liczby porządkowej wskazującej jego miejsce na liście.

W myśl art. 26 ust. 3 ustawy, o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów i praktyk w czasie aplikacji ogólnej.

Zgodnie z art. 29 ust. 2 ustawy, Dyrektor Krajowej Szkoły wydaje decyzję w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską albo prokuratorską według kolejności umieszczenia kandydatów na liście klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2, do miejsca wyczerpania limitu przyjęć na te aplikacje.

Na podstawie art. 52 pkt 2 ustawy Minister Sprawiedliwości rozporządzeniem z dnia 30 czerwca 2009 r. (dalej: rozporządzenie) określił organizację, szczegółowe warunki i tryb odbywania aplikacji ogólnej, sędziowskiej i prokuratorskiej, szczegółowe warunki odbywania w trakcie aplikacji sędziowskiej stażu na stanowiskach asystenta sędziego i referendarza sądowego, jak również sposób ustalania systemu punktowego oceny zaliczania sprawdzianów i ich poprawek, praktyk i stażu objętych programem poszczególnych aplikacji, mając na względzie zakres wiedzy teoretycznej i praktycznej niezbędnej do zajmowania stanowiska, odpowiednio, referendarza sądowego, asystenta sędziego, asystenta prokuratora lub sędziego i prokuratora oraz konieczność jednolitej i obiektywnej oceny wiedzy i kwalifikacji aplikantów.

Zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk, odrębnie dla każdego aplikanta, przede wszystkim w zakresie umiejętności jej praktycznego wykorzystania. Sprawdzian, o którym mowa powyżej przeprowadza, według § 7 ust. 2 rozporządzenia, trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta, na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia, opracowuje zarazem szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu.

Oceny praktyk dokonuje natomiast patron w systemie punktowym w skali od 0 do 5 punktów, zgodnie z dyspozycją § 9 ust. 1 rozporządzenia.

W myśl § 9 ust. 2 rozporządzenia punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku ocen wszystkich praktyk są sumowane z punktami uzyskanymi ze sprawdzianów.

Mając na uwadze powołane wyżej przepisy prawa, w pierwszej kolejności zwrócić należy uwagę na przedmiot niniejszego postępowania. Zgodnie bowiem z art. 29 ust. 4 w związku z art. 29 ust. 1 i ust. 2 ustawy, odwołanie przysługuje od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły w sprawie przyjęcia na aplikację sędziowską lub prokuratorską. Powyższe oznacza, że w zakresie kompetencji odwoławczych Ministra Sprawiedliwości leży ocena prawidłowości postępowania kończącego się wydaniem decyzji o przyjęciu albo odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską (albo prokuratorską).

Zgodnie z brzmieniem przepisów ustawy, aplikantem aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej może zostać osoba: 1) która posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pełni praw cywilnych i obywatelskich; 2) która posiada nieposzlakowaną opinię; 3) która nie została skazana prawomocnym wyrokiem za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe; 4) przeciwko której nie jest prowadzone postępowanie karne o przestępstwo ścigane z oskarżenia publicznego lub przestępstwo skarbowe; 5) która została umieszczona na liście klasyfikacyjnej kandydatów na miejscu w granicach limitów ogłoszonych na dany rok naboru; 6) która w terminie 14 dni od dnia ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej listy klasyfikacyjnej aplikantów, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, złożyła do Dyrektora Krajowej Szkoły wniosek o kontynuowanie szkolenia na aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej; 7) która przedstawiła dodatkowo zaświadczenie o zdolności do pełnienia obowiązków odpowiednio sędziego, o którym mowa w art. 57 § 1 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. – Prawo o ustroju sądów powszechnych, lub prokuratora, o którym mowa w art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze. Powyższe oznacza, że brak spełnienia którejkolwiek z powyższych przesłanek skutkować winien wydaniem decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską (albo prokuratorską). Jednym z podstawowych determinantów decydujących zatem o wydaniu decyzji o przyjęciu lub też o wydaniu decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską jest pozycja danego kandydata na liście klasyfikacyjnej.

W przedmiotowej sprawie przyczyną wydania decyzji o odmowie przyjęcia na aplikację sędziowską i prokuratorską był brak spełnienia przesłanki związanej z umieszczeniem na liście klasyfikacyjnej na pozycji w granicach limitów określonych zarządzeniami Ministra Sprawiedliwości.

Sama czynność sporządzenia listy klasyfikacyjnej nie jest decyzją administracyjną, nie posiada także waloru normatywnego. Stanowi zatem czynność materialno-techniczną. A zatem zakwestionować ją można jedynie poprzez wykazanie naruszeń formalnych.

Minister Sprawiedliwości naruszeń takich wobec organu I instancji nie dopatrzył się. Stanowisko to w całości podziela Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie. Miejsce A. S. na liście klasyfikacyjnej, o której mowa w art. 26 ust. 2 ustawy, zostało ustalone prawidłowo w konsekwencji czego brak było podstaw do przyjęcia, że zaskarżona decyzja narusza prawo. Bezsporne jest w sprawie, że odwołująca została umieszczona na liście klasyfikacyjnej na miejscu [...], znajdującym się poza wyznaczonym przez Ministra Sprawiedliwości limitem miejsc na aplikację sędziowską (75) i prokuratorską (75). Ostatni z aplikantów przyjętych na aplikację sędziowską zajmował na liście klasyfikacyjnej [...] pozycję. Natomiast ostatnia z osób przyjętych na aplikację prokuratorską plasowała się na [...] pozycji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w całości podziela stanowisko Ministra Sprawiedliwości, iż nie stwierdzono, aby przy wyliczaniu punktów skarżącej, Dyrektor Krajowej Szkoły popełnił błędy rachunkowe, natomiast uzyskane przez nią oceny ze sprawdzianów i praktyk mieszczą się w ustawowej skali i są zgodne z kryteriami ocen sporządzonymi przez komisję, o której mowa w rozporządzeniu. Już tylko z tych przyczyn skarga A. S. nie może być zostać uwzględniona.

Odnosząc się do zarzutów skargi wskazać należy, iż zastosowana przez skarżącą wykładnia art. 26 ust. 3 ustawy jest niedopuszczalna, albowiem dokonana jest w oderwaniu od brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, z którego treści wynika, że ocena z praktyk jest tylko jedna (łączna za wszystkie praktyki, przy czym warunkiem jej uzyskania jest wcześniejsze uzyskanie minimum 2 punktów za poszczególne praktyki, jako elementy cząstkowe, składowe wystawianej następnie oceny łącznej końcowej przez patrona koordynatora).

Na wstępie należy podkreślić, iż bardzo ważnym kryterium prawidłowości oceniania kandydatów na aplikację sędziowską i aplikację prokuratorską jest stosowanie do wszystkich kandydatów tych samych kryteriów i stosowanie wyraźnie w ustawie wskazanej skali ocen od "0" do "5", a nie sumy punktów, czy też sumy ocen. W samym procesie oceniania kandydata należy wyróżnić kilka poziomów oceniania. Ocena wystawiana przez każdego patrona oraz zbiorcza ocena koordynatora praktyk, oceny ze sprawdzianów i ocena Dyrektora Szkoły.

Przepis artykułu 26 ust. 3 ustawy, zgodnie z jego literalną wykładnią, winien być zatem rozumiany w ten sposób, że o kolejności miejsca na liście klasyfikacyjnej aplikantów decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów (tyle ocen ile sprawdzianów) i praktyk (jedna ocena końcowa).

Systemowa wykładnia przywołanych przepisów art. 26 ust. 3 i art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy prowadzi do wniosku, że o miejscu na liście klasyfikacyjnej decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta ze wszystkich sprawdzianów oraz jednej oceny z praktyk, wyliczonej zgodnie z zasadą wskazaną w art. 25 ust. 5 zdanie 2 ustawy.

Łączna ocena z praktyk jest, stosownie do brzmienia art. 25 ust. 5 ustawy, oceną wystawioną przez patrona koordynatora ze wszystkich praktyk odbytych w czasie aplikacji ogólnej. Za takim sposobem obliczania sumy punktów przemawia także treść § 9 ust. 2 rozporządzenia, który statuuje, że punkty uzyskane przez aplikanta w wyniku oceny wszystkich praktyk (a zatem jednej łącznej oceny) są sumowane z punktami ze sprawdzianów.

Za taką metodą wystawiania ocen przemawia także treść art. 52 pkt 2 ustawy, określający wytyczne dla Ministra Sprawiedliwości do wydania rozporządzenia wykonawczego.

Natomiast przyjęcie wykładni zaprezentowanej w skardze oznaczałoby, że o dostępie do aplikacji sędziowskiej lub prokuratorskiej decydują przede wszystkim oceny z praktyk, a nie ze sprawdzianów.

Treść analizowanych przepisów pozwala zatem stwierdzić, że łączna ocena, o której mowa w art. 26 ust. 3 ustawy, powinna obejmować sumę punktów uzyskanych ze sprawdzianów oraz łączną ocenę przebiegu wszystkich praktyk wystawioną przez patrona koordynatora.

Co do pozostałych zarzutów skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w pełni podziela stanowisko Ministra Sprawiedliwości zawarte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, ustosunkowujące się do nich jako zarzutów odwoławczych.

Uchwała Rady Programowej Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury nr [...] z dnia [...] listopada 2010 r. w sprawie interpretacji art. 26 ust. 3 ustawy o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury nie jest aktem normatywnym wiążącym Dyrektora Szkoły, zaś bezwzględnie wiążące są tu przepisy prawa, w tym wypadku art. 25 i art. 26 ustawy.

Odnosząc się do zarzutu A. S. naruszenia zawartej w treści art. 7 w zw. z art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego zasady prawdy obiektywnej, polegające na dokonaniu błędnych ustaleń faktycznych, mających istotny wpływ na treść zaskarżonej uchwały, a dotyczących w szczególności przyjęcia za podstawę ustalenia listy klasyfikacyjnej zaniżonych ocen ze sprawdzianów wymienionych w odwołaniu, stwierdzić należy, że zgodnie z § 7 ust. 1 rozporządzenia, po każdym cyklu zajęć i praktyk, przeprowadza się sprawdzian wiedzy z zakresu tych zajęć i praktyk, odrębnie dla każdego aplikanta, przede wszystkim w zakresie umiejętności jej praktycznego wykorzystania. Sprawdzian ten przeprowadza, według § 7 ust. 2 rozporządzenia, trzyosobowa komisja powołana przez Dyrektora Krajowej Szkoły spośród jej wykładowców biorących udział w szkoleniu aplikantów. Komisja ta na podstawie § 7 ust. 3 rozporządzenia opracowuje zarazem szczegółowy zakres tematyczny, a także metody i formy przeprowadzenia oraz oceny każdego sprawdzianu.

Podkreślenia wymaga, że komisja, o której mowa w § 7 ust. 2 i ust. 3 rozporządzenia jest niezależna, co oznacza, że Minister Sprawiedliwości nie może merytorycznie oceniać sposobu dokonywania ocen poszczególnych sprawdzianów. Podobnie Minister Sprawiedliwości nie ma kompetencji do ustalania ocen z przebiegu praktyk wystawianych przez patronów i patrona koordynatora. Tryb odwoławczy od decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły przyjmującej albo odmawiającej przyjęcia na aplikację sędziowską bądź prokuratorską, przewidziany w ustawie Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury różni się w istotny sposób od regulacji dotyczących przeprowadzania naboru na aplikację radcowską, adwokacką, notarialną. Stosownie bowiem do przepisów regulujących przeprowadzanie wyżej wskazanych naborów, odwołanie do Ministra Sprawiedliwości przysługuje kandydatowi od uchwały komisji kwalifikacyjnej ustalającej wynik egzaminu wstępnego, czyli podmiotu przeprowadzającego egzamin. A zatem istotą odwołania jest kwestionowanie wyniku egzaminu.

Tymczasem w postępowaniu związanym z naborem na aplikację sędziowską albo prokuratorską możliwość wniesienia odwołania została przewidziana jedynie do decyzji Dyrektora Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury, który jednak nie przeprowadza i nie ustala ocen ze sprawdzianów i praktyk. Ponadto ani ustawa o Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury, ani rozporządzenie nie zawiera uregulowań dotyczących trybu zażaleniowego i odwoławczego od rozstrzygnięć komisji, o której mowa w rozporządzeniu, czy od ocen wystawionych przez patronów i patrona koordynatora.

Z tych też względów zarzuty skargi są chybione.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie nie dopatrzył się naruszenia prawa przez organ przy podejmowaniu powyższych decyzji i dlatego, na mocy art. 151 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.