III SA/Gl 148/23 - Wyrok

Data orzeczenia	2023-05-10	
Data wpływu	2023-03-07	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach	
Sędziowie	Adam Gołuch
Barbara Brandys-Kmiecik /przewodniczący/
Dorota Fleszer /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6143 Sprawy kandydatów na studia i studentów	
Hasła tematyczne	Szkolnictwo wyższe	
Sygn. powiązane	III OSK 2268/23	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 574; art. 88 ust. 1 pkt. 4, ust. 2 i 3, art. 91 ust. 1; Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (t. j.)	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Barbara Brandys-Kmiecik, Sędziowie Sędzia WSA Dorota Fleszer (spr.), Sędzia WSA Adam Gołuch, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 10 maja 2023 r. sprawy ze skargi M. O. na decyzję Odwoławczej Komisji Stypendialnej [...] w K. z dnia 2 stycznia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium rektora 1) uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w K. z 22 listopada 2022 r. nr [...]; 2) zasądza od Rektora [...] w K. na rzecz strony skarżącej kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z 2 stycznia 2023 r., nr [...] Odwoławcza Komisja Stypendialna [...] w K. (dalej: Odwoławcza Komisja Stypendialna) utrzymała w mocy decyzję z 22 listopada 2022 r. Nr [...] Uczelnianej Komisji Stypendialnej [...] w K. (dalej: Uczelniana Komisja Stypendialna) w przedmiocie nieprzyznania M. O. (dalej: Skarżąca) prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 Stypendium Rektora.

Podstawą prawną decyzji był art. 86 ust. 1 pkt. 4, ust. 2 i 3 art. 91 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r., poz. 574 z późn. zm.; dalej: p.s.w.n.), art. 104 i art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz.U. z 2022 r. poz. 2000 z późn. zm.; dalej: k.p.a.), Regulamin przyznawania świadczeń dla Studentów [...] w K., stanowiącego Załącznik Nr 1 do Zarządzenia Nr [...] Rektora [...] w K. z dnia 18 lipca 2022 r. oraz Zarządzenia Nr [...] z dnia 5 listopada 2021 r. Rektora [...] w K. w sprawie ustalenia wysokości świadczeń dla studentów w roku akademickim 2022/2023.

Rozstrzygnięcie nastąpiło w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z 22 listopada 2022 r. Uczelniana Komisja Stypendialna odmówiła przyznania Skarżącej, studentce II roku studiów pierwszego stopnia na kierunku zarządzanie ryzykiem zdrowotnym w Wydziale Nauk o Zdrowiu w B. prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 Stypendium Rektora.

W uzasadnieniu powołała się na § 17 - 19 oraz § 21 Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...] w K., według którego stypendium Rektora może otrzymać student, który uzyskał w poprzednim roku akademickim średnią ocen nie mniejszą niż 4,01 lub osiągnięcia naukowe, artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Z kolei na podstawie § 5 ust. 4 Regulaminu, stypendium przyznawane jest na rok akademicki, z wyjątkiem przypadków, gdy rok studiów zgodnie z planem studiów trwa jeden semestr. Natomiast według § 17 ust. 1-5 Regulaminu, stypendium Rektora mogą otrzymać studenci w liczbie nie większej niż 10% liczby wszystkich studentów z każdego kierunku i roku studiów prowadzonego w Uczelni. Jeżeli liczba studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium Rektora może być przyznane jednemu studentowi. W przypadku gdy 10% najlepszych studentów stanowi liczba niecałkowita stosuje się zaokrąglenie matematyczne w dół do liczby całkowitej. Studentów, o których mowa w § 18 ust. 3, nie uwzględnia się przy ustalaniu liczby studentów otrzymujących stypendium Rektora. Zgodnie z § 18 ust. 5-9 spośród studentów każdego kierunku studiów, którzy spełniają kryteria tworzy się listę rankingową. Listy rankingowe tworzone są odrębnie dla każdego poziomu i roku studiów na danym kierunku. Lista rankingowa dla danego kierunku, poziomu i roku studiów obejmuje studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych. W przypadku uzyskania przez studentów tej samej liczby punktów o miejscu na liście rankingowej decyduje średnia ocen, z zastrzeżeniem, że stypendium mogą otrzymać studenci w liczbie nie większej niż 10% wszystkich studentów z każdego kierunku i roku studiów prowadzonego w Uczelni.

Odnosząc ten stan prawny do sytuacji będącej przedmiotem rozstrzygnięcia Uczelniana Komisja Stypendialna stwierdziła, na podstawie utworzonej listy rankingowej, że prawa do otrzymywania stypendium Rektora w roku akademickim 2022/2023 na II roku studiów pierwszego stopnia na kierunku zarządzanie ryzykiem zdrowotnym w Wydziale Nauk o Zdrowiu w B. nie uzyskał żaden student. Wynika to z tego, iż 10% liczby studentów na ww. kierunku studiów wynosi 1, natomiast najwyższą liczbę punków - [...] i tę samą średnią ocen, uzyskało 2 studentów. Jednym z nich jest Skarżąca, która otrzymała [...] pkt.

Od tej decyzji Skarżąca wniosła odwołanie.

Po jego rozpoznaniu Odwoławcza Komisja Stypendialna utrzymała w mocy decyzję Uczelnianej Komisji Stypendialnej. W uzasadnieniu decyzji przywołała przepisy prawa, które mają zastosowanie w sprawie. Wskazała, że średnia ocen uzyskanych przez Skarżącą w roku akademickim 2022/2023 wynosi 4,96, otrzymała ona [...] pkt. Ponadto Skarżąca nie wykazała dodatkowych osiągnięć naukowych. Z oceny wszystkich wniosków złożonych przez studentów wynika, że studenci znajdujący się na liście rankingowej na pozycjach nr 1 i 2 mają taką samą ilość punktów oraz taką samą średnią ocen. W tej sytuacji, mając na względzie konieczność równego traktowania osób mających taką samą ilość punktów przyznanie prawa do pobierania Stypendium Rektora w tej sytuacji skutkowałoby przyznaniem w/w świadczenia dwóm osobom. Zatem organ I instancji prawidłowo podjął decyzję o nieprzyznaniu przedmiotowego świadczenia żadnej osobie.

W skardze Skarżąca zarzuciła, że decyzji organu II instancji została wydana z naruszeniem art. 81a § 1 Kodeksu Postępowania Administracyjnego poprzez rozstrzygnięcie jej wniosku o Stypendium Rektora na niekorzyść, mimo zaistniałych, niedających się usunąć wątpliwości. Wniosła zatem o jej uchylenie w całości i uchylenie poprzedzającej jej decyzji oraz zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania.

Podniosła, że spełnia warunki przyznania świadczenia określone w § 18 Regulaminu. Jak wynika z decyzji z dnia 22 listopada 2022 r. wymagane warunki oprócz Skarżącej spełniła jeszcze jedna studentka. W rankingu obie zajęły ex aequo pierwsze miejsce, uzyskując średnią ocen 4,96 w poprzednim roku studiów. Liczba studentów na dzień 15 października 2022 r. wynosiła 18 osób. W ocenie Skarżącej, mając na względzie że ustawa jest aktem prawnym nadrzędnym wobec regulaminu, jego zapis " W przypadku, gdy 10% liczby studentów danego kierunku studiów stanowi liczba niecałkowita, stosuje się zaokrąglenie matematyczne w dół do liczby całkowitej.... " jest niezgodnym z artykułem ustawy. Stanowi wręcz kolizję przepisów aktu podrzędnego z przepisem aktu nadrzędnego. W samym art. 91 ust. 3 ustawodawca poprzez użycie sformułowania "Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi" , co wskazuje na tendencję do zaokrąglania w górę i nie jest pozbawienie studenta prawa do świadczenia z uwagi na nieosiągnięcie wymaganej liczby całkowitej po obliczeniu 10% stanu studentów danego roku i kierunku.

Ponadto Regulamin uczelni nie reguluje wątpliwości, która nastąpiła w przypadku Skarżącej, gdyż nie ma zapisu zakładającego zastosowania innego kryterium oceniającego niż uzyskana średnia ocen w poprzednim roku studiów, co w krzywdzący sposób traktuje osoby w takiej jak Skarżąca sytuacji i z góry odbiera uprawnienia do pobierania świadczenia w postaci stypendium Rektora, mimo najwyższych na roku wyników.

Skarżąca podniosła także, że aktywnie uczestniczyła w kole naukowym Zdrowia Środowiskowego oraz występowała na Kongresie Medycznym [...]. Przedstawiała na nim badania naukowe. Te okoliczności nie były uwzględnione w trakcie rozpatrywania jej wniosku o stypendium Rektora. Skarżąca jest świadoma, że kryteria były w tym zakresie zawężone do osiągnięć na poziomie przyznanych nagród i publikacji, jednak w jej ocenie świadczy to braku doprecyzowania dodatkowych kryteriów.

Skarżąca wie, iż według list rankingowych na innym kierunku Uczelni, a dokładnie na Neurobiologii II rok II stopnia w tym samym roku, pomimo jednej osoby uprawnionej do otrzymania stypendium Rektora, do otrzymania świadczenia wytypowano dwóch studentów (przy 10 studentach na roku) - rzeczoną listę dołączę w załączniku. Rodzi to uzasadnione obiekcje Skarżącej co do równości w dostępie do świadczeń. Na składane przez Skarżącą w tym zakresie pytania o zastosowane w tym przypadku kryteria Uczelnia do tej pory nie zajęła stanowiska.

W odpowiedzi na skargę Odwoławcza Komisja Stypendialna podtrzymując swoje stanowisko w sprawie wniosła o oddalenie skargi. Podniosła, że stypendium przyznawane jest w warunkach uznania administracyjnego ograniczonego brzmieniem ustawy oraz wytycznymi określonymi w danej uczelni. Powołując się na obowiązujące w tym zakresie regulacje prawne podtrzymała swoje stanowisko, że uprawnionych do otrzymania Stypendium Rektora był jeden student. Natomiast organ, wbrew twierdzeniom Skarżącej, nie jest uprawniony do przyznania większej liczby stypendiów, gdyż ogranicza go w tym zakresie ustawa prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, wyznaczając maksymalną liczbę studentów (nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów), którym możliwe jest przyznanie stypendium rektora.

Co więcej, Organ jest uprawiony nawet do obniżenia współczynnika (co nie miało jednak miejsca w niniejszej sprawie), gdyż ustawa wprowadza jedynie możliwość (nie obowiązek) przyznania stypendium rektora, limitując jedynie maksymalny górny pułap liczby studentów, którzy mogą się o nie ubiegać. Na potwierdzenie przywołał wyrok WSA w Gdańsku z 25 lutego 2021 r. III SA/Gd 569/20.

Wobec tego, że na liście rankingowej, na pierwszych dwóch pozycjach znaleźli się studenci z taką samą liczbą punktów oraz taką samą średnią, Organ nie mógł przyznać stypendium rektora obydwu studentom, gdyż w takiej sytuacji naruszyłby normę art. 91 ust. 3 u.s.w.n., przyznając stypendium rektora więcej niż 10% studentów na kierunku studiów. Mając na uwadze powyższe stwierdzić należy, iż skarga jest bezpodstawna i jako taka zasługuje na oddalenie.

Pismami z 18 stycznia 2023 r. i 25 stycznia 2023 r. złożonymi w formie e-mail Skarżąca zwróciła się o wyjaśnienie, na jakiej podstawie na kierunku Neurobiologia II stopnia, I rok Wydziału Nauk Medycznych w K. dwie osoby otrzymały stypendium, mimo że uprawniona była jedna. W odpowiedzi uzyskała informację, że podjęte zostaną działania mające na celu wyjaśnienie tej sytuacji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:

Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2021 r. poz. 137) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259; dalej: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu zgodności z prawem (legalności) tej działalności administracji publicznej, a więc czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 p.p.s.a. Stosownie zatem sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.

Zaznaczenia wymaga, że sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze, w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim określonym w skardze przedmiotem zaskarżenia - który może obejmować całość albo tylko część określonego aktu.

W niniejszej sprawie przedmiotem rozstrzygnięcia organów jest odmowa przyznania Skarżącej Stypendium Rektora w roku akademickim 2022/2023.

Tak zakreślony przedmiot skargi jest objęty kognicją sądów administracyjnych na podstawie art. 3 § 2 pkt 1 p.p.s.a. Zgodnie bowiem z tym przepisem, kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne. Natomiast sprawa przyznania stypendium - niezależnie od tytułu prawnego jego przyznania - spełnia kryteria sprawy administracyjnej w rozumieniu art. 1 pkt 1 k.p.a. Nie budzi bowiem wątpliwości, że jest to sprawa podwójnie indywidualna, a więc skierowana do oznaczonego podmiotu zewnętrznego wobec uczelni wyższej, dotyczy ona uprawnienia lub obowiązku tego podmiotu, samo zaś uprawnienie lub obowiązek, którego akt dotyczy jest określone w przepisie prawa powszechnie obowiązującego i aktach wewnętrznych organów uczelni. Orzecznictwo sądowe tak sądów administracyjnych jak i Trybunału Konstytucyjnego od wielu już lat przyjmuje dopuszczalność kognicji sądów administracyjnych na podjęte w wyniku przeprowadzonych postępowań rozstrzygnięcia w tzw. sprawach "studenckich", w tym także w sprawach stypendiów, opłat za usługi edukacyjne czy skreślenia z listy studentów (np. wyrok NSA z dnia 22 maja 2013 r., I OSK 265/13; wyrok NSA z dnia 21 marca 2007 r., I OSK 2032/06; wyrok WSA we Wrocławiu z dnia 23 lipca 2009 r., IV SA/Wr 109/09; uchwała NSA z dnia 13 października 2003 r., OPS 5/03; wyrok NSA O/Wr z dnia 12 stycznia 2000 r., II SA/Wr 981/99; wyrok NSA z dnia 2 września 2011 r., I OSK 1049/11; wyrok WSA w Poznaniu z dnia 3 kwietnia 2014 r., II SA/Po 944/13; wyrok WSA w Białymstoku z dnia 16 marca 2012 r., II SA/Bk 221/12; wyrok WSA w Łodzi z 5.08.2014 r., III SA/Łd 488/14)

Kontroli Sądu podlega decyzja z 2 stycznia 2023 r., nr [...] Odwoławczej Komisji Stypendialnej utrzymującej w mocy decyzję z 22 listopada 2022 r. Nr [...] Uczelnianej Komisji Stypendialnej w przedmiocie nieprzyznania Skarżącej prawa do pobierania w roku akademickim 2022/2023 Stypendium Rektora.

Przystępując do rozpoznania sprawy Sąd miał na uwadze regulację art. 86 ust. 1 pkt. 4 p.s.w.n., według której student może ubiegać się o stypendium rektora. Przyznanie świadczenia, o którym mowa w ust. 1 pkt 1-4, oraz odmowa jego przyznania następują w drodze decyzji administracyjnej. (art. 86 ust. 2 p.s.w.n.) Decyzję podpisuje przewodniczący komisji albo upoważniony przez niego wiceprzewodniczący komisji. (art. 86 ust. 3 zd.3 p.s.w.n.) Rektor, w drodze decyzji administracyjnej, uchyla decyzję komisji stypendialnej lub odwoławczej komisji stypendialnej niezgodną z przepisami prawa. (art. 86 ust. 4 p.s.w.n.)

Zasady przyznawania stypendium rektora wyznaczone zostały w art. 91 ust. 1 p.s.w.n. Wynika z niego, że stypendium rektora może otrzymać student, który uzyskał wyróżniające wyniki w nauce, osiągnięcia naukowe lub artystyczne, lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Stypendium rektora – o czym stanowi art. 91 ust. 3 zd. 1 p.s.w.n. - przyznaje się nie więcej niż 10% studentów na określonym kierunku studiów. Jeżeli liczba studentów jest mniejsza niż 10, stypendium rektora może być przyznane 1 studentowi.

Jednocześnie w art. 95 ust. 1 u.s.w.n. oznaczone zostały w sposób taksatywny sprawy, które mają zostać określone w regulaminie świadczeń dla studentów. Chodzi o wysokość świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, lub sposób jej ustalania; szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, oraz zakwaterowania i wyżywienia, o których mowa w art. 104, oraz sposób wypłacania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4; sposób dokumentowania sytuacji materialnej studenta; tryb powoływania oraz skład komisji stypendialnej i odwoławczej komisji stypendialnej.

Podkreślić przy tym trzeba, że postanowienia regulaminu nie mogą modyfikować zapisów ustawy, co ma szczególne znaczenie w sytuacji gdy delegacja ustawowa zawarta w art. 95 ust. 1 u.s.w.n. nie przewiduje możliwości jakiejkolwiek ingerencji w ustawowo określone zasady przyznawania stypendium rektora.

Przystępując do kontroli legalności zaskarżonej decyzji wskazać należy, że orzekająca w tej sprawie Uczelniana Komisja Stypendialna oraz Odwoławcza Komisja Stypendialna pomimo tego, że podstawie prawnej swoich orzeczeń powołały art. 91 ust. 1 u.s.w.n, to jednak odmawiając Skarżącej wnioskowanego stypendium oparły się na regulacjach Regulaminu przyznawania świadczeń dla studentów [...] w K., stanowiącego załącznik nr 1 do Zarządzenia Nr [...] z dnia 18 lipca 2022 r. Rektora [...] w K. (dalej: Regulamin).

I tak, §17 ust. 1 Regulaminu stanowi, że Stypendium Rektora mogą otrzymać studenci w liczbie nie większej niż 10% liczby wszystkich studentów z każdego kierunku i roku studiów prowadzonego w Uczelni. Natomiast w przypadku gdy 10% liczby studentów danego kierunku studiów stanowi liczba niecałkowita- według §17 ust. 2 Regulaminu - stosuje się zaokrąglenie matematyczne w dół do liczby całkowitej. Za 100% studentów studiujących na danym roku i kierunku studiów przyjmuje się wszystkich studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych na dzień 15 października bieżącego roku (§17 ust. 3 Regulaminu). Liczbę ogółu studentów, o której mowa w ust. 2 ustala się na podstawie danych sporządzonych przez Dziekanaty Wydziałów, zatwierdzonych przez Dziekana Wydziału (§17 ust. 4 Regulaminu). Stypendium Rektora może być przyznane studentom w liczbie nie większej niż 10% liczby studentów na danym roku akademickim, z uwzględnieniem kolejności ustalonej w oparciu o kryteria, o których mowa w § 18 (§17 ust. 5 Regulaminu). Jeżeli liczba studentów na kierunku studiów jest mniejsza niż dziesięć, stypendium Rektora może być przyznane jednemu studentowi (§17 ust. 6 Regulaminu).

Natomiast §18 ust. 1 Regulaminu stanowi, że stypendium Rektora może otrzymać student, który uzyskał w poprzednim roku akademickim średnią ocen nie mniejszą niż 4,01 lub osiągnięcia naukowe, artystyczne lub osiągnięcia sportowe we współzawodnictwie co najmniej na poziomie krajowym. Spośród studentów każdego kierunku studiów, którzy spełniają kry ten a określone w ust. 1 i 2 tworzy się listę rankingową (§18 ust. 5 Regulaminu). Listy rankingowe tworzone są odrębnie dla każdego poziomu i roku studiów na danym kierunku. Lista rankingowa dla danego kierunku, poziomu i roku studiów obejmuje studentów studiów stacjonarnych i niestacjonarnych, z zastrzeżeniem ust. 4. (§18 ust. 8 Regulaminu). W przypadku uzyskania przez studentów tej samej liczby punktów o miejscu na liście rankingowej decyduje średnia ocen (§18 ust. 9 Regulaminu).

Z zestawienia treści §17 ust. 1 Regulaminu i art. 91 ust. 3 u.s.w.n. wynika, że pod względem zakresu przedmiotowego nie są one identyczne. Wbrew przepisom ustawy Rektor zmodyfikował ustawowo oznaczony warunek przyznania stypendium nie więcej niż 10% studentów na "studentów studiujących na danym roku i kierunku studiów".

Analiza orzeczeń zarówno Uczelnianej Komisji Stypendialnej, jak i Odwoławczej Komisji Stypendialnej pozwala stwierdzić, że nie zbadały, czy Skarżącej przysługuje Stypendium Rektora na zasadach wyznaczonych w art. 91 ust. 3 u.s.w.n.

Zauważyć przy tym należy także, że zakres spraw powierzonych przez ustawodawcę do stanowienia w drodze regulaminu obejmuje kwestie proceduralne, którymi przecież niewątpliwie są szczegółowe kryteria i tryb przyznawania świadczeń, o których mowa w art. 86 ust. 1 pkt 1-4, o których mowa w art. 95 ust. 1 pkt. 2 u.s.w.n. Przyznanie rektorowi takiego uprawnienia uzasadnione jest zarówno pozycją prawnoustrojową uczelni, jako autonomicznego podmiotu, którego działalność określają przepisy ustawy (art. 70 ust. 5 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) a która to autonomiczność oznacza prawo kształtowania przepisami wewnętrznymi sytuacji prawnej praw i obowiązków studentów oraz brak możliwości całkowitego regulowania ustawami wszystkich spraw określających pozycję studenta. Wynika to również z pozycji rektora, który jest organem kierującym uczelnią i który uprawniony i legitymowany jest do podejmowania wszystkich istotnych decyzji dotyczących funkcjonowania uczelni (por. wyrok WSA w Poznaniu z 20 listopada 2019 r., IV SA/Po 585/19).

Sąd przyznaje rację Skarżącej, że ustalony przez Rektora w Regulaminie tryb przyznawania świadczeń nie jest zupełny. Nie zawiera on wskazania należnego prowadzenia sprawy w przedmiocie przyznania stypendium w sytuacji, gdy zastosowanie §18 ust. 9 Regulaminu nadal nie pozwala na ustalenie studenta, któremu zostanie przyznane Stypendium Rektora jeśli co najmniej dwóch studentów uzyskało taką samą liczbę punktów na liście rankingowej. Odstąpienie w takiej sytuacji w ogóle od przyznania Stypendium Rektora, motywując to uznaniowym charakterem decyzji o przyznaniu stypendium oraz koniecznością równego traktowania studentów w ocenie Sądu jest nieuzasadnione. Nie może bowiem Rektor podnosić argumentu działania w ramach uznania administracyjnego w sytuacji, gdy nie wywiązał się z obowiązku stworzenia i wprowadzenia zupełnej, kompletnej procedury przyznawania świadczeń na Uczelni.

Niezależnie od tego przedmiotem zarzutu Skarżącej jest nierówne traktowanie. Według jej wiedzy na innym kierunku Uczelni, Neurobiologii II rok II stopnia w tej samej sytuacji uzyskało Stypendium Rektora dwie osoby, pomimo tego, że powinna uzyskać jedna. Z akt administracyjnych nie wynika, aby zostały udzielone Skarżącej wyjaśnienia.

Warto w tym miejscu także zauważyć, że zagadnienie równości w prawie sprowadza się w zasadzie do dwóch aspektów, to jest do równości w procesie stanowienia prawa i w procesie stosowania. Konieczność respektowania zasady równości wobec prawa nie zwalnia organu z obowiązku dokładnego i bezstronnego analizowania każdego przypadku, z odwołaniem się do odpowiednich uregulowań. Co do istoty bowiem zasada równości w prawie polega na tym, iż wszystkie podmioty prawa charakteryzujące się daną cechą istotną mają być traktowane równo, tj. bez zróżnicowań zarówno dyskryminujących, jak i faworyzujących, co oznacza także sprawiedliwie (wyrok NSA, Ośrodek Zamiejscowy w Krakowie z 18 maja 2000 r., sygn. akt I SA/Kr 392/00). Z kolei w wyroku NSA w Warszawie z 23 września 1998 r., sygn. akt III SA 2790/97 (LEX nr 44732) wynika, że zasada równości obywateli wobec prawa nie oznacza ani "wszystkim to samo" czy też nawet "wszystkim jednakowo", lecz zasada ta wymaga, aby w podobnych sytuacjach były stosowane podobne lub identyczne rozwiązania. Zatem honorując zasadę równości obywateli wobec prawa za niedopuszczalne należy uznać wybiórcze stosowanie rygorów prawa w stosunku do niektórych tylko podmiotów, bez jednoczesnego ich zastosowania w stosunku do innych podmiotów, mimo ciążącego na nich takiego samego obowiązku. Oznacza to tym samym, że podmioty znajdujące się w takiej samej sytuacji, mają być tak samo traktowane. Każde przypuszczenie, że doszło do naruszenia zasady równości podmiotów wobec prawa powinno być odpowiedzialnie i dogłębnie zweryfikowane przez organ.

Przepisy art. 7 i 77 § 1 k.p.a. obligują organ do podjęcia wszelkich kroków niezbędnych do wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy a przy tym do wyczerpującego zebrania materiału dowodowego i wyczerpującego jego rozpatrzenia. Pamiętać jednak należy, że w ramach zasady prawdy obiektywnej na organie administracji publicznej spoczywa obowiązek określenia, ustalenie jakiego stanu faktycznego sprawy jest niezbędne do jej merytorycznego załatwienia. O tym jakie fakty mają znaczenie dla sprawy, a zatem o tym jakie ustalenia faktyczne są w sprawie czynione - decyduje bowiem prawidłowo wyinterpretowana norma prawa materialnego. Ustalony stan faktyczny - przez jego zestawienie z hipotezą określonej normy prawnej - rzutuje zaś na zastosowanie prawa materialnego (subsumcja).

Powyższe ustalenia stanowi niewątpliwie o naruszeniu wskazanych powyżej przepisów proceduralnych, w szczególności - art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. - w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Skarga musiała więc wywrzeć zamierzony skutek.

Sąd rozpoznający sprawę nie może zmienić zaskarżonej decyzji, a jedynie uwzględniając skargę może uchylić ją, stwierdzić jej nieważność lub niezgodność z prawem, a może to uczynić, stosownie do unormowania zawartego w art. 145 § 1 p.p.s.a., jeśli stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy; naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego; inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku zaś, gdy nie zachodzą okoliczności wskazane w art. 145 § 1 p.p.s.a., skarga zgodnie z art. 151 p.p.s.a. podlega oddaleniu.

Kontrolując w tak zakreślonej kognicji zaskarżoną decyzję, Sąd uznał, iż skarga zasługuje na uwzględnienie, w sprawie doszło bowiem do mającego wpływ na wynik sprawy naruszenia przepisów prawa, w szczególności przepisu art. 91 ust. 1 w związku z art. 95 ust. 1 pkt. 2 u.s.w.n. Uznając zatem, że istota sprawy nie została dostatecznie wyjaśniona, Sąd uchylił decyzje organów obu instancji.

Rozpatrując sprawę ponownie organy uwzględnią ocenę prawną zawartą w rozważaniach Sądu, skupiając się na zbadaniu, czy Skarżąca jest uprawniona do otrzymania wnioskowanego świadczenia. Dokonają także zbadania słuszności zarzutu nierównego traktowania. Kwestia ta wymaga jednoznacznego wyjaśnienia, co znajdzie wyraz w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia.

W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. orzekł, jak w punkcie I sentencji wyroku.

O zwrocie kosztów postępowania Sąd orzekł, na podstawie art. 200 p.p.s.a, na które składa się zwrot za wpis od skargi w wysokości 200 zł.