Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Leszek Tyliński (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Joanna Brzezińska Sędzia WSA Grzegorz Saniewski Protokolant starszy sekretarz sądowy Elżbieta Brandt po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A. W. przedstawiciela ustawowego Z. W.-K. na decyzję [...] Zespołu do Spraw [...] o [...] w B. z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji w sprawie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności postanawia: odrzucić skargę.

A. W. – przedstawiciel ustawowy Z. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę na decyzję Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności z dnia [...] marca 2017 r., nr [...], którą uchylona została decyzja Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] stycznia 2017 r. po przeprowadzeniu wznowieniowego postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności dla Z. , zakończonego decyzją ostateczną Powiatowego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w B. z dnia [...] października 2016 r. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2 ustawy z 27 sierpnia 1997r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046) oraz art. 138 § 2 Kpa.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu.

Na wstępie podkreślić należy, iż zakres kognicji sądów administracyjnych wyznacza art. 3 § 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017, poz. 1369), dalej: p.p.s.a., stanowiąc, iż kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę, co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23, 868, 996, 1579 i 2138 oraz z 2017 r. poz. 935), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r. poz. 201, 648, 768 i 935), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1947, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Oprócz katalogu spraw wymienionych w art. 3 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ustawodawca zastrzegł dla sądów administracyjnych uprawnienie do orzekania także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.) a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Przedmiotowe postępowanie zostało zainicjowane wnioskiem o wznowienie postępowania w sprawie ustalenia stopnia niepełnosprawności skarżącej. Postępowanie w sprawie orzekania o niepełnosprawności określone zostało w rozdziale 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 2046), zwana dalej ustawą, oraz w rozporządzeniu Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 15 lipca 2003 r. w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności (Dz. U. z 2015 r., poz. 1110). Zgodnie z art. 6 ust. 1 cyt. ustawy w pierwszej instancji orzekają powiatowe zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności, natomiast w drugiej instancji orzekają wojewódzkie zespoły do spraw orzekania o niepełnosprawności. Od orzeczenia wojewódzkiego zespołu orzekania o niepełnosprawności przysługuje odwołanie do sądu pracy i ubezpieczeń społecznych (art. 6c ust. 8 ustawy), natomiast art. 66 ustawy stanowi, że w sprawach nieunormowanych przepisami ustawy stosuje się Kodeks postępowania administracyjnego, Kodeks cywilny oraz Kodeks pracy.

W kontekście przywołanych regulacji wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych powszechnie przyjmuje się, że o charakterze danego aktu decyduje jego treść, nie zaś jego nazwa, czy forma (tak m.in. NSA w wyroku sygn. akt III SAB 34/01, Lex nr 79247; sygn. akt I SAB 54/93, OSP z 1995 r., nr 11, poz. 222). Z przepisów ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i rozporządzenia w sprawie orzekania o niepełnosprawności i stopniu niepełnosprawności wynika, że formę orzeczenia nadano różnorodnym rozstrzygnięciom, jakie mogą zapaść w tym postępowaniu. Mogą to być orzeczenia zawierające rozstrzygnięcia zarówno, co do meritum sprawy, jak i tylko procesowe. Przepisy omawianej ustawy, jak również przepisy rozporządzenia nie dają podstaw do przyjęcia, że zespoły do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności orzekają w drodze orzeczenia, gdy orzekają według przepisów procesowych zawartych w rozporządzeniu, a decyzję wydają wówczas, gdy orzekają według przepisów kodeksu postępowania administracyjnego. Nie ma żadnych podstaw do przyjęcia, że decyzja i orzeczenia to dwa różnego rodzaju indywidualne akty administracyjne. Każde orzeczenie zespołu do spraw orzekania o stopniu niepełnosprawności, niezależnie od tego czy rozstrzyga sprawę, co do jej istoty, czy też jedynie kończy postępowanie w sprawie, podlega więc zaskarżeniu do sądu powszechnego w drodze odwołania (por. wyrok NSA z 4 stycznia 1999 r., IV SA 104/98, Lex nr 48683 oraz WSA w Bydgoszczy w postanowieniu z 4 marca 2014r. II SA/Bd 1618/13). Takie rozwiązanie, w ocenie Sądu, zapewni ponadto większą spójność, jednolitość i konsekwencję w rozstrzyganiu tego rodzaju spraw. Ponadto jak wynika z art. 4778 § 2 pkt 4 kodeksu postępowania cywilnego do właściwości sądów rejonowych należą właśnie sprawy o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W takiej sytuacji nie ma żadnych racji uzasadniających rozdzielenie tej właściwości na właściwość sądów powszechnych i właściwość sądów administracyjnych, tym bardziej, że zasadniczym kryterium właściwości sądów administracyjnych jest kryterium sprawy sądowoadministracyjnej.

Konkludując skoro przedmiot skargi należy do kategorii spraw wymienionej w art. 6c ust. 8 ustawy, a kompetencje do rozstrzygania tego rodzaju spraw, jak podkreślono wyżej, została zastrzeżona dla sądów powszechnych, to nie ulega wątpliwości, że sąd administracyjny nie jest właściwy do kontroli legalności orzeczeń wydanych w sprawach o ustalenie niepełnosprawności lub stopnia niepełnosprawności. W ocenie składu orzekającego właściwość sądu powszechnego w tego rodzaju sprawach dotyczy nie tylko postępowania administracyjnego prowadzonego w trybie zwykłym, ale i w trybie nadzwyczajnym.

Podkreślić należy, że niniejsze postępowanie toczyło się w trybie wznowienia postępowania w sprawie orzeczenia o niepełnosprawności. Organ I instancji rozpoznawał, bowiem sprawę na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 w zw. z art. 149 § 2 Kpa.

Nie bez znaczenia dla sprawy ma również fakt, iż organ II instancji powołał się w swym rozstrzygnięciu na postanowienie Sądu Rejonowego w B. V Wydział Rodzinny i Nieletnich z dnia [...] stycznia 2017 r., sygn. akt [...], które to miało kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy.

W konsekwencji powyższego Sąd uznał, że skoro wywiedziona w niniejszej sprawie skarga nie należy do właściwości sądu administracyjnego, to jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., o czym orzeczono w sentencji postanowienia.