IV SA/Wa 2364/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2017-01-12	
Data wpływu	2016-09-13	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Anna Sękowska
Łukasz Krzycki /przewodniczący/
Tomasz Wykowski /sprawozdawca/	
Symbol z opisem	6135 Odpady	
Hasła tematyczne	Odpady	
Sygn. powiązane	II OSK 1975/17	
Skarżony organ	Inspektor Ochrony Środowiska	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2007 nr 124 poz 859; ART. 32 UST. 1; Ustawa z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędziowie sędzia WSA Anna Sękowska, sędzia WSA Tomasz Wykowski (spr.), Protokolant st. sekr. sąd. Piotr Iwaszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 stycznia 2017 r. sprawy ze skargi Z.K. na decyzję Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie nałożenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję i utrzymaną nią w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] marca 2016 r. nr [...]; 2. umarza postępowanie administracyjne; 3. zasądza od Głównego Inspektora Ochrony Środowiska na rzecz skarżącego Z. K. kwotę 5117 (słownie pięć tysięcy sto siedemnaście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.	
Uzasadnienie
I. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie (dalej "Sądu") decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] (dalej "zaskarżoną decyzją") Główny Inspektor Ochrony Środowiska (dalej także "GIOŚ"), po rozpatrzeniu odwołania Z. K. (dalej "skarżącego"), reprezentowanego przez [...] od decyzji Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska (dalej także "WIOŚ") z dnia [...] marca 2016 r. nr [...], nakładającej na skarżącego, jako odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, utrzymał decyzję WIOŚ w mocy.

II. Stan sprawy, poprzedzający wydanie przez GIOŚ zaskarżonej obecnie decyzji z dnia [...] lipca 2016 r., przedstawia się w następujący sposób:

1. Pismem z dnia [...] sierpnia 2014 r. Naczelnik Urzędu Celnego w [...] zawiadomił GIOŚ o ujawnieniu, w toku kontroli przeprowadzonej przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego w [...] – Oddział Celny I w [...], nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu w postaci uszkodzonego pojazdu marki Lexus LS460, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...] (dalej także "pojazdu"), który został nabyty w USA przez skarżącego, zamieszkałego pod adresem: [...]. Przy w/w piśmie przekazano GIOŚ całą zebraną w tej sprawie dokumentację.

2. W dniu 22 sierpnia 2014 r. GIOŚ wszczął z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie określenia sposobu gospodarowania przez skarżącego odpadem o kodzie 16 01 04* w postaci uszkodzonego pojazdu.

3. Postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r. nr [...] GIOŚ zobowiązał skarżącego do zastosowania procedur określonych w art. 24 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12.07.2006 ze zm.), dalej także "rozporządzenia 1013/2006".

4. Do omawianego zażalenia załączone zostało Zaświadczenie o przeprowadzonym okresowym oraz dodatkowym badaniu technicznym ww. pojazdu z dnia [...] marca 2015r. nr [...] z wynikiem pozytywnym.

5. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015 r. nr [...] GIOŚ uchylił w całości własne postanowienie z dnia [...] marca 2015 r. i umorzył postępowanie I instancji. Uzasadniając w/w rozstrzygnięcie, GIOŚ wskazał iż w obecnym stanie technicznym sporny pojazd nie stanowi już odpadu w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, w związku z czym obowiązek wynikający z art. 25 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, nie może zostać nałożony na stronę postępowania.

5. Pismem z dnia [...] stycznia 2016 r. WIOŚ zawiadomił skarżącego o wszczęciu z urzędu postępowania administracyjnego w przedmiocie nałożenia na skarżącego - odbiorcy odpadów o kodzie 16 01 04* w postaci przedmiotowego pojazdu, przywiezionego nielegalnie bez dokonania GIOŚ stosowanego zgłoszenia - w drodze decyzji, na podstawie art.32 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2015 r., poz. 1048), dalej także "ustawy (z 2007 r."), kary pieniężnej.

6. Decyzją z dnia [...] marca 2016 r. WIOŚ nałożył na skarżącego karę pieniężną w wysokości 50.000 zł. Jako podstawę wydania ww. decyzji organ powołał art. 104 i art. 107 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego, art. 32 ust. 1, art. 34 i art. 35 ust. 1-3 ustawy z dnia 29 czerwca 2007r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, w związku z art. 2 pkt 35 lit. a oraz art. 3 ust. 1 lit. b tiret iii) rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14.06.2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. 

7. Pismem z dnia [...] marca 2016 r. skarżący, reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do GIOŚ odwołanie od decyzji WIOŚ z dnia [...] marca 2016 r., obszernie argumentując, że wbrew ocenie organu przedmiotowy pojazd nie stanowił odpadu w dacie jego sprowadzenia do Polski.

III. Zaskarżoną obecnie decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. GIOŚ rozpatrzył odwołanie skarżącego od decyzji WIOŚ z dnia [...] marca 2016 r., utrzymując tę decyzję w mocy.

Uzasadniając orzeczenie odwoławcze, GIOŚ wskazał w szczególności, co następuje:

1. Zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2013 r. poz. 21 ze zm.), przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany. W wyroku z dnia 18 czerwca 2015 r. sygn. akt II OSK 2874/13 Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że dla uznania danego przedmiotu za odpad podlegający regulacjom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz. U. z 2015r. poz. 1048) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz. Urz. WE L 190 z 12 lipca 2006 ze zm.), decydujące znaczenie ma stan prawny i faktyczny istniejący w chwili wprowadzenia produktu na terytorium Polski. Nabycie przez pojazd statusu odpadu uzależnione jest od tego, czy w momencie przekroczenia granicy może on być wykorzystywany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem, a zatem, czy może on poruszać się po drogach. Z tej przyczyny w postępowaniu w sprawie dotyczącej międzynarodowego przemieszczania odpadów, nie bada się możliwości przywrócenia pojazdowi stanu technicznego umożliwiającego dopuszczenie do ruchu drogowego. To co stanie się w przyszłości z pojazdem, nie ma wpływu na uzyskany przez niego status odpadu. Co równie istotne, Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11 wskazał, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko.

2. Jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego, w dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący nabył na podstawie faktury nr [...] przedmiotowy pojazd od firmy [...]. Zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] lipca 2014 r. przez tłumacza przysięgłego D. W., ww. faktura zawiera następującą adnotację - "[...]" oraz stempel o treści "[...]". Omawianemu pojazdowi towarzyszył dokument pt. TYTUŁ WŁASNOŚCI WYSTAWIONY W STANIE [...], w którym znajduje się następująca adnotacja - POJAZD POWYPADKOWY (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] marca 2015 r. przez tłumacza przysięgłego M. F.). Co równie istotne, omawiany pojazd został sprzedany na rzecz Pana Z. K. w stanie poważnie uszkodzonym, co potwierdził sam Skarżący w pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] września 2014 r. Zakres omawianych uszkodzeń został szczegółowo wskazany w wykonanej na zlecenie strony wycenie nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. A. M. Rzeczoznawca w ww. opinii wskazał, że strefa uszkodzenia pojazdu obejmuje: przód kpi, tył, bok prawy, bok lewy, podwozie. Powyższy zapis wskazuje zatem, że uszkodzeniu uległ niemal cały pojazd. Ponadto rzeczoznawca stwierdził "rozległy charakter uszkodzeń wokół pojazdu" oraz możliwość wystąpienia ukrytych uszkodzeń układu napędowego, kierowniczego, wydechowego i zasilania. Dalej, rzeczoznawca w omawianym dokumencie stwierdził m.in. następujące uszkodzenia elementów konstrukcyjnych: podłużnica przednia prawa i lewa odkształcona, słupek przedni lewy odkształcony w części górnej, słupek przedni prawy - odkształcony, dach - pogięty, ściana grodziową - odkształcona, próg prawy wraz z konstrukcją - pogięty, podłoga kabiny - odkształcona od spodu, podłoga bagażnika - odkształcona od spodu. Zgodnie z ww. wyceną, uszkodzeniu uległy również liczne elementy podwozia takie jak: wspornik silnika, prawy przedni amortyzator, zawieszenie przednie, prawy drążek kierowniczy, czy też wspornik silnika, natomiast sam silnik rzeczoznawca określił jako "zdemontowany do naprawy głównej (uszkodzenia ukryte)". Co więcej, rzeczoznawca samochodowy mgr inż. H. S., który wykonał na zlecenie Strony kolejną Ocenę z dnia [...] grudnia 2014 r., nr: [...], stwierdził w spornym pojeździe uszkodzenia takich elementów konstrukcyjnych jak: podłużnice, wzmocnienia podłużnie, słupki przednie, środkowe oraz progi, płyta podłogowa wnętrza oraz bagażnika i poszycie dachu. Wszystkie ww. elementy, zgodnie z zapisami omawianej opinii, "są to elementy składowe wskazywane i dostarczane przez producenta pojazdu, ich wymiana zgodnie z technologią producenta pojazdu, nie stwarza zagrożenia w dalszym użytkowaniu pojazdu oraz doprowadza pojazd do stanu jak przed szkodą, przywracając jego parametry jezdne oraz warunki dla bezpieczeństwa biernego i czynnego. Pojazd po tak wykonanej naprawie winien mieć wykonane dodatkowe badania dopuszczające do ruchu oraz stwierdzenie poprawności wykonania prac naprawczych".

Należy zatem stwierdzić, że stan faktyczny spornego pojazdu w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, nie pozwalał na użytkowanie tego pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co zgodnie z ww. orzecznictwem, przekłada się wprost na zaistnienie w niniejszej sprawie przesłanki "pozbycia się" spornego pojazdu. Uszkodzony pojazd marki Lexus LS460, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], z uwagi na poważne uszkodzenia m.in. elementów konstrukcyjnych, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Innymi słowy, użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest uzależniona od jego odpowiedniego stanu technicznego, którego pojazd, będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie posiadał. Powyższe świadczy zatem o prawidłowym zakwalifikowaniu przez organ I instancji spornego pojazdu jako odpadu.

3. O prawidłowości ww. kwalifikacji spornego pojazdu, świadczą również przytoczone przez organ I instancji Wytyczne Korespondentów nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów. Należy podkreślić, że sporny pojazd nie spełnia kryteriów pojazdu używanego nadającego się do naprawy (typ 2 według ww. Wytycznych). W omawianym dokumencie wskazano bowiem, że pojazd używany nadający się do naprawy to taki pojazd, który może stać się przydatnym do ruchu drogowego, być wykorzystywany do swego pierwotnego przeznaczenia i spełniać europejskie normy bezpieczeństwa, po dokonaniu drobnych napraw, przy czym zakres drobnych napraw obejmuje:

1. Pękniętą lub rozbitą przednią szybę;

2. Rozbite lampy przednie lub tylne;

3. Silnik wystawiony na działanie czynników atmosferycznych ze względu na brak maski;

4. Nieotwierające lub niezamykające się drzwi lub drzwi zdjęte z zawiasów (każda para drzwi dołączona do pojazdu);

5. Konieczność wymiany klocków hamulcowych;

6. Rozładowany akumulator lub jego brak;

7. Całkowicie zużyty bieżnik opon;

8. Uszkodzona jest nieistotna część pojazdu; Pojazd powinien spełniać również dodatkowe warunki:

1. Pojazd nie jest skreślony ze stanu (pojazd powypadkowy nienadający się do naprawy);

2. Nie ma braków istotnych części i powierzchni/fragmentów (np. silnik, słupki, dach, oś, system wtrysku paliwa lub mocowanie skrzyni biegów) i nie są one poważnie uszkodzone, a ich naprawa nie przekracza wartości pojazdu w państwie wysyłki (np. po wypadku);

3. Brak oznak demontażu, np. brakujące siedzenia.

4. Sporny pojazd, jak już wykazano powyżej, posiadał w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, rozległe uszkodzenia elementów konstrukcyjnych (podłużnica przednia prawa i lewa odkształcona, słupek przedni lewy odkształcony w części górnej, słupek przedni prawy - odkształcony, dach - pogięty, ściana grodziową - odkształcona, próg prawy wraz z konstrukcją - pogięty, podłoga kabiny - odkształcona od spodu, podłoga bagażnika - odkształcona od spodu), w związku z czym zaistniała okoliczność wskazana w omawianych Wytycznych.

5. Należy przy tym wyjaśnić, że ww. Wytyczne Korespondentów (źródło: http://www.gios.gov.pl/zalaczniki/artykuly/wytycznekorenspondentow.pdf.http://ec.europa.eu/environment/waste/ hipments/pdf/correspondents_guidelines9_en.pdf ) nie są prawnie wiążące, ale biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989r. w sprawie C-322/88 należy wskazać, co następuje - w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. Powyższe znajduje również potwierdzenie w wyroku WSA w Warszawie z dnia 4 listopada 2015r., sygn. akt IV SA/Wa 1454/15. Z uwagi na ww. argumentację, organ uważa za uzasadnione kierowanie się w niniejszej sprawie m.in. wytycznymi zawartymi w ww. dokumencie, które to wytyczne dają podstawę do uznania spornego pojazdu za odpad, a które przedstawiają, w jaki sposób, w rozumieniu wspólnym wszystkich państw członkowskich, powinno być interpretowane rozporządzenie (WE) Nr 1013/2006 w sprawie przemieszczania odpadów.

6. Jednocześnie, nie można zgodzić się ze skarżącym, że sporny pojazd, zgodnie z pkt. 10 i ll.b.(ii) Wytycznych, stanowi pojazd nadający się do naprawy i nie jest odpadem. Należy bowiem wskazać, że zarówno zgodnie z pkt. 10, jak i pkt. 11 omawianych Wytycznych, pojazd używany nie jest uznawany za odpad, jeśli jest pojazdem używanym nadającym się do naprawy (typ 2 z załącznika 1 do ww. Wytycznych), a konieczne naprawy nie wykraczają poza zakres drobnych napraw - co, jak już wykazano powyżej, nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W ww. załączniku 1 do omawianych Wytycznych, zostało wyjaśnione, że pojazd używany nadający się do naprawy charakteryzuje się m.in. następującymi cechami: ogólnie dobry stan pojazdu; pojazd może być eksploatowany w stanie obecnym lub po drobnych naprawach.

7. Należy uznać za bezzasadną argumentacją skarżącego, że skoro uszkodzenia wskazane w Wycenie nr [...] z dnia [...] lipca 2014r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. A. M., obejmują "jedynie" odkształcenia wybranych elementów (czyli, jak wyjaśnił Skarżący - "deformację lub zmianę kształtu"), to nie stanowią one znacznych uszkodzeń. Po pierwsze, już sama rozległość uszkodzeń spornego pojazdu, uniemożliwia zakwalifikowanie tego pojazdu jako pojazdu używanego nadającego się do naprawy, 3 wymagającego jedynie drobnych napraw. Należy ponownie podkreślić, że rzeczoznawca samochodowy mgr inż. H. S., który wykonał na zlecenie Skarżącego Ocenę z dnia [...] grudnia 2014 r., nr: [...], stwierdził w spornym pojeździe uszkodzenia takich elementów konstrukcyjnych jak: podłużnice, wzmocnienia podłużnie, słupki przednie, środkowe oraz progi, płyta podłogowa wnętrza oraz bagażnika i poszycie dachu. Po drugie, jeżeliby nawet przyjąć schemat myślenia Skarżącego, że odkształcenie danego elementu konstrukcyjnego w pojeździe, nie stanowi poważnego uszkodzenia, a zakres koniecznych napraw, zmierzających do usunięcia takiego uszkodzenia, nie wykracza poza zakres drobnych napraw, to nie można zgodzić się ze skarżącym, że w spornym pojeździe wystąpiły jedynie odkształcenia wybranych elementów, bowiem, jak wskazano powyżej, z wyceny nr [...] z dnia [...] lipca 2014r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego, wynika, że dach spornego pojazdu oraz próg prawy wraz z konstrukcją, zostały pogięte, a nie odkształcone.

8. W na zarzut pominięcia przez organ opinii rzeczoznawcy, wskazującej, że sporny pojazd nie jest odpadem, należy wyjaśnić, że w wyroku WSA w Warszawie z dnia 17 września 2013r., sygn. akt: IV SA/Wa 249/13, wyraźnie wskazano, co następuje - rzeczoznawca samochodowy posiada uprawnienia nadane przez właściwą jednostkę akredytowaną i mogą one obejmować uprawnienia do oceny stanu technicznego pojazdów, rekonstrukcji wypadków drogowych oraz szacowania wartości pojazdów. W świetle powyższego rzeczoznawca samochodowy nie jest uprawniony do formułowania opinii, czy dany pojazd stanowi odpad w rozumieniu przepisów ustawy o odpadach.

9. Nie można zgodzić się z zarzutem naruszenia przepisów art. 7, art. 75, art. 77 oraz art. 80 k.p.a., poprzez przyjęcie przez organ I instancji, że z zapisów w umowie kupna - sprzedaży spornego pojazdu oraz z tłumaczenia Tytułu Własności spornego pojazdu wynika, że poprzedni właściciel pozbył się tego pojazdu z uwagi na jego uszkodzenia, jak również, że sprzedający nie dokonał naprawy w celu przywrócenia pojazdu do stanu, który spełniałby warunki techniczne wymagane do rejestracji pojazdu, pojazd nie nadawał się w takim stanie do użytkowania i z tego powodu sprzedający nie udzielił również gwarancji na ww. pojazd. Skarżący wskazał również na naruszenie ww. przepisów, poprzez nie wskazanie, na podstawie jakiego dokumentu organ stwierdził ww. stan faktyczny, bowiem w ocenie Skarżącego, w dokumentacji zgromadzonej w sprawie, brak jest dowodu na poparcie ww. tezy.

Należy wyjaśnić, że stan faktyczny sprawy świadczy o tym, iż sporny pojazd został sprzedany na rzecz skarżącego w stanie poważnie uszkodzonym, bez gwarancji od sprzedającego (i bez znaczenia dla niniejszej sprawy jest przyczyna umieszczenia takiej adnotacji w umowie kupna - sprzedaży spornego pojazdu). Powyższe świadczy zatem o tym, że sprzedający nie dokonał naprawy spornego pojazdu, a zatem sprzedając go, miał świadomość, że w omawianym stanie faktycznym, pojazd ten nie mógł być użytkowany zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, co jak już wykazano powyżej, jest tożsame z wolą "pozbycia się" i dla stwierdzenia powyższej kwestii nie są potrzebne zapisy w umowie/Tytule Własności, informujące wprost o woli/konieczności "pozbycia się" pojazdu. Ponadto, w dokumencie pt. TYTUŁ WŁASNOŚCI WYSTAWIONY W STANIE [...], znajduje się następująca adnotacja - POJAZD POWYPADKOWY (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] marca 2015r. przez tłumacza przysięgłego M. F.), która to adnotacja również wskazuje na status pojazdu oraz jego stan techniczny, w dacie jego sprzedaży. Jak wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w prawomocnym wyroku z dnia 22 października 2013r. (sygn. akt IV SA/Wa 1427/13), "Decydujące zatem znaczenie dla oceny czy dany przedmiot jest odpadem ma wola posiadacza, jego intencja, tzw. względy subiektywne. Organ ustalając zatem czy dany przedmiot może być uznany za odpad ma obowiązek ustalenia jaka była wola posiadacza przedmiotów, co częstokroć jest zadaniem trudnym do wykonania. Przy ustalaniu treści aktu woli konieczne jest zatem rozważenie jakie były okoliczności towarzyszące wyzbyciu się przedmiotów i czy one wskazywały na zamiar zbywcy wyzbycia się ich, gdyż nie nadawały się do dalszej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem.".

10. Dalej, należy stwierdzić, że organ I instancji w treści zaskarżonej decyzji istotnie nie odniósł się wprost do oświadczenia poprzedniego posiadacza pojazdu - firmy [...] - z dnia [...] marca 2015 r., tym niemniej, z treści ww. decyzji wynika wprost, że omawiane oświadczenie znajdowało się w zgromadzonym przez organ I instancji materiale dowodowym, bowiem, jak wyjaśniono, pismem z dnia [...] października 2015r., znak: [...] organ I instancji zwrócił się do Głównego Inspektora Ochrony Środowiska o przekazanie dokumentów dotyczących sprawy zakończonej postanowieniem z dnia [...] czerwca 2015r., znak: [...]. W odpowiedzi na powyższe, w załączeniu do pisma z dnia [...] listopada 2015r., znak: [...], Główny Inspektor Ochrony Środowiska przekazał uwierzytelnione kopie dokumentów dotyczących ww. postępowania. W zgromadzonych przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska aktach sprawy znak: [...], znajduje się ww. Oświadczenie firmy [...] - z dnia [...] marca 2015 r., które zostało przekazane do organu przez skarżącego wraz zażaleniem z dnia [...] marca 2015r. W związku z powyższym, okoliczność dysponowania omawianym dokumentem przez organ I instancji, pozostaje bezsporna. Z uwagi na powyższe, należy uznać za nietrafiony zarzut niezastosowania przez [...] Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska art. 7 k.p.a., poprzez odmowę podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego, art. 78 §1 k.p.a., poprzez nieuwzględnienie żądania przeprowadzenia dowodu mającego istotne znaczenie dla sprawy, a w efekcie naruszenie art. 77 §1 k.p.a., poprzez niewykonanie ciążącego na Wojewódzkim Inspektorze Ochrony Środowiska obowiązku zebrania i rozpatrzenia w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, z uwagi na pominięcie przez organ oświadczenia poprzedniego posiadacza pojazdu - firmy [...] - z dnia [...] marca 2015r. Należy podkreślić, że organ I instancji włączył do akt niniejszej sprawy cały materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu prowadzonym przez Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

11. Z treści omawianego oświadczenia poprzedniego posiadacza pojazdu - firmy [...] - z dnia [...] marca 2015 r., wynika, że Sprzedawca spornego pojazdu - firma [...], oświadczył, że jego intencją nie było "pozbycie się" tego pojazdu jako odpadu, lecz sprzedaż Klientowi pojazdu jako samochodu osobowego, jak również, że nie istniały żadne przesłanki, które uniemożliwiałyby rejestrację spornego pojazdu w dniu jego sprzedaży, pojazd nie został uznany za odpad w myśl odpowiednich przepisów, zaś znajdujący się na fakturze stempel "Wyłącznie eksport", został umieszczony wyłącznie z uwagi na regulacje prawne w zakresie prawa podatkowego i nie należy łączyć tego zwrotu z zamiarem "pozbycia się" pojazdu jako odpadu.

Odnosząc się do powyższego dokumentu, należy ponownie wskazać, że zgodnie z definicją odpadu zawartą w art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, przez odpady rozumie się "każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się jest obowiązany", zaś Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 12 marca 2013 r. sygn. akt II OSK 2132/11 wskazał, iż "pozbycie się", które stanowi konieczną przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób aniżeli nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. Zmiana sposobu użytkowania spornego pojazdu - w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia - pozostaje w niniejszej sprawie bezsporna, z uwagi na ww. stan techniczny pojazdu, uniemożliwiający jego użytkowanie w ruchu drogowym, zaś intencja Sprzedającego pozostaje w tej sprawie kwestią drugorzędną. Należy zaznaczyć, że teoretycznie każdej transakcji sprzedaży/kupna odpadów, może towarzyszyć oświadczenie Sprzedawcy, informujące o braku woli "pozbycia się" tychże, co jednak nie zmienia ich statusu. Należy stwierdzić, że stanowisko Skarżącego, zgodnie z którym, jeżeli każda ze Stron transakcji handlowej dokonuje sprzedaży pojazdu mechanicznego i w ten sposób go traktuje, to organ administracji nie może arbitralnie zmieniać statusu przedmiotu, będącego elementem typowej transakcji handlowej - jest błędne, bowiem należy wyjaśnić, że w kategorii odpadów nie mogą być traktowane jedynie przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się pozbyć, ale też przedmioty podlegające powtórnemu gospodarczemu wykorzystaniu, po poddaniu ich procesowi odzysku (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 13 kwietnia 2012 r. sygn. akt II OSK 157/11). Tym samym, odpady mogą i podlegają obrotowi gospodarczemu, co pozostaje jednak bez wpływu na ich status, zaś rozpatrując stan techniczny danego pojazdu, organ może zakwalifikować jako odpad nie tylko pojazd nienadający się do naprawienia (niemożność techniczna lub technologiczna albo nieopłacalność ekonomiczna, stan określany jako "szkoda całkowita"). Ewentualna naprawa i rejestracja pojazdu, nie wyklucza zakwalifikowania naprawionego pojazdu jako odpadu, bowiem w judykaturze utrwalony jest pogląd, że okoliczność, iż pojazd będzie mógł być poddany remontowi, nie wyklucza go spod kategorii odpadu. Zgodnie z ogólnymi wytycznymi Trybunału Sprawiedliwości UE, zawartymi w wyroku z dnia 18 grudnia 2007 r. w sprawie C-194/05, odnośnie interpretacji pojęcia odpadów, "pojęcie "odpadów" musi być interpretowane "w sposób szeroki" celem zapewnienia przez UE "wysokiego poziomu" ochrony środowiska, ponadto uwzględniona musi zostać "zasada prewencji i przezorności". Zasady te z kolei nakładają na organy administracji publicznej obowiązek podejmowania wszelkich działań, które mają na celu "zapobieżenie zdarzeniom mogącym (wystarczy sama możliwość) negatywnie oddziaływać na środowisko". Organ administracji powinien się zatem w swoich działaniach wykazać wysokim stopniem przewidywalności, ale i zapobiegawczości.

12. Co więcej, skoro Sprzedawca spornego pojazdu oświadczył, że nie istniały żadne przesłanki, które uniemożliwiałyby rejestrację spornego pojazdu w dniu jego sprzedaży, to z powyższego wynika, że dokument pt. [...], w którym znajduje się następująca adnotacja - POJAZD POWYPADKOWY (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] marca 2015 r. przez tłumacza przysięgłego M. F.), który towarzyszył spornemu pojazdowi w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia, nie stanowił dokumentu rejestracyjnego, umożliwiającego poruszanie się spornym pojazdem po drogach publicznych. Co więcej, sam Skarżący w treści rozpatrywanego odwołania wskazał, że Tytuł Własności wydany dla spornego pojazdu, w żaden sposób nie uniemożliwił dopuszczenia pojazdu do ruchu, po dokonaniu stosownej naprawy. Ponadto, informacja umieszczona w omawianym oświadczeniu, odnosząca się do braku uznania spornego pojazd za odpad w myśl odpowiednich przepisów (jak należy domniemywać, obwiązujących na terenie USA), pozostaje bez znaczenia dla sprawy, ponieważ sporny pojazd został sprowadzony przez Skarżącego z terytorium USA na terytorium RP, gdzie obowiązujące są przepisy UE oraz implementujące je przepisy krajowe.

13. Ponadto, odnosząc się do okoliczności sprzedaży i sprowadzenia ww. pojazdu w celu jego naprawy, należy wskazać, że Trybunał Sprawiedliwości UE wielokrotnie powtarzał, że pojęcie "odpadów" nie może być rozumiane jako wyłączające ze swojego zakresu substancje i przedmioty nadające się do ponownego gospodarczego wykorzystania (wyrok TS UE z dnia 25 czerwca 2004r. w sprawie C-235/02, z dnia 28 marca 1990r. w sprawach C-206/88 oraz C-207/88, z dnia 10 maja 1995r. w sprawie C-422/92 oraz z dnia 25 czerwca 1997r. w sprawach połączonych C-304/94, C-339/94, C-342/94 i C-224/95). Z uwagi na powyższe, pojęcie odpadu w żadnym wypadku nie może nie obejmować substancji lub przedmiotów możliwych do powtórnego użycia lub recyklingu. Pojęcie odpadu nie zawiera domniemania, że posiadacz usuwając substancję lub przedmiot, zamierza wyłączyć tę substancję lub przedmiot spod jakiegokolwiek ponownego gospodarczego ich wykorzystania przez inne podmioty. Ekonomiczna wartość (nawet znaczna), czy przydatność do ponownego wykorzystania przez nowego posiadacza nie wyklucza substancji lub przedmiotu z kategorii "odpadów". W tym miejscu należy również przytoczyć wyrok NSA - ośrodek zamiejscowy w Katowicach, sygn. akt: I SA/Ka 2268/98, gdzie skonstatowano, co następuje - samochód przywieziony z zagranicy w stanie nie nadającym się do utycia (po wypadku) może być uznany za odpad, nawet jeżeli później, po naprawie, będzie mógł być dopuszczony do ruchu. Również Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 września 2013r., sygn. akt: IV SA/Wa 249/13 wskazał, co następuje - Zagadnienie odpadów było przedmiotem licznych orzeczeń Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości. W połączonych sprawach C-418/97 i C-419/97 Trybunał orzekł, że przedmiot poddawany procesom odzysku jest odpadem ( wyrok ETS z dnia 15 czerwca 2000 r., Lex nr 82853). W kolejnym wyroku z dnia 15 stycznia 2004 r. w spawie C-235/02 (ECR 2004/1 B/1-1005) Trybunał stwierdził, że pojęcie odpadu nie wyłącza substancji i przedmiotów, które nadają się do dalszego gospodarczego wykorzystania. Odpadami według ETS są także materiały polegające ponownemu gospodarczemu wykorzystaniu, będące przedmiotem transakcji łub wymienione na Ustach handlowych nawet, gdy zostaną poddane procesom dezaktywacyjnym mającym na cełu unieszkodliwianie potencjalnych zagrożeń (wyrok ETS z dnia 25 czerwca 1997r. w połączonych sprawach C-304/94, C-330/94, C-342/94, C-224/95 - publ ERC 1997/6/1- 03561). W wyroku z dnia 28 marca 1990 r. w sprawie C-359/88 (publ ERC 1990/3/1-01509) ETS orzekł, że ustawodawstwo krajowe, w którym definicja odpadów wyłącza substancje i przedmioty, które są zdatne do powtórnego wykorzystania, jest niezgodna z prawem wspólnotowym ( por. wyrok NSA z dnia 13 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OSK 157/11, CBOIS). Zauważyć więc należy, że jako odpady traktowane są nie tylko przedmioty, które posiadacz uważa za zbędne i których chciałby się wyzbyć, ałe także takie, które podlegają dalszym procesom odzysku w celu ich gospodarczego wykorzystania.

14. Należy stwierdzić, że organ I instancji nie naruszył wskazanych w odwołaniu przez Skarżącego przepisów ustawy Kodeks postępowania administracyjnego (w tym art. 81 k.p.a), bowiem w dniu 9 lutego 2016 r. umożliwił Stronie, w trybie art. 10 § 1 ww. ustawy, zapoznanie się z materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie oraz poinformował Stronę o możliwości wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań przed wydaniem decyzji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia ww. pisma. Omawiane pismo zostało doręczone stronie za zwrotnym potwierdzeniem odbioru w dniu 11 lutego 2016 r. Strona nie skorzystała z ww. uprawnienia. Z uwagi na powyższe, niezrozumiały pozostaje zarzut pełnomocnika skarżącego, dotyczący odmowy skarżącemu wypowiedzenia się co do przeprowadzanych dowodów. Jednocześnie, jak już wyjaśniono powyżej, zebrany w sprawie materiał dowodowy był kompletny i nie wymagał przeprowadzenia żadnych nowych dowodów.

15. Zgodnie z dyspozycją art. 32 ust 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, wymierzenie kary pieniężnej następuje wówczas, gdy spełnione są dwie przesłanki - doszło do przemieszczenia odpadów i przemieszczenie to było nielegalne, tj. bez uprzedniego zgłoszenia. Analiza zaskarżonej decyzji wykazała, że organ I instancji na podstawie zgromadzonych dowodów wyczerpująco wykazał, że przedmiotowy pojazd, z uwagi na poważne uszkodzenia, stał się w danym miejscu i czasie nieprzydatny dla jego dotychczasowego posiadacza, z uwagi na nieużyteczność zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem. Innymi słowy, użyteczność (możliwość i bezpieczeństwo użytkowania) pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem jest uzależniona od jego odpowiedniego stanu technicznego, którego pojazd, będący przedmiotem niniejszego postępowania, nie posiadał. Należy podkreślić, że przez "pozbycie się", należy rozumieć subiektywną wolę posiadacza danego przedmiotu, co w rozpatrywanej sprawie oznacza, że sporny pojazd był na tyle poważnie uszkodzony, że jego poprzedni właściciel nie poddał go naprawie, lecz "pozbył się" go na rzecz skarżącego. Tym samym, przedmiotowy pojazd stanowił odpad przemieszczony nielegalnie tj. bez dokonania zgłoszenia, którego odbiorcą, zgodnie z treścią faktury nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r., był skarżący.

16. Biorąc pod uwagę powyższą argumentację, organ odwoławczy stoi na stanowisku, że [...] Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska prawidłowo wyjaśnił stan faktyczny w sprawie, dokonał oceny na podstawie całokształtu materiału dowodowego i wyczerpująco wyjaśnił, z jakich przyczyn sporny pojazd stanowi nielegalnie przemieszczony odpad. Tym samym, organ I instancji nie naruszył art. 6, art. 7, art. 75, art. 77 §1, 78 §1, art. 81 ustawy Kodeks postępowania administracyjnego.

17. Przedmiotowy pojazd, stosownie do wyceny nr [...] z dnia [...] lipca 2014 r., sporządzonej przez rzeczoznawcę samochodowego mgr inż. A. M. oraz stosowanie do protokołu oględzin, sporządzonego w dniu [...] sierpnia 2014r. prze funkcjonariusza Urzędu Celnego I w [...], posiadał w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia m.in. skrzynię biegów i akumulator. Z tej przyczyny należy stwierdzić, że ww. pojazd, jako odpad, posiadał właściwości niebezpieczne, zatem powinien być sklasyfikowany pod kodem 16 01 04* - zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 9 grudnia 2014 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2014r. poz. 1923). Należy w tym miejscu zaznaczyć, że o niebezpiecznym charakterze odpadu w postaci pojazdu przesądza sam fakt, iż zawiera on substancje i elementy niebezpieczne (np. olej silnikowy, olej przekładniowy w skrzyni biegów, resztki paliwa, płyn chłodniczy i inne).

18. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ I instancji wykazał, iż międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów na podstawie art. 3 rozporządzenia (WE) Nr 1013/2006. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ww. rozporządzenia, procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady, jeżeli mają być poddane procesom unieszkodliwiania, a także:

- odpady wyszczególnione w załączniku IV, który obejmuje między innymi opady wyszczególnione w aneksach II i VII Konwencji Bazylejskiej;

- odpady wyszczególnione w załączniku IVA;

- odpady niesklasyfikowane pod żadnym kodem w załączniku III, IIIB, IV i IVA;

- mieszanin odpadów niesklasyfikowanych pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV lub IVA, chyba że zostały wyszczególnione w załączniku IIIA,

jeżeli mają być poddane procesom odzysku. Odpad w postaci przedmiotowego pojazdu nie został sklasyfikowany pod żadnym kodem w załączniku III, HIB, IV i IVA i z tej przyczyny międzynarodowe przemieszczenie przedmiotowych odpadów wymagało zastosowania procedury uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody właściwych zainteresowanych organów.

19. Przywołując treść art. 2 pkt 35 lit. a ww. rozporządzenia, w myśl którego przemieszczenie opadów dokonane bez zgłoszenia go wszystkim zainteresowanym właściwym organom zgodnie z tym rozporządzeniem, stanowi nielegalne przemieszczenie, transport przedmiotowego odpadu z terytorium USA na terytorium Polski nosi znamiona nielegalnego międzynarodowego przemieszczenia odpadu. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy jasno wskazuje, że skarżący jest odbiorcą odpadu w postaci przedmiotowego, uszkodzonego pojazdu.

20. WIOŚ słusznie uznał skarżącego za odbiorcę odpadu w postaci ww. uszkodzonego pojazdu i nałożył na skarżącego karę pieniężną w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. Ustalając wysokość omawianej kary, zastosował kryteria określone w art. 34 ustawy o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, tj. uwzględnił w szczególności ilość, rodzaj i charakter odpadów, w tym możliwość zagrożeń dla ludzi i środowiska powodowanych przez te odpady oraz okoliczności uprzedniego naruszenia przepisów ustawy i rozporządzenia Nr [...]. WIOŚ uwzględnił okoliczność, że skarżący jest odbiorcą odpadu o charakterze niebezpiecznym, w postaci jednego uszkodzonego pojazdu, a ponadto, że nie stwierdzono udokumentowanego zanieczyszczenia środowiska oraz, że skarżący nie naruszył uprzednio przepisów w zakresie międzynarodowego przemieszczania odpadów.

21. Należy również podkreślić, że skarżący działał umyślnie, dokonując zakupu ww. uszkodzonego pojazdu stanowiącego odpad i sprowadzając go z USA na terytorium Polski. Do zgłoszenia celnego AKC-U, w związku z nabyciem wewnątrzwspólnotowym uszkodzonego przedmiotowego pojazdu, które zostało złożone w Oddziale Celnym w [...], załączono m.in. następujące dokumenty: dokument zakupu ww. pojazdu, tj. fakturę nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r., która zawierała, zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym, następującą informację "[...]" oraz stempel o treści "[...]" oraz dokument pt. [...], w którym, zgodnie z tłumaczeniem przysięgłym, znajduje się następująca adnotacja - POJAZD POWYPADKOWY. W pisemnych wyjaśnieniach z dnia [...] września 2014 r. skarżący stwierdził, co następuje - W dniu [...] kwietnia 2014r. zakupiłem na aukcji w USA w celach użytkowych samochód osobowy marki Lexus LS460, o numerze identyfikacyjnym nadwozia: [...], rok produkcji 2013 r. Samochód był uszkodzony i został wylicytowany w okazyjnej cenie [...] dolarów. Tym samym, należy stwierdzić, że skarżący miał świadomość, że sprowadza do Polski poważnie uszkodzony pojazd.

22. Z uwagi na wykazany powyżej status uszkodzonego pojazdu w dacie jego międzynarodowego przemieszczenia WIOŚ prawidłowo zastosował ww. przepisy i w drodze zaskarżonej decyzji nałożył karę pieniężną w wysokości [...] zł na skarżącego, jako odbiorcę odpadu przywiezionego nielegalnie z USA do Polski, tj. bez dokonania zgłoszenia.

IV. Pismem z dnia [...] sierpnia 2016 r. skarżący wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję GIOŚ z dnia [...] lipca 2016 r., podnosząc przeciwko zaskarżonej decyzji następujące zarzuty:

- naruszenia przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 7 Konstytucji RP, art. 6 k.p.a. oraz art. 288 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej, poprzez bezpośrednie zastosowanie i powoływanie się przez organ w uzasadnianiu zaskarżonej decyzji na "Wytyczne Korespondentów nr 9", które to Wytyczne stanowią dokument, który nie jest źródłem prawa i aktem prawnym powszechnie obowiązującym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ani także aktem prawnym przyjętym w celu wykonania kompetencji Unii Europejskiej;

2) art. 7, art. 8 oraz art. 77 § 1 i 2 k.p.a. poprzez naruszenie zasady prowadzenia postępowania administracyjnego w sposób zapewniający poszanowanie dla zasady prawdy obiektywnej oraz naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez:

a) odmowę uwzględnienia dowodu w postaci oświadczenie poprzedniego posiadacza pojazdu, firmy [...] z dnia [...] marca 2015 roku wskazującego, że intencją i jedyną wolą poprzedniego posiadacza była sprzedaż pojazdu samochodowego i w konsekwencji uznanie, że pojazd stanowił odpad;

b) odmowę uwzględnienia opinii rzeczoznawcy H. S. z dnia [...] grudnia 2014 r., z której wynika, że pojazd nie stanowi odpadu i może zostać dopuszczony do ruchu po wykonaniu naprawy i przeprowadzeniu stosownych badań diagnostycznych;

3) art. 8 k.p.a. poprzez naruszenie zasady pogłębiania zaufania obywateli do władzy publicznej stanowiącą prawną gwarancję ochrony praw obywatela wobec władczego działania władzy publicznej, poprzez wykorzystywanie argumentacji - co do uznania pojazdu za odpad - wzajemnie się wykluczającej {vide powołane w treści uzasadnienia Decyzji: Wytyczne Korespondentów nr 9 oraz orzecznictwo sądów administracyjnych) i w konsekwencji przyjęcie, że skarżący dokonał nabycia i międzynarodowego przemieszczenia odpadu, podczas gdy rzeczywiście skarżący nabył i dokonał importu samochodu osobowego;

4) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów i niedokonanie wszechstronnej oceny całokształtu materiału dowodowego i uznanie, że pojazd wymaga "poważnej naprawy", gdy w zebranym materiale dowodowym brak jest dowodów na poparcie tego twierdzenia, a w konsekwencji ustalenie okoliczności faktycznie niezgodnie z prawidłami logiki - w innym przypadku organ wywiódłby, że pojazd nie jest odpadem - skoro bowiem nie istnieje dowód, iż pojazd był "poważnie uszkodzony", intencją posiadacza było dokonanie transakcji handlowej sprzedaży pojazdu, rzeczoznawca stwierdził, że pojazd nie jest odpadem i można go naprawić a następnie dopuścić do ruchu, pojazd został naprawiony, zarejestrowany i dopuszczony do ruchu, to nie ma podstaw do uznania, że samochód był w momencie sprowadzenia odpadem.

5) art. 107 § 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji bez wskazania, z jakich przyczyn organ odmówił wiarygodności oświadczeniu posiadacza oraz opinii rzeczoznawcy;

- naruszenia przepisów prawa z zakresu ochrony środowiska, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:

1) art. 3 ust. 1 pkt 6) ustawy z dnia 14 grudnia 2012 roku o odpadach poprzez przyjęcie przez Organ, że sprowadzony pojazd był odpadem, gdy w rzeczywistości był pojazdem zakupionym z uwagi na znaczną ekonomiczną wartość, był przeznaczony do naprawy i rezultacie został naprawiony i dopuszczony do ruchu;

2) art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 roku o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów poprzez uznanie skarżącego za odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie, a tym samym naruszenie:

a) pkt. 1 Preambuły rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów (Dz.Urz. UE L 190 z 12.07.2006, str.1), który wskazuje, że wpływ rozporządzenia na handel międzynarodowy ma charakter uboczny;

b) § 1, § 2 oraz załącznika nr 1 rozporządzenia Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów z dnia 9 grudnia 2014 roku poprzez uznanie, że skarżący dokonał przemieszczenia odpadu o kodzie 16 01 04* zdefiniowanego jako "zużyte lub nie nadąjące się do użytkowania pojazdy". 

V. W odpowiedzi na skargę, udzielonej pismem procesowym z dnia [...] września 2016 r., GIOŚ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie.

VI. Pismem z dnia [...] października 2016 r. skarżący doprecyzował skargę, podnosząc że decyzja odwoławcza została wydana również z naruszeniem art.138 § 1 pkt 1 k.p.a.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

VI. Zgodnie z art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269; dalej "p.p.s.a.") sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę administracji publicznej, przy czym w świetle § 2 powołanego artykułu, kontrola ta jest sprawowana pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.

W myśl art.134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z kolei w myśl art.135 p.p.s.a. sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.

Skargę należało uwzględnić, albowiem wbrew ocenie organu w rozpatrywanej sprawie nie zaistniały przesłanki do nałożenia na skarżącego kary przewidzianej w art.32 ust.1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów.

VII. Kontrola legalności zaskarżonej decyzji Głównego Inspektora Ochrony Środowiska z dnia [...] lipca 2016 r. prowadzi do następujących wniosków:

1. Przedmiotem kontrolowanego postępowania administracyjnego, w którym w drugiej instancji orzekł zaskarżoną decyzją GIOŚ, było wymierzenie skarżącemu kary pieniężnej na podstawie art.32 ust. 1 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów, zgodnie z którym to przepisem wojewódzki inspektor ochrony środowiska (a w drugiej instancji GIOŚ) nakłada na odbiorcę odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, w drodze decyzji, karę pieniężną w wysokości od 50.000 do 300.000 zł. Na podstawie przywołanego przepisu WIOŚ wymierzył skarżącemu karę pieniężną w wysokości 50.000 zł, a decyzję tę utrzymał w mocy GIOŚ. Oba organy uznały, że jest odbiorcą odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, albowiem sprowadził na terytorium RP, bez dokonania stosownego zgłoszenia, uszkodzony pojazd powypadkowy, zakupiony za granicą.

W ocenie Sądu pomimo faktu, który w prawidłowy sposób ustaliły orzekające w sprawie organy, że zarówno w dacie zakupu przez skarżącego pojazdu za granicą, jak i w dacie przemieszczenia go na terytorium RP, pojazd ten nie był pojazdem sprawnym, nadającym się do natychmiastowego użytku (co wiązało się z tym, że był to pojazd powypadkowy), to jednakże z uwagi na taki zakres uszkodzeń, który w oczywisty sposób gwarantował możliwość niezwłocznego przywrócenia pojazdowi pełni jego funkcji użytkowych (do czego konsekwentnie doszło), przemieszczenia w/w pojazdu na terytorium RP nie należało kwalifikować jako przemieszczenia odpadu. W konsekwencji powyższego stwierdzić należy, że brak jest przesłanek do traktowania skarżącego jako odbiorcy odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia, a tym samym do nakładania na niego kary administracyjnej.

2. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, co następuje:

W dniu [...] kwietnia 2014 r. skarżący nabył przedmiotowy pojazd na podstawie faktury nr [...] od firmy [...]. Zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu 29 lipca 2014 r. przez tłumacza przysięgłego D. W., ww. faktura zawiera następującą adnotację - "[...]"; "bez gwarancji" oraz stempel o treści "[...]". Omawianemu pojazdowi towarzyszył dokument pt. [...], w którym znajduje się następująca adnotacja - POJAZD POWYPADKOWY (zgodnie z tłumaczeniem wykonanym w dniu [...] marca 2015 r. przez tłumacza przysięgłego M. F.).

W sporządzonej na zlecenie skarżącego wycenie z dnia [...] lipca 2014 r. nr [...] rzeczoznawca samochodowy mgr inż. A. M. stwierdził w szczególności, co następuje: (-) strefa uszkodzenia pojazdu obejmuje: przód kpl, tył, bok prawy, bok lewy, podwozie, (-) pojazd po częściowej naprawie, rozbrojony, rozkompletowany, "rozległy charakter uszkodzeń wokół pojazdu", (-) istnieje możliwość wystąpienia ukrytych uszkodzeń układu napędowego, kierowniczego, wydechowego i zasilania. W opinii wymieniono szczegółowo uszkodzenia podwozia, nadwozia, wyposażenia, silnika i skrzyni biegów pojazdu.

Pismem z dnia [...] listopada 2014 r. GIOŚ zwrócił się do rzeczoznawcy – autora wyceny z dnia [...] lipca 2014 r. o ustosunkowanie się do następujących kwestii: 1) Czy elementy konstrukcyjne przedmiotowego pojazdu nie zostały uszkodzone w sposób uniemożlwiający użytkowanie przedmiotowego pojazdu zgodnie z pierwotnym przeznaczeniem, 2) Jaki zakres prac powinna obejmować naprawa odkształconych i pogiętych ww. elementów.

Pismem, które wpłynęło do GIOŚ w dniu [...] listopada 2014 r., stanowiącym odpowiedź na zapytanie organu, rzeczoznawca oświadczył, co następuje: "Odpowiadając na zadane pytanie nr 1 potwierdzam opis uszkodzeń w ww ocenie technicznej, które zostały umieszczone również w dokumentacji fotograficznej. Stąd jednoznacznie potwierdzam, że kwalifikacja elementów zarówno do wymiany, jak i naprawy została sporządzona w oparciu o zasady naprawy nadwozi i nie odbiega od standardów rynkowych. Stąd również można jednoznacznie i zdecydowanie podkreślić, że przedmiotowy pojazd po naprawie wg określonej w ocenie technicznej kwalifikacji elementów może być użytkowany zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem. Zakres i charakter powierzchni uszkodzeń poszczególnych elementów konstrukcyjnych pozwala jednoznacznie potwierdzić, że ww pojazd może zostać przywrócony do stanu pierwotnego. Odpowiedź 2. Zakres prac został ujęty w kosztorysie naprawy, który został dołączony do ww oceny technicznej i zawiera on kwalifikację poszczególnych elementów uszkodzonego pojazdu.".

W sporządzonej również na zlecenie skarżącego drugiej opinii na temat stanu technicznego sprowadzonego pojazdu, tj. opinii z dnia 10 grudnia 2014 r. rzeczoznawca mgr inż. H. S. oświadczył, co następuje: "Stwierdzono: Uszkodzenia elementów konstrukcyjnych, takich jak: podłużnice, wzmocnienia podłużnic, słupki przednie, środkowe oraz progi, płyta podłogowa wnętrza oraz bagażnika, poszycie dachu. Są to elementy składowe wskazywane i dostarczane przez producenta pojazdu i ich wymiana zgodnie z technologią producenta pojazdu nie stwarza zagrożenia w dalszym użytkowaniu pojazdu oraz doprowadza pojazd do stanu jak przed szkodą przywracając jego parametry jezdne oraz warunki dla bezpieczeństwa biernego i czynnego. Pojazd po tak wykonanej naprawie winien mieć wykonane dodatkowe rozszerzone badania dopuszczające do ruchu oraz stwierdzenie poprawności i wykonania prac naprawczych.".

W toku postępowania skarżący przedłożył oświadczenie zbywcy pojazdu wraz tłumaczeniem z dnia [...] marca 2015 r. w następującym brzmieniu: "My niżej podpisani, działając jako Sprzedawca Pojazdu Lexus LS 460 o numerze identyfikacyjnym nadwozia [...] (dalej "Pojazd"), oświadczamy, że naszą intencją nie było pozbycie się ("discard") Pojazdu, jako odpadu. Naszą jedyną wolą i intencją była sprzedaż Klientowi Pojazdu jako samochodu osobowego. Stan techniczny pojazdu w momencie sprzedaży jednoznacznie wskazywał, iż jest to wartościowy samochód osobowy. Oświadczamy, że nie istniały żadne przesłanki, które uniemożliwiałyby rejestrację Pojazdu w USA w dniu jego sprzedaży. Pojazd nie został również zakwalifikowany jako odpad w myśl odpowiednich przepisów. Dodatkowo oświadczamy, że znajdujący się na fakturze nr [...] stempel "[...]" ([...]) został umieszczony wyłącznie z uwagi na regulacje prawne w zakresie prawa podatkowego i nie należy łączyć tego zwrotu z zamiarem "pozbycia się" pojazdu jako odpadu.".

W toku postępowania skarżący przedłożył poświadczoną za zgodność z oryginałem kopię "[...]" z dnia [...] marca 2013 r., wystawionego przez uprawnionego diagnostę D. R., zatrudnionego w Podstawowej Stacji Kontroli Pojazdów [...] w [...], w którym stwierdzono, że zgodnie z wynikiem badania pojazd spełnia wymagania techniczne art.66 ustawy. Wraz z Zaświadczeniem przedłożono stosowny załącznik w postaci "Dokumentu Indentyfikacyjnego Pojazdu".

Przedłożenie przez skarżącego w/w Zaświadczenia wraz z załącznikiem organowi wraz z zażaleniem na postanowienie GIOŚ z dnia [...] marca 2015 r., zobowiązującego skarżącego do zagospodarowania pojazdu przez przedsiębiorcę prowadzącego stację demontażu pojazdów lub punkt zbierania pojazdów, doprowadziło do uchylenia przez organ w/w postanowienia i umorzenia postępowania w tym przedmiocie (postanowienie GIOŚ z dnia [...] czerwca 2015 r.). Organ uznał bowiem, że cechy umożlwiające użytkowanie pojazdu zgodnie z jego pierwotnym przeznaczeniem zostały przywrócone.

3. Zasadniczą kwestią w kontrolowanym postępowaniu było rozstrzygnięcie przez organy, czy przedmiotowy pojazd należało zakwalifikować jako odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98/WE. Tylko bowiem bezsporne wykazanie, że w dacie przemieszczenia na terytorium RP pojazd ten spełniał kryteria odpadu, upoważniało organy do nałożenia na skarżącego sankcji administracyjnej, przewidzianej w art.32 ust.1 ustawy z 2007 r. W myśl zarówno art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98/WE, jak i art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach odpady oznaczają każdą substancję lub przedmiot, których posiadacz pozbywa się, zamierza się pozbyć lub do których pozbycia się został zobowiązany.

W orzecznictwie przyjmuje się, że pojęcie "pozbycie się", które stanowi przesłankę do uznania za odpad, w istocie oznacza zmianę sposobu użytkowania wskazanego przedmiotu, czyli użytkowanie w inny sposób, niż nakazuje to przeznaczenie danego przedmiotu, a nowy sposób użytkowania mógłby wywoływać niekorzystne oddziaływanie na środowisko. "Pozbycie się" rozumiane więc jest jako przekazanie (zbycie) przedmiotu innemu podmiotowi, który będzie ten przedmiot wykorzystywał w zasadniczo odmienny od pierwotnego sposób (tak Naczelny Sąd Administracyjny w powołanym w wyroku z dnia z dnia 9 października 2012 r., II OSK 1071/11 oraz w wyrokach z dnia 15 stycznia 2016 r. II OSK 1190/14, 21 lipca 2015 r. II OSK 3069/13 i 9 czerwca 2009 r., II OSK 960/08 opubl. w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W wyroku z dnia 16 kwietnia 2014 r. (II OSK 2793/12 opubl. w CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że zmiana sposobu użytkowania może polegać na użytkowaniu w sposób odmienny, niż w normalnych warunkach przedmiot jest wykorzystywany do celów, do których został pierwotnie wytworzony.

Odnotować należy, że sformułowana powyżej definicja odpadu posiada siłą rzeczy bardzo ogólny charakter, co wywołuje konieczność jej starannej i wnikliwej subsumcji do poszczególnych stanów faktycznych. Poza sporem jest fakt, że pojazd zakupiony przez skarżącego za granicą posiadał liczne uszkodzenia z racji tego, że w przeszłości uległ wypadkowi. Nie można zatem zaprzeczyć, że zarówno w dacie zakupu jak i sprowadzenia do Polski pojazd ten nie był sprawny i ściśle rzecz ujmując nie mógł być w tych datach wykorzystywany zgodnie ze swoim przeznaczeniem. Materiał dowodowy sprawy daje jednak podstawy z do przyjęcia, że z założenia był to stan wyłącznie przejściowy. Jak ustalono w kontrolowanym postępowaniu (co konsekwentnie korespondowało z dwiema zleconymi przez skarżącego specjalistycznymi opiniami, złożonymi na wstępnym etapie postępowania), w/w uszkodzenia okazały się całkowicie odwracalne, tj. po sprowadzeniu pojazdu do Polski skarżący poddał go kompleksowej naprawie, w wyniku której pojazd ten przeszedł z wynikiem pozytywnym stosowne badania techniczne i został w Polsce zarejestrowany. Wspomnieć należy, że powyższe stanowiło przesłankę do umorzenia przez GIOŚ wpadkowego postępowania w przedmiocie zagospodarowania pojazdu, zmierzającego do nakazania skarżącemu do jego utylizacji (aczkolwiek z formalnego punktu widzenia powyższe nie ma wpływu na wynik odrębnego postępowania w przedmiocie nałożenia kary). W ocenie Sądu okoliczności rozpatrywanej sprawy dają przekonujące podstawy do przyjęcia, że z uwagi na wiadomy obu stronom transakcji (tj. zbywcy i skarżącemu) stan techniczny przedmiotowego pojazdu, transakcję tę zawierano z pełną świadomością tego, że o jej ekonomicznym sensie rozstrzyga nie perspektywa trwałego wyłączenia przez skarżącego nabytego pojazdu z użytku, a wprost przeciwnie - realna perspektywa niezwłocznego przywrócenia pojazdowi pełni jego funkcji użytkowych. W tym kontekście warto odwołać się do przywołanego w zaskarżonej decyzji wyroku tut. Sądu z dnia 22 października 2013 r., sygn. akt IV SA/Wa 1427/13), gdzie stwierdza się że: "Decydujące zatem znaczenie dla oceny czy dany przedmiot jest odpadem ma wola posiadacza, jego intencja, tzw. względy subiektywne. Organ ustalając zatem czy dany przedmiot może być uznany za odpad ma obowiązek ustalenia jaka była wola posiadacza przedmiotów, co częstokroć jest zadaniem trudnym do wykonania. Przy ustalaniu treści aktu woli konieczne jest zatem rozważenie jakie były okoliczności towarzyszące wyzbyciu się przedmiotów i czy one wskazywały na zamiar zbywcy wyzbycia się ich, gdyż nie nadawały się do dalszej eksploatacji zgodnie z przeznaczeniem.".

Podkreślić w tym kontekście należy, że w niniejszej sprawie nie wystąpiła sytuacja, w której poprzedni właściciel pozbył się na rzecz skarżącego pojazdu posiadającego dokument własności stwierdzający wprost, że nie nadaje się on do naprawy lub uległ kasacji (dokumenty z kategorii: "Certificate of Destruction", "Damage Equal to the Value", "For Parts Only", "Non Rebuildable", "Non Repairable" itp.). Wprawdzie kontrahent skarżącego zbył na jego rzecz pojazd uszkodzony, wymagający napraw wykraczających poza naprawy drobne określone w "Wytycznych korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów", niemniej powyższa okoliczność nie jest jeszcze dostateczną przesłanką do uznania, że przedmiotowy pojazd stanowił odpad. Jak trafnie zauważył sam organ, z formalnego punktu widzenie wytyczne te nie są prawnie wiążące, niemniej biorąc pod uwagę wyrok Trybunału Sprawiedliwości UE z dnia 13 grudnia 1989 r. w sprawie C-322/88, w świetle akapitu piątego art. 189 Traktatu EWG, sądy krajowe są zobowiązane do uwzględnienia zaleceń (w tym wypadku - ww. Wytycznych), w celu rozstrzygania wniesionych do nich sporów, zwłaszcza gdy rzucają one światło na interpretację środków krajowych przyjętych w celu ich wdrożenia lub gdy są one przeznaczone do uzupełnienia wiążących przepisów wspólnotowych. W ocenie Sądu w/w Wytyczne dostarczają w oczywisty sposób użytecznych wskazówek przy kwalifikowaniu danego pojazdu jako odpadu, niemniej w konkretnych stanach faktycznych kryteria mogą być niewystarczające dla formułowania ostatecznych ocen. W ocenie Sądu sytuacja tego rodzaju ma miejsce w niniejszej sprawie.

4. W świetle powyższych okoliczności stwierdzić należy, że na gruncie niniejszej sprawy sam fakt niesprawności przedmiotowego pojazdu w dacie jego przemieszczenia na terytorium RP nie stanowił wystarczającej przesłanki do uznania go za odpad w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy o odpadach i art. 3 pkt 1 dyrektywy 2008/98/WE. W konsekwencji przemieszczenie w/w pojazdu takiego pojazdu bez zezwolenia ostatecznie nie spełniało kryteriów nielegalnego przemieszczenia odpadu w rozumieniu art.32 ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów. W sprawie nie zostały zatem spełnione ustawowe przesłanki, niezbędne do wymierzenia skarżącemu kary jako odbiorcy odpadów przywiezionych nielegalnie bez dokonania zgłoszenia. W tej sytuacji wystąpiły przesłanki do uchylenia obu wydanych w sprawie decyzji, z racji wydania z ich z naruszeniem w/w przepisu prawa materialnego w konsekwencji do umorzenia wszczętego z urzędu postępowania administracyjnego na zasadzie art.145 § 3 p.p.s.a.

Z powyższych względów Sąd orzekł jak w sentencji wyroku: na podstawie art.145 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. (w pkt 1), na podstawie art.145 § 3 p.p.s.a. (w pkt 2), na podstawie art. 200 p.p.s.a. oraz § 14 ust.1 pkt 1 lit.a oraz § 2 pkt 5 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz.1804 z późn. zm.) - w pkt 3. Na kwotę zasądzonego na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania od organu (5117 zł) składają się łącznie: uiszczona kwota wpisu (1500 zł), uiszczona kwota opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł) oraz minimalna stawka opłaty za czynności radcy prawnego w sprawie w sprawie, której wartość przedmiotu wynosi powyżej 10.000 zł a nie przekracza 50.000 zł (3600 zł).