Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Adrianna Elżbieta Grzymska-Truksa, , po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi [...] w P. na pismo informacyjne Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 27 grudnia 2024 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.839.2024.MGrz w przedmiocie stanowiska w sprawie wstąpienia w charakterze strony do postępowania dotyczącego świadczenia kompensacyjnego postanawia: 1. odrzucić skargę, 2. zwrócić [...] w P. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnemu w Warszawie wpis sądowy w wysokości 200 zł (słownie: dwieście złotych) wpisany do rejestru opłat sądowych pod poz. 5864 w dniu 12 lutego 2025 r.

[...] w [...] (dalej "Szpital", "Skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na pismo Rzecznika Praw Pacjenta (dalej "rzecznik", "RPP") z dnia 27 grudnia 2024 r. nr RzPP-DSK-WPK.485.839.2024.MGrz w przedmiocie stanowiska w sprawie wstąpienia w charakterze strony do postępowania dotyczącego świadczenia kompensacyjnego.

W treści powołanego pisma rzecznik poinformował, że dnia 23 grudnia 2024 r. otrzymał od Szpitala pismo zatytułowane ponaglenie, które dotyczyło wniosku o przyznanie świadczenia z Funduszu Kompensacyjnego Zdarzeń Medycznych (art. 35 § 1 kpa). Rzecznik poinformował, że w świetle art. 37 § 2 kpa prawo do wniesienia ponaglenia w postępowaniu administracyjnym, służy wyłącznie stronie. Wskazał, że Szpital nie jest stroną w toczącym się postępowaniu o czym jednoznacznie przesądza art. 67w ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta (dalej "ustawa"). Stroną takiego postępowania jest wnioskodawca. Wskazano, że skierowane do organu pismo zatytułowane "Ponaglenie" jest bezpodstawne.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Skarga jako niedopuszczalna podlega odrzuceniu.

Przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania sprawy Sąd w pierwszej kolejności jest zobowiązany do zbadania, czy w przedmiotowej sprawie skarga jest dopuszczalna.

Właściwość rzeczowa sądów administracyjnych określona została w art. 3 i 4 ustawy dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: ppsa) Stosownie do art. 3 § 2 ppsa., sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej w ograniczonym zakresie, bo obejmującym orzekanie w sprawach skarg na/spory o:

1) decyzje administracyjne;

2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;

3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie;

4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r., poz. 735,1491 i 2052), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2021 r., poz. 1540, 1598, 2076 i 2105), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2021 r., poz. 422, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw;

4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających;

5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;

6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;

7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;

8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a;

9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

W myśl § 2a powołanego przepisu prawa, sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.

Zgodnie z § 3 cytowanego przepisu, sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach.

Pod pojęciem sprawy sądowoadministracyjnej mieści się zatem kontrola działalności administracji publicznej w zakresie wyznaczonym enumeratywnie w art. 3 ppsa oraz inne kwestie rozpoznawane w postępowaniu prowadzonym na podstawie przepisów tej ustawy. Oznacza to, że sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznawania spraw, które nie zostały wymienione w cytowanych przepisach.

Mając na uwadze, że przed przystąpieniem do merytorycznego rozpoznania wniesionej skargi, sąd administracyjny jest zobowiązany zbadać w pierwszej kolejności jej dopuszczalność. W myśl art. 58 § 1 pkt 6 ppsa, jeżeli z innych niż wskazane w art. 58 § 1 pkt 1-5a przyczyn sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego, skarga podlega odrzuceniu.

Przedmiotem skargi w niniejszej sprawie jest pismo informacyjne Rzecznika Praw Pacjenta z dnia 27 grudnia 2024 r.

Sąd stwierdza, że ww. pismo RPP miało jedynie charakter informacyjny wskazujący, że zgodnie z art. 37 § 2 kpa w zw. z art. 67w ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, prawo do wniesienia ponaglenia służy wyłącznie stronie. Natomiast, jak wynika z art. 67w ust. 1 ustawy o prawach pacjenta, stroną postępowania w sprawie świadczenia kompensacyjnego jest jedynie wnioskodawca. Szpital jest podmiotem udzielającym świadczeń zdrowotnych.

Zdaniem Sądu wystąpienie zawarte w zaskarżonym piśmie z dnia 27 grudnia 2024 r. nie ma charakteru władczego rozstrzygnięcia, decydującego o prawach i obowiązkach zindywidualizowanego podmiotu jakim jest Szpital.

Stosownie do art. 37 § 1 kpa, prawo do wniesienia ponaglenia służy stronie. Należy tu przywołać wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 7 lipca 2016 r., I OSK 3389/15, z którego wynika, że stronami postępowania w zakresie przewlekłości postępowania są tylko skarżący i organ. Nie ma powodu do przyjęcia, aby przymiot strony służył pozostałym stronom postępowania właściwego. Wyraźnie wskazano też, że prawo to nie przysługuje innym uczestnikom postępowania, takim jak np. osoby czy podmioty wezwane do złożenia wyjaśnień (por. Jaśkowska Małgorzata, Wilbrandt-Gotowicz Martyna, Wróbel Andrzej, Komentarz aktualizowany do Kodeksu postępowania administracyjnego Opublikowano: LEX/el. 2025).

Sąd wskazuje, że pismo informacyjne RPP z dnia 27 grudnia 2024 r. nie mieści się w katalogu spraw określonych w kpa i nie może być przedmiotem skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. W efekcie, mając na uwadze powyższe, skarga Szpitala, jako niedopuszczalna, podlega odrzuceniu.

Ponadto Sąd wskazuje, że zgodnie z art. 67w ust. 1 ustawy o prawach pacjenta i Rzeczniku Praw Pacjenta, stroną postępowania w sprawie świadczenia kompensacyjnego jest wnioskodawca. Regulacja dotycząca postępowania w przedmiocie świadczeń kompensacyjnych została zawarta w rozdziale 13b ww. ustawy. Zgodnie z art. 67q ustawy przepisy rozdziału 13b stosuje się do zdarzeń medycznych zaistniałych w trakcie udzielania lub w efekcie udzielenia bądź zaniechania udzielenia świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych w szpitalu w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej.

W art. 67w ust. 1 ustawy, ustawodawca zdecydował o określeniu podmiotów, które są stronami tego postępowania. Jest to przepis szczególny, tego rodzaju norm nie można zatem interpretować rozszerzająco. Szpital w treści skargi przedstawia argumenty przemawiające za koniecznością uznania go za stronę postępowania w przedmiocie świadczenia kompensacyjnego. Jednak rozstrzygniecie tej kwestii wykracza poza zakres badanej sprawy. Przedmiotem badania przez Sąd w niniejszej sprawie, nie jest reakcja organu na wniosek Szpitala o dopuszczenie do udziału w postępowaniu w sprawie wniosku o przyznanie świadczenia kompensacyjnego, a konkretne, zaskarżone pismo informacyjne RPP z dnia 27 grudnia 2024 r. Argumentacja Skarżącego przedstawiona w treści skargi, nie zmienia, ani charakteru zaskarżonego pisma, ani też ogólnego rodzaju postępowania, które inicjowane jest złożeniem ponaglenia.

Dodatkowo Sąd wskazuje, że nawet gdyby Szpital był stroną postępowania, co nie ma miejsca w niniejszej sprawie, to reakcją na ponaglenie jest wydanie postanowienia, które nie podlega kontroli sądowoadministracyjnej (zgodnie z art. 37 § 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego). Postanowienie wydane na podstawie art. 37 § 6 kpa, należy uznać za czynność nadzorczą, która nie może być zaskarżona do sądu administracyjnego, nie przysługuje też na nią zażalenie. Postanowienie takie ma charakter wpadkowy, incydentalny (art. 123 kpa). Nie kończy postępowania, nie rozstrzyga sprawy co do istoty i nie ma cech samodzielnego postępowania administracyjnego, na które przysługuje skarga do sądu. Ponaglenie, w sytuacji gdy wniesione jest przez podmiot do tego uprawniony czyli przez stronę postępowania (co nie ma miejsca w niniejszej sprawie) jest środkiem zaskarżenia, odrębnym od przewidzianego w art. 141 – 144 kpa. Ponaglenie służy jedynie zmotywowaniu organu do załatwienia sprawy w ustawowym terminie. Natomiast zakres czynności podejmowanych przez organ jest ściśle określony treścią art. 37 § 6 kpa. Na wydane w trybie art. 37 § 6 kpa postanowienie nie przysługuje zażalenie ani nie kończy ono sprawy co do istoty. Postanowienie takie nie mieści się w ww. katalogu rozstrzygnięć, o których mowa w art. 3 § 2 p.p.s.a., podlegającym kognicji sądu administracyjnego.

Uwagi zawarte w powyższym akapicie, Sąd nakreślił jedynie dodatkowo wskazując na brak możliwości zaskarżenia do sądu administracyjnego i badania przez ten sąd postanowienia wydanego trybie art. 37 § 6 kpa, będącego reakcja organu na ponaglenie wniesione przez stronę postępowania. W badanej sprawie organ nie wydał postanowienia, a pismo informacyjne, ponaglenie nie zostało bowiem wniesione przez stronę postępowania, a przez podmiot, który udzielał w toku postępowania wyjaśnień.

Podsumowując wskazać należy, że wniesiona skarga nie może być przedmiotem oceny przez sąd administracyjny i podlega odrzuceniu, jako niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 58 § 1 pkt 6 ppsa Sąd odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn wniesienie skargi jest niedopuszczalne. W razie niedopuszczalności skargi sąd jest zobligowany do jej odrzucenia.

W tym stanie rzeczy, z uwagi na powyższe, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 58 § 3 ppsa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia. O w zwrocie wpisu orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 ppsa.