Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Rogalski Sędzia WSA Grażyna Staniszewska po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 29 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi Przedsiębiorstwa "S" L.K. L.C. spółka jawna na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę.

1. Decyzją z dnia [...] września 2012 r. nr [...] Starosta [...] określił dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z Pensjonatu [...] w [...], przy ul. [...], należącego do P. spółka jawna z siedzibą w [...] (skarżąca) określając go dla pory nocnej tj. w godzinach 22.00 - 6.00, na poziomie LAeqN– 45 Db oraz dla pory dziennej, tj. w godzinach 6.00-22.00, na poziomie LAeqD– 55 Db (pkt 1 decyzji). W punkcie 2 tej decyzji skarżąca została zobowiązana do wykonywania pomiaru hałasu emitowanego z tego pensjonatu co dwa lata oraz przedkładania wyników tego pomiaru organowi oraz Wojewódzkiemu Inspektorowi Ochrony środowiska w terminie 30 dni od dnia ich wykonania.

Od tej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie. Po jego rozpatrzeniu decyzją z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] w jej punkcie 1 uchyliło zaskarżoną decyzję w całości, a punkcie 2 określiło dopuszczalny poziom hałasu emitowanego do środowiska z Pensjonatu [...] w [...], przy ul. [...], należącego do P. spółka jawna z siedzibą w [...] (określając go dla pory nocnej tj. w godzinach 22.00 - 6.00, na poziomie LAeqN– 45 Db oraz dla pory dziennej, tj. w godzinach 6.00-22.00, na poziomie LAeqD– 55 Db.

Decyzja ta została wydana na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2000 r. Nr 98 poz. 1071 ze zm.; aktualnie Dz. U. z 2024 r. poz. 572; dalej k.p.a.) oraz art. 115a ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (tekst jedn. Dz. U. z 2008 r., Nr 25 poz. 150, aktualnie Dz.U. z 2024 r. poz. 54 ze zm.). Nie została ona zaskarżona i stała się ostateczna (prawomocna).

2. Pismem z dnia [...] sierpnia 2024 r. (data wpływu [...] sierpnia 2024 r.) skarżąca spółka zwróciła się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...]z wnioskiem o uchylenie decyzji tego organu z dnia [...] listopada 2012r., nr [...] w części, tj. w zakresie pkt 2 w oparciu o wskazane w tym wniosku przepisy art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a.

W uzasadnieniu tego wniosku opisano przebieg postępowania skutkującego wydaniem wskazanej decyzji. Podniesiono, że decyzję należy uchylić w części, tj. w zakresie pkt 2, w którym SKO ponownie określiło dopuszczalny poziom hałasu emitowanego z zakładu wnioskodawcy do środowiska, gdyż zdaniem skarżącej przepis art. 115a § 1 Prawo ochrony środowiska nie znajduje już zastosowania "albowiem dotychczasowym powodem zastosowania przywołanej regulacji była emisja hałasu generowanego przez agregat chłodniczy, który wnioskodawca jeszcze w roku 2012 r. całkowicie usunął z posesji pensjonatu [....] W związku z powyższym, a także w myśl omawianego wyżej art. 115a § 1 Prawo ochrony środowiska, nie ma już przyczyn i przesłanek dla ustalania dopuszczalnego poziomu hałasu emitowanego z nieruchomości, na której zlokalizowany jest przedmiotowy pensjonat".

Wskazano także, że nałożony na skarżącą spółkę obowiązek wykonywania pomiarów hałasu aktualnie jawi się jako całkowicie bezsensowny, zbędny i niepotrzebny. W uzasadnieniu wniosku podkreślono też, że opiera się on na art. 155 k.p.a., przedstawiając dalej charakterystykę tego przepisu.

3. Po rozpatrzeniu tego wniosku decyzją z dnia [...] października 2024 r., nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławczego w [...] odmówiło uchylenia wydanej przez ten organ ostatecznej decyzji z dnia [...] listopada 2012r. nr [...] we wnioskowanej części, tj. w zakresie pkt 2 tej decyzji.

W uzasadnianiu organ zreferował stan sprawy, treść objętej wnioskiem decyzji i żądania strony. Wskazał, że wniosek został oparty o przepisy art. 155 w zw. z art. 154 § 2 k.p.a. Następnie organ przytoczył wynikające z art. 155 k.p.a. przesłanki możliwości zmiany lub uchylenia decyzji ostatecznej: istnienie decyzji ostatecznej; okoliczność, że za jej zmianą lub uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony; zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji; brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych.

Podkreślił, że postępowanie prowadzone w trybie art. 155 k.p.a. nie jest kolejną instancją administracyjną i nie może służyć weryfikacji ustaleń czy też prawidłowości wykładni i subsumcji przepisów zastosowanych przy wydaniu decyzji ostatecznej. Służy ono bowiem tylko weryfikacji wydanej decyzji ostatecznej przez pryzmat okoliczności czy za jej uchyleniem przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony i czy jest zgoda strony na zmianę decyzji.

Dalej Kolegium wskazało, że decyzja z dnia [...] listopada 2012 r., nr [...] oparta została o przepis z art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity: Dz. U. Nr 25, poz. 150 z 2008r. ze zm.). Zgodnie z art. 115a ust. 7 tej ustawy decyzja, o której mowa w ust. 1, może ulec zmianie w przypadku:

1) uchwalenia albo utraty mocy obowiązującej miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dotyczącego terenów objętych oddziaływaniem hałasu z zakładu;

2) zmiany faktycznego zagospodarowania i wykorzystania nieruchomości, na które oddziałuje hałas z zakładu, nieobjętych miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego;

3) zmiany obowiązujących dopuszczalnych poziomów hałasu.

Zdaniem Kolegium przepis art. 115a ust. 7 ustawy Prawo ochrony środowiska ma charakter szczególny (lex specialis) w stosunku do regulacji kodeksowej i dlatego w sprawie nie może znaleźć zastosowania tryb nadzwyczajny z art. 154 lub 155 k.p.a.

4. W skardze wniesionej do tutejszego sądu w terminie skarżąca zarzuciła decyzji Kolegium:

1) naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj. art. 115a ust. 7 ustawy Prawno ochrony środowiska przez jego zastosowanie w skutek błędnego przyjęcia, że przepis ten jest przepisem szczególnym wobec art. 155 k.p.a. wyłączającym jego zastosowanie, podczas gdy omawiany przepis w ogóle nie przewiduje możliwości uchylenia decyzji o dopuszczalnym poziomie hałasu, w związku z czym nie może stanowić podstawy dla rozstrzygnięcia w sprawie, w której skarżąca wniosła o uchylenie rzeczonej decyzji, a nie o jej zmianę;

2) naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 k.p.a. przez jego niewłaściwe zastosowanie i w rezultacie zaniechanie dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego niniejszej sprawy, co doprowadziło cło błędnego przyjęcia, że skarżąca opiera się o nowy, zmieniony stan faktyczny, tj. fakt usunięcia źródła hałasu z terenu należącego do niej pensjonatu [...] podczas gdy fakt ten został ujawniony już w 2012 r. w toku poprzedniej sprawy.

Mając na względzie powyższe zarzuty wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz zobowiązanie organu do wydania decyzji w przedmiocie uchylenia ostatecznej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] w części, tj. w zakresie pkt 2; ewentualnie uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia. Nadto o zasądzenie na rzecz skarżącej kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi zarzuty zostały rozwinięte.

5. W odpowiedzi na skargę Kolegium wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

6. Zgodnie art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b lub c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej p.p.s.a.).

7. W sprawie nie ulega wątpliwości, że wniosek skarżącej spółki o uchylenie punktu 2 ostatecznej decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2012 r. nr [...] został oparty na przepisach art. 154 i 155 k.p.a., przy czym następnie sprecyzowano, że chodzi jednak o art. 155 k.p.a., co podtrzymuje się w skardze.

Decyzja, której skarżąca domaga się uchylenia została wydana na podstawie art. 115a ust. 1 ustawy Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym na dzień jej wydawania. Jest to decyzja nakładająca na stronę obowiązek i jako taka zaliczona do zakresu zastosowania przepisu art. 155 k.p.a. W doktrynie i orzecznictwie przyjmuje się bowiem, ostateczna decyzja administracyjna, która nakłada na stronę określone obowiązki, może być uchylona lub zmieniona w trybie art. 155 (por. wyrok SN z 12.12.1997 r., III RN 92/97, OSNAPiUS 1998/10, poz. 290). Z tego względu przepis art. 154 k.p.a. nie może mieć w ogóle zastosowania w sprawie.

Jednakże kolejnym warunkiem zastosowania art. 155 k.p.a. jest to, że uzyskanie od strony zgody na uchylenie lub zmianę decyzji w określonym tym przepisem trybie art. 155 powinno poprzedzone ustaleniem, że nie sprzeciwia się temu przepis szczególny. Zgodnie z utrwaloną linią orzeczniczą sądów administracyjnych przesłankę tę trzeba rozumieć szeroko, biorąc pod uwagę także przepisy, które przesądzają o naturze podjętego rozstrzygnięcia (wyznaczające jego materialnoprawną podstawę). Zastosowanie art. 155 k.p.a. nie może bowiem naruszać innych przepisów.

8. Przepisy art. 115a ust. 1 ustawy Prawo o ochronie środowiska nie regulują tego czy decyzje określające maksymalny dopuszczalny poziom hałasu są wydawane na czas określony czy też na czas nieokreślony. Ustawa ta zawiera przepis art. 115a ust. 7, który określa wszystkie przypadki, w których decyzja ta może być zmieniona. Zgodnie z utrwaloną w doktrynie prawnej zasadą lex specialis derogat legi generali (przepis szczególny uchyla przepis ogólny) przepis art. 115a ust. 7 ustawy Prawo o ochronie środowiska wyklucza zastosowanie art. 155 k.p.a. w sprawie.

Stanowisko takie przyjęło Kolegium i jest ono prawidłowe. Znajduje ono pełne oparcie w orzecznictwie i doktrynie (por. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 25 lutego 2009 r., II SA/Go 833/08 oraz WSA w Krakowie z dnia 27 września 2016 r., II SA/Kr 749/16, CBOSA oraz K. Gruszecki, Prawo ochrony środowiska. Komentarz, SIP LEX, uwagi to tezy C do art. 115a).

8. Z tych względów zaskarżona decyzja jest zgodna z prawem. Nie doszło w niej również do naruszenia innych przepisów (w szczególności postępowania) w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Stan faktyczny został ustalony prawidłowo i jest bardzo prosty. To wnioskujący wybrał niewłaściwy tryb wskazując wyraźnie regulację kodeksową. Tymczasem trybem, który może mieć w sprawie zastosowanie jest wykorzystanie art. 115 ust. 7 ustawy Prawo ochrony środowiska. Ta jednak kwestia leży poza zakresem oceny i kontroli w niniejszym postępowaniu.

Z tych względów skarga jako niezasadna podlegała oddaleniu (art. 151 p.p.s.a.).