Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, Sędzia WSA Artur Kuś, Protokolant spec. Katarzyna Ławnik, po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 24 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi W. G. na postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2020 r., znak: [...] w przedmiocie sprostowania oczywistej omyłki pisarskiej oddala skargę

Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2020 r., [...], Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, po rozpatrzeniu zażalenia W. G. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2019 r., znak: [...] - utrzymał w mocy to postanowienie.

W uzasadnieniu podjętego orzeczenia organ wskazał, że postanowieniem z [...] listopada 2019 r., znak: [...] [...]i Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego sprostował z urzędu oczywistą omyłkę pisarską w swojej decyzji z [...] stycznia 2017 r., znak: [...], polegającą na wpisaniu w pkt 2 sentencji ww. decyzji następującą treść: "działając na podstawie art. 51 ust. 5 i art. 83 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane" zamiast właściwej treści "działając na podstawie art. 51 ust. 4 i art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane".

Z postanowieniem organu wojewódzkiego z [...] listopada 2019 r. nie zgodziła się W. G., wnosząc w ustawowym terminie zażalenie.

Rozpoznając zażalenie organ wskazał, że decyzją z [...] stycznia 2017 r., znak: [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił w całości decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z [...] grudnia 2016 r., znak: [...] (zatwierdzającą projekt budowlany zamienny rozbudowy oraz przebudowy kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w W. oraz zobowiązującej inwestora do uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie rozbudowanych i przebudowanych kiosków gastronomicznych) i działając na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego rozbudowy oraz przebudowy kiosków gastronomicznych zlokalizowanych na działkach nr [...] i [...] przy ul. [...] w W. Następnie organ, biorąc pod uwagę oczywistą omyłkę pisarską, wydał zaskarżone postanowienie na podstawie art. 113 § 1 k.p.a.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał, że zgodnie z art. 113 § 1 k.p.a. organ administracji publicznej może z urzędu lub na żądanie strony sprostować w drodze postanowienia błędy pisarskie i rachunkowe oraz inne oczywiste omyłki w wydanych przez ten organ decyzjach. Ustawodawca nie wprowadza ustawowej definicji pojęć zawartych w powyższym przepisie. W orzecznictwie przyjęto znaczenie tych pojęć, a mianowicie za błąd pisarski uznaje się widoczne, wbrew zamierzeniu organu, niewłaściwe użycie wyrazu, mylną pisownię albo widocznie niezamierzone opuszczenie wyrazu lub wyrazów, jeśli nie miało ono wpływu na merytoryczną treść decyzji, zaś błąd rachunkowy oznacza omyłkę w wykonaniu działania matematycznego. Z kolei dopuszczone na podstawie tego przepisu prostowanie oczywistych omyłek dotyczy wyłącznie omyłek co do istoty stojących na równi z błędami pisarskimi lub rachunkowymi, polegającymi na tym, że w decyzji wyrażono coś, co widocznie jest niezgodne z myślą wyrażoną przez organ a zostało to wypowiedziane przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa. Oczywistość błędu w rozumieniu analizowanego przepisu winna wynikać z natury, a sprostowanie nie może prowadzić do zmiany merytorycznej orzeczenia. W tej formie bowiem nie jest możliwe tego rodzaju ingerowanie w treść aktu administracyjnego, które co do zasady mogłoby przyczynić się do zmiany rozstrzygnięcia w sposób odbiegający od zawartego w akcie. W trybie art. 113 § 1 k.p.a. nie podlegają sprostowaniu błędy i omyłki istotne, w szczególności co do ustalenia prawa obowiązującego, stanu faktycznego i jego kwalifikacji prawnej.

W ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego, zarzuty podniesione w zażaleniu nie zasługują na uwzględnienie, zaś zakres sprostowania odpowiada prawu.

W orzecznictwie sądów administracyjnych wskazuje się, że co do zasady sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 5 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gd 791/17). Tym niemniej należy zwrócić uwagę, co również podkreślono w orzecznictwie, że jako oczywiste omyłki należy rozumieć także omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wypowiedziana tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 5 lipca 2017 r., sygn. akt II GSK 3067/15).

Decyzją z [...] stycznia 2017 r. organ wojewódzki uchylił w całości decyzję organu powiatowego zatwierdzającego projekt budowlany zamienny oraz wskazując błędnie na podstawę - "art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane" zamiast -"art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego" odmówił zatwierdzenia projektu budowalnego zamiennego. Organ wojewódzki omyłkowo wskazał podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia, co stanowi omyłkę oczywiście niezgodną z myślą i motywami organu przedstawionymi w treści uzasadnienia. Sprostowanie tego błędu nie prowadzi do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia to zaś oznacza, że dopuszczalne jest w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być tak rozumiany, że uprawnia jedynie do wydania wyłącznie decyzji pozytywnej dla inwestora - zatwierdzającej złożony przez niego projekt budowlany. Już samo brzmienie przepisu, stanowiącego o tym, że decyzję wydaje się "w sprawie" zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego, jednoznacznie przesądza, że decyzja może być zarówno pozytywna, jak i negatywna, oczywiście w zależności od warunków danej sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 89/09, z 9 lipca 2008 r., sygn. akt OSK 801/07, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 15 kwietnia 2010 r. sygn. akt 168/10). Ponadto, nie jest możliwa zmiana rozstrzygnięcia poprzez ingerencję (np. w drodze sprostowania) w uzasadnienie orzeczenia bez zmiany treści sentencji. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 2 lipca 2018 r., sygn. akt I OSK 873/18, rozstrzygnięcie, określane mianem osnowy lub sentencji decyzji (art. 107 § 1 pkt 5 k.p.a.) jest jej kwintesencją, stanowi bowiem o ustaleniu prawa, o usunięciu sporu co do niego lub o jego tworzeniu na rzecz określonych podmiotów albo też o zakończeniu postępowania w danej instancji bez orzekania w sprawie co do jej istoty. Wyraża rezultat stosowania normy prawa materialnego do konkretnego przypadku w kontekście określonych okoliczności faktycznych i materiału dowodowego. Konkretyzacja prawa dokonuje się w rozstrzygnięciu, nie zaś w innych elementach decyzji. Natomiast uzasadnienie jest obowiązkowym składnikiem decyzji, mającym na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Ma ono objaśniać tok myślenia prowadzący do zastosowania przepisu prawnego w sprawie, czyli ma na celu wyjaśnienie rozstrzygnięcia. Uzasadnienie decyzji nie może zastąpić rozstrzygnięcia, a w razie rozbieżności pomiędzy osnową decyzji, a jej uzasadnieniem, o sposobie rozstrzygnięcia sprawy decyduje sentencja.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego powołując się na przedstawioną powyżej argumentacje stwierdził, że należało utrzymać w mocy postanowienie organu wojewódzkiego z dnia [...] listopada 2019 r., znak: [...]. Podnoszone w zażaleniu zarzuty dotyczące merytorycznej poprawności prostowanej decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] stycznia 2017 r. nie mogą zostać rozpatrzone w ramach niniejszego postępowania. Tryb sprostowania nie służy bowiem zarówno organom, jak i stronom, do weryfikacji czy modyfikacji przedmiotu rozstrzygnięcia prostowanego.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższe orzeczenie wniosła W. G.

Zaskarżonemu orzeczeniu zarzuciła naruszenie przepisu art. 113 § 1 k.p.a. z przekroczeniem granic jego zastosowania (błędne zastosowanie) i wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz umorzenie postępowania w przedmiocie sprostowania.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ odwoławczy nie odniósł się w żaden sposób do zarzutów zażalenia, poza być może pośrednim odniesieniem poprzez zdawkowe stwierdzenie, że "przepis art. 51 ust. 4 ustawy Prawo budowlane nie może być tak rozumiany, (...) że uprawnia on jedynie do wydania wyłącznie decyzji pozytywnej dla inwestora". Problem w tym, że skarżąca niczego takiego nie twierdzi, a jedynie zasadnie wskazuje, że wobec brzmienia przepisu art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego , po upływie terminu lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.

W ocenie skarżącej ewentualnej omyłce brak jest waloru oczywistości, a tylko tego rodzaju cecha warunkuje skorzystanie z trybu art. 113 § 1 k.p.a. .

Zaskarżone rozstrzygnięcie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego wprost i w rażący sposób narusza dorobek orzecznictwa i doktryny prawa administracyjnego. Należy tu powołać się na poglądy M. Dyla [w:] M. Wierzbowski (red.), A. Wiktorowska (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H. Beck 2019, który stwierdza: "...za rażące naruszenie prawa należy uznać zmianę podstawy prawnej decyzji administracyjnej w trybie sprostowania określonego w art. 113 k.p.a. , ze względu na to, że nie podlegają sprostowaniu w omawianym trybie błędy i omyłki co do ustalenia obowiązującego prawa (wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z 9 czerwca 1999 r., I SA/Gd 984/97, Legalis). Z tego względu błędy i pomyłki w zakresie powołanej podstawy prawnej nie mogą być prostowane w trybie art. 113 k.p.a. (zob. wyr. Naczelnego Sądu Administracyjnego z 22 marca 2002 r., V SA 3051/01, Legalis; wyr. WSA w Warszawie z 9.5.2006 r., IV SA/Wa 2179/05, Legalis)". Podobnie R. Kędziora [w:] Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, C. H, Beck 2017: "Nie można sprostować w trybie art. 113 § 1 k.p.a. wady decyzji polegającej na istnieniu merytorycznej rozbieżności między jej rozstrzygnięciem (sentencją) a uzasadnieniem (zob. wyr. Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w Warszawie z 14.4.2005 r., VII SA/Wa 510/04, Legalis). Na podstawie art. 113 § 1 k.p.a. niedopuszczalne jest uzupełnienie decyzji w zakresie rozstrzygnięcia lub jej innego składnika", oraz A. Szyszkowski [w:] M. Terlikowska (red.), M. Frączkiewicz (red.), Kodeks postępowania administracyjnego. Decyzje. Komentarz, C. H. Beck 2017: "Orzecznictwo daje przykłady tego, co nie powinno być traktowane jako błąd lub omyłka: (...) 4) podstawa prawna decyzji - wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2016 r. VI SA/Wa 3105/15)" - "W ocenie Krajowej Komisji Kwalifikacyjnej, tego rodzaju wada nie może być konwalidowana w drodze sprostowania oczywistych pomyłek pisarskich, bowiem nie mieści się w zakresie klasyfikacji wadliwości, o których mówi art. 113 § 1 k.p.a. . Zmiana podstawy prawnej decyzji, o którą wnosi skarżący, jest bowiem niezgodna z tym przepisem. (...), prawidłowo organ administracji II stopnia uznał, że żądanie skarżącego dotyczące sprostowania podstawy prawnej decyzji nie podlega sprostowaniu w trybie art. 113 § 1 k.p.a. albowiem wiązałoby się to ze zmianą merytoryczną decyzji" (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 14 czerwca 2016 r., sygn. akt VI SA/Wa 3105/15).

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko wcześniej prezentowane.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.

Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni.

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżone orzeczenie odpowiada przepisom prawa.

Sąd w pełni podziela ustalenia i argumentację organu, które legły u podstaw rozstrzygnięcia podjętego w zaskarżonym orzeczeniu. Ocenia je jako prawidłowe, wyczerpujące. Przyjmuje za własne.

W sprawie niniejszej [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w ww. decyzji z [...] stycznia 2017 r., wskazał błędną podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia. Następnie, oceniając to jako oczywistą omyłkę niezgodną z myślą i motywami organu przedstawionymi w treści uzasadnienia wydał orzeczenie, którym omyłkę sprostował. Zaskarżonym postanowieniem organ drugiej instancji to rozstrzygniecie utrzymał uznając, że sprostowanie tego błędu nie prowadzi do zmiany merytorycznej rozstrzygnięcia zatem dopuszczalne było orzeczenie w trybie art. 113 § 1 k.p.a.

Sąd podziela pogląd prezentowany w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych - co do zasady sprostowanie nie może prowadzić do merytorycznej zmiany decyzji, czy ponownego rozstrzygnięcia sprawy w sposób odmienny od pierwotnego. Jako oczywiste omyłki należy jednak rozumieć także omyłki polegające na tym, że w decyzji wyrażono treść, która widocznie jest niezgodna z myślą organu, a została wypowiedziana tylko przez przeoczenie, niewłaściwy dobór słowa itp.

Przedmiotem prostowania był element orzeczenia jakim jest podstawa prawna. I tak uchylając decyzje organu pierwszej instancji i odmawiając zatwierdzenia projektu zamiennego organ podał jako podstawę art. 51 ust. 5, który stanowi - w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.

Sprostowanie w ww. zakresie i wskazanie art. 51 ust 4 ustawy Prawo budowlane w miejsce art. 51 ust. 5 tej ustawy nie zmieniało orzeczenia a tylko usuwało oczywistą omyłkę. Art. 51 ust 4 stanowi - po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie. Nie ulega wątpliwości , że rozstrzygniecie podjęte prostowaną decyzją odpowiadało właśnie podstawie prawnej wskazanej w wyniku sprostowania. Tym samym sprostowanie w trybie art. 113 § 1 było dopuszczalne.

Sąd stwierdza, że wbrew zarzutom skargi nie doszło do naruszenia przepisów postepowania ani przepisów prawa materialnego uzasadniających jej uwzględnienie.

Kierując się powyższą argumentacją Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji w trybie art. 151 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302). Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.