Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Kuczyńska - Szczytkowska (sprawozdawca), Sędzia WSA Anetta Chołuj, Sędziowie Sędzia WSA Kamila Paszowska – Wojnar, po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 5 sierpnia 2026 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi M.S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu z dnia 31 grudnia 2025 r. nr 0201-IEE1.7192.156.2025.2 w przedmiocie odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego I.uchyla postanowienie w zaskarżonej części dotyczącej odmowy umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu na rzecz strony skarżącej kwotę 480 (słownie: czterysta osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 grudnia 2025 r. (nr 0201-IEE1.7192.156.2025.2) Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we Wrocławiu (dalej: DIAS, organ II instancji) utrzymał w mocy postanowienie Dyrektora Oddziału Zakładu Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu (dalej: Dyrektor ZUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) z 13 listopada 2025 r. (nr 470000/71/2025-RED-9111887376/OE/ALS/46) o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego prowadzonego na podstawie tytułów wykonawczych o numerach: [...]. Jako podstawę prawną rozstrzygnięcia DIAS wskazał art. 138 § 1 pkt 1 i art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r., poz. 1691, dalej: k.p.a.) oraz art. 18 i art. 59 § 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji ( Dz.U. z 2025 r., poz. 132, dalej: u.p.e.a.) w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r.

Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia oraz z akt sprawy wynika, że wobec skarżącego zostały wydane decyzje określające wysokość zadłużenia z tytułu zaległych składek. Decyzje te skierowano do skarżącego na adres: ul. [...], [...] W. Decyzje z dnia 11 września 2017 r. nr 470271DZPDZ17/000285 i z dnia 19 listopada 2018 r., nr 470271DZPDK18/001001 zostały odebrane przez skarżącego osobiście. Pozostałe decyzje zwrócono nadawcy, jako nieodebrane w terminie.

Dyrektor ZUS w dniu 21 listopada 2017 r. wystawił wobec skarżącego tytuły wykonawcze o numerach: [...] (składka za wrzesień 2015 r.), [...] (składka za styczeń 2016 r.), [...] (składka za maj 2016 r.), [...] (składka za wrzesień 2016 r.), [...] (składka za styczeń 2017 r.), [...] (składka za maj 2017 r.), [...] (składka za maj 2015 r.), [...] (składka za wrzesień 2015 r.), [...] (składka za styczeń 2016 r.), [...] (składka za maj 2016 r.), [...] (składka za wrzesień 2016 r.), [...] (składka za styczeń 2017 r.), [...] (składka za maj 2017 r.) oraz zastosował środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych i zawiadomień o zajęciu została wysłana na adres: ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 14 grudnia 2017 r.

W dniu 13 lutego 2018 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za czerwiec 2017 r. o numerach: [...], [...] stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została odebrana przez skarżącego osobiście w dniu 28 lutego 2018 r.

W dniu 23 maja 2018 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za wrzesień 2017 r. o numerach: [...], [...], [...], stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 12 maja 2018 r.

W dniu 19 lipca 2018 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za listopad 2017 r. o numerach: [...], [...], [...], stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 8 sierpnia 2018 r.

W dniu 21 listopada 2018 r. wystawiono tytuły wykonawcze dotyczące składek za maj 2018 r. o numerach: [...], [...], [...], stosując środek egzekucyjny w postaci zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 10 grudnia 2018 r.

W dniu 17 stycznia 2019 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za lipiec 2018 r. o numerach: [...], [...], [...]. W związku z ustaleniem, że skarżący został zgłoszony do ubezpieczeń społecznych z tytułu zatrudnienia w firmie S., ul. [...],[...] O., Dyrektor w dniu 17 stycznia 2019 r. skierował do zakładu pracy zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu przysługującego mu wynagrodzenia za pracę. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W. po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 4 lutego 2019 r.

W dniu 12 marca 2019 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za wrzesień 2018 r. o numerach: [...], [...], [...] oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 29 marca 2019 r.

W dniu 12 marca 2019 r. Dyrektor ZUS wystawił tytuły wykonawcze dotyczące składek za listopad 2018 r. o numerach: [...], [...], [...] oraz zawiadomienia o zajęciu wynagrodzenia za pracę. Przesyłka listowa zawierająca odpisy ww. tytułów wykonawczych wraz z zajęciami została wysłana na adres ul. [...], [...] W., po czym z powodu niepodjęcia jej w terminie została zwrócona nadawcy i uznana za doręczoną w trybie art. 44 k.p.a. w dniu 30 lipca 2019 r.

W dniu 24 października 2025 r. skarżącemu zostały doręczone odpisy zawiadomień o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego na adres: ul. [...],[...] B.

Pismem z 31 października 2025 r. skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego podnosząc zarzut przedawnienia w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie nieopłaconych składek, wskazując, że tytuły wykonawcze obejmujące składki za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2018 r. nie zostały mu nigdy doręczone, a zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w oparciu o tytuły egzekucyjne zostały mu doręczone dopiero 24 października 2025 r., czyli po upływie przedawnienia.

Postanowieniem z 13 listopada 2025 r. Dyrektor ZUS odmówił umorzenia postępowania egzekucyjnego, wskazując, że nie stwierdzono przesłanek obligujących do jego zakończenia. W szczególności nie potwierdziło się zarzucane przedawnienie zaległości.

W zażaleniu na ww. postanowienie skarżący wskazał, że organ egzekucyjny błędnie kierował korespondencję na adres ul. [...], [...] W., który nigdy nie był wskazywany jako adres do doręczeń, a jedynie stanowi miejsce zameldowania. W formularzu ZUS ZZA z grudnia 2014 r. skarżący wskazał adres ul. [...], [...] W., jako adres zameldowania i zamieszkania, natomiast jako adres do korespondencji podał: ul. [...], [...] O. Również w rejestrze CEIDG adres ul. [...], [...] W. nigdy nie figurował. Zdaniem skarżącego, skoro korespondencja nie była doręczana na prawidłowy adres, nie można mówić o fikcji doręczenia w rozumieniu art. 44 k.p.a. W konsekwencji nie zaistniała przesłanka zawieszająca bieg terminu przedawnienia, o której mowa w art. 24 ust. 5b ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Zaskarżonym postanowieniem z dnia 31 grudnia 2025 r. DIAS utrzymał w mocy pierwszoinstancyjne rozstrzygnięcie. W uzasadnieniu organ II instancji wskazał, że przedawnienie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest uregulowane ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (dalej: u.s.u.s.). Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. Do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne mają odpowiednie zastosowanie przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Do ww. przepisów odsyła art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Jeżeli chodzi o należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, to obowiązek ich świadczenia od czerwca 2004 r. wynika z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 20149 r. poz. 1482). Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy, ww. należności należy opłacać na zasadzie i w trybie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

DIAS wskazał, że skarżący wniósł o umorzenie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a., z powodu wygaśnięcia obowiązku (przedawnienia zaległości). W sprawie nie doszło jednak do przedawnienia należności objętych tytułami wykonawczymi, ponieważ nastąpiło zawieszenie biegu terminu przedawnienia. Zdarzeniami, które wydłużyły bieg terminu przedawnienia były: 1) postępowanie w sprawie określenia wysokości zadłużenia, 2) postępowanie egzekucyjne. W ocenie DIAS, wskazana przez Dyrektora ZUS okoliczność zawieszenia biegu terminu przedawnienia z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie określenia wysokości składek, choć faktycznie spowodowała zawieszenie biegu terminu, nie miała decydującego znaczenia dla oceny przedawnienia należności. Jak wynika z akt sprawy, tytuł wykonawczy dotyczący najstarszej zaległości (05/2015) został wystawiony 21 listopada 2017 r., a doręczony 14 grudnia 2017 r. Tytuły wykonawcze dotyczące późniejszych zaległości również zostały wystawione i doręczone przed upływem ustawowego terminu przedawnienia objętych nimi należności, co DIAS przedstawił w tabeli zamieszczonej na str. 4 – 6 zaskarżonego postanowienia. W sprawie, jak wskazał DIAS, odpisy tytułów wykonawczych zostały doręczone skarżącemu odpowiednio w dniach - 14 grudnia 2017 r.: nr [...], [...], [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 28 lutego 2018 r.: nr [...] i [...], których odbiór skarżący pokwitował osobiście; 12 maja 2018 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 8 sierpnia 2018 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 10 grudnia 2018 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 4 lutego 2019 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 29 marca 2019 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.; 30 lipca 2019 r.: nr [...], [...] i [...] w trybie art. 44 k.p.a.

Wszystkie odpisy tytułów wykonawczych skierowane zostały na adres zamieszkania wskazany przez skarżącego w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych dnia 2 grudnia 2014 r. (formularz ZUS ZZA), tj.: [...] W., ul. [...]. Zdaniem DIAS, w sprawie istotne znaczenie ma treść art. 42 § 1 k.p.a. (obowiązująca w czasie kierowania korespondencji), zgodnie z którą podstawowymi miejscami doręczeń pism osobom fizycznym są ich mieszkanie lub miejsce pracy, przez które w niniejszej sprawie należy rozumieć siedzibę płatnika składek. Organ egzekucyjny dokonywał doręczeń w oparciu o dane zawarte w posiadanych zasobach, tj. zgłoszenia ZUS ZFA oraz ZUS ZZA, w których skarżący wskazał adres ul. [...], [...] W. jako adres zamieszkania i siedziby płatnika składek. W świetle tych danych doręczenia należy uznać za dokonane prawidłowo i skutecznie.

Ponadto DIAS podzielił stanowisko Dyrektora ZUS, zgodnie z którym w sprawie nie wystąpiły również inne wymienione w art. 59 § 1 u.p.e.a. przesłanki umorzenia postępowania egzekucyjnego.

W skardze skarżący zarzucił naruszenie:

1. art. 42 § 1 i art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 4 października 2021 r. w zw. z art. 18 u.p.e.a. w brzmieniu obowiązującym do 29 lipca 2020 r., poprzez ich błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że doręczenia w sprawie były dokonywane na właściwy adres i we właściwym trybie, przez co zastosowana została tzw. "fikcja doręczeń",

2. art. 11 k.p.a., poprzez brak dążenia do przekonywania skarżącego, że w istocie organ egzekucyjny prawidłowo zastosował art. 44 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 4 października 2021 r.,

3. art. 59 § 1 pkt 2 u.p.e.a. w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 11 września 2019 r. o zmianie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz niektórych innych ustaw (dalej: "ustawa zmieniająca u.p.e.a.) poprzez błędne przyjęcie, iż powyższe przepisy znajdowały zastosowanie w sprawie,

4. art. 59 § 1 pkt 1 u.p.e.a., poprzez niedostrzeżenie jego błędnego niezastosowania przez organ I instancji tj. zaniechania umorzenia postępowania egzekucyjnego pomimo jego niedopuszczalności z powodu przedawnienia dochodzonego w jego ramach obowiązku,

5. art. 8 k.p.a. w zw. z art. 18 u.p.e.a. poprzez nieuwzględnienie w wydanym postanowieniu orzecznictwa sądów administracyjnych, a tym samym prowadzenie postępowania w sposób niebudzący zaufania do organu egzekucyjnego,

6. art. 24 ust. 4 i ust. 5b u.s.u.s., poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na błędnym przyjęciu, iż bieg terminu przedawnienia dochodzonych w postępowaniu egzekucyjnym obowiązków uległ zawieszeniu, w związku z czym nie doszło do ich przedawnienia;

Mając powyższe na względzie skarżący wniósł o uchylenie zaskarżanego postanowienia w części dotyczącej tytułów wykonawczych o nr [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...] oraz o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje:

Stosownie do art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r. poz. 143; dalej jako: p.p.s.a.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. W ramach swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu lub czynności nie doszło do naruszenia prawa materialnego lub przepisów postępowania. Zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem sprawy było postanowienie DIAS utrzymujące w mocy rozstrzygnięcie Dyrektora ZUS o odmowie umorzenia postępowania egzekucyjnego dotyczącego zaległych składek na ubezpieczenie społeczne, ubezpieczenie zdrowotne i Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych. Skarżący domagał się umorzenia tego postępowania wskazując, że wydane wobec niego w latach 2017-2019 decyzje oraz tytuły wykonawcze obejmujące składki za okres od stycznia 2015 r. do listopada 2018 r. nie zostały mu nigdy doręczone, a zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w oparciu o tytuły egzekucyjne zostały mu doręczone dopiero 24 października 2025 r., czyli po upływie przedawnienia.

Istota sporu sprowadzała się zatem do ustalenia, czy organ egzekucyjny prawidłowo doręczył skarżącemu decyzja określające wysokość zadłużenia oraz tytuły wykonawcze dotyczące nieopłaconych składek i czy tym samym doszło do zawieszenia biegu terminu przedawnienia.

Przedawnienie zaległości z tytułu składek na ubezpieczenie społeczne jest uregulowane ustawą z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2015 r., poz. 121 ze zm., dalej: u.s.u.s.). Zgodnie z art. 24 ust. 4 u.s.u.s. należności z tytułu składek ulegają przedawnieniu po upływie 5 lat, licząc od dnia, w którym stały się wymagalne, z zastrzeżeniem ust. 5-6. W myśl art. 24 ust. 5b u.s.u.s. bieg terminu przedawnienia zostaje zawieszony od dnia podjęcia pierwszej czynności zmierzającej do wyegzekwowania należności z tytułu składek, o której dłużnik został zawiadomiony, do dnia zakończenia postępowania egzekucyjnego. Do przedawnienia należności z tytułu składek na ubezpieczenie zdrowotne mają odpowiednie zastosowanie – na podstawie art. 93 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz. U. z 2025 r., poz. 1461) – przepisy ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych. Jeżeli chodzi o należności z tytułu składek na Fundusz Pracy i Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych - obowiązek ich świadczenia wynika z ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy (Dz. U. z 20149 r. poz. 1482). Zgodnie z art. 107 ust. 1 powołanej ustawy, ww. należności należy opłacać na zasadzie i w trybie przepisów o systemie ubezpieczeń społecznych.

Podkreślić należy, że przepisy ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie regulują samodzielnie zasad i trybu doręczania pism, odsyłając w tym zakresie do odpowiedniego stosowania przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (art. 18 u.p.e.a.). Kwestie te uregulowane zostały w Rozdziale 8 Działu I Kodeksu postępowania administracyjnego. W procedurze administracyjnej czynności doręczania są sformalizowane i uregulowane w sposób kazuistyczny, co jest niezbędne ze względu na konieczność ścisłego określenia faktów powodujących skutek prawny. Ścisłe przestrzeganie tych wymagań formalnych należy do obowiązków organu administracyjnego, bowiem od skuteczności doręczenia zależą w wielu przypadkach uprawnienia procesowe i materialnoprawne stron (wyrok NSA z dnia 19 maja 2020 r., II GSK 134/20 oraz wyrok z 13 grudnia 2017 r., II OSK 645/17).

Zgodnie z art. 42 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 4 października 2021 r. pisma doręcza się osobom fizycznym w ich mieszkaniu lub miejscu pracy (§1). Pisma mogą być doręczane również w lokalu organu administracji publicznej, jeżeli przepisy szczególne nie stanowią inaczej (§ 2). W razie niemożności doręczenia pisma w sposób określony w § 1 i 2, a także w razie koniecznej potrzeby, pisma doręcza się w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie (§3). W art. 44 k.p.a. wskazano, że w razie niemożności doręczenia pisma w sposób wskazany w art. 42 i 43: 1) operator pocztowy w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe przechowuje pismo przez okres 14 dni w swojej placówce pocztowej - w przypadku doręczania pisma przez operatora pocztowego; 2) pismo składa się na okres czternastu dni w urzędzie właściwej gminy (miasta) - w przypadku doręczania pisma przez pracownika urzędu gminy (miasta) lub upoważnioną osobę lub organ (§1). Zawiadomienie o pozostawieniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w terminie siedmiu dni, licząc od dnia pozostawienia zawiadomienia w miejscu określonym w § 1, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej lub, gdy nie jest to możliwe, na drzwiach mieszkania adresata, jego biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe, bądź w widocznym miejscu przy wejściu na posesję adresata (§2). W przypadku niepodjęcia przesyłki w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru przesyłki w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od daty pierwszego zawiadomienia (§3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1, a pismo pozostawia się w aktach sprawy (§4).

Sąd podziela przy tym stanowisko prezentowane w orzecznictwie, że w stosunku do osób fizycznych prowadzących działalność gospodarczą, doręczeń powinno się dokonywać w trybie określonym w art. 42 k.p.a. Doręczenie decyzji (bądź postanowienia) na adres prowadzonej działalności gospodarczej jest doręczeniem w miejscu pracy, bowiem odpowiada warunkom zawartym w art. 42 § 1 k.p.a. (por. wyrok NSA z dnia 6 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 3186/17, z dnia 19 kwietnia 2023 r., sygn. akt I GSK 292/19).

Podkreślić przy tym należy, że przepisy kodeksu postępowania administracyjnego regulujące doręczanie przesyłek, winny być interpretowane w sposób zgodny z zasadami ogólnymi postępowania administracyjnego, tj. z art. 7, 8 i 9 k.p.a., które stanowią, że organy administracji publicznej stoją na straży praworządności i podejmują działania mając na uwadze, m.in. słuszny interes obywateli, w sposób budzący zaufanie do organów państwa. Przepisy regulujące doręczenia korespondencji służą przede wszystkim zagwarantowaniu sprawności postępowania poprzez zapewnienie skuteczności doręczeń. Jak trafnie i przekonująco przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, możliwe jest odstępstwo od zasady określonej w art. 42 § 1 k.p.a., gdy strona zażąda doręczania jej korespondencji pochodzącej od organu na wybrany przez nią adres (adres do doręczeń lub adres do korespondencji). Żaden przepis Kodeksu postępowania administracyjnego nie przewiduje wprost możliwości wyznaczenia przez stronę adresu "do doręczeń", ani nie reguluje sposobu doręczenia pism na adres wskazany do korespondencji. W orzecznictwie sądów administracyjnych wyrażany jest jednak pogląd, że jeżeli strona, w toku postępowania administracyjnego, podała adres, pod który należy doręczać jej korespondencję pochodzącą od organu, to jest to adres w rozumieniu art. 42 k.p.a. W takiej sytuacji, organ powinien dokonywać doręczeń stronie na adres podany w toku postępowania, trudno bowiem przyjąć, że skuteczne byłoby doręczanie stronie korespondencji pod innym adresem, niż ten który sama wskazała (por. wyroki NSA: z dnia 26 października 2021 r., sygn. akt II OSK 3300/18; z dnia 11 lutego 2022 r., sygn. akt I GSK 1185/21; z dnia 25 stycznia 2022 r., sygn. akt II GSK 2487/21; wyroki WSA: w Szczecinie z dnia 6 lipca 2011 r., sygn. akt I SA/Sz 89/11; w Poznaniu z dnia 3 grudnia 2015 r., sygn. akt II SA/Po 892/15).

Reasumując, wprawdzie przepisy k.p.a. nie przewidują wprost możliwości wskazania przez stronę adresu do korespondencji lub adresu do doręczeń, jednak - w ocenie Sądu - nie oznacza to, że wskazanie przez stronę tego rodzaju adresu nie jest wiążące dla organów. A skoro tak, to w niniejszej sprawie organ obowiązany był uwzględnić oświadczenie strony wskazujące aktualny adres do korespondencji. Przyjęcie za skuteczne doręczenia w trybie art. 44 k.p.a. wymaga wykazania, że niemożliwe było doręczenie przesyłki w sposób przewidziany w art. 42, który stanowi o doręczaniu nie tylko w miejscu zamieszkania i miejscu pracy - § 1, lecz także w każdym miejscu, gdzie się adresata zastanie - § 3.

Z okoliczności rozpoznawanej sprawy wynika, że Dyrektor ZUS dysponował drukiem ZUS ZFA z 20 kwietnia 2012 r., w którym skarżący podał siedziby – ul. [...], [...] W. oraz późniejszym drukiem ZUS ZZA z 2 grudnia 2014 r., w którym skarżący podał jako adres zamieszkania i zameldowania adres – ul. [...], [...] W. i jednocześnie wskazał adres do korespondencji – ul. [...] [...] O.. W tych okolicznościach zatem nie sposób przyjąć, że prawidłowe było działanie Dyrektora ZUS, który - posiadając wiedzę na temat aktualnego "miejsca, gdzie się adresata zastanie" – kierował decyzje i tytuły wykonawcze na adres, który skarżący podał, jako adres zamieszkania i siedziby. Doręczenie tytułów wykonawczych na adres wybrany przez organ I instancji ewidentnie nie było zgodne z wytycznymi art. 12 § 1 i art. 8 k.p.a. Dyrektor ZUS ignorował podaną przez stronę informację o adresie do doręczeń (adresie do korespondencji), ignorując tym samym jej jasną i wyraźną dyspozycję w tym względzie, której treść – zważywszy, że znana była organowi administracji – uzasadniała pozostawanie w usprawiedliwionym oczekiwaniu, że to właśnie na podany adres do doręczeń (adres do korespondencji) będą kierowane pisma adresowane do strony (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2013 r., sygn. akt II FSK 2561/11, a także np. wyrok NSA z dnia 10 lipca 2018 r., sygn. akt I FSK 1309/16 i przywołane tam orzecznictwo). Wskazane okoliczności nie pozwalają na uznanie, że doręczenie przesyłek zawierających decyzje i tytułu wykonawcze nastąpiło skutecznie w trybie art. 44 k.p.a.

Skoro zatem adres, z którego skorzystał organ I instancji w celu dokonania doręczenia tytułów wykonawczych był nieprawidłowy, rozpoznając powonienie sprawę, organ będzie zobowiązany zbadać dopuszczalność egzekucji administracyjnej, w tym ocenić, czy w sprawie doszło do przedawnienia dochodzonych obowiązków. Z uwagi na wadliwość doręczeń, nie można twierdzić, że okresy zawieszenia biegu terminu przedawnienia go wydłużyły, że termin ten - z uwagi na toczące się nadal postępowanie egzekucyjne - nie upłynął do dnia wydania rozstrzygnięcia.

Mając powyższe na względzie, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a., uchylił postanowienie DIAS w zaskarżonej części.

Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym, na podstawie art. 119 pkt 3 p.p.s.a.