Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski, Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Piotr Borowiecki, po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 listopada 2020 r. sprawy ze skargi T. L. na decyzję Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia [...] maja 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego oddala skargę

Zaskarżonym aktem Prezes Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego - na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm.) - utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] kwietnia 2019 r. o odmowie przyznania p. T. L., zwanej dalej "Skarżącą", rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego (zwanego dalej "świadczeniem").

W uzasadnieniu decyzji przywołano następujące okoliczności faktyczne i prawne uwarunkowania sprawy:

- Skarżąca wystąpiła o świadczenie [...] marca 2019 r.; do wniosku dołączyła odpisy aktów urodzenia trzynaściorga dzieci oraz dokumenty, potwierdzające posiadanie gospodarstwa rolnego o powierzchni przekraczającej 1 ha fizyczny i 1 ha przeliczeniowy,

- zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym (Dz.U. poz. 303), zwanej dalej "ustawą o świadczeniu", świadczenie można przyznać matce, która spełnia łącznie m.in. następujące warunki:

- urodziła i wychowała lub wychowała co najmniej czworo dzieci,

- osiągnęła wiek 60 lat,

- nie posiada dochodu zapewniającego niezbędne środki utrzymania,

- nie jest uprawniona do emerytury lub renty w wysokości co najmniej najniższej emerytury;

warunki te powinny być spełnione łącznie; niespełnienie któregokolwiek z nich wyklucza możliwość przyznania świadczenia,

- decyzją z [...] kwietnia 2019 r. odmówiono Skarżącej przyznania świadczenia; jest ona bowiem uprawniona do emerytury rolniczej w wysokości, co najmniej najniższej emerytury,

- sprawa jest rozstrzygana kolejny raz wobec wniosku Skarżącej o ponowne rozpatrzenie; we wniosku informowała, że decyzja odmowna jest dlań krzywdząca i niezgodna z prawem; Skarżąca urodziła bowiem trzynaścioro dzieci i mogłaby się ubiegać o potrójne świadczenie; odmówiono jej zaś nawet jednego; podniosła też, że ma kłopoty zdrowotne i ponosi znaczne - związane z leczeniem - koszty, a otrzymywana emerytura nie wystarcza na pokrycie wydatków; Skarżąca od dzieciństwa pracowała w gospodarstwie rolnym rodziców, a następnie własnym; w tym czasie również urodziła i wychowała trzynaścioro dzieci; praca w gospodarstwie rolnym i opieka nad dziećmi wymagała ogromnego zaangażowania,

- z akt sprawy wynika, że Skarżąca urodziła i wychowała trzynaścioro dzieci oraz że jest uprawniona do emerytury rolniczej - w kwocie 1100,00 zł brutto,

- urodzenie i wychowanie trzynaściorga dzieci nie jest samo w sobie przesłanką wystarczającą do pozytywnego załatwienia wniosku,

- aby uzyskać prawo do świadczenia należy spełnić warunki określone w art. 3 ustawy o świadczeniu - w tym wykazać brak uprawnień do emerytury lub renty, w wysokości co najmniej najniższej emerytury,

- ponieważ Skarżąca jest uprawniona do emerytury rolniczej w kwocie równej najniższej emeryturze, nie jest spełniona przesłanka wynikająca z art. 3 ust. 9 ustawy o świadczeniu; nie ma więc podstaw do przyznania świadczenia; innych warunków nie badano.

W skardze podniesiono zarzuty tożsame ze sformułowanymi we wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy.

W odpowiedzi na skargę organ administracji wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Sąd rozpoznał skargę na posiedzeniu niejawnym wobec treści § 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 października 2020 r. w sprawie ustanowienia określonych ograniczeń, nakazów i zakazów w związku z wystąpieniem stanu epidemii (Dz.U. poz. 1758, ze zm.), § 4 zarządzenia nr 21 Prezesa Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 października 2020 r. w sprawie wdrożenia w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażeniem wirusem SARS-CoV-2 ustalonych w zarządzeniu nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. oraz § 1 pkt 2 i § 3 zarządzenia nr 39 Prezesa Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 października 2020 r. w sprawie odwołania rozpraw oraz wdrożenia w Naczelnym Sądzie Administracyjnym działań profilaktycznych służących przeciwdziałaniu potencjalnemu zagrożeniu zakażenia wirusem SARS-CoV-2 w związku z objęciem Miasta Stołecznego Warszawy obszarem czerwonym – tak zarządzenie k. 43 akt sądowych.

Sąd zważył, co następuje:

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Trafnie organ skonstatował brak wystąpienia w sprawie przesłanek dla przyznania świadczenia. W uzasadnieniu skarżonego aktu wskazano wszystkie istotne uwarunkowania formalne i okoliczności faktyczne sprawy. Z uwagi na uprzednie, szczegółowe zreferowanie stanowiska organu, ponowne przytaczanie jego argumentacji byłoby bezzasadne. Sąd przyjmuje je za własne.

Odnosząc się zarzutów skargi należy jedynie dodać, co następuje.

W sprawie nie są sporne (kwestionowane w skardze lub w toku postępowania) jej istotne okoliczności faktyczne - w tym pobieranie przez Skarżącą świadczenia w wysokości najniższej emerytury. Nie budzi przy tym wątpliwości wielki trud i poświęcenie, jakie wiązać się musiały z wychowaniem trzynaściorga dzieci, co - jak podnosiła Skarżąca - wiązało się w jej przypadku z pracą w gospodarstwie rolnym.

Jednocześnie należy mieć na uwadze że zakres świadczeń pieniężnych, jakie może przyznać Skarżącej organ ubezpieczeniowy określają konkretne przepisy ustaw. Prawodawca zakreślił tam katalog przywilejów – także o charakterze socjalnym - jakie gwarantuje państwo (w tym, w ramach sytemu ubezpieczeń społecznych) osobom znajdującym się w określonych sytuacjach.

W polskim systemie prawnym – z woli prawodawcy - świadczenia z tytułu urodzenia dzieci (czterech lub więcej) dla osób, które osiągnęły wiek emerytalny przysługują wyłącznie tym, które nie otrzymują najniższej emerytury (tak art. 3 ust. 9 ustawy o świadczeniu). Samo świadczenie określono zresztą – w tytule ustawy - mianem "uzupełniającego". Odzwierciedla to charakter danego środka wsparcia, jaki nadał mu prawodawca. Nie jest on mianowicie adekwatną gratyfikacją z tytułu samego wychowywania określonej ilości dzieci, lecz stanowi wsparcie dla osób, które wychowały co najmniej 4 dzieci, lecz nie mają zapewnionych minimalnych środków do życia (tak art. 3 ust. 3 in fine ustawy o świadczeniu), które prawodawca zdefiniował też niejako przez kwotę najniższej emerytury (wskazany już art. 3 ust. 9). W takiej sytuacji organ ubezpieczeniowy, do którego wpłynął wniosek, nie był uprawniony do przyznania Skarżącej świadczenia.

Skoro prawodawca przesądził o braku możliwości przyznania świadczenia osobom pobierającym emeryturę - choćby najniższą - bez znaczenia dla wyniku sprawy jest to, że - w indywidualnej sytuacji Skarżącej - uzyskiwane przez nią obecnie środki mogą nie być wystarczające, z perspektywy jej faktycznych potrzeb (np. wobec kosztów leczenia). Z woli pracodawcy, świadczenie uzupełniające nie może być sposobem zaspokojenia jej potrzeb w danym zakresie. Nie wyklucza to oczywiście skorzystania przez nią z innych form pomocy państwa na rzecz osób znajdujących się trudnych warunkach materialnych. Wsparciem dlań nie może być jednak samo świadczenie określone przez prawodawcę mianem uzupełniającego.

Odmawiając przyznania świadczenia nie naruszono przepisów prawa procesowego, co do obowiązku właściwego wyjaśnienia istotnych uwarunkowań faktycznych sprawy i uzasadnienia orzeczenia oraz przepisów prawa materialnego, zakreślających, kiedy dane świadczenie może być przyznane (przesłanki opisane w art. 3 ustawy o świadczeniu). Sąd nie spostrzegł wobec argumentacji skargi ani też z urzędu wad w zaskarżonym akcie, które przemawiałyby za jego wyeliminowaniem z obrotu prawnego.

Z przytoczonych wyżej przyczyn, na podstawie art. 151. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.