Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Gabriela Jyż po rozpoznaniu w dniu 6 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia B. P. Spółki z o.o. w W. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w W. z dnia 8 września 2016 r. sygn. akt VI SA/Wa 1972/13 w zakresie odrzucenia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi B. P. Spółki z o.o. w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym postanawia: oddalić zażalenie

Postanowieniem z dnia 8 września 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. odrzucił wniosek Be. P. spółki z o.o. w W. o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w sprawie ze skargi wymienionej spółki na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] kwietnia 2013 r. w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów o transporcie drogowym.

W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że pismem z dnia 1 sierpnia 2016 r. skarżąca spółka wniosła o przywrócenie jej terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Przywołując treść przepisów art. 85, art. 86 § 1 i 2 i art. 88 oraz art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), Sąd I instancji wskazał, że nie ma przeszkód procesowych aby wniosek skarżącej spółki o przyznanie prawa pomocy złożony w dniu 3 sierpnia 2016 r. wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jego wniesienia został rozpoznany. Wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy podlega wobec tego odrzuceniu.

B. P. spółka z o.o. w W. zażaleniem zaskarżyła postanowienie Sądu I instancji w całości zarzucając mu naruszenie art. 86 § 1 oraz art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a. poprzez błędną interpretację i ocenę stanu faktycznego poprzez stwierdzenie, że wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy został wniesiony jako niedopuszczalny.

Podnosząc ten zarzut spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy Sądowi I instancji do ponownego rozpoznania oraz przyznanie prawa pomocy.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie znajduje usprawiedliwionych podstaw.

Mając na uwadze treść wniosku sformułowanego przez stronę skarżąca w sprzeciwie od postanowienia z dnia 21 lipca 2016 r. w przedmiocie prawa pomocy, wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżącej, podzielić należy ocenę Sądu I instancji, jakiej ten dokonał w związku z żądaniem strony o przywrócenie jej terminu do dokonania wymienionej czynności.

Zasadniczą kwestią jest, co słusznie zauważył Wojewódzki Sąd Administracyjny w W., że przepisy oddziału 2 rozdziału 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, regulujące prawo pomocy, o jakie może ubiegać się strona, nie nakładają na stronę domagającą się przyznania jej tego uprawnienia, terminu w jakim wniosek w tym przedmiocie powinien zostać złożony. Przepis art. 243 § 1 tej ustawy stanowi bowiem, że prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Nie istnieje wobec powołanej regulacji jak również pozostałych regulacji dotyczących prawa pomocy zawartych w powołanym oddziale, obowiązek dochowania przez stronę (wnioskodawcę) określonego przepisami prawa terminu warunkującego możliwość ubiegania się o przyznanie prawa pomocy i skuteczność wnioskowania o takie uprawnienie.

Skoro brak jest przewidzianego prawem przedziału czasu (terminu) umożliwiającego podmiotowi wystąpienie z wnioskiem w przedmiocie prawa pomocy, to brak jest również podstaw do żądania przywrócenia terminu do dokonania takiej czynności. W istocie to strona jest wyłącznym dysponentem momentu (chwili), w którym zwróci się poprzez złożenie odpowiedniego wniosku o rozpatrzenie jej żądania udzielenia prawa pomocy. Tylko i wyłącznie od woli wnioskodawcy zależy, na którym z etapów sprawy wystąpi ona z takim wnioskiem – czy dokona tej czynności jeszcze przed wszczęciem postępowania, czy już w toku prowadzonej sprawy sądowoadministracyjnej, przy czym nie jest istotne na którym z jej konkretnych etapów to uczyni. Na marginesie zauważyć jedynie należy, że kwestie terminu i jego przywrócenia w przypadku jego uchybienia przez stronę stanowią niejako wypadkową wszczętego postępowania wpadkowego w zakresie prawa pomocy i dotyczą wykonania wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dokumentów lub oświadczeń, o których mowa w art. 255 p.p.s.a. oraz wniesienia zażalenia i sprzeciwu, o których stanowią art. 258 § 4 i art. 259 § 1 p.p.s.a.

Konsekwencją prawidłowej oceny dopuszczalności wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia wniosku o przyznanie prawa pomocy, jakiej dokonał Sąd I instancji było również niewadliwe odrzucenie takiego wniosku strony w oparciu o art. 88 p.p.s.a. stanowiący, że niedopuszczalny z mocy ustawy wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci. Niewątpliwym jest, że ustawa procesowa, co już wyjaśniono, nie przewiduje konkretnego, a tym bardziej ściśle określonego terminu do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, wobec czego nie jest dopuszczalne domaganie się jego przywrócenia.

Na marginesie zauważyć należy, odnosząc się do wywodu autora zażalenia zawartego w jego uzasadnieniu, że absolutnie jakiegokolwiek procesowego skutku, w szczególności o charakterze ewentualnego zabezpieczenia się strony na wypadek niepomyślnego orzeczenia w przedmiocie wniosku, nie mógł odnieść, z przyczyn już opisanych, przedmiotowy wniosek o przywrócenie terminu. Strona w przypadku niekorzystnego dla niej postanowienia w przedmiocie prawa pomocy może bowiem wystąpić ponownie z żądaniem udzielenia jej takiego uprawnienia jeśli zmianie ulegną okoliczności sprawy – okoliczności które były podstawą pierwotnego wniosku o przyznanie prawa pomocy.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, w oparciu o art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.