Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 16 lipca 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Tomasz Świstak (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Izabela Paluszyńska Sędzia WSA Arkadiusz Skomra po rozpoznaniu w postępowaniu uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 16 lipca 2026 roku sprawy ze skargi M. I. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 8 grudnia 2025 r., nr [...] w przedmiocie zawieszenia postępowania administracyjnego I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2025 r., nr [...], II. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej kwotę 100 zł (sto złotych) tytułem zwrotu kosztów sądowych.

Postanowieniem z 21 października 2025 r. nr [...] Prezydent Miasta [...], działając na podstawie art. 62 ust. 1 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2024 r. poz. 1130 z późn. zm. dalej u.p.z.p.) oraz art. 123 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. 2024 r. poz. 572 z późn. zm. dalej K.p.a.) zawiesił postępowanie w sprawie wydania decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (obręb [...]) położonej przy ul. [...] w O. .

W uzasadnieniu Prezydent wskazał, że teren objęty planowaną inwestycją znajduje się w obszarze objętym uchwałą nr [...] Rady Miejskiej [...] z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego pomiędzy ulicami [...] a terenem kolejowym. Zgodnie z założeniami projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego planowane jest uzupełnienie układu drogowego na przedmiotowym obszarze. W ocenie organu istnieje zatem wysokie ryzyko wystąpienia kolizji pomiędzy przyjętymi założeniami planistycznymi a planowanym sposobem zagospodarowania terenu.

Organ wskazał, że przewidywany termin przedłożenia Radzie Miejskiej [...] projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do uchwalenia przypada na II kwartał 2026 r. Organ podkreślił jednak, że nie wszystkie etapy procedury planistycznej pozostają w gestii organu odpowiedzialnego za sporządzenie projektu planu miejscowego, w związku z czym wskazany termin jego uchwalenia może ulec zmianie. Mając powyższe na uwadze, organ postanowił zawiesić postępowanie do dnia 14 kwietnia 2027 r.

M. I. wniosła zażalenie na powyższe postanowienie, zaskarżając je w całości i zarzucając mu naruszenie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. oraz art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., poprzez niewykazanie rzeczywistych przesłanek uzasadniających zawieszenie postępowania oraz brak należytego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy. Skarżąca wniosła o uchylenie postanowienia i podjęcie postępowania.

Skarżąca argumentowała, że rozstrzygając o zawieszeniu postępowania organ powinien wykazać, że istnieje rzeczywista możliwość wystąpienia kolizji pomiędzy zamierzeniem inwestycyjnym a projektowanymi ustaleniami planu miejscowego. W niniejszej sprawie organ ograniczył się jedynie do ogólnego stwierdzenia, że istnieje wysokie ryzyko konfliktu między przyjętą wizją planistyczną a planowanym sposobem zagospodarowania terenu, nie wskazując, jakie konkretne ustalenia planistyczne miałyby być zagrożone i w jakim zakresie. Zawieszenie postępowania w obecnej formie prowadzi do faktycznego ograniczenia przysługującego stronie prawa własności do nieruchomości, w szczególności prawa do jej zabudowy i racjonalnego wykorzystania.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z 8 grudnia 2025 r., nr [...] orzekło o utrzymaniu w mocy postanowienia Prezydenta Miasta [...] z dnia 21 października 2025 r., nr [...]

Kolegium wskazało, że organ I instancji właściwie zastosował obowiązujące przepisy i wydał prawidłowe rozstrzygnięcie. Po pierwsze, organ I instancji przytoczył orzecznictwo sądów administracyjnych, z których wynika, że władztwo planistyczne zostało zastrzeżone dla organów gminy, które decydują o przeznaczeniu terenów i które mogą zawiesić postępowanie bez jakichkolwiek dodatkowych wymagań co do przesłanek zawieszenia. Po drugie organ I instancji wskazał, że przewidywany termin przedłożenia Radzie Miejskiej [...] projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do uchwalenia to II kwartał 2026 r. Po trzecie złożony wniosek obejmuje teren, który w projekcie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego planuje się uzupełnić o układ drogowy. A zatem zdaniem Kolegium słusznie organ I instancji przyjął, że istnieje realny konflikt między wizją planistyczną, a sposobem zagospodarowania terenu określonym we wniosku o ustalenie warunków zabudowy.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu M. I. zaskarżyła w całości postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z 26 listopada 2025 r., sygn. [...], utrzymujące w mocy postanowienie Prezydenta Miasta [...] z 21 października 2025 r. w sprawie zawieszenia postępowania dotyczącego ustalenia warunków zabudowy, wnosząc o ich uchylenie i zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania.

W skardze strona podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko, że organ ograniczył się do lakonicznego wskazania, że istnieje ryzyko konfliktu pomiędzy zamierzeniem inwestycyjnym a planowaną wizją urbanistyczną Miasta. Nie przedstawiono jednak żadnych konkretnych założeń planistycznych, które byłyby znane na etapie wydawania postanowienia, ani nie wskazano, jakie elementy planowanej inwestycji mogłyby pozostawać w sprzeczności z projektowanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego. Powyższe stanowi o naruszeniu przez organ art. 7, art. 77 § 1 oraz art. 107 § 3 K.p.a. w zw. z art. 62 u.p.z.p.

W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Skarga okazała się zasadna.

Przedmiotem kontroli w niniejszej sprawie było postanowienie SKO w [...] z 26 listopada 2025 r. utrzymujące w mocy postanowienie organu I instancji o zawieszeniu z urzędu postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie 12 budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] (obręb [...]) położonej przy ul. [...] w [...].

Materialnoprawną podstawę zaskarżonego postanowienia stanowiły przepisy ustawy z 27 marca 2003 r. planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym.

Zgodnie z art. 62 ust. 1 u.p.z.p., zgodnie z którym postępowanie administracyjne w sprawie ustalenia warunków zabudowy można zawiesić na czas nie dłuższy niż 18 miesięcy od dnia złożenia wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Wójt, burmistrz albo prezydent miasta podejmuje postępowanie i wydaje decyzję w sprawie ustalenia warunków zabudowy, jeżeli:

1) w ciągu dwóch miesięcy od dnia zawieszenia postępowania rada gminy nie podjęła uchwały o przystąpieniu do sporządzania planu miejscowego albo

2) w okresie zawieszenia postępowania nie uchwalono miejscowego planu lub jego zmiany.

W orzecznictwie sądowym prezentowany jest pogląd, że konstrukcja tego unormowania daje organowi prowadzącemu postępowanie o ustalenie warunków zabudowy podstawę prawną do fakultatywnego zawieszenia postępowania z urzędu, nie określając żadnych dodatkowych wymogów co do przesłanek zawieszenia, a jednocześnie nie zezwalając na podważenie tego uprawnienia organu. Wspomnianą kompetencję należy rozpatrywać z uwzględnieniem treści art. 3 ust. 1 u.p.z.p., zastrzegającego dla organów gminy władztwo planistyczne, realizowane w drodze uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w którym rada gminy ustala przeznaczenie i zasady zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 1 u.p.z.p.). Dopiero w przypadku braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego określenie sposobów zagospodarowania i warunków zabudowy terenu następuje w drodze decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (art. 4 ust. 2 u.p.z.p.).

Na tle powyższych regulacji należy przyjąć, że ustawa o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przyznaje prymat pracom zmierzającym do uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania, czego wyrazem jest umożliwienie zawieszenia postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy, celem zagwarantowania kontynuacji i dokończenia tych prac.

Co istotne, zawieszenie postępowania w sprawie ustalenia warunków zabudowy w trybie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. może nastąpić - jak trafnie zauważyły orzekające w sprawie organy - nawet w sytuacji, gdy nie podjęto jeszcze uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu, a niniejsza kwestia pozostaje dopiero na etapie rozważań. Ratio legis tego przepisu polega bowiem na ochronie danego obszaru przed zainwestowaniem niezgodnym z zamiarem prawodawcy lokalnego zarówno w trakcie procedowania planu, jak i na etapie poprzedzającym przystąpienie do uchwalania planu (zob. wyrok NSA z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2685/15, dost. CBOSA).

Zasadniczym powodem zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie była wskazana przez organy obydwu instancji kolizja planowanej przez stronę inwestycji z projektem planu miejscowego w związku z podjęciem przez Radę Miejską [...] uchwały nr [...] z dnia 20 grudnia 2023 r. w sprawie przystąpienia do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla terenu położonego pomiędzy ulicami [...] a terenem kolejowym.

W swoich rozstrzygnięciach organy wskazały dość ogólnie, że złożony przez M. I. wniosek obejmuje teren, na którym w projekcie m.p.z.p. planuje się uzupełnić układ drogowy. Organy uznały, że powyższe stwarza ryzyko konfliktu między wizją planistyczną, a sposobem zagospodarowania terenu określonym we wniosku o ustalenie warunków zabudowy. Ponadto argumentem przemawiającym za zawieszeniem postępowania był przewidywany termin przedłożenia Radzie Miejskiej [...] projektu miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego do uchwalenia w drugim kwartale 2026 r.

Sąd podziela stanowisko skarżącej, iż organy nie wykazały w sposób wystarczający podstaw do zawieszenia postępowania.

Należy w tym miejscu zaakcentować, że zawieszenie postępowania w trybie art. 62 ust. 1 u.p.z.p. ma ograniczyć nieracjonalność wydawania decyzji o warunkach zabudowy w sytuacji, gdy przed uzyskaniem na jej podstawie pozwolenia na budowę, decyzja ulegałaby wygaśnięciu w związku z uchwaleniem planu miejscowego, którego ustalenia byłyby odmienne niż w wydanej decyzji (art. 65 ust. 1 pkt 2 u.p.z.p.). Chociaż więc art. 62 ust. 1 u.p.z.p. nie formułuje w sposób literalny przesłanek warunkujących zawieszenie postępowania w jego trybie i - jak wspomniano wyżej - zgodnie z prezentowanym w judykaturze poglądem owo zawieszenie może nastąpić, nawet w sytuacji, gdy jeszcze nie podjęto uchwały o przystąpieniu do sporządzenia planu miejscowego, to jednak nie sposób tracić z pola widzenia, że zarówno w orzecznictwie jak i w literaturze przedmiotu akcentuje się, iż skorzystanie przez organ z powyższego uprawnienia może nastąpić tyko wówczas, gdy istnienie sprzeczności pomiędzy zamierzonym zagospodarowaniem terenu, a koncepcją przyjmowaną w projekcie planu jest realne (zob. wyroki NSA: z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2704/24; z dnia 8 czerwca 2017 r. sygn. akt II OSK 2685/15; z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2705/24 - wszystkie orzeczenia dostępne w CBOSA).

Powyższe oznacza, że zawieszenie postępowania na podstawie wskazanej normy powinno być uzależnione od wyniku ustaleń w aspekcie wystąpienia realnych, obiektywnych okoliczności uzasadniających zawieszenie postępowania (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 29 kwietnia 2026 r. sygn. akt II SA/Go 12/26, LEX nr 4090323).

Zdaniem składu orzekającego, na pełną aprobatę zasługuje c pogląd, zgodnie z którym uzasadnieniem zawieszenia postępowania jest nie tylko sama hipotetyczna kolizja pomiędzy wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy a projektowanym miejscowym planem co do przeznaczenia wskazanych w tym wniosku nieruchomości. Konieczne jest bowiem równoczesne prawdopodobieństwo, że owa kolizja skonkretyzuje się. Tym samym art. 62 ust. 1 u.p.z.p. wprowadza wyjątek od zasady szybkości postępowania sformułowanej w art. 12 K.p.a. i jest dla wnioskodawcy bardzo dotkliwy ze względu na długotrwałe przerwanie toczącej się procedury. Stąd organ administracji publicznej powinien w uzasadnieniu postanowienia o zawieszeniu postępowania uprawdopodobnić realną możliwość uchwalenia planu przed upływem ustawowego 18-miesięcznego terminu (zob. wyrok NSA z dnia 22 października 2025 r. sygn. akt II OSK 2704/24, LEX nr 3935483, oraz "Planowanie i zagospodarowanie przestrzenne. Komentarz" red. Z. Niewiadomski, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2018, str. 640-641). A contrario, brak wykazania takiej możliwości nie pozwala na uznanie zawieszenia za prawidłowe, gdyż wyklucza weryfikację jego zasadności.

Zdaniem Sądu, wypowiadające się w sprawie organy nie wykazały w sposób przekonujący prawdopodobieństwa, że kolizja pomiędzy sporną inwestycją a projektowanym miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego zrealizuje się przed upływem terminu określonego w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. Wskazane organy położyły akcent jedynie na sprzeczność owego zamierzenia z przeznaczeniem terenu inwestycyjnego przewidzianym w projekcie planu, jednak nie wyjaśniły dokładnie na czym ta sprzeczność miałaby polegać, chociażby poprzez opisanie przebiegu układy drogowego o którym mowa jest w zaskarżonym postanowieniu.

Jednocześnie poza wskazaną okolicznością podjęcia przez Radę Miejską uchwały o przystąpieniu do uchwalania planu, tak z zaskarżonych orzeczeń jak i materiału dowodowego zgromadzonego w aktach przekazanych sądowi ze skargą, nie wynika by dokonano jakichkolwiek dalszych czynności zmierzających do sporządzenia projektu przedmiotowego aktu. Sąd ustalił przy tym z urzędu, że żadnych danych o takich czynnościach nie zamieszczono również na stronie Biuletynu Informacji Publicznej Urzędu Gminy [...].

Wszystko to wskazuje, że w okresie dwóch i pół roku od podjęcia powołanej uchwały z 20 grudnia 2023 r., organ gminy pozostawał bierny w kwestii opracowywania planu miejscowego.

Zaskarżone postanowienie narusza zatem normę proceduralną zawartą w art. 62 ust. 1 u.p.z.p., gdyż nie wykazano zasadności jego zastosowania. Nadto przedmiotowy akt narusza zasadę określone w art. 7 i art. 77 § 1 K.p.a., jako że zawarte w nim rozstrzygnięcie nie zostało poparte ustaleniami mogącymi potwierdzać istnienie przesłanek zawieszenia postępowania zainicjowanego wnioskiem strony.

Powyższe okoliczności wyczerpują przesłankę uwzględniania wniesionej skargi przewidzianą treścią art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 143 z późn. zm. – dalej P.p.s.a.), tj. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Ponownie rozpatrując sprawę organ I instancji raz jeszcze zbada jej okoliczności i w szczególności wskaże, czy - a jeżeli tak to jakie - czynności podjęto w ramach uchwalania planu miejscowego. Następnie, rolą organu będzie ocena czy istnieją podstawy do przyjęcia prawdopodobieństwa, że miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego zostanie uchwalony w terminie, o którym mowa w art. 62 ust. 1 u.p.z.p. oraz czy zachodzi faktyczna sprzeczność pomiędzy zamierzeniem inwestycyjnym skarżącej, a zamierzonymi rozwiązaniami planistycznymi dotyczącymi tego terenu.

W przeciwnym wypadku organ podejmie czynności związane z rozpatrzeniem wniosku skarżącej o ustalenie warunków zabudowy.

Wobec powyższego Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. P.p.s.a. uchylił zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji.

O kosztach postępowania sądowego orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. zasądzając na rzecz skarżącej uiszczony od skargi wpis w kwocie 100 zł.

Na podstawie art. 119 pkt 3 P.p.s.a. sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym.