Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Leszek Kamiński, po rozpoznaniu w dniu 13 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia W. G. na postanowienie Wojewódzkiego Sąd Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 23 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Rz 1680/15 w przedmiocie odmowy wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. G. na decyzję Wojewody P. z dnia 19 października 2015 r. Nr ... w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę postanawia oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 23 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Rz 1680/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie odmówił wstrzymania wykonania decyzji zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi W. G., zw. dalej skarżącym, na decyzję Wojewody P., zw. dalej Wojewodą, z dnia 19 października 2015 r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę.

Sąd I instancji wskazał, że w skardze na decyzję Wojewody P. z dnia 19 października 2015 r., w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, skarżący wniósł o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazał, że inwestycja generuje szereg uciążliwości. Trwające roboty budowlane zmieniają charakter otoczenia, a tym samym w nieodwracalny sposób kształtują przestrzeń szpecąc ją.

W piśmie z dnia 8 grudnia 2015 r. inwestor reprezentowany przez adwokata sprzeciwił się wstrzymywaniu wykonania decyzji, wskazując, że wniosek jest bezprzedmiotowy, ponieważ inwestycja niemalże w całości została wykonana, a wstrzymanie jej realizacji spowoduje po jego stronie szkodę majątkową w postaci utraty czynszu z najmu.

Rozstrzygając sprawę Sąd I instancji uznał, że powołanie się na utratę atrakcyjności otoczenia nie uzasadnia wniosku. Nadto, w ocenie Sądu, estetyka otoczenia, na którą powołuje się skarżący jest pojęciem subiektywnym i trudno na jej podstawie ocenić wystąpienie szkody po stronie skarżącego. Zdaniem Sądu, argumentacja skarżącego nie pozwala wywieść, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest na tyle zasadne, że przemawia za wstrzymaniem inwestora w przysługujących mu prawach związanych z zabudową terenu, do którego posiada tytuł prawny, tym bardziej w sytuacji, w której inwestor wykazał realną szkodę związaną z wstrzymaniem wykonania decyzji - utratę korzyści z tytułu najmu, jak również zwrócił uwagę na to, że inwestycja w większej części została zrealizowana.

Sąd podkreślił również, że inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej.

Mając na uwadze powyższe, Sąd I instancji, na podstawie art. 61 § 3 i 5 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. ‒ Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zw. dalej p.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

Na powyższe postanowienie skarżący wniósł zażalenie podnosząc naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. i art. 61 § 3 p.p.s.a. W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że nie wiadomo, czy Sąd I instancji oddalił wniosek z racji przyjęcia, że decyzja została wykonana i inwestycja jest sfinalizowana, czy też nie podzielił oceny skarżącego, że w sferze utraty estetyki otoczenia można poszukiwać wartości chronionych przez art. 61 § 3 p.p.s.a.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 61 § 1 p.p.s.a. wniesienie skargi do sądu nie wstrzymuje wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem zasadą jest wykonalność decyzji ostatecznej. Sąd jednak może, choć nie musi, stosownie do treści art. 61 § 3 p.p.s.a. na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części zaskarżonego aktu lub czynności. Przesłanką wstrzymania zaskarżonego aktu jest zajście niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie chodzi przy tym o jakiekolwiek skutki i jakąkolwiek szkodę, ale o szkodę i skutki kwalifikowane, tzn. przekraczające normalne następstwa związane z wykonywaniem aktu. Sąd administracyjny, wydając orzeczenie w omawianym przedmiocie, powinien swoje rozstrzygnięcie oprzeć zarówno o wniosek skarżącego, jak i materiał dowodowy zgromadzony w aktach sprawy i ocenić, czy występują wymienione przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Jednakże uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie skarżącej (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 listopada 2004 r., sygn. akt FZ 474/04, z dnia 31 sierpnia 2004 r., sygn. akt FZ 267/04, z dnia 28 listopada 2012 r., sygn. akt I FSK 1263/12, dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych – orzeczenia.nsa.gov.pl – zw. dalej CBOSA). Nie wystarcza przy tym jedynie złożenie wniosku, a nawet przytoczenie w jego uzasadnieniu okoliczności, które teoretycznie mogą pojawić się na etapie wykonywania orzeczenia, wniosek taki powinien zostać poparty stosownymi dokumentami źródłowymi pozwalającymi wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Złożenie wniosku nie oznacza automatyzmu w blokowaniu realizacji praw i obowiązków wynikających z decyzji administracyjnej. Sąd rozpatrując sprawę ocenia, czy podane przez stronę okoliczności w istocie wskazują na niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W tym celu strona skarżąca winna tak określić ewentualną szkodę i wskazać na skutki, które trudno będzie odwrócić, by Sąd mógł stwierdzić, w oparciu o konkretne dane, że jej wielkość może być znaczna, a skutki wykonania decyzji istotnie trudne do odwrócenia. W orzecznictwie zapadłym na tle tego przepisu podkreśla się jednocześnie, że argumentacja przedstawiona na poparcie wniosku powinna być spójna, poparta faktami oraz ewentualnie odnoszącymi się do nich dowodami, które uzasadniają wstrzymanie. Wymaga również podkreślenia, że ogólnikowe twierdzenia wyrażane przez stronę skarżącą, pozbawione szerszego uzasadnienia i stosownych wyliczeń, nie mogą stanowić podstawy do orzeczenia przez Sąd o wstrzymaniu wykonania zaskarżonego aktu (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 12 września 2014 r., sygn. akt I FZ 332/14, LEX nr 1503379).

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, rozpoznając wniosek skarżącego Sąd I instancji słusznie wskazał, że nie przedstawiono w nim żadnych okoliczności faktycznych, które uzasadniałyby wystąpienie skutków, o jakich mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a., jak również, że inwestor ma prawo prowadzenia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę i że to on ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi, czy też skargi kasacyjnej.

W przedmiotowej sprawie skarżący upatruje naruszenia przesłanek art. 61 § 3 p.p.s.a. w zmianach charakteru otoczenia, które w nieodwracalny sposób kształtują przestrzeń powodując pomniejszenie wartości nieruchomości skarżącego.

Stwierdzić należy, że do wstrzymania wykonania decyzji nie może prowadzić tak nieprecyzyjnie, jak w przedmiotowej sprawie, sformułowany wniosek. Z wniosku tego nie wynika czy skarżący upatruje naruszenia art. 61 § 3 p.p.s.a. w niebezpieczeństwie wyrządzenia znacznej szkody, czy spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Argumenty podane przez stronę wskazują ogólnikowo na zmiany otoczenia i na nieokreśloną szkodę. Słusznie Sąd I instancji uznał, że określenie jakości estetycznej przestrzeni odbywa się wyłącznie z perspektywy oceniającego, co oznacza, że nie jest możliwa ocena w pełni obiektywna. Dlatego też, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, to skarżący chcąc wykazać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków powinien wskazać konkretne elementy, które tak wpłyną na przestrzeń, że nieodwracalnie zacznie ona odbiegać od społecznie akceptowalnego wzorca i obniży wartość jego nieruchomości. Nadto, wskazać trzeba, że zaburzenie estetyki terenu i krajobrazu nie może być oceniane na etapie wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, bowiem o możliwości zlokalizowania określonej inwestycji na danym terenie rozstrzyga miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego albo decyzja o warunkach zabudowy.

Słusznie również Sąd I instancji wywiódł drugi argument przemawiający za brakiem możliwości wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji i wskazał, że prowadzenie prac przez inwestora, mimo trwającego postępowania sądowego, odbywa się na jego wyłączne ryzyko, bowiem kwestia ewentualnego przywrócenia stanu poprzedniego, gdyby zaistniała taka konieczność, będzie obciążać inwestora. W orzecznictwie sądowym przejmuje się, że wybudowanie obiektu budowlanego nie wywołuje skutku o charakterze nieodwracalnym, wykonanie obiektu budowlanego jest zdarzeniem faktycznym, które można odwrócić. Sam fakt, że inwestor może wybudować obiekt do czasu rozpoznania sprawy, której przedmiotem jest kontrola legalności decyzji w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę nie uprawdopodabnia jeszcze, że wnioskodawcy zostanie wyrządzona szkoda.

Odnośnie argumentów zawartych w zażaleniu dotyczących naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. należy podkreślić, że przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala na jednoznaczne ustalenie przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny podejmując zaskarżone orzeczenie (por. wyrok NSA z 7 października 2014 r. II GSK 1285/13). W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, w rozpatrywanej sprawie nie miało to miejsca. Sąd kierował się jasnymi przesłankami uzasadniając je w sposób prawidłowy.

Z przytoczonych powyżej powodów, Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 p.p.s.a., oddalił zażalenie.