I SA/Po 765/25 - Wyrok

Data orzeczenia	2026-02-17	
Data wpływu	2025-10-24	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu	
Sędziowie	Marek Sachajko /przewodniczący/
Mirella Ławniczak /sprawozdawca/
Walentyna Długaszewska	
Symbol z opisem	6118 Egzekucja świadczeń pieniężnych, zabezpieczenie zobowiązań podatkowych	
Hasła tematyczne	Egzekucyjne postępowanie	
Skarżony organ	Dyrektor Izby Administracji Skarbowej	
Treść wyniku	Uchylono postanowienie I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2026 nr 0 poz 143; art. 145 par. 1 pkt 1 lit. c; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
Dz.U. 2024 nr 0 poz 572; art. 7, art. 77 i art. 80; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j.)	
Sentencja
Dnia 17 lutego 2026 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Marek Sachajko Sędziowie WSA Walentyna Długaszewska WSA Mirella Ławniczak (sprawozdawca) po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 17 lutego 2026 roku sprawy ze skargi A. Ś. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 25 sierpnia 2025 r. nr [...] w przedmiocie oddalenia zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. z dnia 30 maja 2025 r. nr [...]; II. zasądza od Dyrektora Izby Administracji Skarbowej na rzecz skarżącej kwotę 597,- (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.	
Uzasadnienie
W dniu 3 kwietnia 2O25 roku A. Ś. złożyła do Naczelnika Urzędu Skarbowego w K. zarzuty i skargę na czynności egzekucyjne organu egzekucyjnego.

W toku postępowania ustalono ,że w dniu 24 marca 2025 roku Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wystawił wobec A. Ś. tytuł egzekucyjny o nr [...] w oparciu o zeznanie PIT-36. 7 marca 2025 roku skierowano do strony upomnienie wzywając do uregulowania należności z tytułu podatku PIT-36 w kwocie 60470,06 zł oraz kosztów upomnienia w kwocie 16 zł.

Strona w zarzutach podniosła naruszenie art.33 § 2 pkt 1 i 6 upea w zw. z art. 6 § 1 upea w zw. z art. 18 § 1 upea w zw. Z art. 8 Kpa poprzez wszczęcie i prowadzenie egzekucji niewymagalnego obowiązku podatkowego oraz przedwczesne wszczęcie postępowania egzekucyjnego w sytuacji gdy nie doszło do stanu wymagalności obowiązku podatkowego. Strona nie uchylała się od wykonania obowiązku(uiściła kwotę główną zaległości tj. 105 645,29 zł) i złożyła wniosek o rozłożenie na raty pozostałej zaległości , czekając na decyzję organu w tym zakresie. Zdaniem strony, organ nie rozpoznając wniosku o umorzenie na raty przystąpił do egzekucji kwoty 63 596 zł dokonał zajęcia rachunku bankowego. Ponieważ nie zaistniała podstawa materialnoprawna wszczęcia postępowania tj. uchylanie się od wykonania obowiązku, tym samym obowiązek nie był wymagalny . Strona wniosła więc o uchylenie w całości zaskarżonych czynności, uchylenie kosztów egzekucyjnych, skierowanie wniosku do BIK o wykreślenie danych związanych z podjętymi czynnościami egzekucyjnymi, uwzględnienie złożonego wniosku o rozłożenie zaległości na raty.

Postanowieniem z dnia 30 maja 2025 roku, o nr [...] Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. oddalił zarzuty A. Ś.. W uzasadnieniu wskazano ,że w dniu 25 lutego 2025 roku A. Ś. dokonała wpłaty w wysokości 105 645, 29 zł na poczet przyszłej korekty zeznania podatkowego PIT-36 za rok 2019 , 3 marca 2025 roku strona złożyła korektę zeznania podatkowego PIT-36 na rok 2019,z której to korekty wynika kwota do zapłaty 109 458,00 zł. 5 marca 2025 roku organ zaliczył wpłatę 66 169,94 zł proporcjonalnie na poczet zaległości głównej i na poczet odsetek kwotę

39 475,00 zł. Również 5 marca 2025 roku wpłynął wniosek strony o zastosowanie ulgi w postaci układu ratalnego pozostałych do spłaty zaległości podatkowych .7 marca 2025 roku organ zaliczył nadpłatę w kwocie 4 475,00 zł wynikającą zeznania PIT 36 za rok 2024 na należność główną 2807 ,00 zł i na odsetki 1688,00 zł.7 marca 2025 roku organ wystawił upomnienie o nr [...] wzywające do uregulowania kwoty 37 781,06 zł i odsetek 22 689,00 zł oraz kosztów upomnienia 16 zł .W doręczonym w dniu 14 marca 2025 roku upomnieniu poinformowano o wszczęciu egzekucji w przypadku braku zapłaty. 4 marca 2025 roku wobec braku uregulowania powyższych należności organ wystawił tytuł egzekucyjny o nr [...] na kwotę główną 37 781,06 zł. W drodze egzekucji administracyjnej wyegzekwowano nast. kwoty:

-25 marca 2025 roku kwotę główną 15 046, 34 zł , odsetki 9143,63 zł, koszty upomnienia 16 zł

-27 marca 2025 roku kwotę główną 20 725, 91 zł , odsetki 12 611,57zł

-1 kwietnia 2025 roku kwotę główna 1919,27 zł, odsetki 1220, 51 zł

-2 kwietnia 2025 kwotę główną 9,54 zł ,odsetki 5,89zł.

Zdaniem organu, obowiązek zapłaty istniał ,bowiem podatek dochodowy od osób fizycznych za rok 2019 nie został zapłacony w ustawowym terminie , co spowodowało powstanie zaległości podatkowej (art.33 § 2 pkt 1 upea). Organ nie rozłożył też na raty pozostałej zaległości , więc nie zaistniała przesłanka wskazana w art. 33 § 2 pkt 5 upea. Organ wyjaśnił dalej ,że dokonana wpłata kwoty 105 645 ,29 zł nie pokrywała w całości zaległości została rozksięgowana proporcjonalnie na należność główną i odsetki. Nadal pozostała jednak do zapłaty kwota 37 781,06 zł tytułem należności głównej i 22 689,00 zł tytułem odsetek.

Strona złożyła zażalenie od w/w postanowienia. Zarzuciła organowi rażące naruszenie art.33 § 1 pkt 1 i 6 upea w zw. z art. 6 § 1 upea, gdyż w sprawie nie zaszła przesłanka materialnoprawną do prowadzenia postępowania egzekucyjnego, jaką jest uchylanie się od wykonania obowiązku podatkowego. Zarzuciła też organom naruszenie art. 7,8,10,77,80 107 Kpa w zw. z art. 6 § 1 upea poprzez ich niezastosowanie i nierozpoznanie istoty zarzutu. W uzasadnieniu postanowienia Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. nie odniósł się w żadnej mierze zarzucanego naruszenia art. 6 § 1 upea ,a w szczególności nie wziął pod uwagę ,ze zgodnie z w/w przepisem wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do wykonania obowiązku jedynie w razie "uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku". .

Tymczasem postępowanie strony polegające na dobrowolnej wpłacie części zobowiązania i złożeniu wniosku o rozłożenie pozostałej części na raty nie jest uchylaniem się w rozumieniu tego przepisu. W uzasadnieniu podkreśliła, że wobec wezwania jej do uzupełnienia braków formalnych wniosku o rozłożenie zobowiązania na raty była przekonana, że sprawa jest w toku i zostanie rozpatrzona przed wszczęciem windykacji.

Organ II instancji decyzją z dnia 25 sierpnia 2025 r, sygn. [...] utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu ,w ślad za organem I instancji opisał przebieg postępowania egzekucyjnego i chronologię powstałej zaległości . Wyjaśnił zakres rozstrzygnięcia, wskazując ,że skarga na czynność zajęcia rachunku bankowego została pozostawiona bez rozstrzygnięcia i wskazał powody .Dalej organ w oparciu o treść art.33 § 1,2 4 oraz § 2 pkt 6 lit b wskazał, że wyznaczają one granice rozpoznawania sprawy , które winny być respektowane przez organy rozpoznające zarzuty. Obowiązek podatkowy dochodzony w prowadzonym postępowaniu egzekucyjnym wynikał ze złożonej korekty deklaracji PIT-36 za 2019 rok ,która została złożona w toku prowadzonej kontroli celno-skarbowej. Na poczet zobowiązań wynikających z korekty strona dokonała wpłaty kwoty tj. 105 645,29 zł .Organ natomiast zaliczył na jego poczet kwotę nadpłaty wynikającą z kolei z zeznania PIt-36 za rok 2024.Z uwagi na brak uregulowania pozostałych zaległości organ ,Naczelnik Urzędu Skarbowego w K. wystawił tytuł wykonawczy, obejmujący pozostałą do zapłaty zaległość wraz z należnymi odsetkami i kosztami upomnienia. Zatem podstawą sporządzenia tytułu wykonawczego była korekta zeznania podatkowego PIT 36 za rok 2019. Upomnienie doręczono stronie 14 marca 2025 roku, a wobec braku dobrowolnej wpłaty , wierzyciel zobowiązany był do wszczęcia postępowania egzekucyjnego .Z powyższego oraz dokumentów znajdujących się w sprawie wynikało więc, że obowiązek był wymagalny i istniał w dacie wszczęcia egzekucji .Natomiast dokonana wpłata w roku 2025 nie pokrywała całości wymaganej należności została proporcjonalnie rozksięgowana na należność główną i odsetki. Na dzień wystawienia upomnienia zaległość podatkowa wynosiła zatem 37 781,06 zł plus odsetki 22 689,00 zł i pomimo zawiadomienia o skutkach braku wpłaty w terminie , strona kwoty tej nie uiściła .Odnośnie przesłanki uchylania się od wykonania obowiązku , organ przywołując orzecznictwo sądów administracyjnych wskazał, że zasadą wynikającą wprost z art.6 § 1 upea jest zasada obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej .Zgodnie z nią, wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Czyli, w sytuacji niewykonania określonych obowiązków przez zobowiązanego ,w wierzyciel nie może kierować się własnym uznaniem , czy wszczynać egzekucję, ale ma obowiązek prowadzenia jej. Pomimo ustawowego braku definicji "uchylania się " , to na podstawie całokształtu obowiązujących regulacji w tym zakresie przyjąć należy ,że w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny ,a zobowiązany uchyla się od jego wykonania , organ przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku .Przy czym za spełnienie obowiązku uznaje się wykonanie go w całości, a nie w części. Podkreślono też, że organ w toku postępowania przy rozpoznaniu zarzutów nie analizuje zasadności wydania tytułu wykonawczego ,a jedynie bada prawidłowość prowadzonego postępowania egzekucyjnego. To skarżąca podnosząc zarzut nie istnienia obowiązku powinna przedstawić dowody potwierdzające ,że taki obowiązek nie istnieje. Odnośnie zarzutu naruszenia art.33§ 2 pkt 6 lit a upea, organ wyjaśnił, że o braku wymagalności w kontekście tego przepisu decyduje odroczenie terminu wykonania obowiązku bądź rozłożenie go na raty spłaty należności pieniężnych. Tylko pozytywna decyzja w sprawie odroczenia bądź rozłożenia na raty wypełnia przesłanki art. 33 § 2 pkt 6 lit a i b upea. Samo zatem złożenie wniosku o odroczenie spłaty bądź jej rozłożenie na raty nie oznacza automatycznie ,że zobowiązanemu nie można przypisać uchylania się od wykonania obowiązku. Organ nie stwierdził również naruszenia zasad postępowania administracyjnego, zauważając jednocześnie ,że przepisy Kpa stosuje się jedynie "odpowiednio" i to do spraw nie unormowanych przepisami upea.

Strona skorzystała z prawa skargi do WSA w Poznaniu .

W skardze podniosła naruszenie art. 33 § 2 pkt 1 i 6 upea w zw. z art. 6 § 1 upea w zw. z art.7 Kpa, art. 77 § 1 Kpa w zw. z art.18 upea poprzez błędne zastosowanie i błędną interpretację art. 6 upea w odniesieniu do przesłanki podjęcia czynności zmierzających do zastosowana środków egzekucyjnych tj. "uchylania się od wykonywania obowiązku", co doprowadziło do błędnego ustalenia ,że w/w przesłanka wszczęcia egzekucji miała miejsce w sprawie i skutkowało utrzymaniem w mocy postanowienia organu I instancji. Pełnomocnik dowodził w uzasadnieniu ,że aby ustalić, czy art.6 § 1 upea ma zastosowanie w sprawie organ winien najpierw ustalić , czy strona faktycznie uchylała się od wykonania obowiązku ,a dopiero potem podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych .

Organ w odpowiedzi na skargę podtrzymał swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje.

Skarga zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych oraz art. 3 § 1 Ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2026.143) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze - w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu, stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a. Z istoty kontroli wynika również, że zgodność z prawem zaskarżonej decyzji lub postanowienia podlega ocenie przy uwzględnieniu stanu faktycznego i prawnego istniejącego w dacie podejmowania zaskarżonego aktu. Podstawę materialnoprawną kontrolowanego rozstrzygnięcia stanowią m.in.przepisy ustawy z dnia 17 czerwca 1966r.- O postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. 2026.143). Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a., zobowiązanemu przysługuje prawo wniesienia do wierzyciela, za pośrednictwem organu egzekucyjnego, zarzutu w sprawie egzekucji administracyjnej. Zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym stanowią swoisty sformalizowany środek zaskarżenia przysługujący zobowiązanemu. Postępowanie zainicjowane zgłoszeniem zarzutów ma charakter wpadkowy i szczególny w stosunku do toczącego się postępowania egzekucyjnego.

W postępowaniu wywołanym wniesieniem zarzutów przedmiotem rozpoznania jest wyłącznie treść podniesionych zarzutów, przy czym zobowiązany może wnieść zarzuty tylko z przyczyn enumeratywnie wyszczególnionych w art. 33 § 2 u.p.e.a. Wywiedzione w treści zarzutów okoliczności zakreślają granice sprawy rozpoznawanej przez organ egzekucyjny. Z przepisu art. 33 § 2 u.p.e.a. wynika, że podstawą zarzutu jest:

1) nieistnienie obowiązku;

2) określenie obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z:

a) orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i art. 4,

b) dokumentu, o którym mowa w art. 3a § 1,

c) przepisu prawa, jeżeli obowiązek wynika bezpośrednio z tego przepisu;

3) błąd co do zobowiązanego;

4) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, jeżeli jest wymagane;

5) wygaśnięcie obowiązku w całości albo w części;

6) brak wymagalności obowiązku w przypadku:

a) odroczenia terminu wykonania obowiązku,

b) rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej,

c) wystąpienia innej przyczyny niż określona w lit. a i b.

Istotny w sprawie art. 33 § 2 pkt 6 u.p.e.a. określa przypadki, w których występuje brak wymagalności obowiązku. W orzecznictwie słusznie przyjmuje się, że przez wymagalność należy rozumieć taką cechę obowiązku administracyjnego, która zezwala wierzycielowi domagać się od zobowiązanego wykonania obowiązku.

O braku wymagalności obowiązku decyduje kategoria zdarzeń wskazanych w art. 33 § pkt 6 lit. a i b) u.p.e.a., czyli takich jak odroczenie terminu wykonania obowiązku, czy rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnych. Dopuszczenie w tym samym przepisie (lit. c) kwalifikacji braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż określona w lit. a) i b), musi mieć zatem charakter tego rodzaju co wymienione w tym przepisie (vide wyrok NSA z dnia 9 maja 2023 r., III FSK 565/22). Zarzut braku wymagalności obowiązku z innej przyczyny niż odroczenie terminu wykonania obowiązku lub rozłożenia na raty spłaty należności pieniężnej, może zaistnieć w przypadku: wstrzymania wykonania decyzji ostatecznej, przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji ostatecznej, uchylenia postanowienia nadającego rygor natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji wymiarowej, otwarcia postępowania restrukturyzacyjnego, czy ogłoszenia upadłości. Żadna z takich sytuacji lub im podobnych nie wystąpiła w niniejszej sprawie i w tym zakresie sąd podziela stanowisko organów w tej kwestii. Podobnie jak i to ,że w kategorii przypadków określonych w art. 33 § 2 pkt 6 lit. c u.p.e.a. nie mieści się samo złożenie wniosku o rozłożenie zaległości na raty.

Sąd podzielił natomiast stanowisko skarżącej, podnoszone już na etapie postępowania administracyjnego ,że dochodzenie należności podatkowych winno być oceniane przez pryzmat art. 6 § 1 u.p.e.a. , czego w niniejszej sprawie nie przeprowadzono . Przepis ten brzmi: w razie uchylania się zobowiązanego od wykonania obowiązku wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Wierzyciel może nie podejmować czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych, jeżeli wysokość należności pieniężnej nie przekracza dziesięciokrotności kosztów upomnienia, chyba że okres do upływu terminu przedawnienia należności pieniężnej jest krótszy niż 6 miesięcy.

W orzecznictwie sądów administracyjnych można dostrzec dwa sposoby rozumienia zwrotu "zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku". W części orzeczeń przyjmuje się, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, jeżeli obowiązek stał się wymagalny, a zobowiązany nie podjął działań w celu jego wykonania. Wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych bezzwłocznie po upływie terminu wykonania obowiązku, wynikającego z decyzji lub z przepisu prawa (np.: wyrok NSA z 5 października 1999r., IV SA 1502/97; wyrok NSA z 7 grudnia 2016 r., II FSK 3197/14). Druga grupa orzeczeń przyjmowała, że ww. sformułowanie winno być rozumiane jako nakładające na wierzyciela konieczność ustalenia, że zobowiązany uchyla się od obowiązku, tj. świadomie podejmuje działania lub odstępuje od określonych działań, zamierzając w ten sposób doprowadzić do stanu niewykonywania obowiązku. Określenie "uchyla się" wskazuje więc na to, że przesłanką podjęcia przez wierzyciela czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych jest nie tylko stwierdzenie niewykonania obowiązku, ale przede wszystkim stwierdzenie, że zobowiązany nie ma zamiaru przystąpić do wykonania obowiązku (np. wyrok NSA z 10 czerwca 2014r., II FSK 1705/12). Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził w tym wyroku, że dokonując wykładni pojęcia "uchylanie się od wykonania obowiązku" należy uwzględnić subiektywne nastawienie zobowiązanego, rozmyślność, a więc i zamiar uchylania się od wykonania obowiązku. Wyrażenie to należy interpretować z uwzględnieniem nastawienia zobowiązanego do wykonania obowiązku, ale w sposób uwzględniający również uzasadnione zagrożenie uszczuplenia dochodów budżetu państwa. Tylko wówczas, gdy zobowiązany świadomie zmierza do niewykonania ciążącego na nim obowiązku podlegającego egzekucji administracyjnej, można przypisać mu uchylanie się od jego wykonania w rozumieniu art. 6 § 1 u.p.e.a. Świadomość uchylania się nie może być ustalana tylko i wyłącznie w oparciu o sam fakt upływu terminu wykonania obowiązku, otrzymania upomnienia, czy tytułu wykonawczego. Muszą zajść jeszcze dodatkowe przesłanki faktyczne, które by to świadome nastawienie zobowiązanego obrazowały.

Sąd w składzie rozpoznającym sprawę podziela to ostatnie stanowisko. W konsekwencji należy przyjąć, że nie stanowi odniesienia do kwestii zastosowania tego przepisu wyłącznie argument organów ,że sam wniosek o rozłożenie na raty nie niweczy przyjęcia ,że zobowiązanie jest wymagalne. Poza oceną organu pozostały okoliczności, które strona konsekwentnie podnosiła w toku postępowania , a związane z wykonaniem ciążącego na niej obowiązku. Należy oczywiście mieć na uwadze, wynikającą wprost z art. 6 § 1 u.p.e.a., zasadę obligatoryjnego prowadzenia egzekucji administracyjnej (inaczej zasada prawnego obowiązku podjęcia odpowiednich kroków przez wierzyciela w celu wszczęcia egzekucji), zgodnie z którą wierzyciel powinien podjąć czynności zmierzające do zastosowania środków egzekucyjnych. Niemniej zarówno w orzecznictwie jak i piśmiennictwie przyjmuje się, że zobowiązany uchyla się od wykonania obowiązku, jeżeli obowiązek stał się wymagalny, a zobowiązany nie podjął realnych działań do jego wykonania. Wskazać należy, że choć ustawa o postępowaniu egzekucyjnym w administracji nie zawiera definicji pojęcia "uchylanie się zobowiązanego od wykonania obowiązku", to jednakże na podstawie całokształtu przepisów regulujących instytucję administracyjnego postępowania egzekucyjnego można uznać, że organ przystępuje do czynności mających na celu przymusowe wykonanie obowiązku ciążącego na zobowiązanym w każdym przypadku, gdy obowiązek jest wymagalny, a zobowiązany powstrzymuje się od jego wykonania.

Zdaniem Sądu taka była intencja skarżącej, która w ciągu 6 dni po uzyskaniu wyniku kontroli wpłaciła znaczną część zaległości ( tj. kwotę 105 645,29 zł.). Wpłaty dokonała na poczet przyszłej deklaracji , którą złożyła w dniu w dniu 3 marca 2025 roku. Odnośnie pozostałej, znacznie mniejszej kwoty zaległości złożyła 5 marca 2025 roku wniosek o jej rozłożenie na raty. Pomimo złożonego wniosku , organ w dniu 7 marca 2025 roku wystawił upomnienie , zobowiązując stronę do zapłaty, które to upomnienie strona otrzymała w dniu 14 kwietnia. Jeszcze przed upływem terminu wyznaczonego do uregulowania należności , została wezwana do uzupełnienia wniosku i wniosek ten uzupełniła 21 marca 2025 , czyli w ostatnim dniu wyznaczonego upomnieniem terminu. W ocenie Sądu swoją postawą nie dała obiektywnego powodu do zastosowania drogi przymusowego wykonania obowiązku pomimo, że była w błędzie co do skutków złożenia wniosku o rozłożenie należności na raty. Należy więc wziąć pod uwagę niezwłoczne dokonanie dobrowolnej wpłaty większej części zobowiązania, a także okoliczności podane we wniosku o rozłożenia na raty, którego brak w aktach sprawy, a organ dopiero w decyzji organu II instancji poinformował ,że postępowanie z tego wniosku zostało umorzone.

Należy podkreślić ,że organy nie tylko mogą, ale i powinny podejmować działania zmierzające do dobrowolnego wykonania obowiązku przez zobowiązanego, co wynika expressis verbis w szczególności z dyspozycji art. 6 § 1b u.p.e.a. (podejmowanie działań informacyjnych służących temu celowi) ,ale także z nakazu prowadzenia postępowania w sposób, który będzie budził do nich zaufanie, co z kolei wynika z dyspozycji art. 8 § 1 k.p.a. (zasada ogólna postępowania administracyjnego), stosowanego w związku z normą odsyłającą z art. 18 u.p.e.a. W tym kontekście podkreślić trzeba, że strona wszystkie działania podejmowała właśnie w celu realizacji obowiązku i od momentu zakończenia kontroli nie zaistniała z jej strony jakakolwiek przesłanka zmierzająca do uznania, że nie ureguluje dobrowolnie pozostałej zaległości . Stosowanie środków egzekucyjnych musi być ponadto celowe oraz ma się odbywać przy jak najmniejszej uciążliwości dla zobowiązanego (art. 7 § 2 i 3 u.p.e.a.).

Zgodnie też z zasadą ogólną z art. 7 k.p.a., stosowaną w egzekucji administracyjnej poprzez odesłanie z art. 18 u.p.e.a, organy wydające swoje rozstrzygnięcia w toku postępowania egzekucyjnego powinny przy tym uwzględniać zarówno interes społeczny, jak i słuszny interes jego uczestników, w tym zobowiązanego, czemu z ww. powodów w niniejszej sprawie organy jednak nie sprostały.

Ograniczenie znaczenia przymiotu wymagalności egzekwowanego obowiązku wyłącznie do faktu braku zapłaty w terminie zaległej kwoty bez jednoczesnego zbadania czy strona obiektywnie dała jakikolwiek powód do wszczęcia egzekucji tej należności w drodze przymusu i czy rzeczywiście zachodzi taka potrzeba jest w ocenie sądu niedostatecznym uwzględnieniem zgłoszonych zarzutów.

Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, że zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej narusza art. 7, art, art. 77 § , art. 80 k.p.a. Wskazania w zakresie ponownego rozpoznania sprawy obejmują zobligowanie organów do uwzględnienia oceny zaprezentowanej wyżej. Oznacza to, że przy ponownym rozpoznawaniu zasadności zarzutu konieczne byłoby zbadanie i ustalenie czy dotychczasowe działania strony, zostały odpowiednio rozpatrzone, ocenione oraz rozpoznane z zachowaniem standardów i wykładni ww. przepisów prawa. Uzasadnienie wydanego w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy postanowienia powinno odpowiadać wymaganiom stawianym w 124 § 2 k.p.a. oraz art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 126 k.p.a.

Z tych względów, działając na zasadzie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny we P. uchylił zaskarżone orzeczenia.

O kosztach postępowania (pkt II sentencji wyroku) Sąd orzekł na podstawie art. 200 p.p.s.a. w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a., uwzględniając poniesione przez stronę skarżącą celowe koszty w łącznej kwocie 597 zł, na które składają się: wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie należne profesjonalnemu pełnomocnikowi (480 zł) oraz opłata skarbowa od pełnomocnictwa (17 zł).