Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Sebastian Michalski Sędziowie Sędzia WSA Edyta Podrazik (sprawozdawca) Sędzia WSA Robert Talaga Protokolant: starszy sekretarz sądowy Izabela Kaczmarczyk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 lipca 2026 r. sprawy ze skargi K. B. na decyzję Wojewody z dnia 14 października 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji oddala skargę.

Starosta [...] decyzją z dnia 28 lipca 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 151 § 1 ust. 1 oraz art. 104 tekstu ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (j. t. Dz. U. z 2024 r. poz. 572 dalej: K.p.a.) po wznowieniu postępowania zakończonego ostateczną decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 05 czerwca 2024 r., znak [...], w przedmiocie pozwolenia na budową dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ew. [...] położonej w P. przy ul. [...], odmówił uchylenia wymienionej decyzji z powodu braku podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Starosta w uzasadnieniu decyzji wskazał, że w dniu 5 listopada 2024 r. wpłynął wniosek K. B. o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Starosty [...] nr [...] z dnia 5 czerwca 2024 r., z uwagi na to, że nie został uznany za stronę tego postępowania. We wniosku skarżący podniósł szereg zarzutów dotyczących w szczególności: pozbawienia go udziału w postępowaniu w charakterze strony, niezgodności projektu zagospodarowania działki nr [...] z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, liczby i lokalizacji miejsc postojowych, nieprawidłowo określonej liczby kondygnacji projektowanych budynków, ich formy architektonicznej, a także braku rzetelnej analizy zacieniania i przesłaniania nieruchomości sąsiednich. Wskazał również na potencjalne oddziaływanie planowanej inwestycji na jego nieruchomość (działkę nr [...]), polegające na obniżeniu jej wartości z uwagi na brak nawiązania projektowanej zabudowy do lokalnej tradycji budowlanej i architektury regionalnej. Skarżący posiada prawo własności działki ewid. nr [...], która może znajdować się w obszarze oddziaływania obiektu objętego decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r.

Starosta ocenił, czy K. B. posiadał interes prawny uzasadniający przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, a w konsekwencji, czy jego pominięcie przy wydawaniu decyzji nr [...] z dnia 5 czerwca 2024 r., stanowiło naruszenie przepisów postępowania uzasadniające wznowienie postępowania. Organ zbadał również, czy nieruchomość skarżącego znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji, co zgodnie z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t. j. Dz. U. z 2025 poz. 418 dalej Pr. bud.) wskazywałoby, że posiada on interes prawny w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę.

Zdaniem Starosty analiza akt sprawy, w tym projektu budowlanego, wykazała, że inwestycja polegająca na budowie dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...] nie będzie powodować ograniczeń w zabudowie ani użytkowaniu nieruchomości K. B., tj. działki nr [...]. Działka nr [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenów zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej, zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej Gminy [...] Nr [...] z dnia 30 sierpnia 2002 r. (Dz. Urz. Woj. [...]. z 2002 poz. [...], dalej: m.p.z.p.), jako teren oznaczony symbolem M, przeznaczony pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną.

Organ wskazał, że projekt został sporządzony przez uprawnionych projektantów zgodnie z obowiązującymi przepisami, zasadami wiedzy technicznej oraz art. 20 Pr. bud. Budynki zaprojektowano z zachowaniem nieprzekraczalnej linii zabudowy określonej w § 10 ust. 3 m.p.z.p., jako zabudowę bliźniaczą, w odległości ok. 22 m od budynku skarżącego. W ocenie organu projekt spełnia ustalenia planu miejscowego w zakresie rodzaju zabudowy i liczby kondygnacji, gdyż druga kondygnacja stanowi poddasze użytkowe, natomiast przestrzeń ponad nim służy wyłącznie konstrukcji więźby i wentylacji. Plan miejscowy nie określa maksymalnej wysokości budynków ani ich elementów, takich jak attyka czy kalenica.

Starosta podkreślił, że usytuowanie budynków odpowiada wymaganiom § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2022 poz.1225, dalej: r.w.t.), który określa minimalne odległości budynków od granic działki oraz innych obiektów budowlanych, w szczególności w celu zapewnienia bezpieczeństwa pożarowego, odpowiedniego dostępu światła oraz ochrony przed nadmiernym zacienieniem i ograniczeniem zabudowy na działkach sąsiednich. Ponadto spełnione zostały wymagania § 13 ust. 1 pkt 1 lit. a r.w.t., regulującego odległość budynku z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi od innych obiektów, w tym zapewnienie właściwego dostępu światła dziennego i brak nadmiernego ograniczenia nasłonecznienia budynków istniejących.

Nie doszło również do naruszenia § 60 r.w.t., który określa minimalne warunki nasłonecznienia pomieszczeń mieszkalnych, w szczególności wymóg zapewnienia odpowiedniego czasu dostępu światła słonecznego w pomieszczeniach przeznaczonych na stały pobyt ludzi, co ma na celu zapewnienie właściwych warunków higieniczno-zdrowotnych użytkowania budynków. Spełnione zostały wymogi § 271–273 dotyczące wymagań ochrony przeciwpożarowej. Zarówno istniejący, jak i projektowane budynki należą do kategorii zagrożenia ludzi ZL, a zachowana odległość między nimi przekracza wymagane 8 m, spełniając wymogi § 272 ust. 1 r.w.t. Również lokalizacja miejsc postojowych spełnia wymagania § 18 oraz § 19 ust. 1 i 2 r.w.t., które nakładają obowiązek zapewnienia odpowiedniej liczby miejsc postojowych dla potrzeb użytkowników lokali mieszkalnych. W analizowanym przypadku zapewniono po jednym miejscu postojowym dla każdego lokalu mieszkalnego, łącznie 4 miejsca.

Organ uznał, że charakter, parametry i powierzchnia projektowanej zabudowy odpowiadają istniejącej zabudowie oraz ustaleniom § 6 ust. 1 m.p.z.p. W odniesieniu do zarzutu naruszenia § 6 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. wskazał, że projekt jednoznacznie potwierdza, iż druga kondygnacja stanowi poddasze użytkowe, natomiast przestrzeń ponad ociepleniem dachu nie może zostać uznana za odrębną kondygnację.

Odnosząc się do pozostałych zarzutów K. B., Starosta wskazał, że miejsce gromadzenia odpadów zlokalizowano zgodnie z § 23 r.w.t., a planowane przyłączenie budynków do sieci wodociągowej i kanalizacyjnej eliminuje konieczność lokalizowania urządzeń mogących ograniczać możliwość zabudowy działek sąsiednich.

Odnosząc się do zarzutu braku nawiązania projektowanej zabudowy do stylu architektury dominującego w sąsiedztwie, Starosta wskazał, że projekt nie narusza § 6 ust. 2 pkt 1 m.p.z.p. Analiza zabudowy w rejonie ulic [...], [...], [...], [...] i [...] wykazała, że projektowane budynki nie odbiegają istotnie od istniejącej zabudowy, a plan miejscowy nie określa szczegółowych wymagań dotyczących stylu architektonicznego, materiałów ani kolorystyki budynków.

Organ zwrócił ponadto uwagę, że należąca do skarżącego działka nr [...] objęta jest ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą Nr [...] Rady Miejskiej Gminy [...] z dnia 26 stycznia 2023 r., który dopuszcza intensywniejszą zabudowę niż plan obowiązujący dla działki nr [...].

W konsekwencji Starosta uznał, że planowana inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżącego, wobec czego K. B. nie przysługuje przymiot strony postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Tym samym nie została spełniona przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.

Organ wskazał również, że postanowieniem z dnia 30 czerwca 2025 r. odmówił wstrzymania wykonania decyzji o pozwoleniu na budowę, nie stwierdzając przesłanek z art. 152 § 1 K.p.a.

Następnie K. B. wniósł do Wojewody odwołanie od decyzji Starosty [...] z dnia 28 lipca 2025 r., w którym zaskarżył w całości wymienioną decyzję i wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.

Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 8, art. 28, art. 77, art. 80, art. 107 § 3 oraz art. 157 § 2 w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a., poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy, pominięcie istotnych dowodów, nieuwzględnienie zarzutów dotyczących niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego i przepisami Prawa budowlanego oraz brak wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji mimo zarzucanej jej rażącej sprzeczności z prawem.

Ponadto skarżący zarzucił naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20, art. 35 ust. 1 oraz art. 3 pkt 2a Pr. bud., poprzez błędne ustalenie kręgu stron postępowania i nieuznanie skarżącego za właściciela nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania inwestycji oraz naruszenie § 6 ust. 2 pkt 1 oraz § 6 ust. 2 pkt 2 m.p.z.p. poprzez błędne uznanie, że projektowana zabudowa odpowiada charakterowi istniejącej zabudowy oraz że druga pełna kondygnacja stanowi poddasze użytkowe.

Wojewoda decyzją z dnia 14 października 2025 r., nr [...], działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Zdaniem organu odwoławczego Starosta [...] w sposób prawidłowy przeprowadził postępowanie wyjaśniające w sprawie i ustalił, że skarżącemu nie przysługuje interes prawny konieczny do uznania go za stronę postępowania. W swoim rozstrzygnięciu organ I instancji odwołał się do dokumentacji projektowej i konkretnych parametrów inwestycji, a także do treści planu miejscowego oraz przepisów techniczno-budowlanych (r.w.t.) Ustalenia poczynione przez organ I instancji w zakresie braku oddziaływania inwestycji na teren nieruchomości K. B. (działka nr [...]) są w ocenie Wojewody prawidłowe.

Wojewoda stwierdził, że skarżący nie wskazał na żaden konkretny parametr inwestycji (np. w zakresie norm odległościowych), który wpływałby na ograniczenie zabudowy na należącej do niego działce nr [...]. W tym zakresie Wojewoda wskazał, że odległość projektowanych budynków od granicy z działką nr [...] mieści się w przedziale od 4,43 do 5,00 m, co jest zgodne z ogólnymi warunkami sytuowania budynków, określonymi w § 12 ust. 1 r.w.t. Z kolei odległość projektowanych budynków od budynku zlokalizowanego na działce skarżącego wynosi ok. 22 m. Miejsca postojowe i gromadzenia odpadów zostały przewidziane z drugiej strony działki inwestycyjnej (od strony wjazdu ul. [...]), w odległości ponad 27 m od granicy z działką nr [...].

Organ odwoławczy zwrócił uwagę, że z rysunku (Przekrój A-A, str. 15 projektu architektoniczno-budowlanego) wynika, że wysokość projektowanego budynku do najwyższego elementu dachu dwuspadkowego będzie wynosić 8,68 m. Organ I instancji ponadto uwzględnił parametr techniczny dotyczący wysokości ścian (ok. 5,70 m) przy badaniu wpływu projektowanej zabudowy na tereny sąsiednie i nie stwierdził by wysokość budynku w jakikolwiek sposób oddziaływała na działkę skarżącego, np. poprzez ograniczenie dostępu do światła dziennego.

Zdaniem Wojewody postępowanie, zakończone wydaniem decyzji z 5 czerwca 2024 r. nie miało wpływu na prawa wnioskodawcy, w szczególności na sposób wykonywania przez niego prawa własności nieruchomości. Skarżący nie przedstawił dowodów na potwierdzenie, że na skutek rozpatrywanej inwestycji nie będzie mógł zrealizować kolejnego zamierzenia na należącej do niego działce. Zastrzeżenia skarżącego wobec realizacji inwestycji mogą być oceniane jedynie w kontekście interesu faktycznego, który nie uzasadnia uznania skarżącego za stronę postępowania. Zdaniem organu odwoławczego podnoszona kwestia obciążenia infrastruktury odpowiadającej za dostawę mediów, w tym wody, prądu i odpływu nieczystości na skutek realizacji inwestycji również nie może być podstawą do uznania interesu prawnego po stronie wnioskodawcy.

Wojewoda wyjaśnił również skarżącemu, że w postępowaniu wznowieniowym nie mają zastosowania przepisy regulujące inny tryb nadzwyczajny, tj. stwierdzenie nieważności decyzji (art. 156 i nast. K.p.a.). Organ nie podzielił także zarzutu, że na działce nr [...] powstaje zabudowa wielorodzinna, wskazując że dopuszczalna jest realizacja dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych w zabudowie bliźniaczej na jednej działce, w sytuacji, gdy plan miejscowy wyraźnie nie stanowi, że na jedną działkę może przypadać tylko jeden budynek mieszkalny (co ma miejsce w niniejszej sprawie).

Reasumując Wojewoda stwierdził, że nie zaistniała przesłanka wznowienia wskazana w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., uzasadniająca uchylenie decyzji (a także wstrzymanie jej wykonania w oparciu o art. 152 § 1 K.p.a.).

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu K. B. reprezentowany przez zawodowego pełnomocnika zaskarżył w całości decyzję Wojewody z dnia 14 października 2025 r., nr [...], wniósł o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji Starosty [...] z dnia 28 lipca 2025 r., [...], i podniósł następujące zarzuty: (1) naruszenie art. 7, 77, 80, 107 § 3 oraz art. 149 § 2 K.p.a. – poprzez błędne przeprowadzenie postępowania wznowieniowego i przyjęcie, że w postępowaniu wznowieniowym organ nie jest obowiązany ponownie zbadać zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym i przepisami prawa, mimo że po wznowieniu postępowania ocenie podlega wyłącznie przesłanka udziału strony w postępowaniu bez jej winy; (2) naruszenie art. 156 § 1 pkt 2 i art. 157 § 2 K.p.a. – poprzez niezastosowanie przepisów o stwierdzeniu nieważności decyzji, pomimo że materiał dowodowy wskazywał na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa; (3) naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9, art. 28 ust. 2, art. 3 pkt 20 i art. 35 ust. 1 Pr. bud., w zw. z art. 47 Konstytucji RP, § 13 r.w.t. oraz art. 140 i 144 k.c. – poprzez błędne ustalenie, że skarżący nie posiada przymiotu strony postępowania i że jego nieruchomość nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, mimo że planowana inwestycja ogranicza sposób korzystania z jego nieruchomości, narusza jego prawo do prywatności oraz wymagała ponownej oceny zgodności projektu z przepisami i miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego; (4) naruszenie art. 3 ust. 2a Pr. bud. – poprzez błędną wykładnię pojęcia budynku mieszkalnego jednorodzinnego i uznanie, że projekt przewidujący cztery lokale mieszkalne spełnia tę definicję, mimo że stanowi zabudowę wielorodzinną niedopuszczalną na gruncie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

W uzasadnieniu skargi podniesiono m. in. że wydając postanowienie o wznowieniu postępowania organ przesądził już, że skarżącemu przysługiwał status strony w kwestionowanym postępowaniu o pozwolenie na budowę i na dalszym etapie postępowania wznowieniowego ta kwestia nie podlega badaniu, decyzja o pozwoleniu na budowę jest sprzeczna z obowiązującymi przepisami i planem miejscowym, stąd wydana została z rażącym naruszeniem prawa i należało stwierdzić jej nieważność, organy nie sprawdziły w wystarczający sposób rozwiązań przyjętych w projekcie zagospodarowania terenu i projekcie architektoniczno-budowlanym, w tym w zakresie imisji, odprowadzania wód opadowych, wpływu na stosunki wodne, powierzchni biologicznie czynnej, błędnie uznały, że projektowana zabudowa jest zabudową jednorodzinna, gdy faktycznie jest to zabudowa wielorodzinna.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje.

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2024 r., poz. 1267 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Jej zakres wyznacza art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2026 r. poz. 143, dalej: "P.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Przedmiotem kontroli Sądu była wydana w postępowaniu wznowieniowym decyzja Wojewody z dnia 14 października 2025 r., nr [...], utrzymująca w mocy decyzję Starosty [...] z dnia 28 lipca 2025 r., nr [...], którą odmówiono uchylenia ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia 05 czerwca 2024 r., nr [...], zatwierdzającej projekt zagospodarowania działki i projekt architektoniczno- budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr ewid. [...], ark. 1, położonej w P., przy ul. [...]

W pierwszej kolejności należy zauważyć, że instytucja wznowienia postępowania jest środkiem nadzwyczajnej kontroli, pozwalającym na ponowne rozpoznanie i rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną, o ile postępowanie, w którym ta decyzja zapadła, było dotknięte jedną z wad wskazanych m.in. w art. 145 § 1 K.p.a. Zgodnie z art. 147 K.p.a., wznowienie postępowania następuje z urzędu lub na żądanie strony, przy czym wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. następuje tylko na żądanie strony. Tryb i termin wniesienia podania w sprawie wznowienia postępowania określa art. 148 § 1 i 2 K.p.a. Wznowienie postępowania następuje w drodze postanowienia, co wynika z art. 149 § 1 K.p.a. Przedmiotem wznowionego postępowania jest w pierwszej kolejności ustalenie, czy kontrolowane postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, faktycznie było dotknięte jedną z wad wskazanych w art. 145 § 1 K.p.a., zaś w przypadku ich stwierdzenia przeprowadzenie dalszego postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia co do istoty sprawy administracyjnej zakończonej decyzją ostateczną.

Należy zauważyć, że przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a., a więc sytuacja, kiedy strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, może stanowić podstawę uchylenia decyzji tylko wówczas, gdy powołuje się na nią podmiot uprawniony do skorzystania z tej przesłanki, to jest podmiot, któremu przysługiwał przymiot strony w kontrolowanym (wznowionym) postępowaniu, a który bez własnej winy nie został dopuszczony do udziału w nim. Należy podkreślić, że do wznowienia postępowania konieczne jest formalne powołanie się na jedną z przesłanek wznowieniowych, natomiast okoliczność czy powołana przesłanka faktycznie zaistniała, w tym czy podmiotowi żądającemu wznowienia faktycznie przysługiwał przymiot strony we wznowionym postępowaniu, podlega badaniu już po wznowieniu postępowania (art. 149 § 2 K.p.a.).

Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu Starosta [...] prawidłowo postanowieniem z 2 kwietnia 2025 r., nr [...], na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 i art. 149 K.p.a. wznowił postępowanie wobec powołania się przez skarżącego na przesłankę wznowieniową i zachowania przez niego jednomiesięcznego terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania.

Zasadnicza oś sporu w niniejszej sprawie dotyczy kwestii posiadania przez skarżącego statusu strony w postępowaniu administracyjnym zakończonym kwestionowaną w ramach wznowienia ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia 5 czerwca 2024 r., bowiem orzekające w sprawie organy zgodnie uznały, iż skarżącemu przymiot strony nie przysługiwał.

Odmienne stanowisko prezentuje skarżący wywodząc, że należąca do niego nieruchomość znajduje się w obszarze oddziaływania inwestycji. We wniosku o wznowienie skarżący zwracał przede wszystkim uwagę na to, że inwestycja jest niezgodna z obowiązującym dla tego terenu planem miejscowym, gdyż stanowi zabudowę mieszkaniową wielorodzinną, która gabarytami i stylem architektonicznym odbiega od zabudowy zlokalizowanej na sąsiednich nieruchomościach. Ponadto inwestycja nie spełnia wymogów co do ilości miejsc postojowych, kondygnacji i odległości okien od miejsc postojowych. Skarżący wskazywał również, że budowa dwóch budynków na działce nr [...] spowoduje zacienienie jego nieruchomości. Powyższe okoliczności zdaniem skarżącego wskazują, iż posiada on interes prawny w sprawie i powinien być stroną postępowania zakończonego decyzją z dnia 5 czerwca 2024 r.

Sądowa kontrola zaskarżonej decyzji potwierdziła prawidłowość ustaleń organów i ich oceny skutkującej przyjęciem stanowiska o braku podstaw do uchylenia decyzji Starosty [...] nr [...] we wznowionym postępowaniu na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. z uwagi na fakt, że skarżącemu nie przysługiwał status strony w postępowaniu prowadzonym w przedmiocie zatwierdzenia projektu zagospodarowania i projektu architektoniczno-budowlanego oraz udzielenia pozwolenia na budowę dwóch budynków mieszkalnych jednorodzinnych dwulokalowych w zabudowie bliźniaczej na działce nr [...].

W postępowaniu administracyjnym w sprawie pozwolenia na budowę interes prawny ustala się w oparciu o przepis art. 28 ust. 2 Pr. bud., który jako przepis szczególny względem art. 28 K.p.a., ogranicza pojęcie strony do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu.

W tym kontekście zauważenia wymaga, że w wyniku uchwalenia ustawy z dnia 13 lutego 2020 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2020 r., poz. 471) znowelizowano brzmienie art. 3 pkt 20 Pr. bud. W poprzednim stanie prawnym przez obszar oddziaływania obiektu należało rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowie tego terenu. W znowelizowanym brzmieniu – obowiązującym od 19 września 2020 r. – przepis art. 3 pkt 20 Pr. bud. stanowi, że przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie tego terenu. Powyższa zmiana zawęziła pojęcie obszaru oddziaływania projektowanego obiektu. Obecnie dotyczy on tylko terenu wyznaczonego w otoczeniu projektowanego obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zabudowie, a nie ograniczenia w szeroko rozumianym zagospodarowaniu terenu. Choć "zabudowa" mieści się w zakresie znaczeniowym pojęcia zagospodarowanie, to jednocześnie jest pojęciem węższym. Każdy rodzaj zabudowy stanowi zagospodarowanie terenu, ale nie każde zagospodarowanie terenu jest jego zabudową.

W konsekwencji ma to przełożenie na zakres ochrony podmiotów posiadających prawa rzeczowe do nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu, a także na uwzględnianie zasady poszanowania uzasadnionych interesów osób trzecich wyrażonej w art. 5 ust. 1 pkt 9 Pr. bud.

Stosownie bowiem do art. 5 ust. 1 Pr. bud. obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania, projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając m.in. "poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej" (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego).

Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 kwietnia 2017 r. sygn. akt II OSK 2063/15 (dost. CBOSA), przy wykładni art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przepis ten interpretować należy łącznie z art. 5 ust. 1 pkt 9 tej ustawy. Zasadą procesu inwestycyjnego jest bowiem poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich, co dotyczy przede wszystkim właścicieli (użytkowników) nieruchomości sąsiadujących z działką inwestora. Przepisami odrębnymi, które wprowadzają ograniczenia w zagospodarowaniu działki inwestora związane z budowanym obiektem mogą być zatem również przepisy prawa cywilnego, które w powiązaniu z przepisami ustaw szczególnych gwarantują właścicielowi nieruchomości sąsiedniej prawo do korzystania z niej zgodnie z przeznaczeniem, a zatem w granicach społeczno-gospodarczego przeznaczenia swego prawa, jak to wynika z art. 140 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (aktualnie: Dz. U. z 2025 r., poz. 1071 ze zm.).

W związku z powyższym Sąd w składzie orzekającym podkreśla, że naruszenie interesów prawnych skarżącego mogłoby wynikać np. z naruszenia warunków określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (w tekście w skrócie r.w.t) – w szczególności zaś z naruszenia wymaganych prawem odległości od granicy działki skarżącego – tj. naruszenia przepisów określonych w § 12 r.w.t. (odległość od granicy działki), § 13 i 60 r.w.t. (naturalne oświetlenie - przesłanianie), § 19 r.w.t. (odległość od granicy działki miejsc postojowych), § 23 r.w.t. (odległość miejsc na pojemniki i kontenery na odpady stałe), § 40 r.w.t. (odległość placu zabaw od okien pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi), § 271 i 272 r.w.t. (odległości ppoż.). Ponadto wskazać należy, że zgodnie z § 11 r.w.t. budynek z pomieszczeniami przeznaczonymi na pobyt ludzi powinien być wznoszony poza zasięgiem zagrożeń i uciążliwości określonych w przepisach odrębnych, przy czym dopuszcza się wznoszenie budynków w tym zasięgu pod warunkiem zastosowania środków technicznych zmniejszających uciążliwości poniżej poziomu ustalonego w tych przepisach bądź zwiększających odporność budynku na te zagrożenia i uciążliwości, jeżeli nie jest to sprzeczne z warunkami ustalonymi dla obszarów ograniczonego użytkowania, określonych w przepisach odrębnych (ust. 1). Do uciążliwości, o których mowa w ust. 1, zalicza się w szczególności: hałas i drgania (wibracje); zanieczyszczenie powietrza; zanieczyszczenie gruntu i wód.

W niniejszej sprawie Sąd uznał, że organy prawidłowo, po kompleksowej analizie przepisów prawa, z których mogą wynikać ograniczenia w zabudowie działki skarżącego, z odniesieniem ich do uwarunkowań przedsięwzięcia – w tym w szczególności projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego, dla którego wydano pozwolenie na budowę – doszły do wniosku, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu. Organy prawidłowo również zakwalifikowały projektowane budynki mieszkalne jako budynki mieszkalne jednorodzinne w zabudowie bliźniaczej zgodnie z przedłożonym projektem – stanowisko skarżącego, że inwestor planuje zabudowę mieszkalną wielorodzinną nie znajduje żadnego potwierdzenia w dokumentacji projektowej.

Dokonana przez organy wykładnia art. 3 pkt 20 Pr. bud. doprowadziła do prawidłowej konkluzji, że obszar oddziaływania inwestycji nie obejmuje należącej do skarżącego działki nr [...]. Nie kwestionując faktu, że działka skarżącego bezpośrednio graniczy z terenem inwestycji Sąd podziela stanowisko organów, że okoliczność ta, sama w sobie nie daje skarżącemu przymiotu strony postępowania. Potencjalna możliwość oddziaływania projektowanej inwestycji, aby mogła uzasadniać występowanie interesu prawnego uprawniającego do udziału w postępowaniu, musi w każdym przypadku wiązać się z potrzebą zbadania w postępowaniu administracyjnym zakresu tego oddziaływania w powiązaniu z konkretnymi przepisami regulującymi dopuszczalne granice oddziaływania danej inwestycji. Z powyższego wynika, że dla uznania występującego z wnioskiem o wznowienie postępowania w oparciu o art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. za podmiot będący stroną postępowania dotyczącego pozwolenia na budowę, nie jest wystarczające stwierdzenie, że jego nieruchomość sąsiaduje z terenem inwestycji skoro obszar oddziaływania obiektu może obejmować dalej położone tereny, jak również może nie obejmować działek bezpośrednio graniczących z działką, na której ma być posadowiona inwestycji.

Zdaniem Sądu skarżący ani w swoim wniosku o wznowienie postępowania, ani w kolejnych pismach procesowych nie wskazał na takie normy prawa materialnego – w tym wynikające z przepisów techniczno budowlanych – które uzasadniałby stwierdzenie, że realizacja spornej inwestycji doprowadzi do ograniczeń w zabudowie nieruchomości skarżącego.

Sąd podzielił stanowisko organów, że projektowana zabudowa nie będzie powodować przesłaniania ani zacieniania istniejącego budynku skarżącego, który znajduje się w odległości ok. 17 m od granicy działki inwestycyjnej i w odległości ok. 22 m od projektowanych obiektów. Nie wpłynie również na możliwość dalszej zabudowy działki skarżącego – potwierdza to projekt zagospodarowania terenu oraz zachowanie odległości określonych w § 12 i § 13 r.w.t. w powiązaniu z parametrami projektowanych budynków, których wysokość wynosi ok. 5,70 m, zaś najwyższy punktu dachu ok. 8,70 m, natomiast odległość od granicy z działką skarżącego wynosi od 4,43 m do 5,00 m.

Projekt przewiduje również cztery miejsca postojowe usytuowane są od strony ul. [...], w znacznej odległości od granicy z nieruchomością skarżącego i jego budynku, co odpowiada wymaganiom § 19 ust. 1 r.w.t. Nie ogranicza to w żaden sposób możliwości zabudowy nieruchomości skarżącego. Także lokalizacja miejsca czasowego gromadzenia odpadów przy ul. [...] pozostaje zgodna z § 23 r.w.t. i nie powoduje ograniczeń w zabudowie działek sąsiednich. Zachowane są także wymogi dotyczące ochrony przeciwpożarowej, określone w § 271 i 272 r.w.t.

Za oczywiście niezasadne Sąd uznał zarzuty skarżącego związane z potencjalną trudnością obsługi projektowanej inwestycji przez dotychczasowe media oraz odbieganie stylem architektonicznym od dotychczasowej zabudowy, bowiem zarzut ten w żaden sposób nie odnosi się do interesu prawnego skarżącego do bycia stroną w niniejszym postępowaniu.

Nietrafne okazały się także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, tj. art. 7, art. 77 § 1 i art. 107 § 3 K.p.a., w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Zdaniem Sądu, organy wyjaśniły bowiem w sposób wystarczający do podjęcia rozstrzygnięcia zarówno stan faktyczny, jak i prawny sprawy, co znalazło odzwierciedlenie w wydanych w sprawie rozstrzygnięciach.

Odnosząc się zaś na koniec do zarzutów naruszenia art. 35 ust. 1 Pr. bud., art. 3 ust. 2a Pr. bud. oraz niezgodności inwestycji z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego (w skardze nie wymieniono przepisu planu miejscowego, lecz wcześniej w odwołaniu wskazano na § 6 ust. 2 pkt 1 planu) powtórzyć należy, że zarzuty te dotyczą prawidłowości decyzji Starosty zatwierdzającej projekt zagospodarowania terenu i udzielającej pozwolenia na budowę. Natomiast z uwagi na procesowy charakter kontrolowanych decyzji (skutek niepotwierdzenia przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), zarzuty te nie mogły być przedmiotem oceny sądowej dotyczącej decyzji wydanej na tym etapie wznowionego postępowania. Nadto, w sposób oczywisty chybione były również zarzuty dotyczące naruszenia art. 156 § 1 pkt 2 w zw. art. 157 § 2 K.p.a., skoro organy orzekały w innym trybie nadzwyczajnym niż stwierdzenie nieważności decyzji

Konkludując, skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę z dnia 5 czerwca 2024 r., a tym samym nie zostały spełnione przesłanki uzasadniające uchylenie zaskarżonej decyzji we wznowionym postępowaniu z powodu pozbawienia jego udziału w sprawie.

Z powołanych względów Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.

/-/ R. Talaga /-/ S. Michalski /-/ E. Podrazik