Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Arkadiusz Despot - Mładanowicz po rozpoznaniu w dniu 8 marca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia Wojewody D. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 48/16 zawieszające postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Oddział w Polsce na decyzję Wojewody D. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego postanawia: oddalić zażalenie.

Postanowieniem z dnia 2 grudnia 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 48/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne w sprawie ze skargi [...] Sp. z o.o. Oddział w Polsce na decyzję Wojewody D. z dnia [...] listopada 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę budynku mieszkalno-usługowego.

Sąd wskazał, że nieprawomocnym wyrokiem z dnia 13 kwietnia 2016 r. Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o odmowie udzielenia pozwolenia na budowę. W dniu 26 kwietnia 2016 r. sporządzono z urzędu uzasadnienie wyroku i zarządzono doręczenie stronom odpisu wyroku wraz z uzasadnieniem.

W dniu 25 maja 2016 r. Poczta zwróciła przesyłkę doręczoną uczestnikowi postępowania M. C. z adnotacją – adresat zmarł. Z kolei przesyłka adresowana do zamieszkałej pod tym samym adresem H. C. została odesłana jako niepodjęta w terminie po dwukrotnym awizowaniu.

W dniu 16 czerwca 2016 r. wpłynęła skarga kasacyjna organu, zaś w dniu 21 czerwca 2016 r. skarga kasacyjna uczestników postępowania. Odpisy tych skarg zostały skutecznie, bezpośrednio doręczone H. C. (k. 407 i k. 421). Jednocześnie w dniu 7 lipca 2016 r. przewodniczący zwrócił się do H. C. o nadesłanie skróconego odpisu aktu zgonu strony. W dniu 5 sierpnia 2016 r. przewodniczący zwrócił się o to samo do właściwego USC.

Akt ten przesłany przez USC wpłynął do akt sprawy w dniu 23 sierpnia 2016 r. Jak wynika z jego treści M. C., żonaty z H. C., zmarł w dniu [...] grudnia 2015 r. Nastąpiło to więc w toku postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bowiem skarga została złożona osobiście w siedzibie organu w dniu 21 grudnia 2015 r. W związku z uzyskaną udokumentowaną informacją o śmierci strony w toku postępowania, przewodniczący w dniu 18 września 2016 r. zwrócił się do H. C. o podanie imion, nazwisk i adresów spadkobierców lub danych przedstawiciela spadkobierców małoletnich oraz dołączenie dokumentu stwierdzającego nabycie spadku.

Dopiero w dniu 14 września 2016 r. H. C. doręczyła odpis skrócony aktu zgonu strony. Nie odebrała natomiast przesyłki zawierającej prośbę o podanie spadkobierców. W tej sytuacji zarządzono w dniu 28 września 2016 r. ponowienie doręczenia. Nastąpiło ono w dniu 3 października 2016 r., jednak żądane informacje nie zostały przekazane do akt sprawy.

Sąd wyjaśnił, że w niniejszej sprawie wystąpiła przesłanka zawieszenia postępowania z urzędu (art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a.), jednak Sąd oczekiwał z wydaniem stosownego postanowienia, aby móc jednocześnie podjąć postępowanie z udziałem wskazanych następców prawnych zmarłego. Sąd wskazał, że data wydania postanowienia o zawieszeniu postępowania nie jest bez znaczenia, gdyż od tego dnia biegnie pięcioletni termin do ewentualnego umorzenia postępowania sądowego (art. 130 § 1 pkt 3 p.p.s.a.). W tym okresie wszystkie zainteresowane strony mogą wskazać następców prawnych zmarłego, co umożliwi podjęcie postępowania, a nawet uprzednio samodzielnie podjąć próbę uzyskania potwierdzenia spadkobrania. W tym stanie sprawy, na podstawie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.

Na powyższe postanowienie zażalenie wniósł Wojewoda D., zaskarżając postanowienie w całości, zarzucając naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. poprzez niedopuszczalne zawieszenie postępowania sądowoadministracyjnego przez WSA we Wrocławiu po wydaniu przez ten Sąd wyroku w dniu 13 kwietnia 2016 r., z powodu śmierci uczestnika postępowania, która nastąpiła w dniu [...] grudnia 2015 r., a więc w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, w sytuacji, gdy z powołanych względów brak było podstaw do zawieszenia postępowania, a w związku z wniesieniem skarg kasacyjnych i zaistnieniem przesłanki nieważności postępowania (art. 183 § 2 pkt 5 p.p.s.a.) sprawa powinna być rozpatrzona w trybie autokontroli przez WSA we Wrocławiu, bądź przekazana do rozpoznania Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu.

Z uwagi na powyższe, wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonego postanowienia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.

Stosownie do art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd zawiesza postępowanie z urzędu w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela, z zastrzeżeniem § 3. Zgodnie z § 3 wskazanego artykułu, nie zawiesza się postępowania w razie śmierci strony, jeżeli przedmiot postępowania odnosi się wyłącznie do praw i obowiązków ściśle związanych z osobą zmarłego. W świetle zaś art. 12 p.p.s.a., ilekroć w ustawie tej mowa jest o stronie, należy rozumieć przez to również uczestnika postępowania.

W niniejszej sprawie uznać należy, że wobec śmierci uczestnika postępowania M. C., która to okoliczność wynika z odpisu skróconego aktu zgonu, Sąd I instancji prawidłowo zawiesił postępowanie sądowoadministracyjne. Wbrew wywodom zażalenia nie stoi temu na przeszkodzie, że śmierć uczestnika postępowania nastąpiła w trakcie postępowania sądowoadministracyjnego, przed wydaniem wyroku. Celem zawieszenia postępowania jest przecież ustalenie następców prawnych zmarłego i ich udział w postępowaniu. Brzmienie art. 124 § 1 pkt 1 p.p.s.a. oznacza, że zawieszenie postępowania z przyczyn w nim wskazanych jest obligatoryjne i następuje z urzędu. Wobec powyższego nie można zgodzić się z twierdzeniem zawartym w zażaleniu, że zawieszenie postępowania w niniejszej sprawie było niedopuszczalne.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.