Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Asesor WSA Malwina Jaworska-Wołyniak po rozpoznaniu w Wydziale II w dniu 23 lipca 2026 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi W. K. na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze w przedmiocie postępowania egzekucyjnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego postanawia: I. odrzucić skargę; II. zwrócić uiszczony wpis w kwocie 100 (słownie: sto) zł.

W. K. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na bezczynność i przewlekłe prowadzenie postępowania przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kamiennej Górze (dalej: PINB) w przedmiocie postępowania egzekucyjnego nakazu rozbiórki samowolnie wybudowanego budynku gospodarczo-garażowego.

W odpowiedzi na skargę PINB wyjaśnił, że postępowanie administracyjne w sprawie samowolnej budowy przywołanego budynku gospodarczo-garażowego zostało zakończone decyzją z dnia 20 czerwca 2023 r. nakazującą D. i T. G. rozbiórkę. Postanowieniem zaś z dnia 29 grudnia 2025 r. PINB nałożył na inwestorów grzywnę w celu przymuszenia z powodu uchylania się od wykonania nałożonego obowiązku, a postanowieniem z dnia 27 lutego 2026 r. DWINB utrzymał to postanowienie w mocy.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Skarga podlega odrzuceniu, gdyż sprawa nie należy do właściwości sądu administracyjnego.

Zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2026 r., poz. 143 ze zm., dalej: p.p.s.a.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie.

Stosownie do art. 3 § 2 p.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775 i 803), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615, z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw.

Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz w sprawach sprzeciwów od postanowień, do których odpowiednie zastosowanie ma przepis art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (art. 3 § 2a p.p.s.a.), a także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 3 p.p.s.a.).

Przedstawione wyliczenie ma charakter wyczerpujący. W konsekwencji, skarga wykraczająca poza ten zakres przedmiotowy, jest niedopuszczalna i nie może podlegać merytorycznemu rozpoznaniu przez sąd administracyjny. W związku z tym taka skarga podlega odrzuceniu.

W niniejszej sprawie wywiedziona przez skarżącego skarga dotyczy sprawy z obszaru postępowania egzekucyjnego, regulowanego przepisami ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 268 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Stosownie do art. 1a pkt 13 i art. 5 § 1 pkt 1 u.p.e.a. podmiotem uprawnionym do żądania wykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym, nałożonego decyzją administracyjną, jest właściwy do orzekania organ pierwszej instancji. Obok wierzyciela (czyli wymienionego powyżej organu) drugą stroną postępowania egzekucyjnego jest zobowiązany, tj. osoba prawna albo jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej albo osoba fizyczna, która nie wykonała w terminie obowiązku o charakterze pieniężnym lub obowiązku o charakterze niepieniężnym (art. 1a pkt 20 u.p.e.a.).

Stosownie do art. 6 § 1a u.p.e.a. na bezczynność wierzyciela w podejmowaniu czynności zmierzających do zastosowania środków egzekucyjnych skarga służy podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku oraz organowi zainteresowanemu wykonaniem obowiązku. Postanowienie w sprawie skargi wydaje organ wyższego stopnia. Na postanowienie oddalające skargę przysługuje zażalenie.

Zgodnie zaś z art. 54a § 1 u.p.e.a. zobowiązanemu, wierzycielowi niebędącemu jednocześnie organem egzekucyjnym, podmiotowi, którego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku, oraz organowi zainteresowanemu w wykonaniu obowiązku przysługuje skarga na przewlekłość postępowania egzekucyjnego. Do skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego przepisy art. 54 § 4 i 5 stosuje się odpowiednio (§ 2), co oznacza, że po rozpatrzeniu skargi na przewlekłość organ egzekucyjny wydaje postanowienie, w którym: (1) oddala skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania; (2) uwzględnia skargę na przewlekłe prowadzenie postępowania (w całości albo w części i w pozostałym zakresie oddala skargę). Na postanowienie w sprawie skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania ezgekucyjnego przysługuje zażalenie.

Z powyższego wynika, że - zgodnie z art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a. - sąd administracyjny jest właściwy jedynie w sprawach skarg na postanowienia organu wyższego stopnia oddalające skargę na bezczynność wierzyciela lub na przewlekłe prowadzenie postępowania egzekucyjnego, wydane na podstawie art. 6 § 1a oraz art. 54 § 4 w zw. z art. 54a u.p.e.a. Natomiast tryb skargi na bezczynność organów lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przewidziany w art. 3 § 2 pkt 8 i 9 p.p.s.a., stosowany jest tylko wówczas, gdy nie ma innego sposobu kwestionowania bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania przez organy administracji, a zatem jest on wyłączony w sprawach uregulowanych w ustawie o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (por. postanowienie NSA z dnia 30 czerwca 2003 r., SAB/Ka 138/02, postanowienie WSA w Lublinie z dnia 13 maja 2026 r., sygn. akt II SAB/Lu 111/26). Szczególne środki prawne w postaci skargi na bezczynność wierzyciela lub skargi na przewlekłość postępowania egzekucyjnego, wyłączają bowiem całkowicie stosowanie środków ochrony prawnej przed bezczynnością lub przewlekłym prowadzeniem postępowania administracyjnego jurysdykcyjnego, kończącego się wydaniem decyzji administracyjnej. Jest to pogląd ugruntowany w orzecznictwie i w doktrynie (por. przykładowo: postanowienia NSA z 26 czerwca 2019 r., II OSK 1616/18; z 16 listopada 2022 r., III OSK 2628/21 oraz R. Hauser, W. Piątek, Komentarz do art. 6, pkt 8, w: Postępowanie egzekucyjne w administracji. Komentarz, red. R. Hauser, M. Wierzbowski, 10. wyd., Warszawa 2021).

Jeżeli zatem skarżący wywodzi, że jego interes prawny lub faktyczny został naruszony w wyniku niewykonania obowiązku o charakterze niepieniężnym nałożonego decyzją PINB z dnia 20 czerwca 2023 r., to winien to podnosić w skardze na bezczynność wierzyciela (PINB-u), na podstawie przepisów ustawy egzekucyjnej (art. 6 § 1a u.p.e.a.), lub w skardze na przewlekłość organu egzekucyjnego, którym jest PINB (art. 54a § 1 u.p.e.a.), nie zaś w drodze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania do sądu administracyjnego.

Mając na uwadze powyższe, niniejszą skargę należało uznać za niedopuszczalną i z tych względów, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 p.p.s.a., podlegała ona odrzuceniu, co też orzeczono w pkt. I sentencji postanowienia. Rozstrzygniecie zaś zawarte w pkt II znajduje swoje uzasadnienie w brzmieniu art. 232 § 1 pkt 1 p.p.s.a. obligującym Sąd z urzędu do zwrotu stronie całego uiszczonego wpisu od pisma odrzuconego.