I OSK 517/21 - Wyrok

Data orzeczenia	2021-10-22	
Data wpływu	2021-03-05	
Sąd	Naczelny Sąd Administracyjny	
Sędziowie	Jolanta Rudnicka /przewodniczący/
Monika Nowicka /sprawozdawca/
Zygmunt Zgierski	
Symbol z opisem	6180 Wywłaszczenie nieruchomości i odszkodowanie, w tym wywłaszczenie gruntów pod autostradę	
Hasła tematyczne	Administracyjne postępowanie	
Sygn. powiązane	II SA/Gd 548/20	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Oddalono skargę kasacyjną	
Powołane przepisy	Dz.U. 2018 nr 0 poz 2096; art. 155; Ustawa z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego - tekst jedn.	
Sentencja
Dnia 22 października 2021 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jolanta Rudnicka Sędziowie Sędzia NSA Monika Nowicka (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Zgierski po rozpoznaniu w dniu 22 października 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Województwa [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 25 listopada 2020 r., sygn. akt II SA/Gd 548/20 w sprawie ze skargi Województwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę oddala skargę kasacyjną.	
Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 25 listopada 2020 r. (sygn. akt II SA/Gd 548/20), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku – orzekając na zasadzie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: "p.p.s.a.") – oddalił skargę Województwa [...] na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] maja 2020 r. nr [...] o:

-) uchyleniu decyzji Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r. nr [...], wydanej w przedmiocie ustalenia na rzecz Województwa [...] odszkodowania w łącznej kwocie [...] z tytułu utraty prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], a która - na mocy decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - stała się własnością Gminy Miasta [...] – i

-) umorzeniu postępowania pierwszej instancji.

W skardze kasacyjnej, zaskarżając powyższy wyrok w całości, Województwo [...]e zarzuciło Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku naruszenie:

1. art. 105 § 1 k.p.a. - poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i przyjęcie, że postępowanie w sprawie ustalenia i wypłaty odszkodowania z tytułu przewłaszczenia działki nr [...] na rzecz skarżącego stało się bezprzedmiotowe, choć prawo własności tej działki przysługuje nadal Gminie Miasta [...], nigdy nie doszło bowiem do zwrotnego przeniesienia tego prawa z mocy jakiegokolwiek przepisu,

2. art. 12 ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, że zmiana decyzji w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej w zakresie, w jakim wyłączyła z tej inwestycji działkę [...], której właścicielem - przed datą wywłaszczenia - pozostawał skarżący, odwróciła skutki prawne w zakresie przeniesienia prawa własności wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej,

3. art. 155 k.p.a. - poprzez jego błędną wykładnię i zastosowanie oraz przyjęcie, że zmiana decyzji w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej w zakresie, w jakim wyłączyła z tej inwestycji działkę [...], której właścicielem - przed datą wywłaszczenia - pozostawał skarżący, pomimo, że decyzja ta wywołała skutki na przyszłość tj. od dnia jej ostateczności, jedynie poprzez wyłączenie tej działki z pasa drogowego, jednocześnie odwróciła skutki prawne w zakresie przeniesienia prawa własności wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czyli wywołała skutki z mocą wsteczną.

Wskazując na powyższe podstawy kasacyjne, skarżący wnosił o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy sądowi pierwszej instancji do ponownego rozstrzygnięcia a w przypadku uznania, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona - o uchylenie zaskarżonego wyroku i rozpoznanie skargi - wraz z zasądzeniem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Ponadto skarżący kasacyjnie oświadczył, że nie wnosi o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

Odpowiedź na skargę kasacyjną nie została wniesiona.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a. (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie polegało wyłącznie na badaniu zasadności zarzutów, przytoczonych w skardze kasacyjnej. Zostały one oparte na podstawie kasacyjnej, określonej w art. 174 pkt 1 p.p.s.a., to jest na obrazie prawa materialnego w postaci: niewłaściwego zastosowania art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 12 ust. 4 i ust. 4a ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (dalej jako: specustawa drogowa) a także błędnej wykładni i błędnym zastosowaniu art. 155 k.p.a.

Zdaniem składu orzekającego, zarzuty te okazały się nieuzasadnione.

Z niezakwestionowanych w analizowanej sprawie ustaleń faktycznych wynikało, że ostateczną decyzją Starosty [...] z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...], wydaną w trybie przepisów ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowywania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2020 r. poz. 1363 ze zm.), zezwolono na realizację inwestycji drogowej – budowę drogi gminnej ul. [...], drogi krajowej [...] ul. [...] w [...] w ramach przedsięwzięcia "Budowa Węzłów Integracyjnych w [...] wraz z trasami dojazdowymi ([...]"). W części A tej decyzji wskazano działki w liniach rozgraniczających teren pasa drogi gminnej, w tym m.in. działkę nr [...] z obrębu [...], której właścicielem było Województwo [...].

W związku z tym, kolejną decyzją z dnia [...] października 2019 r. nr [...], Starosta [...] ustalił na rzecz Województwa [...] odszkodowanie w łącznej kwocie [...] z tytułu utraty prawa własności nieruchomości położonej w [...], oznaczonej ewidencyjnie jako działka nr [...] o powierzchni [...] m2 z obrębu [...], ujawnionej w księdze wieczystej KW [...], a która - na mocy w/w decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej - stała się własnością Gminy Miasta [...].

Od powyższej decyzji odszkodowawczej z dnia [...] października 2019 r. Burmistrz Miasta [...] wniósł odwołanie a w toku postępowania przed organem II instancji bo w dniu [...] listopada 2019 r. została wydana przez Starostę [...] – w trybie art. 155 k.p.a. - decyzja nr [...] , mocą której została zmieniona decyzja tego samego organu z dnia [...]grudnia 2018 r. nr [...]o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Istotne przy tym w tym przypadku było to, iż w następstwie owej zmiany z pasa drogi gminnej została wyłączona m. in. wspomniana wyżej działka nr [...]. Decyzja zmieniająca stała się ostateczna w dniu 21 grudnia 2019 r.

Mając zatem powyższe na uwadze, Wojewoda [...], zaskarżoną decyzją z dnia [...] maja 2020 r., uchylił decyzję odszkodowawczą Starosty [...] z dnia [...] października 2019 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji. Zdaniem bowiem organu odwoławczego, wyłączenie z pasa drogi gminnej m.in. działki nr [...]oznaczało, że pierwotna decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej nie zostanie wykonana a zatem postępowanie w zakresie ustalenia odszkodowania za prawo własności tej nieruchomości stało się bezprzedmiotowe. Stanowisko to podzielił następnie Sąd Wojewódzki, uznając, że wniesiona przez Województwo [...] na decyzję Wojewody z dnia [...] maja 2020 r. skarga okazała się niezasadna, gdyż zmiana decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej stanowiła w tym wypadku przesłankę bezprzedmiotowości postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania.

Sąd Wojewódzki wyjaśnił przy tym, że wprawdzie, z mocy art. 12 ust. 4a specustawy drogowej, odszkodowanie ustalane jest za działki, które stały się z mocy prawa własnością odpowiedniej jednostki samorządu terytorialnego, co ma miejsce po uzyskaniu waloru ostateczności przez decyzję "z.r.i.d." a który to skutek wystąpił w niniejszej sprawie w dniu 17 stycznia 2019 r. (cyt.): Niemniej jednak należy w tym wypadku uwzględnić charakter wydanej następczo decyzji zmieniające zrid, która w odmienny sposób określała teren inwestycji drogowej, w tym wyłączyła z jego zakresu przedmiotową nieruchomość". Przytaczając zatem treść art. 155 k.p.a., Sąd Wojewódzki zwrócił uwagę, iż (cyt.): "... w odniesieniu do decyzji zrid znajdą zastosowanie przepisy szczególne zawarte w specustawie drogowej. Mianowicie, zgodnie z art. 11f ust. 8 (dodanym z mocą obowiązującą od 28 października 2015 r.) do zmiany decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stosuje się odpowiednio przepis art. 155 k.p.a., z tym jednak zastrzeżeniem, że zgodę wyraża wyłącznie strona, która złożyła wniosek o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponadto w art. 11f ust. 7 specustawy wskazano, że do zawiadamiania stron o wszczęciu postępowania oraz doręczeń decyzji oraz postanowień w sprawie uchylenia, zmiany, wznowienia lub stwierdzenia nieważności lub wygaśnięcia decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, od których służy stronom zażalenie, odwołanie, wniosek o ponowne rozpatrzenie lub skarga do sądu administracyjnego, wydawanych w toku postępowania przez organ pierwszej i drugiej instancji, stosuje się przepisy art. 11f ust. 3-5 ustawy, z wyłączeniem obowiązku zawiadamiania w drodze obwieszczenia w prasie lokalnej". W tej więc sytuacji Sąd I instancji podkreślił, że (cyt.): "decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej może zostać zmieniona na podstawie art. 155 k.p.a., z tym wszakże zastrzeżeniem, że podmiotem wyrażającym zgodę na zmianę jest jedynie osoba, która uprzednio wnosiła o wydanie decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. W związku tym, że w niniejszej sprawie podmiotem wnoszącym o wydanie zrid był Burmistrz Miasta [...], również on był uprawniony do domagania się zmiany tej decyzji i nie było w tym wypadku konieczności uzyskiwania zgody Wojewody, jako właściciela jednej z działek objętych zmienianą decyzją zrid".

Ostatecznie – zdaniem Sądu Wojewódzkiego - w przedmiotowym stanie faktycznym nie zaistniała przesłanka do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...], gdyż nieruchomość ta nie została przeznaczona na realizację inwestycji drogowej. Tym samym, wydana przez organ pierwszej instancji decyzja ustalająca odszkodowanie nie mogła pozostać w obrocie, gdyż rozstrzygnięcie w niej zawarte pozbawione było podstaw prawnych, a prowadzone w trybie art. 12 ust. 4-5 specustawy drogowej postępowanie powinno zostać umorzone.

Z tym stanowiskiem nie zgadzało się skarżące Województwo [...], akcentując w uzasadnieniu skargi kasacyjnej, że z dniem ostateczności decyzji zezwalającej na realizację inwestycji drogowej działka nr [...]stała się - z mocy prawa - własnością Gminy Miasta [...] a decyzja ta stanowiła się podstawą do wpisu prawa własności w księdze wieczystej. Nastąpiło zatem przejście prawa własności działki numer [...]na Gminę Miasta [...] ze wszystkimi skutkami stąd wynikającymi. Bez znaczenia w tym zakresie pozostawał przy tym fakt, że Gmina Miasta [...] nie została wpisana, jako właściciel działki numer [...]do księgi wieczystej i takiego wpływu nie wywierała okoliczność, iż decyzja zezwalająca na realizację inwestycji drogowej została następnie zmieniona w trybie art. 155 k.p.a. Decyzja zmieniająca bowiem (cyt.): "nie uchyliła z automatu skutków przejścia prawa własności i nie spowodowała zwrotnego przeniesienia prawa własności działki numer [...] na skarżącego, a tym samym jej właścicielem w świetle obowiązujących przepisów pozostaje nadal Gmina Miasta [...]. Powyższe wynika z faktu, że brak jest w przepisach specustawy drogowej przepisu o treści analogicznej do przepisu art. 12 ust. 4 specustawy drogowej w sytuacji zmiany takiej decyzji".

Skarżący podkreślał przy tym, że (cyt.): "przedmiotowa decyzja zrid w zakresie w jakim dotyczyła działki numer [...]nie została ani uchylona, ani nie stwierdzono jej nieważności, a jedynie dokonano jej zmiany, wobec czego nie odwróciła ona skutku pierwotnej decyzji, jakim było przejście prawa własności działki numer [...]nieruchomości na Gminę Miasta [...]. Okoliczność ta nie została przez Sąd w jakimkolwiek zakresie wzięta pod rozwagę, czego wynikiem było stwierdzenie, że wskutek zmiany decyzji zrid i wyeliminowania z jej zakresu działki numer [...]odpadła przesłanka w zakresie procedowania ustalenia odszkodowania. Z takim stwierdzeniem zgodzić się nie można, albowiem wypłata odszkodowania jest ściśle skorelowana właśnie z utratą prawa własności (ma charakter kompensujący poniesioną w takiej sytuacji szkodę), które to prawo własności, pomimo dokonanej zmiany decyzji zrid i wyłączenia działki numer [...]z pasa drogowego, do skarżącego nie wróciło".

W związku z tym skarżące kasacyjnie Województwo podnosiło, że skoro (cyt.) "własność działki numer [...]pozostaje po stronie Gminy Miasta [...], bezwzględnie aktualną do czasu zwrotnego przeniesienia prawa własności do tej działki, pozostaje kwestia ustalenia odszkodowania z tytułu pozbawienia skarżącego prawa własności" a zatem wydanie decyzji na podstawie art. 105 k.p.a. naruszało prawo.

Biorąc powyższe pod uwagę, skład orzekający pragnie wyjaśnić, że tzw. specustawa drogowa jest ustawą szczególną bo zawiera szczególne, specyficzne regulacje prawne. Przykładem owej odmienności jest – istotny z punktu widzenia rozpoznawanej sprawy - fakt, iż ustawa ta przewiduje, że kompensacja szkody, powstałej na skutek wywłaszczenia, następuje na podstawie odrębnej decyzji od tej, na podstawie której dochodzi do utraty prawa własności nieruchomości. Zgodnie bowiem z art. 12 ust. 1 i 3 specustawy drogowej, decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej zatwierdza się podział nieruchomości i decyzja ta stanowi podstawę do dokonania wpisów w księdze wieczystej. Po myśli zaś art. 12 ust. 4 omawianej ustawy, nieruchomości, o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 6, stają się z mocy prawa własnością Skarbu Państwa w odniesieniu do dróg krajowych lub odpowiednich jednostek samorządu terytorialnego w odniesieniu do dróg wojewódzkich, powiatowych i gminnych - z dniem, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna.

Natomiast na zasadzie art. 12 ust. 4 f specustawy drogowej, odszkodowanie za nieruchomości, o których mowa w ust. 4, przysługuje dotychczasowym właścicielom nieruchomości, użytkownikom wieczystym nieruchomości, którym przysługuje do nieruchomości ograniczone prawo rzeczowe. Decyzję ustalającą wysokość takiego odszkodowania wydaje organ, który wydał decyzję o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej (art. 12 ust. 4a ustawy) i ma to on uczynić w terminie 30 dni od dnia, w którym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej stała się ostateczna (art. 12 ust. 4b specustawy).

Analizując zatem treść powyższych regulacji prawnych zawartych w specustawie drogowej, należy zauważyć, że wprawdzie wydanie zezwolenia na realizację inwestycji drogowej i ustalenie odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości, objętej tym zezwoleniem, są prowadzone w dwóch, odrębnych postępowaniach, ale regulacje te łączą ściśle obowiązek wydania decyzji odszkodowawczej z istnieniem w obrocie prawnym decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Powyższe zaś ma istotne znaczenie w rozpoznawanej sprawie. Na skutek bowiem, jak wyżej wspomniano, wydania – w trybie art. 155 k.p.a. - w trakcie postępowania o ustalenie odszkodowania z tytułu utraty prawa własności nieruchomości stanowiącej działkę nr [...], decyzji zmieniającej dotychczasową decyzję "z.r.i.d.", wyceniana nieruchomość w rzeczywistości przestała być nieruchomością, objętą decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z tego więc względu powstała sytuacja, w której konstrukcja przepisów specustawy drogowej, regulujących postępowanie odszkodowawcze, przestała być niejako "kompatybilna" z przepisami tej ustawy, regulującymi utratę własności danej nieruchomości. Ustalając odszkodowanie na podstawie przepisów specustawy drogowej, organ odszkodowawczy musi mieć na uwadze, że wydawana w tym przypadku decyzja ma dotyczyć nieruchomości objętej istniejącą w obrocie prawnym decyzją o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Z tego też powodu należało przyjąć, że zasadnie Sąd Wojewódzki uznał, iż w przedmiotowym stanie faktycznym nie zaistniała przesłanka do ustalenia odszkodowania za działkę nr [...], gdyż nieruchomość ta nie została w ostateczności przeznaczona na realizację inwestycji drogowej.

Podkreślić także w tym miejscu trzeba, że zaskarżona decyzja (umarzająca postępowanie o ustalenie odszkodowania) nie odmawiała skarżącemu prawa do odszkodowania a zatem nie kwestionowała faktu istnienia ewentualnej szkody po stronie Województwa a kończyła jedynie postępowanie odszkodowawcze w sposób formalny. Zgodnie bowiem z treścią art. 105 § 1 k.p.a., gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części. W niniejszej sprawie zachodziła zaś bezprzedmiotowość postępowania odszkodowawczego, gdyż brak było tego elementu materialnoprawnego stosunku prawnego, jakim była istniejąca w obrocie prawnym decyzja o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej. Ponieważ przesłanka umorzenia postępowania odszkodowawczego powstała dopiero w trakcie prowadzenia postępowania przez organ odwoławczy, to decyzję o umorzeniu postępowania (a tym samym jednocześnie o uchyleniu merytorycznej decyzji organu I instancji) podejmował organ wojewódzki.

Zwrócić przy tym należy również uwagę na fakt, że decyzja z dnia 7 listopada 2019 r. zmieniająca pierwotną decyzję "z.r.i.d.", podobnie jak ta ostatnia decyzja, została również przesłana do Sądu Rejonowego w [...] – Wydziału Ksiąg Wieczystych. Wydaje się zatem, że skoro do tej pory nie dokonano w księdze wieczystej KW nr [...], prowadzonej dla działki nr [...], wpisu prawa własności Gminy ani też nie wpłynął do Sądu tego rodzaju wniosek (fakt w sprawie niekwestionowany) to nic nie wskazuje na to, aby w sytuacji jaka powstała po wydaniu decyzji zmieniającej decyzję "z.r.i.d.", istniejący cały czas w księdze wieczystej wpis prawa własności Województwa mógł zostać przez Sąd wykreślony. Gdyby jednak tak się stało to - jak słusznie przyjął Sąd Wojewódzki – spór w tej kwestii, jako spór o własność, musiałby być rozstrzygany przez sąd powszechny. Skoro zaś decyzja o umorzeniu postępowania odszkodowawczego nie rozstrzygała o kwestii merytorycznej, to – zdaniem składu orzekającego - nie można było w tym przypadku mówić ani o jakiejkolwiek wiążącej ocenie prawnej zawartej w tej decyzji, ani też o powadze rzeczy osądzonej. W tym kontekście rzecz ujmując, nie można było również twierdzić, że zaskarżona decyzja mogła naruszać jakichkolwiek prawa czy ewentualne roszczenia Województwa [...].

W związku z tym, zarzuty kasacyjne oparte na art. art. 12 ust. 4 i ust. 4a specustawy drogowej oraz art. 105 § 1 k.p.a. nie mogły być uznane za skuteczne.

W skardze kasacyjnej zarzucono również Sądowi Wojewódzkiemu błędną wykładnię i błędne zastosowanie art. 155 k.p.a. poprzez przyjęcie, że zmiana decyzji w przedmiocie realizacji inwestycji drogowej w zakresie, w jakim wyłączyła ona z tej inwestycji działkę [...](pomimo, że decyzja ta wywołała skutki na przyszłość ) jednocześnie odwróciła skutki prawne w zakresie przeniesienia prawa własności wynikające z decyzji o zezwoleniu na realizację inwestycji drogowej, czyli wywołała skutki z mocą wsteczną.

W związku z tym należy stwierdzić, że w zaskarżonym wyroku Sąd Wojewódzki: przytoczył treść art. 155 k.p.a., omówił ogólnie zasady prowadzenia postępowania na podstawie tego przepisu, w tym zakresie wskazał także na odmienności wynikające z przepisów specustawy drogowej i przyjął ostatecznie, że (cyt.): " decyzja wydana w oparciu o art. 155 k.p.a. jest decyzją konstytutywną, która wywołuje skutki ex nunc od daty jej uprawomocnienia" ( k. 6 uzasadnienia wyroku). Stanowisko to było zatem prawidłowe, gdyż skoro art. 155 k.p.a. stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony; przepis art. 154 § 2 stosuje się odpowiednio, to oczywiście z treści tego przepisu nie wynika by można było przypisać mu działanie wsteczne (ex tunc). Wprawdzie w dalszej części uzasadnienia zaskarżonego wyroku rzeczywiście znajduje się wypowiedź Sądu, że rozstrzygnięcie zawarte w decyzji zmieniającej (cyt.): " odwróciło w istocie skutki prawne, jakie nastąpiły poprzez zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, która obejmowała ww. nieruchomość", ale należy zauważyć, że passus ten odnosił się do pewnej, dłuższej wypowiedzi Sądu, która przy tym miała raczej związek ze stanem ujawnionym w księdze wieczystej. Całość zaś omawianej wypowiedzi brzmiała: (cyt.): " dla kontrolowanej sprawy (...) stosunki prawne między Gminą, a Wojewodą w zakresie własności działki nr [...]reguluje decyzja zmieniająca od dnia jej ustatecznienia się, nie zaś decyzja zrid. Ze względu bowiem na swój konstytutywny charakter kwestie w niej ustalone wywołują skutki na przyszłość i mają moc prawną taką, jak decyzja podlegająca zmianie. W związku z tym rozstrzygnięcie w niej zawarte odwróciło w istocie skutki prawne, jakie nastąpiły poprzez zezwolenie na realizację inwestycji drogowej, która obejmowała ww. nieruchomość, doprowadzając tym samym do zgodności ze stanem prawnym ujawnionym w księdze wieczystej, w której nadal jako właściciel widnieje Województwo" (k. 6 uzasadnienia). W związku z tym – w ocenie składu orzekającego - użyte przez Sąd Wojewódzki owo niezbyt fortunnie sformułowanie "odwróciło" należało w tym przypadku rozumieć nie tyle w sensie prawnym a w sensie praktycznym i odnosić do stanu ujawnionego w księdze wieczystej.

Z powyższych więc względów także zarzut naruszenia art. 155 k.p.a. nie mógł być uznany za uzasadniony.

W rezultacie zatem Naczelny Sad Administracyjny uznał skargę kasacyjną za nieusprawiedliwioną i – z mocy art. 184 w zw. z art. 182 § 2 p.p.s.a. – orzekł jak w sentencji.