Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Leszek Leszczyński, Sędzia NSA Krystyna Sidor, Protokolant Asystent sędziego Łucja Krasińska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 maja 2009r. sprawy ze skargi G. i S. małżonków W. na decyzję Wojewody z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania wznowieniowego w sprawie zatwierdzenia projektu budowlanego i pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody na rzecz G. i S. małżonków W. kwotę 457 /czterysta pięćdziesiąt siedem/ złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Decyzją z dnia [...] nr [...] Starosta zatwierdził projekt budowlany i udzielił M. S. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego wraz z instalacjami: energetyczną, kanalizacyjną i wodociągową na działce nr 212 położonej w miejscowości S. Na skutek wniosku właścicieli sąsiedniej nieruchomości S. i G. W. z dnia 13 lipa 2006 r., którzy utrzymywali, że wspomniana decyzja nie została im doręczona, a o jej treści dowiedzieli się dopiero 19 czerwca 2006r, Starosta postanowieniem z dnia [...] wznowił postępowanie w sprawie, a następnie decyzją z dnia [...] na podstawie art.151 § 1 pkt 1 i art.146 § 2 k.p.a odmówił jej uchylenia.

Po rozpoznaniu odwołania S. i G. W. Wojewoda decyzją z dnia [...] uchylił w całości decyzję Starosty z dnia [...] i umorzył postępowanie wznowieniowe jako bezprzedmiotowe. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że podanie o wznowienie postępowania z powodu nie brania bez własnej winy udziału w postępowaniu wnosi się do organu, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o decyzji. S. i G. W. zostali zawiadomieni o wszczęciu postępowania pismem, które odebrali 23 marca 2006r. Decyzja o pozwoleniu na budowę z dnia [...] została im natomiast doręczona w trybie zastępczym na podstawie art. 44 kpa w dniu 25 maja 2006 r. po jej awizowaniu w dniu 10 maja 2006r. i powtórnie w dniu 17 maja 2006r. Zdaniem organu termin miesięczny na złożenie wniosku o wznowienie postępowania rozpoczął zatem bieg już 10 maja 2006 r. i upłynął 9 czerwca 2006 r. Wniosek o wznowienie postępowania został jednak złożony dopiero 13 lipca 2006 r. Zdaniem organu odwoławczego złożenie wniosku po terminie ma takie znaczenie, że postępowanie nie może zostać wznowione, chyba, że termin zostanie przywrócony. Jego niedotrzymanie powoduje wydanie decyzji o odmowie wznowienia postępowania. Jeśli zaś w toku wznowionego postępowania okaże się, że z uwagi na uchybienie terminu postępowanie nie mogło zostać wznowione to należało uchylić wadliwą decyzję i umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe.

W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego S. i G. W. zarzucili decyzji Wojewody naruszenie art. 44 kpa, który ma zastosowanie tylko w przypadku " gdy wypełnione zostały prawidłowo art.42 i 43 ‘’. Z dokumentów Wojewody wynika, zdaniem skarżących, że doszło do złamania art. 43 kpa, a w sprawie tej prowadzone jest śledztwo przez Prokuraturę Rejonową w L. Skarżący wskazali ponadto, że Wojewoda ma obowiązek wypełnienia wszystkich czynności administracyjnych jakich wymagają art.76,77,78,79,80,81,82,83,84,85,86,87 i 88 kpa.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i wniósł o jej oddalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art.148 § 1 kpa podanie o wznowienie postępowania wnosi się do organu administracji publicznej, który wydał w sprawie decyzję w pierwszej instancji, w terminie jednego miesiąca od dnia, w którym strona dowiedziała się o okoliczności stanowiącej podstawę do wznowienia postępowania. Termin do złożenia podania o wznowienie postępowania z przyczyny określonej w art. 145 § 1 pkt. 4 k.p.a. ( strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu), biegnie natomiast od dnia, w którym strona dowiedziała się o wydaniu decyzji ( art.148 § 2 kpa ). Słusznie zauważył organ odwoławczy, że uchybienie terminu o jakim stanowi art.148 § 2 kpa stanowi przeszkodę do wznowienia postępowania i skutkuje decyzją o odmowie wznowienia postępowania z mocy art.149 § 3 kpa, o ile termin ten nie został przywrócony ( wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1986r. III SA 1263/85 nie publ.). Jeśli natomiast w toku postępowania wznowieniowego okaże się, że z uwagi na uchybienie terminu nie podlegało ono wznowieniu, to orzekając w postępowaniu instancyjnym organ władny jest zastosować art.138 § 1 pkt.2 kpa i uchylając wadliwą decyzję pierwszej instancji umorzyć postępowanie jako bezprzedmiotowe ( wyrok NSA z dnia 6 października 2000r. I SA 855/99 LEX nr 54136). Dla zastosowania takiego rozstrzygnięcia niezbędnym jest jednak ustalenie, że do naruszenia wspomnianego terminu w ogóle doszło.

Z treści zaskarżonej decyzji wnosić należy, że zdaniem organu, skoro decyzja z dnia 28 kwietnia 2006r. o zatwierdzeniu projektu budowlanego oraz pozwoleniu na budowę domu mieszkalnego została doręczona skarżącym w trybie zastępczym w dniu 25 maja 2006r., to złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 13 lipca 2006 r. było już spóźnione, przy czym organ za początek biegu terminu uznaje datę pierwszej awizacji przesyłki tj. dzień 10 maja 2006r. Przypomnieć jednak należy, że art.148 § 2 kpa posługuje się przesłanką dowiedzenia się o decyzji i nie uzależnia zachowania terminu do złożenia wniosku o wznowienie postępowania od jej doręczenia. W orzecznictwie sądowym ugruntowane jest stanowisko, według którego bieg tego terminu rozpoczyna się w dacie powzięcia przez stronę wiadomości o istnieniu danej decyzji, przy czym istotne jest to, aby do strony dotarła wiadomość o wydaniu decyzji i o zawartym w niej rozstrzygnięciu, niezależnie nawet od źródła, z którego pochodzi informacja ( wyrok NSA z dnia 10 marca 2006r. II OSK 622/05 ONSA i WSA 2006/5/133, wyrok NSA z dnia 14 października 1999r. IV SA 1662/97 LEX nr 48730). Aby odmówić wznowienia postępowania z tej przyczyny nie wystarczy wykazać, że strona miała możliwość dowiedzenia się o decyzji, trzeba dowieść, że wiedziała o decyzji wcześniej niż miesiąc od dnia złożenia podania o wznowienie postępowania (wyrok NSA z dnia 21 lutego 2007r. I OSK 522/06 LEX nr 347997 ). W sprawie bezspornym jest, że decyzja z dnia 28 kwietnia 2006 r. o numerze 234/06 dotycząca pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego została doręczona skarżącym w dniu 25 maja 2006 r. wraz z decyzją z tego samego dnia o numerze 235/06 o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na rozbudowę budynku gospodarczego ze zmianą sposobu jego użytkowania w trybie doręczenia zastępczego, o jakim stanowi art.44 kpa.

Skuteczność tego doręczenia potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w wyroku z dnia 8 listopada 2006r. (sygn. akt II SA/Lu 723/06), a skarga kasacyjna skarżących została oddalona przez Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 9 lipca 2008r. (sygn. akt II OSK 485/07). Nie sposób jednak przyjąć, jak czyni to organ odwoławczy, że doręczenie decyzji w tym trybie uznać należy za tożsame z dowiedzeniem się o decyzji w rozumieniu art.148 § 2 kpa. Podkreślić trzeba, że doręczenie przewidziane w tym przepisie stwarza domniemanie doręczenia, co pozwala jedynie na usunięcie przeszkody w dalszym prowadzeniu postępowania w sprawie. Nie ma ono jednak żadnego związku z dowiedzeniem się o decyzji przez jego adresatów, tym bardziej, że, jak wynika ze znajdującej się w aktach sprawy kopii koperty z decyzjami, zostały one, po bezskutecznym upływie terminu ich podjęcia, zwrócone do Starostwa Powiatowego. Uzasadnione jest w tej sytuacji przekonanie skarżących, że o przedmiotowej decyzji faktycznie dowiedzieli się dopiero w dniu 19 czerwca 2006r. podczas pobytu w Starostwie w związku z interwencją w sprawie robót budowlanych prowadzonych na sąsiedniej nieruchomości. Nie sposób zatem przyjąć, że złożenie wniosku o wznowienie postępowania w dniu 13 lipca 2006r. nastąpiło z uchybieniem terminu o jakim stanowi art. 148 § 2 kpa. Tym samym uchylenie decyzji Starosty i umorzenie postępowania wznowieniowego uznać należy za wadliwe. Inną rzeczą jest natomiast ustalenie, czy skarżący rzeczywiście bez własnej winy zostali pozbawieni możliwości udziału w postępowaniu, a zatem czy zachodzi przesłanka wznowieniowa określona w art.145 § 1 pkt.4 kpa. Rozstrzygnięcie tej kwestii będzie należało do organu odwoławczego przy ponownym rozpoznaniu sprawy.

Z tych powodów na podstawie art. 145 § 1 pkt.1 lit.c) ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U Nr 153, poz. 1270 ze zmianami ) zaskarżoną decyzję należało uchylić. O kosztach orzeczono na podstawie art.200 wspomnianej ustawy.