VII SA/Wa 442/16 - Wyrok

Data orzeczenia	2016-12-14	
Data wpływu	2016-02-25	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Krystyna Tomaszewska /sprawozdawca/
Mariola Kowalska. /przewodniczący/
Mirosława Kowalska	
Symbol z opisem	6032 Inne z zakresu prawa o ruchu drogowym	
Hasła tematyczne	Inne	
Sygn. powiązane	I OSK 628/17	
Skarżony organ	Zespół do Spraw Orzekania o Stopniu Niepełnosprawności	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2005 nr 108 poz 908;  art. 3 a;  Ustawa z dnia  20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym - tekst jednolity
Dz.U. 1997 nr 78 poz 483;  art. 2;  Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. uchwalona przez Zgromadzenie  Narodowe w dniu 2 kwietnia 1997 r., przyjęta przez Naród w referendum konstytucyjnym w dniu  25 maja 1997 r., podpisana przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej w dniu 16 lipca 1997 r.
Dz.U. 2016 nr 0 poz 718;  art. 151, art. 134 § 1; Ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - tekst jednolity
Dz.U. 2011 nr 222 poz 1321;  art. 6 ust. 1 i 2; Ustawa z dnia 18 sierpnia 2011 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Mariola Kowalska, , Sędzia WSA Mirosława Kowalska, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska (spr.), , Protokolant ref. Piotr Czyżewski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 14 grudnia 2016 r. sprawy ze skargi S. N. na czynność Miejskiego Zespołu ds. Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] października 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania karty parkingowej oddala skargę	
Uzasadnienie
Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] pismem z dnia 14 grudnia 2015 r. w odpowiedzi na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w piśmie z dnia 1 października 2014 r., znak [...] wydanym na podstawie § 8 ust. 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 czerwca 2014 r. w sprawie wzoru oraz trybu wydawania i zwrotu kart parkingowych (Dz. U. z 2014 r. poz. 870), zawiadamiającym o odmowie przyznania karty parkingowej, na wniosek złożony w dniu 16 września 2014 r. przez małoletniego S. N., działającego przez przedstawiciela ustawowego R. N..

Z akt sprawy wynikało, że R. N. działając w imieniu swojego małoletniego niepełnosprawnego syna wystąpił do Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] o wydanie karty parkingowej w związku z wprowadzeniem nowego wzoru karty parkingowej i utratą mocy obowiązującej dotychczas posiadanej karty.

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] pismem z dnia 1 października 2014 r., znak: [...], zawiadomił wnioskodawcę o odmowie przyznania karty parkingowej. Pismo to zostało uznane za doręczone w trybie doręczenia zastępczego.

W uzasadnieniu organ wskazał, że na mocy ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013r. poz. 1446, nazywanej dalej "ustawą zmieniającą") obowiązującej od dnia 1 lipca 2014 r. osoba niepełnosprawna może uzyskać kartę parkingową, jeżeli łącznie spełnia następujące warunki:

• posiada, wydane od dnia 1 lipca 2014 r., prawomocne orzeczenie

o niepełnosprawności, stopniu niepełnosprawności lub wskazaniach do ulg

i uprawnień

• ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się (tj. spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 3a pkt 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym), przy czym w przypadku osób niepełnosprawnych zaliczonych do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności spełnienie tych przesłanek może zostać stwierdzone jedynie w przypadku ustalenia przyczyny niepełnosprawności oznaczonej symbolem 04-0 (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroby neurologiczne).

Wobec nie spełnienia przez wnioskodawcę wyżej wskazanych warunków Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] stwierdził brak podstaw do wydania karty parkingowej. Organ wskazał również, że dotychczas posiadane orzeczenie, nie zawiera w swojej treści nowego, obowiązującego od 1 lipca 2014 r., brzmienia wskazania stanowiącego podstawę do ubiegania się o wydanie karty parkingowej.

W dniu 27 kwietnia 2015 r. Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności ponownie poinformował skarżącego o odmowie wydania karty parkingowej, zawierając w jego treści jednocześnie pouczenie o prawie złożenia wniosku o usunięcie naruszenia prawa.

Pismem z dnia 23 listopada 2015 r. skarżący wniósł o przywrócenie terminu do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa w zakresie ww. czynności Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], wskazując, że nie zawierało ono pouczenia o możliwości złożenia takiego wezwania i jego konsekwencjach. Wraz z wnioskiem skarżący złożył wezwanie do usunięcia naruszenia prawa.

Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2015 r. przywrócił termin do wniesienia wezwania do usunięcia naruszenia prawa, a także pismem z tego samego dnia podtrzymał stanowisko wyrażone w zawiadomieniu z dnia 1 października 2014 r.

W uzasadnieniu organ wskazał ponownie, iż niemożliwe jest wydanie karty parkingowej na podstawie orzeczenia nr [...] z [...] września 2009 r., albowiem w 9 punkcie wskazań tego orzeczenia nie stwierdzono znacznie ograniczonej możliwości samodzielnego poruszania się, a jedynie wskazano, że niepełnosprawny spełnia przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2005 r. nr 108, poz. 908).

Wyjaśnił przy tym, że jedynym dokumentem na podstawie którego możliwe jest wydanie karty parkingowej jest orzeczenie o niepełnosprawności, dlatego też przedłożone orzeczenie z Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej z dnia [...] marca 2014 r. nie może stanowić podstawy do wydania karty parkingowej.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w na ww. czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r. wniósł R. N. działając w imieniu małoletniego S. N., wnosząc o jej uchylenie i zasądzenie kosztów postępowania. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego tj. art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez ich błędną interpretację polegającą na przyjęciu, że niepełnosprawne dziecko w celu uzyskania karty parkingowej po 1 lipca 2015 r. ma obowiązek ponownego wystąpienia o orzeczenie o niepełnosprawności w sytuacji, gdy dotychczas wydane oświadczenie pozostaje ważne.

Skarżący wniósł również o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego: "czy przepis art. 6 ust. 1 ustawy o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw, jest zgodny z art. 2 Konstytucji, w szczególności w zakresie w jakim pozbawia karty parkingowej osoby niepełnosprawne poniżej 16 roku życia, które w dniu 30 czerwca 2015 r. posiadały ważną kartę parkingową oraz ważne orzeczenie o niepełnosprawności ze wskazaniem spełnienia przesłanek określonych w art. 8 ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym nakładając na nie obowiązek ponownego uzyskiwania orzeczenia o niepełnosprawności w celu uzyskania karty parkingowej na okres od 1 lipca 2015 r. do daty ważności wcześniej wydanej karty parkingowej.

W uzasadnieniu podniósł, że z żadnego z przepisów ustawy zmieniającej nie wynika obowiązek poddania się ponownej procedurze orzekania co do możliwości samodzielnego poruszania się, a żądanie poddania dziecka ponownie procedurze orzekania o niepełnosprawności stanowi naruszenie zasady praw nabytych oraz trwałości decyzji administracyjnych. Wskazał przy tym na praktyczną tożsamość pojęć znajdujących się w ustawie zmieniającej i w poprzednim stanie prawnym oraz związany z tym brak podstawy do żądania przedstawienia przez niepełnosprawnego małoletniego nowego orzeczenia o niepełnosprawności.

Skarżący wskazał również, że przyjęcie, odmiennej interpretacji doprowadza do wniosku, że zmiana przepisów godzi w Konstytucyjną zasadę ochrony praw nabytych. Nie można też mówić o tym, aby pozbawienie uprawnienia do kart parkingowych w tej sytuacji znajdowało podstawę w wartościach konstytucyjnych, a tym bardziej aby wartości te miały pierwszeństwo przed wartościami znajdującymi się u podstaw zasady ochrony praw nabytych. Skarżący powołał się również na podobieństwo do zmiany przepisów odnośnie przesłanek przyznawania świadczenia pielęgnacyjnego i związane z tym orzecznictwo Trybunału Konstytucyjnego.

W odpowiedzi na skargę Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:

Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta, co do zasady sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, a więc polega na weryfikacji decyzji organu administracji publicznej z punktu widzenia obowiązującego prawa materialnego i procesowego.

Sąd rozstrzyga przy tym w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.; dalej: "p.p.s.a.").

Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem zaskarżona czynność Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] grudnia 2015 r., podtrzymująca stanowisko wyrażone w piśmie z 1 października 2014 r. zawiadamiającym o odmowie przyznania karty parkingowej, małoletniemu S. N., nie narusza prawa w rozumieniu art. 145 § 1 p.p.s.a.

Na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu sprzed nowelizacji dokonanej ustawą zmieniającą, za osobę niepełnosprawną uprawnioną do uzyskania karty parkingowej, uznawana była wyłącznie osoba o obniżonej sprawności ruchowej, legitymująca się orzeczeniem, w którym zawarta jest informacja o spełnieniu określonej przesłanki.

W sprawie bezsporne jest, że małoletni S. N. przesłankę tą wypełniał. Jak wynika z posiadanego przez niego orzeczenia o niepełnosprawności z dnia [...] września 2009 r. nr [...], niepełnosprawność dziecka powoduje ograniczenia w samodzielnym poruszaniu się i przemieszczaniu. Znajduje się tam zatem wskazanie o spełnianiu przesłanek określonych w art. 8 ust 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, w brzmieniu sprzed nowelizacji, uprawniających do uzyskania karty parkingowej, jak również oznaczono przyczynę niepełnosprawności symbolem 10-N (choroby neurologiczne).

Jednakże od 1 lipca 2014 r. obowiązują nowe zasady wydawania kart parkingowych osobom niepełnosprawnym, wprowadzone przepisami ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2013 r. poz. 1446 z późn. zm.).

Zgodnie z art. 3a ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym (Dz.U. z 2017 r. poz. 1137), kartę parkingową wydaje się: osobie niepełnosprawnej zaliczonej do znacznego albo umiarkowanego stopnia niepełnosprawności mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się (pkt 1); osobie niepełnosprawnej, która nie ukończyła 16 roku życia mającej znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się (pkt 2); placówce zajmującej się opieką, rehabilitacją lub edukacją osób niepełnosprawnych mających znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się (pkt 3).

W ocenie Sądu, skarżący błędnie zarzucił organowi naruszenie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw poprzez ich błędną interpretację. Z treści art. 6 ust. 2 można wywnioskować, że dopiero kumulatywne spełnienie przez osobę niepełnosprawną przesłanek tam zawartych, a więc fakt:

1. posiadania ważnego orzeczenia o zaliczeniu do znacznego stopnia niepełnosprawności wydanego do dnia [...] czerwca 2014 r., przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności,

2. oznaczenie przyczyny niepełnosprawności symbolem 04-O (choroby narządu wzroku), 05-R (upośledzenie narządu ruchu) lub 10-N (choroby neurologiczne)

3. posiadania orzeczenia zawierającego wskazanie o spełnianiu przesłanek uprawniających od uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów obowiązujących do dnia 30 czerwca 2014 r.

skutkuje zachowaniem uprawnienia do karty parkingowej przez niepełnosprawnego, wydanej na podstawie obowiązujących do dnia 30 czerwca 2014 r. przepisów, bez konieczności ponownego orzekania tj. stawania przed zespołem do spraw orzekania o niepełnosprawności.

Przenosząc powyższe rozważania na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że małoletni skarżący S. N. zgodnie z orzeczeniem Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] z dnia [...] września 2009 r. został co prawda zaliczony do kategorii osób niepełnosprawnych, których przyczynę niepełnosprawności oznaczono symbolem 10-N (choroby neurologiczne) oraz posiada orzeczenie zawierające wskazanie o spełnianiu przesłanek uprawniających od uzyskania karty parkingowej na podstawie przepisów sprzed nowelizacji. Jednakże należy zauważyć, że stopień niepełnosprawności małoletniego nie został określony jako znaczny, co wyklucza zastosowanie w sprawie art. 6 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw.

Słusznie również organ zauważył, że osoby, niepełnosprawne chcące uzyskać nową kartę parkingową muszą poddać się procedurze ponownego orzekania.

W rozumieniu przepisów znowelizowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym, warunkiem wydania karty jest wskazanie w tym orzeczeniu, że osoba niepełnosprawna ma znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się. Tymczasem w orzeczeniu, jakim legitymuje się małoletni skarżący, wydający je organ wskazał w pkt. 9, że spełnione zostały przesłanki określone w art. 8 ust. 1 ustawy w brzmieniu sprzed jej nowelizacji. Sąd zauważa zatem, że nie jest możliwe na tej podstawie wydanie karty parkingowej wbrew powołanym wyżej przepisom.

Skarżący może natomiast ubiegać się o wydanie nowej karty parkingowej po uzyskaniu nowego orzeczenia stwierdzającego niepełnosprawność, wskazującego na znacznie ograniczone możliwości samodzielnego poruszania się.

W tym kontekście za chybiony należy uznać zarzut naruszenia zasady ochrony praw nabytych interpretowanej z art. 2 Konstytucji RP. Również wniosek skarżącego o przedstawienie Trybunałowi Konstytucyjnemu pytania prawnego uznać należało za nieuzasadniony.

Wywodzona bowiem w art. 2 Konstytucji RP zasada ochrony praw nabytych zakazuje arbitralnego znoszenia lub ograniczania praw podmiotowych przysługujących jednostce lub innym podmiotom prywatnym występującym w obrocie prawnym, nie oznacza jednak nienaruszalności tych praw i nie ma charakteru absolutnego. Nie wyklucza stanowienia regulacji mniej korzystnych dla jednostki (za: wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 30 czerwca 2008 r., sygn. akt IV SA/Gl 1271/07, LEX nr 494374). Podstawowe konstytucyjne zasady, takie jak zasada demokratycznego państwa prawnego oraz wywodzona na jej podstawie zasada ochrony zaufania obywatela do państwa i do stanowionego przez nie prawa oraz zasada ochrony praw nabytych i interesów w toku nie stoją w sprzeczności ze zmianami legislacyjnymi, które ograniczają lub znoszą prawa podmiotowe. Taka jednostronna interpretacja mogłaby doprowadzić do nadużywania ochrony praw podmiotowych przysługujących jednostkom, które raz uchwalone, nie mogłyby zostać już nigdy zmienione na niekorzyść jednostki. Rodziłoby to negatywne skutki niemożliwe do zaakceptowania zarówno z punktu widzenia gospodarczego jak i sprawiedliwości społecznej.

Omawiane zasady służą natomiast ograniczeniu ustawodawcy, nakładając na niego obowiązki przeprowadzenia zmian w prawie z uwzględnieniem ustanowionego zakazu wstecznego działania prawa oraz nakazu przestrzegania reguł przyzwoitej legislacji, w tym przestrzegania zasady dostatecznej określoności przepisów prawa, a także ustanawiania odpowiedniej vacatio legis. Trzeba wskazać, że ustawodawca ma prawa dokonywać zmiany przepisów zgodnie z oczekiwaniami społecznymi. Ingerując w prawa nabyte, zachowując odpowiedni czas na dostosowanie.

Przenosząc powyższe rozważania teoretyczne, na grunt niniejszej sprawy, Sąd zauważa, że zmiana przepisów prawa o ruch drogowym dokonana ustawą z dnia 23 października 2013 r. o zmianie ustawy - Prawo o ruchu drogowym oraz niektórych innych ustaw nie została dokonana z naruszeniem zasad konstytucyjnych. Należy przede wszystkim zwrócić uwagę na cel nowelizacji, jaki było uszczelnienie systemu wydawania kart parkingowych, a także ograniczenie liczby podmiotów uprawnionych do korzystania z nich, co miało przełożyć się na zwiększenie się faktycznie dostępnych miejsc dla osób tą kartą się legitymujących. W sposób szczególny zwrócić należy też uwagę na długość okresu, po upływie którego dotychczas wydane karty parkingowe tracą ważność, tj. po upływie ponad półtora roku od dnia nowelizacji.

Co więcej w związku z dokonaną nowelizacją Sąd zauważa, że posiadane przez małoletniego orzeczenie o niepełnosprawności, nie traci swojej ważności. Wynikająca z przepisów znowelizowanej ustawy Prawo o ruchu drogowym konieczność uzyskania, do celów uzyskania karty parkingowej, nowego orzeczenia, odpowiadającego przepisom obowiązującym po dacie 30 czerwca 2014 r. nie oznacza, że dotychczas posiadane orzeczenie z dniem [...] czerwca 2014 r. straciło ważność. Należy też wskazać, że skarżący miał wystarczająco wiele czasu na dostosowanie się do nowej sytuacji prawnej. Sąd zdaje sobie sprawę z niekorzystnego wpływu na samopoczucie i rozwój dziecka konieczności przeprowadzania kolejnych badań i stawania przed lekarzami orzekającymi o niepełnosprawności, nie mniej zauważa, że argument ten, wobec zgodnego z prawem działania Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...], nie może stanowić o uchyleniu podjętej przez ten organ czynności.

Niewątpliwie Miejski Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w [...] rozstrzygający w niniejszej sprawie o odmowie przyznania karty parkingowej, działał na podstawie i w granicach przepisów prawa. Dokonując zaskarżonej czynności prawidłowo zastosował zarówno przepisy prawa materialnego, jak i procesowego, a przyjęta podstawa prawna rozstrzygnięcia wynikała z obowiązującego prawa materialnego. Zdaniem Sądu, nie można mu odmówić respektowania podstawowych zasad wyrażonych w Dziale I, Rozdziale II ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013 r., poz. 267).

W świetle powyższych wywodów, Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżona czynność wydana została z naruszeniem prawa, a zatem stosownie do art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm.) skargę oddalił.