Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Patrycja Joanna Suwaj Sędziowie Sędzia WSA Katarzyna Grzegorczyk-Meder (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz Protokolant starszy inspektor sądowy Aneta Ciesielska po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. sprawy ze skargi C. S. na decyzję Wojewody z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia [...] lipca 2019 r., nr [...], Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r., poz. 2096 ze zm. – dalej jako "k.p.a.") oraz art. 35 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz.U. z 2018 r., poz. 1382 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania C. S. (dalej zwanego "skarżącym" lub "stroną"), utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] maja 2019 r., nr [...], orzekającą o wymeldowaniu ww. z pobytu stałego, z lokalu przy al. [...] w S..

Powyższe rozstrzygnięcia zapadło w następującym stanie faktycznym sprawy.

M. S. pismem z dnia [...] grudnia 2018 r. zwróciła się z wnioskiem o wymeldowanie skarżącego z lokalu przy al. [...] w S.. Uzasadniając żądanie wskazała, że ww. opuścił dobrowolnie lokal dnia [...] listopada 2018 r., zabierając ze sobą wszystkie rzeczy.

Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] maja 2019 r. orzekł

o wymeldowaniu skarżącego z pobytu stałego uznając, że w przedmiotowej sprawie zostały spełnione przesłanki określone w art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Organ I instancji wskazał, że w toku postępowania administracyjnego uznał za bezsporne ustalenia w zakresie niezamieszkiwania od miesiąca listopada 2018 r. przez C. S. w lokalu przy [...] w S., nieponoszenia kosztów jego utrzymania, nieposiadania kluczy do mieszkania, a także co do braku jego rzeczy i przedmiotów świadczących o przebywaniu w tej lokalizacji. Powyższe informacje wynikają z zeznań skarżącego z dnia [...] stycznia 2019 r., M. S. z dnia [...] stycznia 2019 r., J. M.-S. z dnia [...] marca 2019 r., S. D. z dnia [...] marca 2019 r., P. S. z dnia [...] marca 2019 r. oraz z protokołu kontroli meldunkowej z dnia [...] marca 2019 r. i pisemnego oświadczenia A. P. z dnia [...] marca 2019 r.

Z pozostałych ustaleń poczynionych przez ten organ wynika natomiast, że C. S. był poprzednim właścicielem opisywanego lokalu, jednakże lokal ten został sprzedany w drodze licytacji komorniczej. Następnie w dniu [...] maja 2018 r. Sąd Rejonowy S.-C. w S. Wydział [...] wydał postanowienie o przysądzeniu własności opisywanego lokalu na rzecz nabywcy - M. S.. Postanowienie uprawomocniło się w dniu [...] listopada 2018 r. W punkcie II tego postanowienia Sąd stwierdził obowiązek dłużnika C. S. do wydania nieruchomości nowemu nabywcy - M. S.. Wobec tego nowa właścicielka w dniu [...] listopada 2018 r. weszła do lokalu. W mieszkaniu tym, jak zeznała wyżej wymieniona, znajdował się skarżący wraz z osobą towarzyszącą, który nie opuścił tego lokalu, nadto wezwał policję, jednakże ta po przybyciu na miejsce pouczyła wyżej wymienionego o prawach nowego właściciela w dysponowaniu swoją własnością. W następstwie czego strony rozpoczęły rozmowy dotyczące ustalenia sposobu użytkowania opisywanego lokalu i uzgodniły, że C. S. wolno będzie jeszcze jakiś czas zamieszkiwać w tym lokalu, jednakże nowy właściciel nie ukrywał, że nosi się z zamiarem przeprowadzenia w nim gruntownego remontu. W związku z tym skarżący miał podjąć decyzję o wyprowadzeniu się.

Organ I instancji zwrócił uwagę, że faktem bezspornym jest, iż nowy właściciel przystąpił do kapitalnego remontu, usuwając z mieszkania pozostawione przez poprzedniego lokatora rzeczy, meble czy sprzęt AGD, bowiem uznał że są one już nikomu niepotrzebne.

C. S. składając zeznania w dniu [...] stycznia 2019 r. oświadczył, że wyprowadził się około [...] listopada 2018 r., być może nieco później, jednakże z zamiarem opuszczenia tego mieszkania wyłącznie na czas remontu, który rozpoczął nowy właściciel, bowiem nosi się z zamiarem powrotu do tego lokalu gdy tylko remont ten się zakończy. Skarżący oświadczył także, że przychodzi tam 2-3 razy w tygodniu po korespondencję, ponieważ nadal dysponuje kluczykiem do skrzynki pocztowej, a jeśli mieszkanie jest otwarte, bo przebywają tam pracownicy ekipy remontowej, to wchodzi do środka żeby sprawdzić stan lokalu. Oświadczył także iż obecnie mieszka w różnych miejscach, natomiast w powyższym lokalu pozostawił swoją kuchenkę, lodówkę, pralkę i łóżko.

Według oświadczenia wnioskodawczyni, skarżący w momencie, gdy usłyszał o jej zamiarze wprowadzenia się wraz z rodziną do nabytego lokalu stwierdził "że nie będzie mieszkał z obcymi ludźmi i że zorganizuje sobie inne mieszkanie. Każdego dnia pakował i wynosił swoje rzeczy (...) W mieszkaniu pozostały jedynie zniszczone meble". Pomimo iż przesłuchiwana uznała je za bezwartościowe, nie pozbyła się ich, natomiast spakowała i wyniosła do piwnicy oraz na strych, aby można je było swobodnie odebrać - o czym powiadomiła dotychczasowego właściciela. Skarżący miał przyjść i zabrać sobie część z tych rzeczy, a reszta pozostała. Ponieważ C. S. nie kontaktował się z nowymi właścicielami, nie odbierał już też od nich telefonów, uznali oni, że wyżej wymieniony "wyprowadził się, a te rzeczy które pozostawił - porzucił." Fakt wyprowadzki skarżącego potwierdzili sąsiedzi: S. D., który widział jak wyżej wymieniony "przychodził po swoje rzeczy" spakowane w kartony i torby oraz A. P., która oświadczyła, że "w wyprowadzce pomagali mu koledzy", a obecnie widuje skarżącego "od czasu do czasu jak przychodzi i odbiera pocztę".

Przesłuchany w sprawie małżonek wnioskodawczyni oświadczył, że skarżący "rzeczy osobiste zabierał już od [...] listopada 2018 r., więc [...] listopada 2018 r. zabrał już ostatnie. Pozostały w mieszkaniu jedynie te, których nie potrzebował. Przedmioty te przesłuchiwany, za zgodą C. S., oddał za darmo za pomocą portalu internetowego. Należące do skarżącego łóżko zniesiono do piwnicy, skąd wyżej wymieniony je sobie zabrał. Natomiast pralkę i lodówkę wyniesiono na strych. C. S. zabrał te rzeczy, w tym celu brał od nowej właścicielki klucz od strychu.

W ocenie organu I instancji powyższe ustalenia pozwalają przyjąć, że skarżący zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe we własnym zakresie i w innym miejscu. Organ ten wyjaśnił także, że samo wyrażenie zamiaru o realizacji swojej woli powrotu do tego lokalu, po przeprowadzeniu w nim remontu przez nowych właścicieli, nie stanowi jeszcze o zamieszkiwaniu tam danej osoby. Taki zamiar musi być połączony również z faktycznym przebywaniem, które polega na skoncentrowaniu w nim swoich osobistych i majątkowych interesów. Przez termin "zamiar" pojmuje się wolę wewnętrzną osoby, którą określa się na podstawie obiektywnych, możliwych do stwierdzenia okoliczności faktycznych. Biorąc zatem pod uwagę ustalenia organu oraz zdecydowany sprzeciw nowego właściciela wobec ewentualnej sytuacji wspólnego zamieszkiwania obcych sobie osób, organ ten przyjął, że powrót wyżej wymienionego do przedmiotowego lokalu jest zdarzeniem przyszłym i niepewnym.

Ponadto dowody zebrane w sprawie, zdaniem organu gminnego, wskazują na to, że skarżący trwale opuścił lokal przy [...] [...] w S. i w nim już nie zamieszkuje, zaś swoje centrum życiowe zlokalizował poza miejscem stałego zameldowania. W tej sytuacji dalsze zameldowanie wyżej wymienionego w przedmiotowym lokalu byłoby utrzymywaniem fikcji meldunkowej, gdyż zgodnie z brzmieniem art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności "zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała". Dane dotyczące pobytu osób, widniejące w ewidencji winny odpowiadać rzeczywistości, tj. odzwierciedlać stan aktualnie istniejący i potwierdzający fakt, że osoba zameldowana mieszka pod wskazanym adresem. Samo zameldowanie nie tworzy także prawa podmiotowego osoby zameldowanej w lokalu, zaś sporadycznych wizyt w lokalu, związanych np. z zaspokojeniem ciekawości czy odbiorem korespondencji, nie można traktować jako stałego zamieszkiwania. Obowiązkiem organu meldunkowego jest dbałość o zgodność ewidencji ludności ze stanem faktycznym, jednakże organ ten nie jest zobowiązany do zapewnienia osobie zainteresowanej miejsca pobytu stałego. Zadbać o to powinien sam zainteresowany. Obecna sytuacja, tj. zameldowanie skarżącego w dotychczasowym lokalu jest fikcją i nie znajduje żadnego odzwierciedlenia w rzeczywistości, podczas gdy realizacja obowiązku meldunkowego służy zapewnieniu prawidłowego funkcjonowania ewidencji ludności polegającej na rejestracji danych o miejscu pobytu.

W ocenie organu I instancji C. S. wadliwie postrzega zameldowanie jako uprawnienie do przebywania w lokalu, dlatego nie wyraża zgody na wymeldowanie. Organ ten argumentował także, że zameldowanie w lokalu ma charakter jedynie ewidencyjno-porządkowy i odzwierciedla wyłącznie określony stan faktyczny tj. okoliczność stałego lub czasowego przebywania określonej osoby w konkretnym miejscu. Przyjął również, że powrót wyżej wymienionego do opisywanego lokalu jest zdarzeniem niemożliwym do zrealizowania. Natomiast wszelkie roszczenia związane z tym lokalem nie mają wpływu na wydanie decyzji o wymeldowaniu skarżącego, ponieważ decyzja o wymeldowaniu nie ma wpływu na zakres praw cywilnoprawnych. Ponadto przepisy meldunkowe nie służą rozwiązywaniu tego rodzaju problemów.

W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący zarzucił jej oparcie się na "mylnej interpretacji zdarzeń, co doprowadziło do chybionych wniosków". Wyżej wymieniony zakwestionował ustalenia, jakoby trwale i dobrowolnie opuścił miejsce stałego zameldowania oraz utracił zamiar zamieszkiwania w nim. W ocenie odwołującego się działania związane z wejściem do lokalu i przeprowadzeniem w nim remontu wymagały zgody nie tylko poprzedniego właściciela, ale też zgodnie z prawem należało złożyć wniosek do komornika o przeprowadzenie eksmisji i opróżnienie lokalu. Wnioskodawczyni natomiast, zdaniem strony, siłą zajęła lokal pomijając drogę sądową i egzekucyjną, stąd został złożony przez odwołującego się w lutym 2019 r. wniosek o przywrócenie posiadania.

Odwołujący się podkreślił, że istnieją dowody i są świadkowie, iż w dniu nielegalnego wejścia do lokalu pomimo utracenia tytułu prawnego był w jego posiadaniu i nie miał zamiaru dobrowolnie do niego wpuścić nowej właścicielki. W ocenie odwołującego się jest bardzo duże prawdopodobieństwo, że Sąd przychyli się do jego wniosku i przywróci mu posiadanie, co będzie skutkowało prawnym i ponownym objęciem lokalu w posiadanie bez tytułu prawnego.

W powyższych okolicznościach aprobowanie wniosku złożonego przez nowego właściciela z pominięciem drogi sądowej i egzekucyjnej jest, zdaniem odwołującego się, sprzeczne z obowiązującym prawem. Stąd strona stoi na stanowisku, że do czasu uzyskania prawomocnego postanowienia o przywróceniu posiadania, Prezydent powinien wstrzymać lub uchylić decyzję o wymeldowaniu.

Po przeprowadzeniu uzupełniającego postępowania dowodowego, Wojewoda w wymienionej na wstępie decyzji podzielił stanowisko organu I instancji, co do zaistnienia w sprawie przesłanek wymeldowania.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy przytoczył treść przepisów prawa oraz zeznania świadków uznając za udowodnione, że skarżący aktualnie nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania i nie koncentruje swoich interesów życiowych w lokalu przy [...] [...] w S..

Z oświadczenia skarżącego wynika, że aktualnie nie mieszka w miejscu stałego zameldowania, gdyż jest tam przeprowadzany remont generalny - wyprowadził się dnia [...] listopada 2018 r. lub dnia [...] grudnia 2018 r. W mieszkaniu pozostały jego rzeczy osobiste, meble lodówka, pralka i łóżko. Nie posiada on kluczy do mieszkania, ponieważ wymieniono zamki w drzwiach. Skarżący posiada jedynie klucze do bramy wejściowej i skrzynki na listy. Opuścił lokal, ponieważ zakres przeprowadzanego remontu nie pozwala na zamieszkiwanie w nim, a właścicielka nie poinformowała go, że prace te zamierza rozpocząć. Po zakończeniu remontu C. S. chce powrócić do lokalu.

Natomiast z przytoczonego oświadczenia wnioskodawczyni wynika, że lokal nabyła w drodze licytacji komorniczej. Sąd Rejonowy [...] orzekając o przysądzeniu jej własności tego lokalu, nakazał skarżącemu wydanie tej nieruchomości. Jednocześnie wskazano, że postanowienie Sądu jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się tam pomieszczeń. Wnioskodawczyni oświadczyła, że dnia [...] listopada 2018 r. weszła do mieszkania i wymieniła zamki w drzwiach, podejmując rozmowy z C. S. i informując go, że zamierza przeprowadzić tu remont, a następnie zamieszkać. Według jej zeznań odwołujący się zaczął pakować swoje rzeczy i wynosił je z mieszkania. Wszystkie rzeczy jakie jeszcze pozostały w lokalu (w ocenie strony są to rzeczy bezwartościowe) M. S. spakowała i wyniosła na strych lub do piwnicy, C. S. część z tych rzeczy zabrał, a część została. Opuścił on miejsce stałego zameldowania [...] listopada 2018 r. i już do niego nie powrócił, w jej ocenie uczynił to dobrowolnie. Od dnia rozpoczęcia remontu odwołujący się z całą pewnością tam nie zamieszkuje. Jednocześnie wnioskodawczym nie wyobraża sobie by mogła mieszkać w tym mieszkaniu razem ze swoją rodziną i skarżącym. Ponadto, jak wskazała, nie ponosi on kosztów utrzymania lokalu i sam wypowiedział umowy na dostawę prądu i gazu.

Z kolei przesłuchani świadkowie potwierdzili, że znają C. S. i kiedyś widywali go na klatce schodowej lub w branie, jednak w 2019 r. już go nie widują. Widzieli jednakże jak przychodził po swoje rzeczy spakowane w kartony i torby. Łóżko skarżącego również zostało wyniesione do piwnicy, a pralka i lodówka trafiły na strych skąd odwołujący się je zabrał. A. P. potwierdziła pisemnie, że skarżący nie zamieszkuje w miejscu stałego zameldowania od kilku miesięcy, a w wyprowadzce pomagali mu koledzy. Obecnie czasami widuje go, gdy odbiera pocztę ze skrzynki.

Wojewoda odniósł się także do wyniku kontroli meldunkowej, przeprowadzonej w dniu [...] maja 2019 r. w mieszkaniu przy al. [...] [...] w S. która potwierdziła, że w lokalu trwa remont i nikt tam nie zamieszkuje.

W ocenie organu odwoławczego dowody zgromadzone przez organ gminy wskazują na to, że przedmiotowy lokal obecnie nie stanowi miejsca, w którym C. S. skupia swoje interesy życiowe oraz nie jest miejscem jego stałego pobytu.

Za takim stwierdzeniem przemawia fakt, że skarżący nie mieszka w tym lokalu od końca miesiąca listopada 2018 r., nie przychodzi do tego lokalu, zabrał z niego swoje rzeczy osobiste i jak twierdzi wnioskodawczyni sam też rozwiązał umowę na dostawy do lokalu energii elektrycznej i gazu. Aktualnie nie ma możliwości zamieszkiwania w nim, ponieważ trwa tam remont i właściciele lokalu nie są w stanie określić kiedy zostanie on zakończony. Jednocześnie Wojewoda odwołał się do zeznań M. S. i jej małżonka, z których wynika, że skarżący sam opuścił miejsce pobytu stałego.

Odnosząc się do zarzutu odwołania tj. zmuszenia strony do opuszczenia przedmiotowego lokalu i naruszenia przez nową właścicielkę miru domowego oraz uniemożliwienia skarżącemu powrotu do tego lokalu, po wymianie zamków w drzwiach i poprzez trwający generalny remont, organ wyjaśnił, że w orzecznictwie sądów administracyjnych, co zauważył organ gminy, utrwalony został pogląd, że jeżeli osoba, której postępowanie dotyczy, twierdzi, że została zmuszona do opuszczenia lokalu i nie podejmowała środków prawnych zmierzających do przezwyciężenia przeszkód w swobodnym korzystaniu z lokalu i sąd nie przywrócił jej posiadania lokalu to uznać należy, że taka osoba opuściła lokal w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

W ocenie organu II instancji każda sprawa ma indywidualny charakter i normy prawnej nie można zastosować w sposób schematyczny bez ustalenia, czy ma ona zastosowanie w danym konkretnym przypadku. Skarżący nie podjął żadnych kroków w celu przywrócenia mu utraconego posiadania mieszkania. Zawiadomił jedynie Prokuraturę, że naruszono jego mir domowy poprzez wtargnięcie siłą do jego mieszkania w wyniku rozwiercenia zamków w drzwiach. W tej sprawie Prokuratura odmówiła wszczęcia dochodzenia, lecz Sąd Rejonowy [...] w S. uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do dalszego prowadzenia. Strona składając doniesienie do Prokuratury zainicjowała postępowanie karne, które ma na celu jedynie ukaranie ewentualnego sprawcy czynu z art. 193 k.k. tj. przestępstwa naruszenia miru domowego, które zagrożone jest karą grzywny, ograniczenia wolności lub pozbawienia wolności do roku.

Skarżący nie podjął jednak kroków prawnych na gruncie prawa cywilnego tj. nie wystąpił z pozwem o przywrócenie mu posiadania lokalu, a tylko uzyskanie wyroku w tym zakresie w sprawie cywilnej i wyegzekwowanie korzystnego dla niego orzeczenia, może umożliwić mu swobodne korzystanie z opisywanego lokalu i odzyskania swobodnego dostępu do niego.

W ocenie organu odwoławczego dowody zebrane przez organ gminy wskazują na to, że skarżący przebywa aktualnie w nowym miejscu pobytu, do którego przeniósł swoje rzeczy osobiste i inne przedmioty zabrane z lokalu, w którym był zameldowany. Pośrednim dowodem, że miał zamiar opuścić miejsce stałego zameldowany jest też fakt, że sam wypowiedział umowy na dostawy prądu i gazu, a zatem nie zamierzał w tym mieszkaniu korzystać z tych mediów. Biorąc pod uwagę okoliczność, że utracił własność tego mieszkania w wyniku licytacji komorniczej, bez wątpienia liczył się z tym, że będzie musiał w niedalekiej przyszłości opuścić to mieszkanie, do czego zobowiązał go Sąd w orzeczeniu o przysądzeniu własności lokalu M. S.. Niewątpliwym błędem wnioskodawczyni był fakt, że nie skorzystała ona z pomocy komornika, który na podstawie tego orzeczenia opróżniłby przedmiotowy lokal i wydał go jej w stanie wolnym od osób i rzeczy. Mogła ona jednocześnie domniemywać, że skoro skarżący sam pakuje i wynosi swoje rzeczy, wypowiada umowy na dostawę mediów to zamierza dobrowolnie wykonać wyrok Sądu i opuścić miejsce stałego zameldowania.

W ocenie organu II instancji przywołane fakty uzasadniają stwierdzenie, że odwołujący się opuścił lokal przy al. [...] [...] [...] w S. w rozumieniu art. 35 ustawy o ewidencji ludności.

Jeżeli po zakończeniu remontu C. S. powróci do tego lokalu, bądź uzyska wyrok Sądu przywracający mu posiadanie tego lokalu i wyegzekwuje ten wyrok, to wówczas będzie mógł się w nim zameldować na pobyt stały lub czasowy. Dopiero wówczas rejestr mieszkańców będzie potwierdzał miejsce jego faktycznego pobytu, a zatem nie będzie tworzył fikcji w tej ewidencji, jak to ma miejsce obecnie.

Podsumowując organ odwoławczy podkreślił, że dalsze utrzymywanie zameldowania skarżącego w tym mieszkaniu sprawia, że nie jest realizowany cel jakiemu służy instytucja zameldowania. Takim celem jest tylko potwierdzenie faktu pobytu osoby w lokalu.

Na opisaną wyżej decyzję organu odwoławczego skarżący złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie podnosząc zarzuty naruszenia:

- art. 6 k.p.a. odnoszącego się do zasady praworządności, wskazującej iż w toku postępowania organy administracji publicznej stoją na jej straży, z urzędu lub na wniosek stron podejmują wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli;

- art. 8 k.p.a. odnoszącego się do zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów administracji, oraz

- art. 11 k.p.a. odnoszącego się do zasady określanej jako "zasada wyjaśniania przesłanek" co do działań organu poprzez uchybienie obowiązkowi wyjaśnienia wszelkich przesłanek jakie legły u podstaw wydanej, a zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze powyższe strona wniosła o:

- uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania;

- zasądzenie na swoją rzecz zwrotu kosztów postępowania.

W uzasadnieniu skargi strona wskazała, że biorąc pod uwagę przytoczone argumenty decyzja zawiera wadę prawną, albowiem wydana została z naruszeniem art. 7 k.p.a., jako jednej z naczelnych zasad postępowania administracyjnego. Zgodnie z unormowaną w tym przepisie zasadą prawdy obiektywnej organy administracji publicznej "podejmują wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy". Zatem organ prowadzący postępowanie ma obowiązek zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego, aby ustalić stan faktyczny zgodny z rzeczywistością. W szczególności jest obowiązany dokonać wszechstronnej oceny okoliczności konkretnego przypadku na podstawie analizy całokształtu materiału dowodowego, a stanowisko wyrażone w decyzji uzasadnić w sposób wymagany przez przepisy k.p.a.

Powołując się na orzecznictwo (wyrok SN z dnia 23 listopada 1994r. (III ARN 55/94 OSNAPiUS 1995r. Nr 7 poz. 83), skarżący wskazał, że "jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności wykluczają dopiero ustalenia dokonane w całokształcie materiału dowodowego (art. 80 k.p.a.) zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący (art. 77 §1 k.p.a.), a więc przy podjęciu wszystkich kroków niezbędnych dla dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (art. 7 k.p.a.)".

W ocenie strony skarżącej w przedmiotowej sprawie to nie tylko subiektywne odczucia strony, ale także brak wnikliwej analizy stanu faktycznego i bezkrytyczne przyjęcie wątpliwych okoliczności niewyjaśnionych przez organ w sposób jednoznaczny dowodzi braku podstaw do wydania zaskarżonej decyzji.

Skarżący argumentował ponadto, że obowiązki organu prowadzącego postępowanie, wynikające z omawianej zasady, odnoszą się w pełnym zakresie do tzw. decyzji uznaniowych, gdyż uprawnienie organu do wydania takiej decyzji nie zwalnia tegoż organu z obowiązku zgromadzenia i wszechstronnego - obiektywnego - zbadania materiału dowodowego oraz wydania decyzji o treści przekonywującej pod względem faktycznym jak również prawnym.

Zdaniem strony skarżącej niedopuszczalne i naruszające zasadę zaufania są wszelkie działania administracji publicznej zmierzające do wyzyskania błędów i niecelowych działań obywateli, wynikających z ich braku wiedzy o prawie i regułach rządzących postępowaniem administracyjnym. W tym kontekście, strona podkreśliła, że na gruncie postępowania administracyjnego nie obowiązuje zasada ignorantia iuris nocet.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda zwrócił się o jej oddalenie. W ocenie organu II instancji zaskarżona decyzja jest zgodna z przepisami prawa, została wydana na podstawie art. 35 ustawy o ewidencji ludności, a zatem w oparciu o właściwy przepis prawa materialnego i jest ona właściwa w świetle zebranych w sprawie dowodów.

Odnośnie podnoszonych w skardze twierdzeń, że organ orzekający w sprawie powinien zawiesić postępowanie administracyjne po uzyskaniu informacji, o podjęciu przez skarżącego kroków w obronie jego praw, Wojewoda wskazał, że podjęcie kroków prawnych np. złożenie pozwu i przywrócenie posiadania lokalu nie jest zagadnieniem wstępnym w sprawie o wymeldowanie. Nie może ono stanowić zatem podstawy do zawieszenia postępowania. Wynika to z bogatej linii orzecznictwa sądów administracyjnych.

Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2020 r. pełnomocnik skarżącego podtrzymał skargę w całości oraz wnioski w niej zawarte. Podkreślił, iż sprawa o przywrócenie posiadania w sądzie I instancji jest w toku. Odnośnie oświadczenia wnioskodawczyni, że nie otrzymała takiej informacji, pełnomocnik strony skarżącej oświadczył, że wpływ sprawy do Sądu Okręgowego w S. nastąpił w dniu [...] września 2019 r., a sprawie nadano sygnaturę akt [...] [...].

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167 ze zm.) oraz art. 3 § 1 w zw. z art. 145 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej powoływanej jako: "p.p.s.a.", wojewódzkie sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, co oznacza, że w zakresie dokonywanej kontroli sąd zobowiązany jest zbadać, czy organy administracji w toku postępowania nie naruszyły przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania w sposób, który miał lub mógł mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przypadku stwierdzenia określonych naruszeń prawa sąd administracyjny uwzględniając skargę uchyla zaskarżony akt albo stwierdza jego nieważność lub wydanie z naruszeniem prawa (art. 145 § 1 p.p.s.a.) bądź oddala skargę w razie jej nieuwzględnienia (art. 151 p.p.s.a.). Oznacza to, że sąd administracyjny nie rozstrzyga sprawy administracyjnej co do jej istoty a jedynie ocenia, czy postępowanie przed organami przeprowadzono prawidłowo i czy wydany akt pozostaje w zgodzie z prawem. Co istotne, sąd administracyjny nie ocenia zaskarżonego rozstrzygnięcia organu administracji publicznej pod kątem jego słuszności bądź też celowości. Sąd administracyjny nie rozpatruje również sprawy, kierując się zasadami współżycia społecznego. W świetle art. 134 § 1 p.p.s.a. rozstrzyganie sprawy przez sąd następuje ponadto bez związania go zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

Mając na uwadze tak zakreślone ramy kontroli zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie.

Kontroli sądu w niniejszej sprawie poddana została decyzja Wojewody utrzymująca w mocy decyzję Prezydenta Miasta S. orzekającą o wymeldowaniu C. S. z pobytu stałego w lokalu przy Al. [...] w S..

Materialnoprawną podstawę wymeldowania zawiera ustawa z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności. Zgodnie z art. 25 ust. 1 tej ustawy pobytem stałym jest zamieszkiwanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego przebywania. Należy w związku z tym przyjąć, że przebywanie to ma mieć charakter świadczący o tym, iż pod danym adresem koncentrują się sprawy życiowe osoby zameldowanej. Podkreślenia przy tym wymaga, że w myśl art. 28 ust. 4 cyt. ustawy zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu rzeczywistego pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała. Ewidencja ludności służy zatem zbieraniu informacji w zakresie danych o miejscu zamieszkania i pobytu osób, a więc rejestracji stanu faktycznego. Z kolei zgodnie z art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ meldunkowy wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2 (inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu) decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się.

Wydanie decyzji o wymeldowaniu danej osoby może nastąpić wyłącznie po prawidłowo przeprowadzonym postępowaniu wyjaśniającym, w wyniku którego zostanie bezspornie ustalone, że dana osoba w określonym miejscu nie zamieszkuje, a miejsce to (lokal) opuściła w sposób trwały i dobrowolny. Przy ustalaniu czy opuszczenie lokalu miało taki właśnie charakter należy zatem zbadać, czy ustalone w sprawie okoliczności potwierdzają wewnętrzną wolę osoby zainteresowanej co do opuszczenia miejsca zameldowania. Do okoliczności wskazujących wolę dobrowolnego opuszczenia lokalu przez daną osobę należą m.in. sposób opuszczenia lokalu, koncentracja interesów życiowych w innym miejscu, a także obiektywna możliwość realizacji woli przebywania w danym lokalu. Co istotne, rozpatrując sprawę o wymeldowanie, należy w każdym przypadku rozważyć wnikliwie jej indywidualne okoliczności. Rezygnacja z przebywania w określonym lokalu może bowiem nastąpić w sposób wyraźny - poprzez złożenie oświadczenia woli, ale także w sposób domniemany - poprzez zachowanie, które nie wyraża woli stałego przebywania w miejscu, w którym dotychczas koncentrowały się sprawy życiowe danej osoby.

W rozpoznawanej sprawie wniosek o wymeldowanie skarżącego złożyła właścicielka lokalu, która nabyła go na licytacji komorniczej. Sąd Rejonowy [...] postanowieniem z dnia [...] grudnia 2017 r. udzielił przybicia nabytej na licytacji nieruchomości na rzecz M. S., natomiast postanowieniem z dnia [...] maja 2018 r. przysądził na jej rzecz własność stanowiącego odrębną nieruchomość lokalu nr [...] przy Al. [...] w S. oraz stwierdził obowiązek dłużnika C. S. do wydania nieruchomości nabywcy.

Zgodnie z art. 999 § 1 k.p.c. prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności przenosi własność na nabywcę i jest tytułem do ujawnienia na rzecz nabywcy prawa własności w katastrze nieruchomości oraz przez wpis w księdze wieczystej lub przez złożenie dokumentu do zbioru dokumentów. Prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności. Przepis art. 791 stosuje się odpowiednio.

Skoro przywołany powyżej art. 999 § 1 k.p.c. przewiduje, że prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności, nabywca nie musi występować z osobnym powództwem o opróżnienie lokalu z osób, które go zajmowały.

Z akt administracyjnych sprawy wynika, że skarżący opuścił lokal stanowiący własność M. S. dobrowolnie przed rozpoczęciem generalnego remontu mieszkania stwierdzając, że nie będzie tam warunków do zamieszkiwania. Nie posiada kluczy od lokalu, nie ma tam jego rzeczy i nie uiszcza za niego żadnych opłat (wypowiedział umowy na dostarczanie mediów). Właścicielka lokalu zezwoliła na zamieszkiwanie do czasu rozpoczęcia remontu, jednakże nie zapewniała skarżącego, że będzie mógł do mieszkania wrócić po jego zakończeniu, gdyż zamierzała tam zamieszkać z rodziną. Od [...] listopada 2018 r. skarżący nie przychodzi do lokalu.

Stosownie do treści art. 35 ustawy o ewidencji ludności organ gminy, o którym mowa w art. 28 ust. 1, wydaje z urzędu lub na wniosek właściciela lub podmiotu wskazanych w art. 28 ust. 2, decyzję w sprawie wymeldowania obywatela polskiego, który opuścił miejsce pobytu stałego albo opuścił miejsce pobytu czasowego przed upływem deklarowanego okresu pobytu i nie dopełnił obowiązku wymeldowania się. Z treści tego przepisu wynika zatem, że podstawą do wymeldowania jest jedynie opuszczenie miejsca pobytu stałego i niedopełnienie obowiązku wymeldowania.

Zameldowanie nie służy powstaniu, czy też potwierdzeniu prawa własności do określonego lokalu lub innego tytułu prawnego, gdyż celem decyzji o wymeldowaniu jest doprowadzenie do zgodności faktycznego miejsca pobytu osoby z miejscem rejestracji. Decyzja o wymeldowaniu ma charakter czysto ewidencyjny. Ponadto niewątpliwie w świetle zgromadzonego w niniejszej sprawie materiału dowodowego organy słusznie przyjęły, że opuszczenie przez skarżącego miejsca dotychczasowego zamieszkania było dobrowolne i trwałe rozumieniu art. 35 cyt. ustawy. Wskazać bowiem należy, że sam skarżący oświadczył do protokołu z dnia [...] stycznia 2019 r., że nie zamieszkuje w miejscu zameldowania, chociaż są w nim niektóre jego rzeczy. Chciałby do lokalu po remoncie wrócić, jednakże właścicielka lokalu remontuje go na potrzeby swojej rodziny.

Zdaniem sądu, sama wola (zamiar) powrotu do dotychczasowego miejsca zameldowania i to w bliżej nieokreślonej przyszłości nie może samoistnie przesądzać o braku przesłanek do wymeldowania. Za równoznaczną z dobrowolnym opuszczeniem lokalu należy uznać sytuację, w której osoba w nim zameldowana została z niego usunięta przez dysponenta lokalu, ale nie skorzystała we właściwym czasie z przysługujących jej środków prawnych w postaci powództwa cywilnego o przywrócenie naruszonego posiadania, których podjęcie doprowadziłoby do uznania działań dysponenta lokalu za bezprawne. Skarżący nie wystąpił jednak w toku postępowania o wymeldowanie do sądu powszechnego z powództwem posesoryjnym.

Podkreślić trzeba, że postępowanie o wymeldowanie ma na celu doprowadzenie do zgodności ewidencji z rzeczywistym stanem rzeczy. Utrzymywanie stanu zameldowania w lokalu, w którym dana osoba faktycznie nie przebywa, stanowiłoby natomiast tzw. fikcję meldunkową, która jest sprzeczna z celem instytucji zameldowania, a przede wszystkim z jej rejestrowym (ewidencyjnym) charakterem. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 4 ustawy o ewidencji ludności zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała.

Podsumowując wskazać należy, że organy administracji publicznej przeprowadziły postępowanie wyjaśniające w wystarczającym zakresie dla podjęcia rozstrzygnięcia o wymeldowaniu skarżącego z miejsca pobytu stałego. Na podstawie zebranych dowodów prawidłowo ustaliły stan faktyczny, który potwierdza zaistnienie materialnej przesłanki wymeldowania, tj. dobrowolne i trwałe opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego, bez wymeldowania.

Zaznaczyć przy tym trzeba, że za kwestionowaniem trwałości opuszczenia lokalu nie może przemawiać pozostawienie przez skarżącego w spornym lokalu części swoich rzeczy osobistych. W świetle art. 35 ustawy, nie świadczy to bowiem o skoncentrowaniu spraw życiowych w tym miejscu, jeżeli tak jak w rozpoznawanej sprawie, nie wiąże się z faktycznym trwałym przebywaniem właściciela tych rzeczy w miejscu stałego zameldowania. Jeżeli przez dłuższy czas strona, będąc zameldowana w lokalu, mieszka w innym lokalu, to tym samym daje wyraz swojej woli dobrowolnego opuszczenia lokalu, w którym faktycznie nie przebywa, a jedynie niezgodnie z przepisami o ewidencji ludności jest nadal zameldowana (por. postanowienie NSA z dnia 8 maja 2012 r., II OSK 966/12; dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dodatkowo, ustawowa przesłanka wymeldowania polegająca na opuszczeniu miejsca pobytu stałego jest spełniona także w przypadku przymusowego opuszczenia lokalu, jeżeli ten przymus wynikał ze zgodnego z prawem, władczego działania organów państwa. Wprawdzie w tej sprawie, chociaż prawomocne postanowienie o przysądzeniu własności jest tytułem wykonawczym do wprowadzenia nabywcy w posiadanie nieruchomości i opróżnienia znajdujących się na tej nieruchomości pomieszczeń bez potrzeby nadania mu klauzuli wykonalności, nie dokonano egzekucji komorniczej z tego lokalu, to w ocenie sądu, w tych okolicznościach sprawy ziściła się przesłanka do wymeldowania C. S. z pobytu stałego.

Uznać zatem należy, że organy orzekające prawidłowo zastosowały art. 35 ustawy o ewidencji ludności wydając decyzję o wymeldowaniu.

Wobec stwierdzenia braku zasadności zarzutów podniesionych w skardze, jak i nie znajdując podstaw do stwierdzenia z urzędu, że wydane w sprawie decyzje naruszają prawo (zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a.) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił wniesioną skargę na podstawie art. 151 p.p.s.a., o czym orzeczono jak w sentencji wyroku.