II SA/Łd 101/20 - Wyrok

Data orzeczenia	2020-08-26	
Data wpływu	2020-01-28	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi	
Sędziowie	Agnieszka Grosińska-Grzymkowska
Robert Adamczewski /przewodniczący sprawozdawca/
Sławomir Wojciechowski	
Symbol z opisem	6010 Pozwolenie na budowę, użytkowanie obiektu lub jego części,  wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa obiektu, prz	
Hasła tematyczne	Budowlane prawo	
Skarżony organ	Wojewoda	
Treść wyniku	Uchylono decyzję I i II instancji	
Powołane przepisy	Dz.U. 2020 nr 0 poz 1333; art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4; Ustawa z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Robert Adamczewski (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Agnieszka Grosińska-Grzymkowska Sędzia WSA Sławomir Wojciechowski Protokolant st. sekretarz sądowy Dominika Człapińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2020 r. sprawy ze skargi W. M. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z dnia [...] nr [...] znak [...]; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz skarżącego W. M. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.bł.	
Uzasadnienie
II SA/Łd 101/20

UZASADNIENIE

Decyzją z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B..

Wskazane rozstrzygnięcie wydane zostało w oparciu o następujący stan faktyczny:

W dniu 14 sierpnia 2017 r. inwestor - Gmina B. złożyła w Starostwie Powiatowym w W. wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i udzielenie pozwolenia na wyżej wskazaną budowę, załączając m.in.: cztery egzemplarze projektu budowlanego oraz oświadczenie o prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Decyzją z [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na wykonanie wyżej wskazanych robót budowlanych.

W. M. - właściciel działki nr ewid. 16 graniczącej z nieruchomością inwestora wniósł od powyższej decyzji odwołanie, zarzucając obrazę przepisów postępowania administracyjnego poprzez nierozpoznanie jego wniosku o sporządzenie kserokopii dokumentów i ich nieprzekazanie, obrazę przepisów prawa budowlanego i przepisów przeciwpożarowych, polegającą na zatwierdzeniu projektu budowlanego i wydaniu pozwolenia na budowę i nadbudowę budynku mieszkalnego, w sytuacji gdy obecnie posadowiony budynek oddalony jest od granicy jego działki w odległości mniejszej niż 3 m i w chwili obecnej nie jest możliwe, aby rozbudowa tego budynku następowała w granicach jego posadowienia.

Decyzją z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję Starosty [...].

Wyrokiem z 2 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 179/18, po rozpoznaniu sprawy ze skargi W. M., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody [...] z [...] oraz poprzedzającą ją decyzję Starosty [...] z [...]. W uzasadnieniu wyroku sąd wskazał na naruszenie przez organy administracji obu instancji przepisów postępowania administracyjnego, tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., co spowodowało dokonanie przedwczesnej i niewykazanej oceny, iż przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi określone w przepisach art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) [dalej: Prawo budowlane], w tym normy techniczno-budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania działek sąsiednich. Sąd zwrócił uwagę na zbyt zdawkowe odniesienie się przez organy do kwestii spełnienia warunków określonych w przepisach warunkujących możliwość zabudowy czy rozbudowy istniejącego budynku w odległości mniejszej niż 3 m od sąsiedniej działki.

Po uzupełnieniu projektu budowlanego decyzją z [...] Starosta [...] zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorowi - Gminie B., pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B..

W odwołaniu od tej decyzji skarżący wskazał na naruszenie:

- § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z. 2015 r., poz. 1422) [dalej: rozporządzenie], który określa iż, odległość od granicy z działką sąsiednią budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, podczas gdy w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym odległość rogu okapu od strony północno-wschodniej według projektu zagospodarowania działki wynosi 0,35 m, zaś odległość rogu okapu od strony południowo-wschodniej według rysunku "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" i "RZUT DACHU" wynosi 0,47 m,

- § 12 ust. 5 pkt 2 rozporządzenia, który określa iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, podczas gdy w zatwierdzonym decyzją projekcie budowlanym okno połaciowe pomieszczeniu 2.2 Kuchnia, według rysunku "RZUT PODDASZA" znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, połać dachowa w której umieszczony jest otwór okienny jest zwrócona w stronę działki nr ewid. 16 W. M., gdyż zgodnie z rysunkiem "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" przebudowywany budynek na działce nr ewid. 15/3 nie jest posadowiony równolegle do granicy z działką o nr ewid. 16, co sprawia że odległości wymagane przepisami nie zostały zachowane,

- obrazę przepisów postępowania poprzez niewykonanie zaleceń wskazanych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi w wydanym w przedmiotowej sprawie wyroku z 2 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 179/18, tj. w dalszym ciągu wadliwe prowadzenie postępowania wyjaśniającego i niewyjaśnienie przyczyn zastosowania wyjątku od zasady w zakresie usytuowania budynku i innych naruszeń prawa wskazanych w uzasadnieniu wyroku i wydanie decyzji w oparciu o materiał dowodowy poszerzony jedynie o pismo zawierające stanowisko inwestora w zakresie przyczyn takiej lokalizacji obiektu i przyjęcie tego stanowiska jako właściwego dającego podstawę do wydania decyzji administracyjnej, w sytuacji gdy organ administracji w postępowaniu wykazuje brak obiektywizmu w rozpatrywaniu sprawy i pomijaniu interesu skarżącego;

- obrazę przepisów postępowania polegającą na odmowie wydania nieuwierzytelnionych kserokopii dokumentów złożonych w postępowaniu przez inwestora po uchyleniu decyzji przez sąd administracyjny (...), zastosowanie złej formy tej odmowy (pismem, nie w formie postanowienia), a także "inne uchybienia, które zostaną ujawnione przez organ odwoławczy, a których nie można stwierdzić ze względu na niemożność zapoznania się z projektem".

Decyzją z [...] Wojewoda [...] wskazując, iż przedmiotem rozpatrzenia było odwołanie W. M. od decyzji Starosty [...] z [...] orzekł o utrzymaniu w mocy zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z 11 lipca 2019 r., II SA/Łd 319/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi stwierdził nieważność zaskarżonej decyzji Wojewody [...] z [...], wskazując, iż zaskarżona decyzja została wydana z uchybieniem skutkującym koniecznością jej wyeliminowania z obrotu prawnego, niezależnie od zarzutów skargi. Sąd wskazał, iż Wojewoda [...] po raz kolejny rozpatrzył odwołanie wniesione przez skarżącego od decyzji Starosty [...] z [...] i upatrując podstawy swego rozstrzygnięcia w art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. utrzymał w mocy zaskarżoną tym odwołaniem decyzję, tj. decyzję Starosty [...] z [...] uchyloną wraz z decyzją Wojewody [...] z [...] przez sąd wyżej powołanym wyrokiem.

Decyzją z [...] Wojewoda [...] utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą Gminie B. pozwolenia na budowę obejmującego: rozbudowę, przebudowę i nadbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego na terenie działki nr ewid. 15/3, obręb [...], gmina B..

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wskazał, że dla terenu objętego inwestycją obowiązują ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego gminy B. zatwierdzonego uchwałą Rady Gminy B. z [...] Nr [...]. Dla przedmiotowej nieruchomości, działki nr ewid. 15/3, położonej w jednostce 112MN(RM) o przeznaczeniu podstawowym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną z usługami nieuciążliwymi ww. plan zagospodarowania przestrzennego ustala:

- maksymalną powierzchnię zabudowy - 40% powierzchni działki budowlanej – w zatwierdzonym projekcie powierzchnia zabudowy wynosi 129,85 m2 na działce o powierzchni 520,00 m2, co stanowi 25,29%,

- wskaźnik intensywności zabudowy min. 0,05, max. 0,5 - w projekcie 0,49;

- wskaźnik powierzchni biologicznie czynnej min. 40%, w projekcie budowlanym wynosi 43,40%;

- projektowana rozbudowa jest również zgodna z ustaloną nieprzekraczalną linią zabudowy;

Dla budynku plan ustala:

- wysokość budynku do 12,00 m, w projekcie budowlanym 8,42 m;

- dachy dwu lub wielospadowe, o spadkach głównych połaci dachowych od 10° do 45°, w projekcie budowlanym nachylenie połaci dachowych wynosi 37°, 40°, 42°;

- min. 1 miejsce do parkowania samochodu na 1 lokal mieszkalny, w projekcie budowlanym dla 2 lokali mieszkalnych przewidziano 2 miejsca do parkowania.

Ponadto w projekcie budowlanym przewidziano zaopatrzenie w wodę z gminnej sieci wodociągowej, a odprowadzenie ścieków sanitarnych do bezodpływowego zbiornika na ścieki zgodnie z planem.

Wojewoda [...] wskazał następnie, że przewidziany do nadbudowy i rozbudowy budynek jest budynkiem wolnostojącym, usytuowanym w zbliżeniu do granicy z działką W. M..

W ocenie organu II instancji ze zgromadzonej dokumentacji wynika, iż działka inwestora ma zgodnie z wymiarami w projekcie zagospodarowania szerokość 15,19 m, jest więc mniejsza niż 16 m. Rozbudowę istniejącego budynku mieszkalnego od strony północno-wschodniej zaprojektowano w odległości 3 m (2,65 m + 0,35 m) od granicy z działką nr ewid. 16, będącej własnością skarżącego, a nadbudowę istniejącego budynku inwestora, usytuowanego w odległości mniejszej niż 3 m od granicy działki, zaprojektowano o jedną kondygnację ze ścianą od strony granicy bez otworów okiennych i drzwiowych, co jest - w ocenie organu - zgodne z przepisami technicznymi. Organ zauważył również, że z wyjaśnień inwestora wynika, iż rozbudowę budynku przewidziano w tylnej części działki, ponieważ jest to jedyna możliwość. Od frontu działki rozbudowę ogranicza linia zabudowy, która przebiega częściowo przez dom; od strony działki nr 16 (należącej do W. M.), rozbudowę ogranicza zbyt mała odległość od granicy - od 0,35 m do 0,47 m. Rozbudowy nie można było również zaprojektować od strony działki nr 15/4 z uwagi na brak możliwości zapewnienia odpowiedniej obsługi komunikacyjnej. Zaprojektowane rozwiązanie jest "najbardziej optymalne" i pozwala na zachowanie odległości od granicy z działką sąsiednią określonych w przepisach, rozbudowany budynek będzie znajdował się bowiem w odległości 3 m od granicy z działką sąsiednią dla ściany bez otworów okiennych i drzwiowych. Odnośnie zaś nadbudowy inwestor wyjaśnił, iż przewidziano ją o jedną kondygnację nad istniejącą częścią budynku, gdyż takie rozwiązanie nie spowoduje zmniejszenia powierzchni terenu biologicznie czynnej. W nadbudowywanej ścianie w zbliżeniu do granicy z działką sąsiednią budynku nie zaprojektowano żadnych otworów okiennych i drzwiowych. Ścianę tę zaprojektowano jako ścianę oddzielenia przeciwpożarowego z dociepleniem wełny mineralnej. Nadbudowa ta również nie spowoduje zacieniania ani przesłaniania budynków na sąsiednich działkach, gdyż nadbudowywany budynek jest zlokalizowany w stosunku do północnego kierunku za budynkiem mieszkalnym zlokalizowanym na działce nr 16 (W. M.). Zdaniem organu z powyższego wynika, iż spełnione zostały również przesłanki określone w § 12 ust. 3 pkt 3 rozporządzenia.

Ze zgromadzonej w sprawie dokumentacji według organu wynika również, iż spełnione zostały przesłanki określone w § 232 ust. 2 i ust. 6 rozporządzenia, gdyż powierzchnia otworów w w/w ścianie wynosi 2 x 0,8 m2 = 1,6 m2, jest ona mniejsza od powierzchni maksymalnej 10% powierzchni ściany 58,8 m2 i wynosi 8,82 m2, otwór w tej ścianie ma być zamurowany pustakami szklanymi (luksfery) o odporności ogniowej EDO.

Organ odwoławczy zauważył również, że w zgromadzonej dokumentacji znajduje się ocena stanu technicznego budynku istniejącego, opinia geotechniczna oraz analiza obszaru oddziaływania projektowanego budynku, z której wynika iż planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenów sąsiednich, zgodnie z ich faktycznym wykorzystaniem. W ocenie organu zatwierdzony projekt budowlany spełnia wymagania określone przepisami prawa, w tym normy techniczno - budowlane, a inwestycja nie spowoduje ograniczenia możliwości zabudowy ani użytkowania sąsiednich działek budowlanych. Ponadto projekt budowlany został wykonany przez osoby posiadające wymagane uprawnienia budowlane oraz zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 Prawa budowlanego i które złożyły stosowne oświadczenie, że projekt budowlany został sporządzony zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. Wynik weryfikacji całej dokumentacji sprawy obliguje organy do wydania zaskarżonej decyzji.

Odnosząc się do zarzutu podniesionego w odwołaniu , a dotyczącego zbytniego zbliżenia rogu okapu dachu do granicy północno -wschodniej i południowo - wschodniej działki skarżącego organ wskazał, iż zwymiarowane na planie zagospodarowania przestrzennego odległości od 0,35 m do 0,47 m to odległości ściany bez otworów okiennych i drzwiowych od granicy działki skarżącego, której lokalizacja, po realizacji inwestycji (na działce inwestora o nr. ewid. 15/3), nie ulegnie zmianie w stosunku do stanu istniejącego. Z rys. A-7 projektu budowlanego (rzut dachu) jednoznacznie wynika, że okap rozbudowywanej części budynku zwrócony w stronę granicy działki jest oddalony o ponad 1,5 m od tej granicy, zgodnie z § 12 ust. 5 pkt 4 rozporządzenia.

Ponadto organ odwoławczy stwierdził, iż Starosta [...] wykonał zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 2 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 179/18, a postępowanie wyjaśniające zostało przeprowadzone z poszanowaniem zasad określonych w k.p.a.

Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi na powyższą decyzję Wojewody [...] wniósł W. M.. Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, polegające na:

I. rażącej obrazie prawa materialnego, mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. § 12 ust. 5 pkt. 1 rozporządzenia, który określa iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, natomiast w zatwierdzonym decyzją pozwoleniu na budowę - projekcie budowlanym – odległość rogu okapu w części nadbudowywanej od strony północno-wschodniej wg rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" i rys. "RZUT DACHU" wynosi 0,35 m, co w sposób rażący narusza § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia;

II. rażącej obrazie prawa materialnego mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy poprzez zatwierdzenie projektu budowlanego, w którym odległość rogu okapu części nadbudowywanej od strony południowo-wschodniej wg rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" i rys. "RZUT DACHU" wynosi 0,47 m, co jest niezgodne z § 12 ust. 5 pkt 1 rozporządzenia, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, a zatem rażąco naruszono ten przepis;

III. rażącej obrazie prawa materialnego mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, tj. § 12 ust. 5 pkt. 2 rozporządzenia, który określa, iż odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 4 m do zwróconego w stronę tej granicy otworu okiennego umieszczonego w dachu lub połaci dachowej, natomiast w zatwierdzonym pozwoleniem projekcie budowlanym okno połaciowe w pom. 2,2 Kuchnia wg rys. "RZUT PODDASZA" znajduje się w odległości mniejszej niż 4 m od granicy działki, połać dachowa, w której umieszczony jest otwór okienny, jest zwrócona w stronę działki nr ewid.16, W. M., gdyż zgodnie z rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" przebudowywany budynek na działce nr ewid.15/3 nie jest posadowiony równolegle do granicy z działką nr ewid. 16, co sprawia, że odległości wymagane przepisami nie zostały zachowane i w sposób rażący naruszono ten przepis;

IV. rażącej obrazie prawa materialnego mającej wpływ na rozstrzygnięcie sprawy - jak wynika z rys. "PROJEKT ZAGOSPODAROWANIA DZIAŁKI" nie zachowano min. odległości 8 m od istniejącego budynku inwentarskiego (IN) znajdującego się na działce nr ewid. 16, której właścicielem jest W. M. do rozbudowywanego i nadbudowywanego budynku mieszkalnego (ZŁ) na działce nr ewid.15/3, co jest niezgodne z § 271 ust. 1 rozporządzenia;

V. obrazie przepisów postępowania, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego polegającej na niezapewnieniu ochrony uzasadnionym interesom osób trzecich - właścicielowi działki sąsiadującej z działką, na której posadowiony jest budynek objęty pozwoleniem na budowę poprzez zatwierdzenie projektu i wydanie pozwolenia na budowę, w sytuacji gdy nastąpiło rażące naruszenie w/w przepisów prawa materialnego w zakresie odległości od granicy działki; bezkrytyczne ustalenie w oparciu o informacje podmiotu reprezentującego inwestora, że inwestycja nie będzie oddziaływała na nieruchomość sąsiednią, co jest sprzeczne z wiedzą i doświadczeniem życiowym, bowiem w tym przypadku obiekt będzie usytuowany od granicy działki o 0,34 - 0, 45 cm, co w znacznym stopniu przyczyni się do przesłaniania posesji W. M., spowoduje brak możliwości inwestycji na terenie tej działki, w sposób oczywisty uniemożliwi realizowanie planowanych inwestycji na tej działce, bowiem nie będą mogły być zachowane przewidziane prawem budowlanym odległości od granicy;

VI. błędzie w ustaleniach faktycznych organu II instancji polegającym na ustaleniu, że z opinii geotechnicznej oraz analizy obszaru oddziaływania projektowanego budynku wynika, że planowana inwestycja nie spowoduje ograniczenia sposobu użytkowania terenu sąsiedniego zgodnie z jego faktycznym wykorzystaniem, w sytuacji gdy w opisie technicznym do projektu budowlanego projektant stwierdza, że przedmiotowa inwestycja będzie oddziaływała na działkę sąsiednią, co jest w ocenie skarżącego bezsporne albowiem wynika to wprost z treści § 12 ust. 4 rozporządzenia. Ponadto usytuowanie budynku na działce budowlanej w sposób, o którym mowa w ust. 2-4, powoduje objęcie sąsiedniej działki obszarem oddziaływania obiektu w rozumieniu art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego, przez który należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy. W świetle tych przepisów błędne jest uzasadnienie w tym zakresie zawarte w zaskarżonej decyzji;

VII. obrazie przepisów postępowania, tj. art. 153 ustawy p.p.s.a., polegającej na niezrealizowaniu wskazań sądu zawartych w wyroku z 2 sierpnia 2018 r., II SA/Łd 179/18, z którego wynikał obowiązek organu do rzetelnego zbadania przesłanek przemawiających za dopuszczeniem do takiego usytuowania czy też rozbudowy istniejącego budynku tak usytuowanego, i wydanie kolejnej decyzji jedynie po uzupełnieniu postępowania poprzez uzyskanie nowego stanowiska podmiotu reprezentującego inwestora, które jest pozbawione obiektywizmu i wydanie kolejnej decyzji administracyjnej bez usunięcia wad poprzedniego postępowania, co sprawia, że obecna decyzja jest powieleniem poprzednio uchylonej przez sąd, a została wydana mimo nieusunięcia nieprawidłowości w dokumentacji technicznej, niezbadania w sposób prawidłowy uciążliwości oddziaływania tej inwestycji na działkę sąsiednią, w wyniku czego w oparciu o takie lekceważenie norm prawnych wydano kolejną nieprawidłową decyzję;

VIII. błędzie w ustaleniach faktycznych stanowiących podstawę rozstrzygnięcia polegającym na ustaleniu, że organ l instancji wykonał zalecenia wynikające z wyroku Wojewódzkiego Administracyjnego w Łodzi wydanego w przedmiotowej sprawie, albowiem w sposób wyczerpujący badał sprawę i wyjaśnił stan faktyczny, w sytuacji gdy zaleceń tych nie wykonano i ograniczono się jedynie do uzyskania stanowiska podmiotu reprezentującego inwestora, niezaciągając żadnych obiektywnych opinii i nie uwzględniając stanowiska i krzywdy skarżącego.

Z powyższych względów skarżący wniósł o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji o zasądzenie kosztów postępowania.

W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje:

Skarga zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek nie wszystkie jej zarzuty okazały się zasadne.

Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2019 r., poz. 2167) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W zakresie swej kognicji sąd bada, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia prawa materialnego i przepisów postępowania.

W wyniku takiej kontroli decyzja może zostać uchylona w razie stwierdzenia, że naruszono przepisy prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub doszło do takiego naruszenia przepisów prawa procesowego, które mogłoby w istotny sposób wpłynąć na wynik sprawy, ewentualnie w razie wystąpienia okoliczności mogących być podstawą wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, b i c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tj. Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) [dalej: ustawa p.p.s.a].

Dokonując kontroli Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną, powinien jednak rozstrzygać w granicach danej sprawy, co wynika wprost z treści art. 134 § 1 ustawy p.p.s.a.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w niniejszej sprawie stanowiły przepisy powołanej wcześniej ustawy z 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm.) [dalej: Prawo budowlane]. Zgodnie z treścią art. 28 ust. 1 tej ustawy, roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę. Natomiast zgodnie z art. 35 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:

1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz.U. z 2020 r., poz.283);

2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;

3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b Prawa budowlanego, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;

4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2 Prawa budowlanego, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7 powoływanej ustawy.

W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego, organ administracji architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę (art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego).

Zasadniczy spór w sprawie w sprawie sprowadza się do oceny dopuszczalności realizacji planowanej inwestycji w kontekście jej – zdaniem skarżącego – niezgodnego z przepisami oddziaływania na działkę skarżącego w aspekcie zachowania odległości od granicy działki (ochrona przeciwpożarowa i odprowadzanie wód opadowych) oraz ograniczenia dostępu do światła słonecznego.

Pamiętając, iż w sprawie organ został już raz zobowiązany przez tut. Sąd do pochylenia się nad analizą dopuszczalności realizacji planowej inwestycji w aspekcie § 12 rozporządzenia o warunkach technicznych zauważyć należy, że organ wypełnił wytyczne tut. Sądu zawarte w uzasadnieniu wyroku o sygn. akt II SA/Łd 179/18 jedynie w jednym aspekcie: przeanalizował dlaczego rozbudowa obiektu jest możliwa tylko w danej konfiguracji i wyjaśnił to w uzasadnieniu decyzji następująco: od wschodu rozbudowę ogranicza granica działki (z działką skarżącego), od południa następuje ograniczenie linią zabudowy wynikającą z planu miejscowego (której przebieg na wezwanie organu wykazał inwestor w piśmie z 13 grudnia 2017 r.), od zachodu istnieje potrzeba zachowania przestrzeni dla wjazdu na działkę, zatem rozbudowa obiektu możliwa jest tylko od strony północnej.

Natomiast organ nie wypełnił pozostałej części wytycznych Sądu i nie sprawdził projektu pod względem zachowania wymaganej przepisami technicznymi odległości od granicy działki: okapu zwróconego w stronę działki skarżącego oraz wyłazu dachowego. Obie te odległości na rysunku nie zostały uwidocznione, a jedynie zaznaczone odręcznie ołówkiem (pierwsza jako 206 cm, druga jako 4 m). Odręczne adnotacje ołówkiem nie zostały przez nikogo podpisane, nie wiadomo kiedy powstały oraz czy pochodzą od osoby uprawnionej, a zatem nie mogą być wystarczającym dowodem dla oceny zgodności projektu z przepisami technicznymi. Powyższe powinno być przedmiotem analizy organu w świetle § 12 ust. 6 pkt 1 i 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Skarżący zwraca uwagę na zupełnie inne elementy spornego obiektu: narożniki okapów w odległości 0,47 m i 0,35 m od granicy z jego działką, jednak są to okapy pod połaciami niezwróconymi w stronę działki nr 16, a więc taki stan rzeczy nie narusza przepisu § 12 ust. 6 pkt 1 rozporządzenia, który ustala odległość od granicy działki dla okapu zwróconego w stronę tej granicy. W tym zakresie zarzuty skargi nie są zasadne.

Następnie skarżący zarzuca, iż okno połaciowe w pomieszczeniu kuchni jest zbyt blisko granicy z jego działką. Tutaj również należy zauważyć, iż okno to planowane jest w połaci dachowej niezwróconej w stronę granicy, a więc nie ma zastosowania ograniczenie z § 12 ust. 6 pkt 2 rozporządzenia. Także ten zarzut skargi okazał się niezasadny.

Odnosząc się natomiast do kwestii nasłonecznienia podkreślić należy, iż w istocie rzeczy organ rozstrzygający o pozwoleniu na budowę, obowiązany jest ocenić, na podstawie części opisowej projektu i rysunków projektu, czy dojdzie do poszanowania, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), ze szczególnym uwzględnieniem przepisów dotyczących "przesłaniania i zacieniania" określonych w § 13, § 57 i § 60 rozporządzenia. Projektowana zabudowa winna bowiem spełniać wymogi oświetlenia i nasłonecznienia tzw. "linijki słońca" zawarte w § 13 i § 57 rozporządzenia, określone dla budynku projektowanego i istniejącej zabudowy w sąsiedztwie.

Obowiązkiem właściwego organu jest nie tylko zbadanie, czy osoby uprawnione uczestniczyły w przygotowaniu projektu, lecz także, czy rzeczywiście załączone rysunki mogą posłużyć dla oceny oświetlenia i nasłonecznienia sąsiednich, istniejących budynków, a ponadto dokonać stosownych obliczeń, które ewentualne twierdzenia inwestora pozwalają aprobować, bądź merytorycznie zakwestionować. Przed wydaniem decyzji strony mają prawo zapoznać się z materiałem dowodowym, w tym wynikami analizy zacienienia, wnieść doń uwagi i zastrzeżenia. Niewątpliwie przepis § 13 rozporządzenia może mieć zastosowanie tylko do istniejącej zabudowy. Wynika to wprost z treści tego przepisu, który umożliwia przeprowadzenie konkretnych obliczeń w odniesieniu do konkretnie istniejącego okna zabudowy przeznaczonej na pobyt ludzi. Prawo budowlane nie przewiduje ograniczeń z tytułu zacieniania działek, normując jedynie kwestie zacieniania pomieszczeń mieszkalnych i użytkowych przez obiekty budowlane przez co należy rozumieć obiekty istniejące lub obiekty, co do których wydano decyzję o pozwoleniu na budowę (por. wyrok NSA z 30 maja 2014 r., II OSK 3105/12 oraz wyroki WSA w: Gdańsku z 24 stycznia 2018 r., II SA/Gd 572/17; WSA w Łodzi z 25 października 2016 r., II SA/Łd 570/16).

W niniejszej sprawie w aktach zabrakło natomiast dokumentu analizy nasłoneczniania oraz wpływu projektowanego budynku na zacienianie istniejącego budynku mieszkalnego na działce skarżącego. Z wyjaśnień inwestora zawartych w piśmie z 7 września 2017 r. wynika, iż taką analizę przeprowadzono, jednak nie przedstawiono jej organowi do oceny, organ zaś nie wezwał do uzupełnienia wniosku w tym zakresie, co pozwala postawić organowi zarzut niezebrania kompletnego materiału dowodowego.

Do wniosku o niekompletności zebranych materiałów prowadzi też brak wypisu i wyrysu z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w aktach administracyjnych. Ustanowiona w art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego przesłanka stwierdzenia zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym jest przesłanką bezwzględnie obowiązującą. Badanie zgodności z ustaleniami planu miejscowego dotyczy zarówno projektu zagospodarowania działki, jak i projektu architektoniczno-budowlanego i polegać powinno na dokładnej analizie zapisów obowiązującego na danym obszarze planu miejscowego, a w szczególności jego ustaleń dotyczących terenu przewidzianego do zainwestowania oraz dopuszczonych tym planem warunków i sposobów jego zabudowy. Wszak nie można przystąpić do oceny zgodności projektu z planem nie posiadając jako punktu odniesienia aktualnego wypisu i wyrysu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.

Skarżący podniósł też nowy zarzut, którego nie powoływał w toku postępowania administracyjnego: w ocenie strony sposób posadowienia spornego obiektu naruszy wymaganą odległość od budynków inwentarskich skarżącego.

Regulacja § 271 ust. 1 wyznacza minimalne odległości między zewnętrznymi ścianami budynków niebędącymi ścianami oddzielenia przeciwpożarowego. A contrario, wyznaczone tam odległości nie dotyczą lokalizacji obiektów, z których jeden posiada ścianę oddzielenia przeciwpożarowego. Jeżeli więc, jeden z budynków posiada zewnętrzną ścianę oddzielenia przeciwpożarowego, to odległości, o jakich mowa w tej regulacji nie muszą być zachowane (por. wyrok WSA w Rzeszowie z 4 grudnia 2018 r., II SA/Rz 1116/18). Istotnie, w sprawie nie wyjaśniono usytuowania budynków z uwagi na bezpieczeństwo pożarowe i zastosowania § 271 ust. 1 rozporządzenia technicznego. W szczególności ustalenia wymaga czy dystans wyznaczony tym przepisem jest zachowany lub czy jego zachowanie nie jest wymagane z uwagi na istnienie zewnętrznej ściany oddzielenia przeciwpożarowego.

Reasumując, organy administracji publicznej obu instancji dopuściły się naruszenia przepisów postępowania administracyjnego tj. art. 7, art. 8, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 k.p.a., co spowodowało dokonanie przedwczesnej i niewykazanej oceny, iż przedłożony projekt budowlany spełnia wymogi określone w przepisach art. 35 ust. 1 i art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego.

Ponownie rozpoznając sprawę organ winien uzupełnić postępowanie dowodowe zgodnie z wytycznymi Sądu i rozważyć całokształt zebranego materiału. Dopiero dokonanie właściwych ustaleń pozwoli na przeprowadzenie prawidłowej subsumcji w oparciu o rozważane przez organy normy prawa materialnego. Na tym etapie Sąd nie wypowiada się co do prawidłowości zastosowania przepisów prawa materialnego, gdyż przy stwierdzeniu istotnych naruszeń przepisów postępowania jest to przedwczesne. Jeżeli bowiem nie jest dokładnie ustalony stan faktyczny sprawy, to nie można ocenić, czy jest on zgodny z hipotezą normy prawa materialnego.

Wobec powyższego, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i lit. c) ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w pkt 1 sentencji wyroku.

Rozstrzygnięcie o kosztach (punkt 2 wyroku) zapadło na podstawie art. 200 ustawy p.p.s.a. Na zasądzone koszty złożyła się kwota wpisu od skargi (500 zł).

a.bł.