Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział I w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Cisowska – Sakrajda, Sędziowie Sędzia WSA Joanna Grzegorczyk – Drozda (spr.), Asesor WSA Tomasz Furmanek, Protokolant Starszy specjalista Małgorzata Kowalczyk, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 lutego 2026 r. sprawy ze skargi J. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2025 r. nr SKO.4142.11.2025 w przedmiocie określenia wysokości należności z tytułu dotacji przypadającej do zwrotu oddala skargę.

Zaskarżoną decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, po rozpatrzeniu odwołania J. S. organu prowadzącego Prywatną Szkołę Podstawową z Oddziałami Integracyjnymi "S" w A. od decyzji Burmistrza A. z dnia 14 marca 2025 r. w sprawie określenia wysokości należności z tytułu dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy A. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i w zakresie określonym w punkcie 1 niniejszej decyzji orzekło co do istoty:

określiło wysokość należności przypadającej do zwrotu od J. S. - organu prowadzącego Prywatną Szkołę Podstawową z Oddziałami Integracyjnymi "S" w A. - do budżetu Gminy A. z tytułu:

dotacji pobranych w nadmiernej wysokości - na kwotę 18.629,15 zł oraz

dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem - na kwotę 7.190.222,09 zł,

terminy, od których nalicza się odsetki w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych od poniższych kwot dotacji:

I z tytułu pobrania dotacji w nadmiernej wysokości tj. kwoty 18.629,15 zł - od dnia 7 czerwca 2024 r.;

II z tytułu wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem:

od dnia 20 stycznia 2020 r. od kwoty 345.006,13 zł,

od dnia 28 lutego 2020 r. od kwoty 355.645,05 zł,

od dnia 30 marca 2020 r. od kwoty 467.872,18 zł,

od dnia 28 kwietnia 20 r. od kwoty 366.641,48 zł,

od dnia 28 maja 2020 r. od kwoty 366.641,48 zł,

od dnia 29 czerwca 2020 r. od kwoty 366.641,48 zł,

od dnia 29 lipca 2020 r. od kwoty 311.392,79 zł,

od dnia 28 sierpnia 2020 r. od kwoty 391.748,79 zł,

od dnia 28 września 2020 r. od kwoty 273.383,71 zł,

od dnia 30 października 2020 r. od kwoty 273.567,95 zł,

od dnia 30 listopada 2020 r. od kwoty 244.846,41 zł,

od dnia 15 grudnia 2020 r. od kwoty 293.730,59 zł,

od dnia 20 stycznia 2021 r. od kwoty 285.441,26 zł,

od dnia 26 lutego 2021 r. od kwoty 289.006,02 zł,

od dnia 2 9 marca 2021 r. od kwoty 276.533,20 zł,

od dnia 27 kwietnia 2021 r. od kwoty 275.026,66 zł,

od dnia 28 maja 2021 r. od kwoty 271.618,47 zł,

od dnia 25 czerwca 2021 r. od kwoty 279.606,74 zł,

od dnia 28 lipca 2021 r. od kwoty 272.463,75 zł,

od dnia 30 sierpnia 2021 r. od kwoty 276.667,25 zł,

od dnia 30 września 2021 r. od kwoty 197.940,11 zł,

od dnia 28 października 2021 r. od kwoty 216.300,93 zł,

od dnia 29 listopada 2021 r. od kwoty 237.495,56 zł,

od dnia 10 grudnia 2021 r. od kwoty 255.004,10 zł.

W uzasadnieniu organ wskazał, iż decyzja organu I instancji została doręczona przez e-PUAP dnia 28 marca 2025 r.

J. S. organ prowadzący Prywatną Szkołę Podstawową z Oddziałami Integracyjnymi "S" w A. pismem z dnia 11 kwietnia 2025 r. wniosła o uzupełnienie decyzji.

Burmistrz A. postanowieniem z dnia 16 kwietnia 2025 r. odmówił uzupełnienia decyzji. Postanowienie to doręczone zostało dnia 28 kwietnia 2025 r. przez e-PUAP.

Pismem z dnia 28 kwietnia 2025 r. strona wniosła odwołanie od decyzji z dnia 14 marca 2025 r. W treści odwołania podniesiono m.in. zarzuty naruszenia:

art. 28 k.p.a. w zw. z 29 k.p.a. w zw. z art. 107 §1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z błędnym oznaczeniem stron postępowania, tj, skierowaniem decyzji organu I instancji do dwóch różnych podmiotów, bowiem została ona zaadresowana do Prywatnej Szkoły Podstawowej z oddziałami integracyjnymi "S" (Dyrektora Szkoły) oraz do Organu prowadzącego Prywatną Szkołę Podstawową z oddziałami integracyjnymi "S", w sytuacji gdy szkoła nie posiada osobowości prawnej i nie może być stroną postępowania administracyjnego, a za jej zobowiązania odpowiada jej organ prowadzący, zatem stroną postępowania w sprawie zwrotu dotacji winien być wyłącznie organ prowadzący szkołę;

art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. poprzez podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną do jej wydania;

art. 7 w zw. z art. 77 §1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy a także dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w szczególności poprzez:

pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w pismach z dnia 17 października 2024 r. oraz z dnia 24 października 2024 r., a w konsekwencji oparcie ustaleń w toku postępowania kontrolnego w zasadzie wyłącznie o ustalenia zawarte w protokole kontroli, mimo, iż strona nie miała prawnej możliwości zakwestionowania ustaleń w nim poczynionych,

nieprawidłowe przyjęcie, iż umowa zawarta pomiędzy NZOZ Międzyszkolnym Zakładem Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Poradnia (dalej jako: "NZOZ") a Szkołą nie spełnia kryterium rzetelności i przejrzystości wydatkowania, w sytuacji gdy wynagrodzenie płatne było z uwzględnieniem ceny i liczby zabiegów, jednocześnie Szkoła miała możliwość regulowania kosztów poprzez liczbę zabiegów oraz ich rodzaj,

nieprawidłowe ustalenie, że Szkoła zobowiązana była do samodzielnego realizowania wszystkich zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w sytuacji gdy dopuszczalne jest zlecanie niektórych zadań szkoły podmiotom zewnętrznym, a pomoc udzielana poza Szkołą, ale na podstawie umowy zawartej przez Szkołę stanowi realizację zaleceń wynikających z orzeczeń,

nieprawidłowe ustalenie, że umowa między Szkołą a NZOZ nie umożliwia Szkole bezpośredniego oddziaływania na sposób realizacji obowiązków przez osoby wykonujące usługi w NZOZ, w sytuacji gdy między Szkołą a NZOZ zawarta została umowa o świadczenie usług, która w przypadku wadliwego wykonywania usług mogła zostać rozwiązana,

nieprawidłowe ustalenie, że wykazy dotyczące kosztów wynikających z umów zawartych między NZOZ oraz Szkołą są niespójne, w sytuacji gdy Szkoła nie przekroczyła kwoty wynikającej z zestawień, a wręcz ponosiła koszty zabiegów niższe niż wskazane w zestawieniach, co nie może świadczyć o wydatkowaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem,

nieprawidłowe oparcie ustaleń w zakresie wynagrodzenia za usługi transportowe oraz świadczone przez NZOZ i E. K. wyłącznie na postawie postanowień umowy, w sytuacji gdy strona przedstawiła szczegółowe zestawienia wskazujące na sposób ustalania wynagrodzenia,

nieprawidłowe przyjęcie, że nie sposób ocenić poniesionych przez stronę wydatków związanych z remontem szkoły, w sytuacji gdy fakt zrealizowania prac remontowych potwierdziły zarówno oględziny jak i zeznania wykonawców, a sam brak umowy w formie pisemnej nie świadczy o nieprawidłowym wydatkowaniu dotacji oświatowej, gdyż umowa roboty budowlane dla swojej ważności nie wymaga formy pisemnej,

oparcie ustaleń w toku kontroli o protokół kontroli, mimo iż kontrola ta została przeprowadzona przez osoby, które nie miały stosownych upoważnień, gdyż upoważnienia kontrolujących wygasły w 23 lutego 2023 r., a jednocześnie część czynności takich jak potwierdzanie dokumentów za zgodność z oryginałem została dokonana przez kontrolujących 5 stycznia 2024 r.

nieprawidłowe przyjęcie, iż wydatki związane z najmem dodatkowych pomieszczeń nie mogą być finansowane z dotacji gdyż pomieszczenia te były rzeczywiście używane przez Szkołę na potrzeby zajęć edukacyjnych, a brak zgłoszenia tej lokalizacji do ewidencji nie wpływa na prawidłowość wydatkowania dotacji oświatowej oraz na fakt, iż wydatki te związane były z kształceniem, wychowaniem i opieką;

całkowite pominięcie znajdującej się w aktach sprawy interpretacji Ministra Edukacji, zgodnie z którą dozwolone jest finansowanie przez Szkołę wydatków związanych z transportem uczniów,

pominięcie w toku postępowania ustaleń związanych przekazanych wykazów zajęć terapeutycznych w poszczególnych miesiącach, a tym samym zakwestionowanie zasadności finansowania takich zajęć jak: przepisywanie tekstu z książki, dodawanie i odejmowanie w zakresie 100, czytanie ze zrozumieniem - rozumienie pojęć: zwrotki, refren, rymy, rytmy, wyodrębnianie postaci i zdarzeń w utworach literackich, odróżnianie zdarzeń istotnych i nieistotnych, odróżnia tekst literacki od naukowego i publicystycznego, które to zajęcia w oczywisty sposób mogą być finansowane z dotacji oświatowej, zwłaszcza, że znajdują odzwierciedlenie w programach terapeutycznych uczniów, co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, iż dotacja wydatkowana była niezgodnie z przeznaczeniem;

naruszenie art. 26 ust. 1 u.f.z.o. poprzez uzależnienie wypłacenia dotacji oświatowej na uczniów od ich obecności na zajęciach edukacyjnych, co jest sprzeczne z przepisami ustawy, która wskazuje, iż w szkołach, w których realizowany jest obowiązek nauki, dotacja wypłacana jest na każdego ucznia tej szkoły, zatem ucznia wpisanego do księgi słuchaczy, przy czym przepis nie warunkuje przyznania dotacji od osiągnięcia jakiejkolwiek frekwencji przez ucznia;

naruszenie art. 35 u.f.z.o. poprzez uznanie, iż wydatki poniesione przez odwołującą stanowią wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji, gdy wszystkie wydatki poniesione przez nią mieściły się w dyspozycji art. 35 u.f.z.o. i związane były bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką;

naruszenie art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust 6 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. (Dz.U.2021.305 t. jed. z dnia 18 lutego 2021 r.) poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały pobrane w nadmiernej wysokości oraz wykorzystane niezgodnie z przeznaczenie wskazanie nieprawidłowego sposobu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi tj. dnia 7 czerwca 2024 r., podczas gdy odsetki winny być naliczane od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, co powinno być równoznaczne z terminem 15 dni od daty doręczenia decyzji, bowiem to postępowanie administracyjne prowadzone przez organ i wydanie decyzji w zakresie zwrotu dotacji oświatowej stanowi stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

Mając powyższe na uwadze, strona złożyła wnioski dowodowe oraz wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania organowi I instancji.

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi decyzją z dnia 30 czerwca 2025 r., w sprawie określenia wysokości należności z tytułu dotacji przypadającej do zwrotu do budżetu Gminy A., uchyliło decyzję organu I instancji w całości i w zakresie określonym w punkcie 1 orzekło co do istoty, w sposób opisany na wstępie.

W uzasadnieniu powyższej decyzji organ odwoławczy wyjaśnił przesłanki, jakimi kierował się rozpatrując sprawę.

Ponieważ strona nadal nie zgodziła się z argumentacją przedstawioną przez organ II instancji, złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi, zarzucając zaskarżonemu rozstrzygnięciu naruszenie:

1. art. 8 k.p.a., art. 10 k.p.a., art. 77, art. 80 poprzez:

a) brak rozpoznania wniosków dowodowych strony zgłoszonych w odwołaniu;

b) pozbawienie strony prawa do czynnego udziału w postępowaniu odwoławczym;

c) brak zawiadomienia strony w trybie art. 10 k.p.a., a to w sytuacji, gdy na etapie postępowania II-instancyjnego, SKO uzupełniał materiał dowodowy sprawy o czym nie zawiadomił strony czym uniemożliwił jej aktywny udział w postępowaniu i wypowiedzenie się co do jego treści.

2. art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia przyczyn, dla których SKO uchyliło w całości zaskarżoną decyzję;

3. art. 8 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych w zw. z art. 8 ustawy o dostępie do informacji publicznej poprzez błędne utożsamianie informacji publicznej zamieszczonej w BIP stworzonym na podstawie w/w przepisu z dziennikiem urzędowym w rozumieniu art. 8 ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych;

4. art. 26, 26a i art. 29 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym poprzez błędnie uznanie, iż upoważnienie wydane dla Zastępcy Burmistrza w 2014 r. obowiązywało także po upływie kadencji w 2018 r. i rozciąga się także na zastępców wójta powołanych w kolejnych kadencjach tj. 2018 r. i 2022 r. a także błędne ustalenie, iż L. F. w dniu 14 marca 2023 r. pełnił funkcję Zastępcy Burmistrza, w sytuacji gdy pełnomocnictwo, na które powołuje się pochodzi z kadencji 2014 r. – 2018 r.;

5. sprzeczność w treści decyzji SKO w zakresie daty jej wydania, albowiem z treści decyzji wynika, iż wydana została w dniu 30 czerwca 2025 r. a podpisy pod nią złożono w dniu 8 lipca 2025 r.;

6. zasady dwuinstancyjności poprzez brak wydania decyzji w trybie art. 138 § 2 k.p.a. w sytuacji, gdy bezspornym jest, iż istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji w całości, co SKO uczyniło w pkt 1 decyzji, jednakże pozbawiając stronę prawa do dwuistacyjnego rozpoznania sprawy po uchyleniu decyzji w całości dokonało merytorycznego rozstrzygnięcia de facto zgodnego z rozstrzygnięciem organu I instancji;

7. art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w związku z art. 138 § 2 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i brak uchylenia decyzji Burmistrza A. z dnia 14 marca 2025 r. w całości i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, w sytuacji gdy decyzja ta została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie tj.:

a) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 29 k.p.a. w zw. z art. 107 § 1 pkt 3 k.p.a. poprzez wydanie decyzji z błędnym oznaczeniem stron postępowania, tj., skierowaniem decyzji organu I instancji do dwóch różnych podmiotów, bowiem decyzja organu I instancji adresowana jest do Prywatnej Szkoły Podstawowej z oddziałami integracyjnymi "S" (Dyrektora Szkoły) oraz do Organu prowadzącego Prywatną Szkołę Podstawową z oddziałami integracyjnymi S, w sytuacji gdy szkoła nie posiada osobowości prawnej, zatem nie może być stroną postępowania administracyjnego, a za jej zobowiązania odpowiada jej organ prowadzący, zatem stroną postępowania w sprawie zwrotu dotacji winien być wyłącznie organ prowadzący szkołę;

b) art. 107 §1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 268a k.p.a. poprzez podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną do jej wydania;

c) art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy a także dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w szczególności poprzez:

• pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w pismach z dnia 17 października 2024 r. oraz z dnia 24 października 2024 r., a w konsekwencji oparcie ustaleń w toku postępowania kontrolnego w zasadzie wyłącznie o ustalenia zawarte w protokole kontroli, mimo iż strona nie miała prawnej możliwości zakwestionowania ustaleń w nim poczynionych,

• nieprawidłowe przyjęcie, iż umowa zawarta pomiędzy NZOZ Międzyszkolnym Zakładem Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Poradnia a Szkołą nie spełnia kryterium rzetelności i przejrzystości wydatkowania, w sytuacji gdy wynagrodzenie płatne było z uwzględnieniem ceny i liczby zabiegów, jednocześnie Szkoła miała możliwość regulowania kosztów poprzez liczbę zabiegów oraz ich rodzaj,

• nieprawidłowe ustalenie, że Szkoła zobowiązana była do samodzielnego realizowania wszystkich zadań z zakresu kształcenia, wychowania i opieki, w sytuacji gdy dopuszczalne jest zlecanie niektórych zadań szkoły podmiotom zewnętrznym, a pomoc udzielana poza Szkołą, ale na podstawie umowy zawartej przez nią stanowi realizację zaleceń wynikających z orzeczeń,

• nieprawidłowe ustalenie, że umowa między Szkołą a NZOZ nie umożliwia Szkole bezpośredniego oddziaływania na sposób realizacji obowiązków przez osoby wykonujące usługi w NZOZ, w sytuacji gdy między Szkołą a NZOZ zawarta została umowa o świadczenie usług, która w przypadku wadliwego wykonywania usług mogła zostać rozwiązana,

• nieprawidłowe ustalenie, że wykazy dotyczące kosztów wynikających z umów zawartych między NZOZ oraz Szkołą są niespójne, w sytuacji gdy Szkoła nie przekroczyła kwoty wynikającej z zestawień, a wręcz ponosiła koszty zabiegów niższe niż wskazane w zestawieniach, co nie może świadczyć o wydatkowaniu dotacji niezgodnie z przeznaczeniem,

• nieprawidłowe oparcie ustaleń w zakresie wynagrodzenia za usługi transportowe oraz świadczone przez NZOZ i E. K. wyłącznie na postawie postanowień umowy, w sytuacji gdy strona przedstawiła szczegółowe zestawienia wskazujące na sposób ustalania wynagrodzenia,

• nieprawidłowe przyjęcie, że nie sposób ocenić poniesionych przez stronę wydatków związanych z remontem szkoły, w sytuacji gdy fakt zrealizowania prac remontowych potwierdziły zarówno oględziny jak i zeznania wykonawców, a sam brak umowy w formie pisemnej nie świadczy o nieprawidłowym wydatkowaniu dotacji oświatowej, gdyż umowa roboty budowlane dla swojej ważności nie wymaga formy pisemnej,

• oparcie ustaleń w toku kontroli o protokół kontroli, mimo iż kontrola ta została przeprowadzona przez osoby, które nie miały stosownych upoważnień, gdyż upoważnienia kontrolujących wygasły w dniu 23 lutego 2023 r., a jednocześnie część czynności takich jak potwierdzanie dokumentów za zgodność z oryginałem została dokonana przez kontrolujących dnia 5 stycznia 2024 r.,

• nieprawidłowe przyjęcie, iż wydatki związane z najmem dodatkowych pomieszczeń nie mogą być finansowane z dotacji, gdyż pomieszczenia te były rzeczywiście używane przez Szkołę na potrzeby zajęć edukacyjnych, a brak zgłoszenia tej lokalizacji do ewidencji nie wpływa na prawidłowość wydatkowania dotacji oświatowej oraz na fakt, iż wydatki te związane były z kształceniem, wychowaniem i opieką,

• całkowite pominięcie znajdującej się w aktach sprawy interpretacji Ministra Edukacji, zgodnie z którą dozwolone jest finansowanie przez szkołę wydatków związanych z transportem uczniów,

• pominięcie w toku postępowania ustaleń związanych przekazanych wykazów zajęć terapeutycznych w poszczególnych miesiącach, a tym samym zakwestionowanie takich zasadności finansowania takich zajęć jak: przepisywanie tekstu z książki, dodawanie i odejmowanie w zakresie 100, czytanie ze zrozumieniem - rozumienie pojęć: zwrotki, refren, rymy, rytmy, wyodrębnianie postaci i zdarzeń w utworach literackich, odróżnianie zdarzeń istotnych i nieistotnych, odróżnia tekst literacki od naukowego i publicystycznego, które to zajęcia w oczywisty sposób mogą być finansowane z dotacji oświatowej, zwłaszcza, że znajdują odzwierciedlenie w programach terapeutycznych uczniów,

co w konsekwencji doprowadziło do nieprawidłowego przyjęcia, iż dotacja wydatkowana była niezgodnie z przeznaczeniem;

8. art. 26 ust. 1 u.f.z.o. poprzez uzależnienie wypłacenia dotacji oświatowej na uczniów od ich obecności na zajęciach edukacyjnych, co jest sprzeczne z przepisami ustawy, która wskazuje, iż w szkołach, w których realizowany jest obowiązek nauki, dotacja wypłacana jest na każdego ucznia tej szkoły, zatem ucznia wpisanego do księgi słuchaczy, przy czym przepis nie warunkuje przyznania dotacji od osiągnięcia jakiejkolwiek frekwencji przez ucznia;

9. art. 35 u.f.z.o. poprzez uznanie, iż wydatki poniesione przez odwołującą stanowią wydatkowanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem, w sytuacji, gdy wszystkie wydatki przez nią poniesione mieściły się w dyspozycji art. 35 u.f.z.o. i związane były bezpośrednio z kształceniem, wychowaniem i opieką;

10. art. 252 ust. 1 pkt 2 i ust 6 ustawy o finansach publicznych z dnia 27 sierpnia 2009 r. poprzez ich bezpodstawne zastosowanie co do zaistnienia przesłanek do zwrotu dotacji i uznanie, iż dotacje zostały pobrane w nadmiernej wysokości oraz wykorzystane niezgodnie z przeznaczenie wskazanie nieprawidłowego sposobu naliczania odsetek od dotacji podlegających zwrotowi tj. dnia 7 czerwca 2024 r., podczas gdy odsetki winny być naliczane od dnia następującego po upływie 15 dni od stwierdzenia okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, co powinno być równoznaczne z terminem 15 dni od daty doręczenia decyzji, bowiem to postępowanie administracyjne prowadzone przez organ i wydanie decyzji w zakresie zwrotu dotacji oświatowej stanowi stwierdzenie okoliczności pobrania dotacji w nadmiernej wysokości.

Z uwagi na zakres i charakter wskazanych naruszeń, strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 czerwca 2025 r. oraz poprzedzającej ją decyzji Burmistrza A. z dnia 14 marca 2025 r. i umorzenie postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji z dnia 14 marca 2025 r. i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu organowi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej odrzucenie ewentualnie o oddalenie skargi.

Uzasadniając swoje stanowisko dotyczące żądania odrzucenia skargi, organ podniósł, iż strona wniosła skargę za pośrednictwem systemu e-doreczeń, co uznać należy za niedopuszczalne. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935, ze zm. - dalej jako: "p.p.s.a.") wynika, iż skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Natomiast skargę w formie dokumentu elektronicznego wnosi się do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu (art. 54 § 1a p.p.s.a.). Przepis art. 49a stosuje się odpowiednio. Definicja elektronicznej skrzynki podawczej została zawarta w art. 3 pkt 17 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących zadania publiczne (Dz. U. z 2024 r. poz. 1557, ze zm. – dalej jako: "ustawa o informatyzacji"). Pod pojęciem tym ustawodawca nakazuje rozumieć dostępny publicznie środek komunikacji elektronicznej służący do przekazywania dokumentu elektronicznego do podmiotu publicznego przy wykorzystaniu powszechnie dostępnego systemu teleinformatycznego. W art. 3 pkt 13 tej ustawy wskazano, że elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP) to system teleinformatyczny, w którym instytucje publiczne udostępniają usługi przez pojedynczy punkt dostępowy w sieci Internet.

Organ podniósł, iż w rozpatrywanej sprawie strona wniosła skargę za pośrednictwem systemu obsługującego doręczenia elektroniczne (e-doręczenia) na adres do doręczeń elektronicznych Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi: AE:PL-44667-27472-TRDAS-27. Organ przyznał, że adres ten jest adresem do doręczeń elektronicznych organu administracji publicznej, w rozumieniu art. 2 pkt 1 u.d.e. Natomiast art. 3 ust. 1 lit. d) tej ustawy stanowi, że nie stosuje się jej do doręczania korespondencji jeżeli przepisy odrębne przewidują wnoszenie lub doręczanie korespondencji z wykorzystaniem innych niż adres do doręczeń elektronicznych rozwiązań techniczno-organizacyjnych, w szczególności na konta w systemach teleinformatycznych obsługujących postępowania sądowe lub do repozytoriów dokumentów. Treść art. 155 ust. 7 u.d.e. wskazuje, że sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Dopiero tego dnia wejdzie w życie art. 96 pkt 8 u.d.e., na mocy którego dojdzie do znowelizowania brzmienia art. 54 § 1a p.p.s,a., w konsekwencji czego możliwe stanie się wniesienie skargi do sądu administracyjnego w postaci elektronicznej na adres do doręczeń elektronicznych organu.

Zgodnie z art. 12b § 1 p.p.s.a., w brzmieniu nadanym przez art. 96 pkt 1 u.d.e., określony w ustawie warunek pisemności uważa się za zachowany, jeżeli pismo zostało utrwalone w postaci elektronicznej i podpisane w sposób, o którym mowa w art. 46 § 2a.

Przepis art. 12b § 2 stanowi, że pisma utrwalone w postępowaniu w postaci elektronicznej wnosi się do sądu administracyjnego na adres do doręczeń elektronicznych, o którym mowa wart. 2 pkt 1 u.d.e., zwany dalej "adresem do doręczeń elektronicznych", a sąd doręcza takie pisma stronom na adres do doręczeń elektronicznych na zasadach określonych w art. 65a. Z kolei, zgodnie z art. 12b § 4 cytowanej ustawy, przepisy dotyczące doręczeń elektronicznych stosuje się odpowiednio do organów, do których lub za pośrednictwem których składane są pisma w postaci elektronicznej. Powyższe przepisy będą jednak obowiązywały dopiero w 2029 r.

W ocenie organu, powyższa argumentacja oznacza, że do momentu wejścia przytoczonych regulacji w życie, tj. do dnia 1 października 2029 r., przepisy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewidują możliwości komunikacji procesowej za pomocą adresów do doręczeń elektronicznych, zarówno przy składaniu pism bezpośrednio do sadu, jak i za pośrednictwem organów administracji publicznej. Obecnie obowiązującym środkiem komunikacji elektronicznej w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest elektroniczna platforma usług administracji publicznej (ePUAP).

Ponieważ w niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę za pośrednictwem systemu e-doręczeń, pomijając elektroniczna skrzynkę podawczą organu dostępną na platformie ePUAP, zaistniała jedna z przesłanek odrzucenia skargi, wymienionych enumeratywnie w art. 58 § 1 p.p.s.a.

W pozostałym zakresie organ wskazał, że zarzuty zawarte w skardze nie zasługują na uwzględnienie i podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi zważył, co następuje.

Skarga jest bezzasadna i zasługuje na oddalenie.

Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. jed. Dz. U. z 2019 r. poz. 2167 ze zm. – dalej jako "p.u.s.a."). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jed. Dz. U. z 2022 r., poz. 329 – dalej jako: "p.p.s.a."), zgodnie z którym sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.

W myśl art. 145 § 1 p.p.s.a., sąd zobligowany jest do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji. Zgodnie z art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio w całości albo w części.

Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji sąd stwierdził, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie a wymienione w niej zarzuty są bezzasadne.

Stan sprawy ustalony przez organy i udokumentowany w nadesłanych aktach administracyjnych nie budzi zastrzeżeń i może stanowić podstawę do poddania kontroli legalności zaskarżonej decyzji, również w kontekście zarzutów strony skarżącej.

Sąd przyjmuje dokonane w tym zakresie rozważania organów, uznając je za prawidłowe. Ponieważ zostały one w sposób wyczerpujący przedstawione zarówno w treści zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu pierwszej instancji, sąd uznał za zbędne ponownie ich przytaczanie. Zatem sąd pragnie wskazać na główne czynniki i argumenty, które w powiązaniu ze zgromadzonym materiałem dowodowym i ustaleniami organu, legły u podstaw zaskarżonego rozstrzygnięcia.

W pierwszej kolejności, sąd pragnie odnieść się do żądania organu o odrzucenie skargi z uwagi na wniesienie jej, zdaniem organu, w sposób nie przewidziany przepisami prawa.

W orzecznictwie administracyjnym występują dwa skrajne poglądy dotyczące powyższego zagadnienia.

Według pierwszego poglądu, skargi wniesione za pomocą systemu e-Doręczenia należy odrzucać (tak NSA m. in. w postanowieniu z dnia 12 czerwca 2025 r., sygn. akt I FSK 786/25 oraz z dnia 24 czerwca 2025 r., sygn. akt II FSK 672/25) . Uzasadniając to stanowisko, sądy administracyjne wskazują, iż zgodnie z brzmieniem art. 155 ust. 7 ustawy z dnia 18 listopada 2020 r. o doręczeniach elektronicznych (Dz. U. z 2024 r. poz. 1045 ze zm. – dalej jako: "ustawa o doręczeniach") sądy i trybunały, komornicy, prokuratura, organy ścigania i Służba Więzienna są obowiązane stosować przepisy ustawy w zakresie doręczania korespondencji z wykorzystaniem publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego lub publicznej usługi hybrydowej od dnia 1 października 2029 r. Wtedy bowiem w życie ma wejść nowy art. 65a p.p.s.a., zgodnie z którym sądowe doręczenia będą możliwe na wskazany adres do doręczeń elektronicznych lub adres "powiązany z kwalifikowaną usługą rejestrowanego doręczenia elektronicznego, za pomocą której wniesiono pismo". Do tego czasu jednak skarga do sądu administracyjnego powinna być nadal wnoszona za pośrednictwem systemu ePUAP, a skorzystanie z innego kanału komunikacji elektronicznej jest nieskuteczne.

W drugim poglądzie przyjmuje się, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego innego niż e-PUAP nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli zgodnie z art. 46 § 2a tej ustawy skarga została podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym i na podstawie art. 54 § 2 cytowanej ustawy została przekazana przez ten organ na elektroniczną skrzynkę podawczą e-PUAP sądu administracyjnego (postanowienia NSA m.in. z dnia 17 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1176/25 oraz z dnia 24 września 2025 r., sygn. akt I FSK 1395/25).

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi, rozpoznając niniejszą skargę, podziela drugie ze wskazanych wyżej stanowisk. Dodatkowo, sąd pragnie wskazać, iż pogląd ten został zaaprobowany w najnowszym orzecznictwie sądów administracyjnych (postanowienia NSA z dnia 27 października 2025 r., sygn. akt II FSK 1230/25 oraz z dnia 28 października 2025 r., sygn. akt I OSK 1516/25). Odmienna wykładnia przepisu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. prowadzi do pozbawienia skarżącego prawa do sprawiedliwego i jawnego rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki przez właściwy, niezależny, bezstronny i niezawisły sąd, co narusza art. 45 ust. 1 Konstytucji RP.

Zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., sąd administracyjny odrzuca skargę, jeżeli z innych przyczyn niż wymienione w pkt 1 – 5a wniesienie skargi jest niedopuszczalne. Przepis ten nawiązuje do przesłanek dopuszczalności zaskarżenia w węższym znaczeniu (sensu stricto) i w tym węższym znaczeniu przez "dopuszczalność skargi" należy rozumieć zarówno jej przesłanki przedmiotowe, tzn. określenie, od jakiego rodzaju form działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga, jak i dopuszczalność skargi w zakresie podmiotowym, tzn. określenie, jakim podmiotom przysługuje legitymacja do jej wniesienia. Warunkami sensu stricto skutecznego złożenia skargi są więc:

1) złożenie skargi od aktu lub czynności (bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania) objętych zakresem właściwości rzeczowej sądu administracyjnego, określonej

w art. 3 § 2 i art. 5 p.p.s.a.,

2) wniesienie skargi po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli przysługiwały one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (art. 52 powołanej wyżej ustawy),

3) wniesienie skargi przez podmiot, któremu – zgodnie z art. 50 § 1 lub 2 ustawy przysługuje legitymacja do jej wniesienia.

Powyższe przesłanki mają charakter merytoryczny i wyznaczają przedmiotowy zakres postępowania sądowoadministracyjnego oraz legitymację do jego uruchomienia. Określają od jakiej formy działalności organów administracji publicznej przysługuje skarga oraz komu ona przysługuje. W każdym przypadku stwierdzenia braku którejś z przesłanek dopuszczalności zaskarżenia sensu stricte, sąd administracyjny jest zobowiązany skargę odrzucić.

Przyjmuje się, że "niedopuszczalność skargi z innych przyczyn" wystąpi w szczególności, gdy skarga zostanie wniesiona na akt administracyjny, który nie został skutecznie doręczony stronom lub gdy została wniesiona przed doręczeniem stronie rozstrzygnięcia podlegającego zaskarżeniu do sądu administracyjnego (m.in. postanowienie NSA z dnia 28 października 2020 r., sygn. akt II OSK 2477/20 oraz z dnia 22 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 157/09). Niedopuszczalne w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jest jej złożenie przez podmiot do tego nieuprawniony.

Zgodnie z dyspozycją art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. skarga podlega odrzuceniu, jeżeli została wniesiona na decyzję wydaną przez organ I instancji, w sytuacji, w której strona nie wyczerpała środków zaskarżenia, gdy organizacja społeczna wniosła skargę w sprawie dotyczącej interesu prawnego innej osoby, mimo że nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, została wniesiona przez osobę niemogącą być pełnomocnikiem albo niemającą pełnomocnictwa, wniosła ją osoba, której ustawa szczególna nie przyznaje w konkretnym wypadku (na konkretny akt lub czynność) legitymacji skargowej.

Odmienny charakter mają przesłanki formalne, których niedochowanie skutkuje odrzuceniem skargi. Należą do nich przesłanki wymienione w art. 58 § 1 pkt 2 – 5 oraz w art. 220 § 3 p.p.s.a., to jest: wniesienie skargi po upływie terminu do jej wniesienia (pkt 2), nieuzupełnienie w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi (pkt 3), objęcie skargą sprawy pomiędzy tymi samymi stronami sprawy, która jest w toku lub została już prawomocnie osądzona (pkt 4), jeżeli jedna ze stron nie ma zdolności sądowej albo jeżeli skarżący nie ma zdolności procesowej, a nie działa za niego przedstawiciel ustawowy albo jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną skarżącą zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie (pkt 5), a także wniesienie skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis – podlegają odrzuceniu przez sąd (art. 220 § 3 tej ustawy).

Do przesłanek merytorycznych, których brak skutkuje odrzuceniem skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. nie należy natomiast przewidziany w art. 54 § 1 p.p.s.a. tryb wniesienia skargi do sądu administracyjnego "za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi" oraz wynikający z § 1a tego przepisu wymóg wniesienia skargi w formie dokumentu elektronicznego "do elektronicznej skrzynki podawczej tego organu" (postanowienie NSA z dnia 30 stycznia 2026 r., sygn. akt I OSK 1937/25). Zachowanie trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego zaliczane bowiem jest w literaturze przedmiotu do wymagań formalnych (tak m.in. B. Adamiak, [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie administracyjne i sądowoadministracyjne, Warszawa 2011, s. 436-438).

Za zaliczeniem trybu wnoszenia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego do wymagań formalnych przemawia treść art. 53 § 4 p.p.s.a., który stanowi, że termin, o którym mowa w § 1 i 2, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. Zgodnie z wymienionym przepisem sąd niezwłocznie przesyła wówczas skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął czynność, która jest przedmiotem skargi.

Zatem o niedopuszczalności skargi z innych przyczyn w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., nie mogło przesądzać to, że skarga w formie elektronicznej została złożona przez stronę skarżącą na inny niż e-PUAP kanał informacji elektronicznej, tj. za pośrednictwem systemu e-Doręczeń, bowiem skarga została podpisana za pomocą kwalifikowanego podpisu elektronicznego. To oznacza, że spełniała wymóg przewidziany w art. 46 § 2a p.p.s.a., zgodnie z którym "w przypadku gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym".

W obecnie obowiązującym stanie prawnym funkcjonuje kilka alternatywnych systemów służących do komunikacji elektronicznej z organami państwowymi - ePUAP, e-Urząd Skarbowy, a także e-Doręczenia. Sąd zauważa, że e-Doręczenia to elektroniczny odpowiednik nadania przesyłki w placówce Poczty Polskiej.

Przepis art. 147 ust. 2 ustawy o doręczeniach stanowi, iż doręczenie korespondencji nadanej przez osobę fizyczną lub podmiot niebędący podmiotem publicznym, będące użytkownikami konta w ePUAP, do podmiotu publicznego posiadającego elektroniczną skrzynkę podawczą w ePUAP, w ramach usługi udostępnianej w ePUAP, jest równoważne w skutkach prawnych z doręczeniem przy wykorzystaniu publicznej usługi rejestrowanego doręczenia elektronicznego do dnia 31 grudnia 2025 r. A zatem, do końca 2025 r. doręczenia pism lub skarg za pomocą systemu ePUAP i za pomocą systemu e-Doręczenia powinny być traktowane równoważnie.

Nie do pogodzenia z zasadami państwa prawa jest sytuacja, w której uznaje się, że e-Doręczenia tak wszechobecne na etapie przedsądowym, dyskwalifikują skuteczność skargi wnoszonej do sądu, a strona akurat na tym etapie postępowania byłaby bezwzględnie zobowiązana do korzystania z systemu ePUAP (albo do skorzystania z tradycyjnej formy papierowej).

Podkreślenia wymaga, że rygor odrzucenia skargi (z uwagi na niedochowanie konkretnego trybu elektronicznego) musi jednoznacznie przewidzieć ustawodawca. Strona bowiem musi być świadoma swoich obowiązków i sankcji za ich niedopełnienie. Tymczasem rygor odrzucenia skargi z uwagi na brak zachowania trybu ze względu na wykorzystanie systemu e-Doręczenia, nie wynika obecnie z żadnej ustawy, zarówno z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi jak i z poszczególnych ustaw dotyczących elektronizacji doręczeń.

Mając na względzie przytoczoną powyżej argumentację, w ocenie sądu wniesienie skargi do sądu administracyjnego w formie dokumentu elektronicznego za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi z wykorzystaniem systemu teleinformatycznego innego niż e-PUAP nie daje podstaw do odrzucenia skargi na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., jeżeli zgodnie z art. 46 § 2a tej ustawy skarga jest podpisana kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Odmienna wykładnia art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a., naruszałaby przyjętą w art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej zasadę prawa do sądu.

Z tych względów sposób wniesienia skargi w postaci elektronicznej, z wykorzystaniem systemu e-Doręczenia, nie prowadzi do odrzucenia przedmiotowej skargi, jako niedopuszczalnej w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a.

Analizując powyższe kwestie, sąd doszedł do przekonania, iż należy skargę rozpoznać, dokonując w szczególności oceny przedstawionych w niej zarzutów.

Wydatkowanie środków publicznych, którego to zagadnienia dotyczy przedmiotowa sprawa, poddane jest ścisłym rygorom i nie może się odbywać w dowolnie przyjęty sposób. W myśl art. 252 ust. 1 u.f.p. dotacje udzielone z budżetu jednostki samorządu terytorialnego:

wykorzystane niezgodnie z przeznaczeniem,

pobrane nienależnie lub w nadmiernej wysokości

- podlegają zwrotowi do budżetu wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych, w ciągu 15 dni od dnia stwierdzenia okoliczności, o których mowa w pkt 1 lub pkt 2.

Dotacje pochodzą ze środków publicznych, a sposób ich wykorzystania jest pod szczególną kontrolą. Dotujący jest zobowiązany do kontrolowania wydatkowania dotacji. Prawidłowość gospodarowania środkami dotacji z budżetów jednostek samorządu terytorialnego podlega ochronie określonej między innymi przepisami odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych. Ustalenie zatem, że beneficjent nie zastosował się do przepisów powszechnie obowiązujących upoważnia, a nawet zobowiązuje organ, jako podmiot zobowiązany do kontroli właściwego wykorzystania udzielonej dotacji, do wszczęcia postępowania w sprawie określenia obowiązku zwrotu dotacji. Ocena wywiązania się z przyjętych zobowiązań, w ramach realizacji zadań publicznych, powinna być dokonywana przez pryzmat ustalonego zakresu rzeczowego realizowanego zadania publicznego.

Ustawodawca zaznaczył, że dotacje pobrane w nadmiernej wysokości to takie, które zostały otrzymane z budżetu jednostki samorządu terytorialnego w wysokości wyższej niż określona w odrębnych przepisach, umowie lub wyższej niż niezbędna na dofinansowanie lub finansowanie dotowanego zadania (art. 252 ust. 3 u.f.p.).

Z dyspozycji art. 252 ust. 4 u.f.p. wynika zaś, że dotacjami nienależnymi są dotacje udzielone bez podstawy prawnej. Ustawodawca nie zdefiniował pojęcia wykorzystania dotacji niezgodnie z przeznaczeniem. Przyjąć należy, że chodzi o taką sytuację, gdy przyznana dotacja została spożytkowana niezgodnie z celem, któremu miała służyć. Równocześnie z treści art. 252 ust. 5 u.f.p. wynika, iż zwrotowi do budżetu jednostki samorządu terytorialnego podlega ta część dotacji, która została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem, nienależnie udzielona lub pobrana w nadmiernej wysokości.

Zwrot kwot dotacji następuje w drodze decyzji, a przesłanką wydania takiej decyzji jest stwierdzenie, że dotacja została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem lub została pobrana nienależnie lub w nadmiernej wysokości.

Decyzja o zwrocie ma pełna ochronę prawną podlegając reżimowi określonemu w art. 60-67 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.

Zgodnie z treścią art. 60 pkt 1 u.f.p. środkami publicznymi stanowiącymi niepodatkowe należności budżetowe o charakterze publiczno-prawnym są w szczególności wymienione dochody budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, w tym m.in. kwoty dotacji podlegające zwrotowi w przypadkach określonych w ustawie.

Do spraw dotyczących należności, o których mowa w art. 60 cytowanej ustawy, nieuregulowanych niniejszą ustawą, stosuje się przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego i odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (art. 67 niniejszej ustawy).

Zgodnie ze stanem faktycznym ustalonym przez organy i nie kwestionowanym przez stronę, od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. strona była organem prowadzącym Prywatną Szkołę Podstawową z oddziałami integracyjnymi "S". Szkoła została wpisana do ewidencji placówek niepublicznych prowadzonej przez Gminę A. pod nr [...] w dniu [...] roku, a dnia [...] roku dokonano aktualizacji w tej ewidencji.

W okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r. Szkoła otrzymała dotacje z budżetu Gminy A. w łącznej kwocie 7.624.364,45 zł w celu przeznaczenia ich na realizację zadań Szkoły w zakresie kształcenia, wychowania, opieki, w tym kształcenia specjalnego oraz wykorzystania wyłącznie na pokrycie wydatków Szkoły. Środki zostały przekazane w miesięcznych transzach:

• dnia 20 stycznia 2020 r. – 345.006,13 zł,

• dnia 28 lutego 2020 r. – 355.645,05 zł,

• dnia 30 marca 2020 r. – 467.872,18 zł,

• dnia 28 kwietnia 2020 r. – 366.641,48 zł,

• dnia 28 maja 2020 r. – 366.641,48 zł

• dnia 29 czerwca 2020 r. – 366.641,48 zł,

• dnia 29 lipca 2020 r. – 314.392,79 zł,

• dnia 28 sierpnia 2020 r. – 416.748,79 zł,

• dnia 28 września 2020 r. – 295.707,21 zł

• dnia 30 października 2020 r. – 285.634,67 zł,

• dnia 30 listopada 2020 r. – 292.286,76 zł,

• dnia 15 grudnia 2020 r. – 299.578,37 zł,

• dnia 20 stycznia 2021 r. – 287.219,72 zł,

• dnia 26 lutego 2021 r. – 294.674,09 zł,

• dnia 29 marca 2021 r. – 306.008,13 zł,

• dnia 27 kwietnia 2021 r. – 315.069,46 zł,

• dnia 28 maja 2021 r. – 314.880,87 zł,

• dnia 25 czerwca 2021 r. – 315.486,15 zł,

• dnia 28 lipca 2021 r. – 306.797,03 zł,

• dnia 30 sierpnia 2021 r. – 306.797,03 zł,

• dnia 30 września 2021 r. – 232.589,28 zł,

• dnia 28 października 2021 r. – 235.168,56 zł,

• dnia 29 listopada 2021 r. – 249.326,90 zł,

• dnia 10 grudnia 2021 r. – 287.550,84 zł.

Dotacja oświatowa została przyznana Szkole na podstawie art. 26 u.f.z.o., na podstawie którego niepubliczne szkoły, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu jednostki samorządu terytorialnego będącej dla tych szkół organem rejestrującym, w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla jednostki samorządu terytorialnego.

Nadto podstawę prawną przyznania przedmiotowej dotacji stanowił § 2 ust 5 uchwały Rady Miejskiej w A nr XLIX/457/17 z dnia 28 grudnia 2017 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych, zgodnie z którym niepubliczne szkoły o uprawnieniach szkół publicznych, w których jest realizowany obowiązek szkolny lub obowiązek nauki, otrzymują na każdego ucznia dotację z budżetu Gminy A. w wysokości równej kwocie przewidzianej na takiego ucznia w części oświatowej subwencji ogólnej dla Gminy A.

Dotacje przeznaczane są od 2018 r. na dofinansowanie realizacji konkretnych zadań m.in. szkół w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 u.f.z.o., a od 2019 r. również w zakresie określonym w art. 35 ust. 4 i 5 u.f.z.o., tj. kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego i profilaktyki społecznej.

Wysokość dotacji przyznanej szkole uzależniona jest od liczby uczniów pod ustawowym warunkiem, że dofinansowanie ze środków publicznych obejmować może jedynie określone zadania realizowane wobec uczniów. Zatem, jak słusznie zauważył organ, ostatecznym beneficjentem dotacji ma być uczeń, wobec którego szkoła realizuje funkcje kształcenia, wychowania i opieki.

Przedmiotowa dotacja została poddana kontroli w zakresie prawidłowości naliczenia, wykorzystania i rozliczenia, w okresie od dnia 1 stycznia 2020 r. do dnia 31 grudnia 2021 r., przeprowadzono ją od dnia 8 września 2020 r. do dnia 31 marca 2021 r. na podstawie art. 36 ustawy z dnia 27 października 2017 r. o finansowaniu zadań oświatowych oraz § 5 Uchwały nr L/476/18 Rady Miejskiej w A z dnia 25 stycznia 2018 r. w sprawie ustalenia trybu udzielania i rozliczania dotacji dla publicznych i niepublicznych jednostek oświatowych.

W wystąpieniu pokontrolnym, wydanym w dniu 27 października 2021 r., stwierdzono pobranie dotacji nienależnie, w nadmiernej wysokości oraz wykorzystanie dotacji niezgodnie z jej przeznaczeniem.

Z uwagi na powyższe ustalenia, wszczęto z urzędu postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu środków do budżetu Gminy. Burmistrz A. przeprowadził postępowanie administracyjne w sprawie zwrotu dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem oraz dotacji pobranych nienależnie i w nadmiernej wysokości udzielonych z budżetu Gminy A. od stycznia 2020 r. do grudnia 2021 r. udzielonych Prywatnej Szkole Podstawowej z oddziałami integracyjnymi "S" prowadzonej przez stronę.

W wyniku przeprowadzonego postępowania, organ pierwszej instancji zakwestionował wydatki dokonane od początku stycznia 2020 r. do końca grudnia 2021 r.:

rozliczone w dotacji mimo wykazania nieprawidłowej liczby dzieci – 18.629,15 zł, na którą składają się kwoty:

6.046,45 zł za 2020 r. oraz

12.582,70 zł za 2021 r.;

związane ze świadczeniem usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno- pedagogicznej realizowanych przez firmę NZOZ w łącznej kwocie 6.763.620,28 zł, na którą składają się kwoty:

3.918.978,84 zł z dotacji za 2020 r. oraz

2.844.641,44 zł z dotacji za 2021 r.;

związane z zapłatą za usługi przewozu uczniów realizowane przez firmę O w łącznej kwocie 266.589,92 zł:

- 116.467,20 zł za 2020 r. oraz

- 150.122,72 zł za 2021 r.;

związane z poddzierżawą budynku położonego w A. przy PI. [...]w 2021 r. na łączną kwotę 157.101,02 zł, w ramach której zakwestionowano:

- 133.123,21 zł - z tytułu refaktur za czynsz dzierżawy i energię elektryczną w okresie obowiązywania umowy poddzierżawy oraz

18.450 zł - refaktura za czynsz z tytułu dzierżawy/za marzec 2021,

- 4.057,81 zł - refaktura za gaz i ennergię elektryczną za miesiące styczeń-marzec 2021 r.,

1.470 zł - refaktura z tytułu podatku od nieruchomości.

związane z pomocą psychologiczno-pedagogiczną świadczoną przez E. K. prowadzącą firmę D. w łącznej kwocie 49.675 zł na którą składają:

15.650 zł za 2020 r. oraz

34.025 zł za 2021 r.

bieżące na łączną kwotę 66.831,68 zł, na którą składają się:

615 zł - koszt obsługi prawnej,

7.362,78 zł - koszt wymiany pieca,

4.003,90 zł - koszt zakupu książek,

22.500 zł - koszt montażu schodów,

13.900 zł - koszty elementów wymiany klatki schodowej,

18.450 zł - koszty montażu klimatyzatorów.

na obsługę podatkową 19.527,40 zł, na którą składają się:

- 6.022 zł za 2020 r. i

- 13.505,40 zł za 2021 r.

Łącznie zakwestionowano zatem:

kwotę 18.629,15 zł tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz

kwotę 7.323.345,30 zł tytułem dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Analizując stan faktyczny sprawy, organ uznał, że nastąpiło wykorzystanie dotacji niezgodnie z przeznaczeniem określonym w art. 35 u.f.z.o. w zw. z art. 26 cytowanej ustawy.

Organy, w ocenie sądu, zasadnie uznały niemożliwość zaakceptowania wydatków rozliczonych z dotacji wobec wykazania nieprawidłowej liczby dzieci – 18.629,15 zł (6.046,45 zł w 2020 r. i 12.582,70 zł w 2021 r.). Organy obu instancji zakwestionował jedynie wydatki przypisane do uczniów, którzy w danym miesiącu w ogóle nie uczęszczali na zajęcia. Zakwestionowano wypłatę dotacji na uczniów, którzy we wskazanych miesiącach w ogóle nie uczęszczali na zajęcia. Nie zakwestionowano zatem pojedynczych nieobecności uczniów, lecz wypłatę dotacji na osoby, które w ogóle nie uczęszczały do szkoły w danym miesiącu, co powinno skutkować nie wskazywaniem takich osób przez stronę do dotacji w danym miesiącu.

Szczegółowa analiza, obliczenia i argumentacja dotycząca tej kwestii została przedstawiona przez organ pierwszej instancji w wydanej decyzji (k. 7-13 decyzji organu I instancji, w punktach 1-10 opisano każdą składową tej kwoty, szczegółowo odnosząc się do poszczególnych dokumentów i analizując je).

Organ odwoławczy, po przeprowadzeniu postępowania m.in. w tym zakresie, podzielił ustalenia i wnioski Burmistrza A. zawarte w decyzji z dnia 14 marca 2025 r.

Zgodnie z art. 36 ust. 8 ustawy Prawo oświatowe obowiązek szkolny spełnia się przez uczęszczanie do szkoły podstawowej publicznej albo niepublicznej. Roczna i końcowa klasyfikacja ucznia spełniającego obowiązek szkolny lub obowiązek nauki poza szkołą odbywa się zgodnie z przepisami rozdziału 3a ustawy o systemie oświaty (art. 37 ust. 6 omawianej ustawy). Uczeń może nie być klasyfikowany z jednego, kilku albo wszystkich zajęć edukacyjnych, jeżeli brak jest podstaw do ustalenia śródrocznej lub rocznej oceny klasyfikacyjnej z powodu nieobecności ucznia na tych zajęciach przekraczającej połowę czasu przeznaczonego na te zajęcia w okresie, za który przeprowadzana jest klasyfikacja (art. 44k ust. 1 ustawy o Systemie oświaty).

Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Łodzi, dokonując analizy zgromadzonych w sprawie dowodów, doszło do tożsamych wniosków, co organ pierwszej instancji. Wskazało, iż poszczególne nieprawidłowości opisane zostały w sposób szczegółowy, w odniesieniu do konkretnych dowodów, wskazując szczegółowo sposób wyliczenia kwot cząstkowych składających się na łączną kwotę 18.629,15 zł. Ponieważ organ odwoławczy uznał, że organ pierwszej instancji zrobił to prawidłowo i wyczerpująco, zasadnie uznał za zbędne powtarzanie tych samych wniosków, odwołując się w sposób czytelny do treści decyzji z dnia 14 marca 2025 r.

W odniesieniu do wydatków rozliczonych z dotacji w kwocie 3.918.978,84 zł za 2020 rok oraz w kwocie 2.844.641,44 zł za 2021 rok w związku ze współpracą Szkoły z NZOZ Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym dla dzieci i młodzieży, organy zakwestionowały:

przeznaczenie dotacji na pokrycie wydatków poniesionych w ramach współpracy z NZOZ na zakup zabiegów rehabilitacyjnych;

przeznaczenie dotacji na pokrycie wydatków dotyczących zajęć rewalidacyjnych oraz pomocy psychologiczno-pedagogicznej zleconych w całości jednostce, która nie jest podmiotem oświatowym;

przeznaczenie dotacji na pokrycie wydatków dokonanych na podstawie umów zawartych przez prowadzącego Szkołę "z samym sobą".

Z prawidłowo ustalonego przez organy stanu faktycznego wynika, iż współpraca Szkoły z NZOZ Międzyszkolnym Zakładem Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym dla dzieci i młodzieży odbywała się w dwóch obszarach, na podstawie umów zawartych przez J. S. jako organ prowadzący:

z dnia 20 grudnia 2017 roku o świadczenie usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno-pedagogicznej wraz z aneksem nr 1 z tej samej daty (k. 547-549 - umowa z dnia 20 grudnia 2017 roku o świadczenie usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno-pedagogicznej),

z dnia 1 kwietnia 2021 r., oddającej stronie w poddzierżawę nieruchomość położoną w A. przy Placu [...] (k. 292-293 - umowa poddzierżawy).

Organ w sposób uzasadniony zakwestionował poszczególne faktury (na łączną kwotę 6.763.620,28 zł), które miały być wystawione celem realizacji umowy z dnia 20 grudnia 2017 r. (k. 547-549 akt administracyjnych).

W toku prowadzonego postępowania, organy ustaliły, że w okresie objętym kontrolą do Szkoły uczęszczało łącznie 100 uczniów, wobec których orzeczono potrzebę kształcenia specjalnego z powodu różnych niepełnosprawności. Zespoły nauczycieli i specjalistów opracowały dla nich IPET-y, w których, w ramach pomocy psychologiczno- pedagogicznej, zalecano przeprowadzenie takich zajęć jak:

rewalidacja - 2 godz./tyg.,

• zajęcia rozwijające zainteresowania ucznia prowadzone przy wykorzystaniu aktywnych metod pracy w ilości od 1 do 5 godzi/tyg., .

zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze -1 godz./tyg.,

zajęcia korekcyjne-kompensacyjne -1 godz./tyg.,

TUS (trening umiejętności społecznych) -1 godz./tyg.,

SI (terapia sensoryczna) -1 godz./tyg.,

doradztwo zawodowe -1 godz./tyg.,

zajęcia z technik aktywnego uczenia się,

logopedia -1 godz./tyg.,

indywidualna terapia psychologiczna -1 godz./tyg.,

Strona nie przedstawiła jednak dokumentów potwierdzających realizację powyżej wskazanych zajęć. Natomiast organy ustaliły, w oparciu o cenniki, wykazów ilości zabiegów, programów terapeutycznych, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności i zaleceń zawartych w IPET-ach, iż uczniom wykonywano w NZOZ codziennie zabiegi medyczne i rehabilitacyjne:

masaż ręczny kończyn - Mr KK,

komora 03 (komora ozonowa),

rezonans stochastyczny - SR,

pole magnetyczne niskich częstotliwości - PM.

Organ przeanalizował złożone zestawienia i ustalił, iż wszyscy uczniowie objęci kształceniem specjalnym, oprócz powyższych zabiegów, uczestniczyli codziennie w zajęciach zwanych "indywidualną pracą z pacjentem - IPZP“ do wyboru wg. załącznika oraz niektórzy mieli raz w tygodniu zajęcia z psychologiem, logopedą i biofeedback, zaś w okresach pracy zdalnej uczestniczyli w zajęciach online, które jak wynika z udostępnionego do kontroli cennika prowadzone były przez psychologa, logopedę, terapeutę zajęciowego w zależności od potrzeb ucznia.

Z powyższego, organy wywiodły uzasadniony wniosek, że ze środków dotacji oświatowej pokrywano koszty zabiegów medycznych wykonywanych w NZOZ, które nie wynikały z orzeczeń i zaleceń zawartych w IPET-ach (k. 399 - 417 załączonych akt administracyjnych). Organy przeanalizowały dowody potwierdzające świadczenie wskazanych usług: cenniki usług za lata 2020/2021 i 2021/2022 r. (k. 707 - 710 akt administracyjnych), programy terapeutyczne, zestawienia zabiegów indywidualne i zbiorcze płyta DVD (k. 963 akt administracyjnych). Zasadnie doszły do przekonania, iż były to usługi medyczne. Nie miały natomiast charakteru oświatowego, którego dotyczą przywołane powyżej regulacje prawne. Również treść Umowy o świadczenie usług rehabilitacyjnych (...), łączącej stronę i NZOZ potwierdza, jak słusznie zauważyły organy, medyczny charakter wskazanych zabiegów. Z ustaleń poczynionych przez organy wynika, że opisane zabiegi były traktowane również jako medyczne przez Dyrektora Szkoły. Wynika to wprost z pism kierowanych przez niego do organów (k. 729 załączonych akt administracyjnych - pismo Ldz.lO7/SP/2O22). Organ zwrócił na tę kwestię uwagę i opisał ją w treści zaskarżonej decyzji.

Organy ustaliły, że usługi rehabilitacyjne (o charakterze medycznym) świadczone przez NZOZ nie wynikały z orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego i utworzonych na ich podstawie IPET-ów (k. 963 załączonych akt administracyjnych - płyta DVD). Wskazane usługi fakturowane były przez cały 2020 r., do lipca 2021 r. jako usługi rehabilitacyjne. Od września 2021 r. fakturowano je jako "Pomoc psychologiczno-pedagogiczna". Jednakże ta zmiana, jak słusznie zauważył organ, dotyczyła tylko opisu faktury, bowiem nadal fakturowane były usługi tego samego rodzaju, co we wcześniejszym okresie. Analizując niniejszą kwestię, organ dostrzegł, że zmiana opisu świadczonych usług na fakturach wystawionych przez NZOZ zbiegła się w czasie z przeprowadzeniem kontroli wydatkowania środków z dotacji oświatowej za 2018 i 2019 r. przez Urząd Miejski w A oraz zakwestionowaniem przez organ pierwszej instancji możliwości finansowania z dotacji oświatowej usług medycznych, w tym rehabilitacyjnych. Tymczasem, co również organ zauważył, zabiegi z zakresu rehabilitacji ruchowej nie stanowią zadania oświatowego, są zabiegami medycznymi (m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 25 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Wa 741/18). Nadto podmiot świadczący usługi na rzecz Szkoły, czyli NZOZ, zgodnie z wpisem do księgi rejestrowej podmiotów medycznych (k. 780 - 784 załączonych akt administracyjnych) jest podmiotem medycznym.

Dokonując analizy stanu faktycznego w tym zakresie, organ przywołał nie tylko orzecznictwo sądów administracyjnych ale również stanowisko MEN wyrażone w odpowiedzi na interpelację nr 27988 z dnia 27 sierpnia 2014 r. Organ, zdaniem sądu, w pełni zasadnie wskazał, że przedmiotowa Szkoła, nie posiadając stosownych uprawnień do realizacji zadań z zakresu opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą, czy też warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym, prowadzenie zajęć rewalidacyjnych powinien powierzyć nauczycielom lub specjalistom posiadającym kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności ucznia. Zasadne jest twierdzenie, że rehabilitacja ruchowa jest zabiegiem medycznym, nie będącym zadaniem, którego realizacja należy do jednostek systemu oświaty. Specjalistyczna pomoc zapewniana dzieciom i młodzieży przez system oświaty, zarówno w szkołach, jak i w poradniach psychologiczno-pedagogicznych, świadczona jest przez nauczycieli i specjalistów posiadających przygotowanie pedagogiczne. Do zadań tych specjalistów nie należy, i nie może należeć, wykonywanie zabiegów rehabilitacji leczniczej, lecz szeroko pojęte kształcenie i wychowanie (art. 1 ustawy Prawo oświatowe).

Podkreślenia wymaga, iż organy administracji nie kwestionowały tego, że skarżący prowadzi szkołę podstawową z uczniami o potrzebie kształcenia specjalnego. Spór natomiast dotyczy możliwości finansowania z dotacji oświatowej wydatków na zabiegi rehabilitacyjne (medyczne) i uznania tych wydatków za realizacje zajęć rewalidacyjno-wychowawczych. Strona, w przedmiotowej sprawie powierzyła realizację kształcenia specjalnego podmiotowi medycznemu, a w dokumentacji zgromadzonej podczas postępowań kontrolnego i administracyjnego nie znaleziono dowodów, aby zajęcia rewalidacyjne dla uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego prowadzili nauczyciele specjaliści o kwalifikacjach odpowiednich do rodzaju niepełnosprawności ucznia. W ocenie kwalifikacji osób prowadzących zajęcia rewalidacyjne należało kierować się regulacjami zawartymi w § 23 ust. 1 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (t. jed. Dz.U. z 2020 r. poz. 1289). W toku prowadzonego przez organy postępowania, strona nie przedstawiła żadnych dokumentów, z których wynikałby odmienny charakter realizowanych usług. Wymienione w tabeli i opisane wskazanymi w niej fakturami usługi stanowią de facto usługi medyczne.

Powyższe stanowisko jest uzasadnione poglądem Ministerstwa Edukacji Narodowej zawartym w odpowiedzi na przywołaną interpelację w sprawie organizacji zajęć rehabilitacji ruchowej w szkole, ale wynika również z przepisów systemu kształcenia i zadań jakie ma realizować szkoła, tj. potrzeby edukacyjne i rozwojowe. W ramach tych ostatnich mogą pojawić się zajęcia o charakterze korygującym (gimnastyka korekcyjna), ale są to nadal zajęcia w ramach realizacji potrzeb edukacyjnych i rozwojowych. Aktualne pozostaje twierdzenie, iż w istniejącym stanie prawnym jednostki systemu oświaty, a takimi są m.in. szkoły, nie posiadają stosownych uprawnień do realizacji zadań z zakresu opieki zdrowotnej nad dziećmi i młodzieżą, w tym w zakresie rehabilitacji leczniczej. Odpowiedzialność za prawidłowe leczenie dziecka spoczywa przede wszystkim na rodzicach i zespole medycznym leczącym dziecko. Kompetencje te należą do właściwości ministra zdrowia. Zalecenia określone w orzeczeniu są realizowane przez szkołę, więc nie mogą obejmować realizacji zadań, które nie należą do właściwości systemu oświaty. Rehabilitacja ruchowa jest natomiast zapewniana w ramach systemu ochrony zdrowia.

Sąd podziela stanowisko wyrażone przez organy, że zapłaty za usługi medyczne świadczone przez NZOZ nie można zakwalifikować ani jako wydatków bieżących ani jako wydatków rozliczanych przez Szkołę na kształcenie specjalne. Z dotacji oświatowej przyznanej na kształcenie specjalne można bowiem pokryć wydatki na realizację zadań wynikających z zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego. Kształcenie specjalne organizuje szkoła, która jest wpisana do ewidencji i zatrudnia kadrę z kwalifikacjami do zajmowania stanowiska nauczyciela zgodnie z obowiązującym wówczas rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (Dz.U. z 2020 r. poz. 1289 oraz z 2022 r. poz. 1769). Zgodnie zaś z § 2 ust. 1 pkt 4 oraz § 5 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym (Dz.U. z 2020 r., poz. 1309) obowiązkiem szkoły było zapewnić uczniowi niepełnosprawnemu: realizację zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego; warunki do nauki, sprzęt specjalistyczny i środki dydaktyczne, odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów; zajęcia specjalistyczne, o których mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 47 ust. 1 pkt 5 ustawy Prawo oświatowe; inne zajęcia odpowiednie ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne uczniów, w szczególności zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne; integrację uczniów ze środowiskiem rówieśniczym, w tym z uczniami pełnosprawnymi; przygotowanie uczniów do samodzielności w życiu dorosłym.

Orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego jest dokumentem opisującym funkcjonowanie dziecka/ucznia i określającym jego potrzeby w zakresie kształcenia dostosowane do bieżącego etapu edukacji.

W trakcie prowadzonego postępowania przeanalizowane zostały przedłożone przez Szkołę orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego uczniów, w których jako formy rewalidacji i pomocy psychologiczno-pedagogicznej zostały wskazane zalecenia:

- stymulacji rozwoju poznawczego,

- poszerzanie zasobu wiadomości ogólnych,

- wykorzystywanie nabywanej wiedzy i umiejętności do zaspokajania praktycznych

potrzeb,

- podnoszenie rozwoju emocjonalnego i społecznego,

- rozwijanie mocnych stron, stosowanie wzmocnień pozytywnych,

- uczenie planowania i porządkowania działań,

- rozwijanie samodzielności i zaradności życiowej,

- kompensowanie braków i opóźnień w rozwoju,

- zapobieganie regresowi rozwojowemu,

- rozumienia pojęć abstrakcyjnych,

- prowadzenia mowy dialogowej i opowieściowej, stymulacji zmysłowo-bodźcowej,

- rozwijania zdolności uwagi,

- pamięci i funkcji percepcyjno-motorycznych,

- ćwiczenie słowotwórstwa,

- praca terapeutyczna ukierunkowana na rozwój umiejętności społecznych, na wsparcie emocjonalno-społeczne z elementami socjoterapii, oparta nabudowaniu systemu zasad i norm społecznych,

- modelowanie sytuacji sprzyjających minimalizowaniu napięć w grupie,

- ćwiczenie umiejętności słowno-pojęciowych,

- rozwijanie umiejętności emocjonalno-społecznych (rozpoznawanie stanów emocjonalnych, nawiązywanie relacji rówieśniczych),

- sprawności językowych (komunikowanie się, reagowanie na polecenia, odpowiadanie na pytania poprzez wskazywanie lub słownie),

- ćwiczenia zwiększające poziom umiejętności samoobsługowych,

- zajęcia stymulujące rozwój społeczny, w tym kształtowanie norm społeczno-moralnych w relacjach z dorosłymi i rówieśnikami,

- stymulowanie rozwoju emocjonalnego, usprawnianie procesów poznawczych (myślenie, spostrzeganie, pamięć oraz uwaga dowolna),

- rozwijanie mowy i komunikacji - prowadzone przez specjalistę oligofrenopedagoga (w części orzeczeń zawarta jest klauzula mówiąca o konieczności prowadzenia zajęć przez specjalistę w pracy terapeutycznej z uczniami z zaburzeniami rozwojowymi - zależnie od terminu wydania orzeczenia i aktualizacji przepisów),

- terapia logopedyczna - zajęcia ukierunkowane na rozwój umiejętności komunikacyjnych, rozwijanie zasobu słownictwa,

- niwelowanie opóźnienia rozwoju neurotycznego (wskazany jest udział chłopca) w zajęciach rewalidacyjnych zapobiegających regresowi rozwojowemu, stymulujących optymalny poziom rozwoju poznawczo-społecznego,

- ukierunkowane na rozszerzanie systemu zasad i norm społecznych, rozwijanie zdolności ich rozumienia,

- modelowanie sytuacji sprzyjających minimalizowaniu napięć w grupie,

- budowanie adekwatnego obrazu własnych możliwości i pozytywnego obrazu siebie,

- pomoc w nawiązywaniu, podtrzymywaniu relacji rówieśniczych, rozwijanie empatii, zachowań prospołecznych,

- kształtowania umiejętności nawiązywania i utrzymywania prawidłowych relacji rówieśniczych, pomaganie w kształtowaniu takich umiejętności jak: współpraca, dzielenie się, szukanie pomocy,

- rozwiązywanie konfliktów itp., objaśnianie co mogą czuć, myśleć, chcieć inne osoby,

- kształtowanie umiejętności radzenia sobie w sytuacjach trudnych,

- rozwijanie wyobraźni i kreatywności w środowisku domowym i szkolnym,

- formułowanie pytań w formie zdań o prostej konstrukcji powołujących się na ilustrujące przykłady,

- odwoływanie się do znanych sytuacji z życia codziennego,

- wprowadzanie dodatkowych środków dydaktycznych wspomagających rozwijanie percepcji słuchowej i wzrokowej, podawanie poleceń w formie uproszczonej, dzielenie zadań na etapy,

- wydłużenie czasu na opanowanie i utrwalenie wiedzy, nagradzanie za wysiłek, a nie za efekt końcowy,

- adekwatne chwalenie na forum klasy, stosowanie mnemotechnik w nauce pamięciowej,

- zabawa w skojarzenia, kolumny, odgrywanie ról, ekspresja, ruch, taniec, - objecie szczególną opieką w celu uniknięcia stygmatyzacji przez rówieśników, - systematyczne powtarzanie i utrwalanie wiedzy oraz wsparcie zróżnicowanymi środkami dydaktycznymi tj. wizualizacje, nagrania, mapy myśli.

Powyższe potwierdzają załączone do akt sprawy orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego.

W Szkole dla każdego ucznia objętego kształceniem specjalnym zespół specjalistów opracował Indywidualne Programy Edukacyjno - Terapeutyczne, wynikające z zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego posiadanych przez tych uczniów. W IPET-ach określono zakresy pomocy dostosowanej do indywidualnych możliwości i potrzeb każdego ucznia, które stanowiły powielone lub uogólnione zalecenia z orzeczeń.

Niewątpliwie IPET, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym określa m.in zajęcia rewalidacyjne, jakie będą prowadzone. Planując te zajęcia należy przede wszystkim uwzględniać rodzaj niepełnosprawności dziecka, gdyż ich założeniem jest wzmacnianie, rozwijanie funkcji niezaburzonych, usprawnianie zaburzonych, przywracanie do prawidłowego funkcjonowania społecznego, czy też umożliwianie w miarę samodzielnego funkcjonowania w codziennym życiu.

Organ ustalił, że Szkoła przekazała prowadzenie zajęć rewalidacyjnych dla uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego NZOZ, na podstawie "umowy" o świadczenie usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Jednakże usługi wykonywane przez NZOZ, takie jak komora 03, komora HBO, rezonans stochastyczny, PM niskich częstotliwości, masaż ręczny pleców, masaż ręczny KKD, masaż wirowy KKD i KKG, nie pokrywały się ze wskazaniami zawartymi w orzeczeniach oraz IPET-ach. Dodatkowo usługi te nie miały charakteru oświatowego, lecz medyczny.

Z analizy "Programów terapeutycznych", stworzonych w NZOZ i przedstawionych do kontroli przez Szkołę wynika ponadto, że ze wszystkimi dziećmi, niezależnie od różnego poziomu edukacyjnego, klasy i niepełnosprawności prowadzone były takie same zajęcia i ćwiczenia np.: ćwiczenia mięśni brzucha, masaż ręczny pleców, kończyn dolnych i górnych, toczenie piłki do dołka itp. (k. 963 załączonych akt), wykazy zawierające ceny i ilości zabiegów i świadczeń pomocy psychologiczno-pedagogicznej (k. 736-766 załączonych akt administracyjnych). W ocenie sądu, zasadnie organ zwrócił uwagę na fakt, iż ćwiczenia te były realizowane, jako cześć rehabilitacji, pomimo iż uczniowie mieli różne diagnozy (najczęściej były to autyzm i zespół Aspergera), przy czym zajęcia rehabilitacji ruchowej nie stanowią zadania oświatowego, lecz zabiegi medyczne. Również analiza materiału dowodowego znajdującego się na płycie, wskazuje, że zakres wykonanych usług terapeutycznych nie pokrywał się z potrzebami uczniów wynikającymi z IPET-ów. Potwierdza to również, że zajęcia przeprowadzone były de facto zajęciami medycznymi, a ich zakres i ilość nie pokrywała się z potrzebami poszczególnych uczniów. Zasadnie zatem organ uznał, iż umowa z NZOZ to umowa na usługi rehabilitacyjne i pomoc psychologiczno-pedagogiczną, a nie na usługi rewalidacyjne, wynikające z zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, których realizację Szkoła ma obowiązek zapewnić.

Zajęcia rewalidacyjne są organizowane dla uczniów posiadających orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego, które z założenia mają na celu usprawnianie zaburzeń funkcji rozwojowych i intelektualnych. Rodzaje zajęć rewalidacyjnych powinny być wymienione w orzeczeniach uwzględniając indywidualne potrzeby ucznia.

Wynagrodzenie z tytułu "umowy" z dnia 20 grudnia 2017 roku zawartej z NZOZ Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Poradnia dla osób z autyzmem dziecięcym dla dzieci i młodzieży było wypłacane, zgodnie z § 4 ust. 2, w oparciu o sporządzony przez NZOZ wykazu zawierający ceny oraz ilość zabiegów i świadczeń pomocy psychologiczno-pedagogicznej. Miał on być przekazywany Szkole do dnia ostatniego w danym miesiącu. Zgodnie z powyższym, NZOZ sporządzał tabelaryczne zestawienia kwot w podziale na miesiące za okresy, których dotyczy niniejsze postępowanie, jednakże:

z dokumentów tych wynikają kwoty wyższe niż kwoty przedłożonych faktur;

strona nie wskazała w tych dokumentach jakie zabiegi, dotyczące których dzieci i w jakich kwotach były pokryte z dotacji, a jakie ze środków własnych;

zamiast wykazu zafakturowanych zabiegów i usług, jako podstawę ustalania wysokości kwot wykazanych w fakturach przedstawiono zbiór różnych zestawień zabiegów i usług wykonanych przez NZOZ, dodatkowo nie ma dowodów, że którekolwiek z tych zestawień były załączane do faktur jako wykazy o którym mowa w umowie, przed dokonywaniem płatności;

w "Programach terapeutycznych" i zestawieniach wykazane zostały m.in. zajęcia z psychologiem i logopedą, jednakże, brak jest danych, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie, a co za tym idzie skontrolowanie wysokości i zasadności, dokładnej kwoty wynagrodzenia za te zajęcia, gdyż ich przeprowadzenie nie zostało należycie udokumentowane i potwierdzone;

kwoty wynikające z zestawienia usług wykonanych nie zgadzają się z kwotami wynikającymi z wystawionych faktur (potwierdza to tabelaryczne zestawienie kwot w podziale na miesiące za II połowę 2020, karty nr 254-255 i tabelaryczne zestawienie kwot w podziale na miesiące za 2021 r., karty nr 264 oraz 730-731 akt sprawy);

analiza sporządzonego przez NZOZ wykazu zawierającego ceny i ilość zabiegów a także świadczeń pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz tabelarycznego zestawienia kwot w podziale na miesiące za II połowę 2020 r. wykazała, iż w grudniu 2020 r. wszyscy uczniowie mieli błędnie naliczone kwoty za zajęcia online (potwierdza to wykaz zawierający ceny i ilość zabiegów i świadczeń pomocy psychologiczno-pedagogicznej, tabelaryczne zestawienie kwot w podziale na miesiące za II połowę 2020 (k. 736-743 oraz 254-255 załączonych akt administracyjnych);

szkoła kupowała kosztowne usługi w NZOZ i równocześnie zatrudniała w kontrolowanym okresie, na podstawie umowy o świadczenie usług i pomocy psychologiczno-pedagogicznej E. K., która, jak ustaliły organy, za godzinę pracy pobierała wynagrodzenie dużo niższe od cen usług w NZOZ.

Analizując twierdzenia strony oraz dokumenty złożone przez nią dla udowodnienia tych twierdzeń, organ uznał za dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem całość wydatków poniesionych na usługi świadczone przez NZOZ. Podstawą przyjęcia tego stanowiska były przede w szczególności:

zlecenia realizacji kształcenia specjalnego podmiotowi medycznemu, który nie zatrudniał nauczycieli;

medyczny charakter usług świadczonych przez NZOZ, które nie mieszczą się w katalogu wydatków określonych w art. 35 ust. 1 ustawy o finansowaniu zadań oświatowych;

zabiegi medyczne realizowane przez NZOZ wobec uczniów objętych kształceniem specjalnym na podstawie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego, które nie pokrywały się ze wskazaniami zawartymi w tych orzeczeniach oraz IPET-ach;

brak możliwości ustalenia, na podstawie przedstawionej dokumentacji, konkretnych kwot wynagrodzenia dla NZOZ, które podlegałyby rozliczeniu z dotacji oświatowej;

błędy i nieprawidłowo ustalone kwoty w zestawieniach i wykazach prowadzonych przez NZOZ na potrzeby rozliczenia ze Szkołą.

Sąd pragnie zwrócić uwagę, że analiza umowy zawartej z NZOZ pozwoliła na przyjęcie przez organ uzasadnionego wniosku, iż Szkoła stała się w zasadzie tylko pośrednikiem w realizacji usług i sama nie wykonywała w ocenianym okresie wszystkich zadań w zakresie kształcenia, wychowania i opieki, w tym kształcenia specjalnego, na które jest przyznawana i rozliczana dotacja. Prowadzący Szkołę przekazał realizację zadań oświatowych polegających na prowadzeniu zajęć rewalidacyjnych dla uczniów posiadających wydane w oparciu o art. 127 ust. 10 ustawy - Prawo oświatowe orzeczenia o potrzebie kształcenia specjalnego NZOZ, który z definicji nie jest podmiotem oświatowym lecz zakładem leczniczym, którego działalność reguluje ustawa z dnia 15 kwietnia 2011 r. o działalności leczniczej (Dz. U. z 2024 r. poz. 799 ze zm.) i jako taki świadczy usługi medyczne (Księga rejestrowa podmiotów wykonujących działalność leczniczą nr 000000005108).

Przepis art. 127 ust 1 ustawy Prawo oświatowe wskazuje podmioty, w których może odbywać się kształcenie specjalne obejmujące dzieci i młodzież niepełnosprawne, niedostosowane społecznie i zagrożone niedostosowaniem społecznym, wymagające stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy. Może ono odbywać się w przedszkolach i szkołach ogólnodostępnych, przedszkolach, oddziałach przedszkolnych w szkołach podstawowych i szkołach lub oddziałach integracyjnych, przedszkolach i szkołach lub oddziałach specjalnych, innych formach wychowania przedszkolnego i ośrodkach, o których mowa w art. 2 pkt 7 cytowanej ustawy. Ponadto treść § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2017 r. w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym potwierdza, że kształcenie, wychowanie i opieka dla uczniów niepełnosprawnych winno być organizowane w jednostkach oświatowych i wylicza katalog tych jednostek. Zatem szkoła organizująca kształcenie specjalne winna zatrudniać kadrę z kwalifikacjami do zajmowania stanowiska nauczyciela zgodnie z rozporządzeniem Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli.

Mając na uwadze powyższe regulacje, organ właściwie ocenił, że NZOZ nie zalicza się do żadnej grupy podmiotów w nich wskazanych. Jako podmiot medyczny, którego działalność nie podlega regulacjom ustawy Prawo oświatowe, nie zatrudnia bowiem nauczycieli i nie prowadzi działalności w zakresie edukacji, wychowania i opieki.

Przenosząc, przez umowę o świadczenie usług, swoje obowiązki związane z realizacją zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, Szkoła nie sprawuje nadzoru pedagogicznego wobec działań podejmowanych przez NZOZ i pozbawia się możliwości bezpośredniego oddziaływania na osoby pracujące z uczniami, tak jak ma to miejsce w przypadku nauczycieli zatrudnionych zgodnie z Kartą Nauczyciela.

Z treści pisma dyrektora Szkoły z dnia 23 listopada 2022 r. (pismo nr Ldz 107/SP/2022), strona nie miała nawet pełnego wglądu w dokumentację prowadzonych w NZOZ zajęć. Dyrektor wskazał, że dzienniki zajęć nie stanowią szkolnej dokumentacji przebiegu nauczania, lecz stanowią poufną dokumentację należącą do NZOZ, nad którą Szkoła nie miała nadzoru i nie korzystała z bezpośredniego dostępu do niej. Nie zostały one przedstawione do kontroli.

Zgodnie z treścią art. 51 ustawy - Prawo oświatowe kurator oświaty podejmuje działania oraz sprawuje nadzór pedagogiczny. W analizowanej sprawie kurator nie mógł sprawować nadzoru nad dokumentacją należącą do NZOZ.

Sprawowanie nadzoru pedagogicznego przez kuratora oświaty, zdefiniowane w art. 55 cytowanej ustawy, polega między innymi na:

obserwowaniu, analizowaniu i ocenianiu przebiegu procesów kształcenia i wychowania oraz efektów działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej, .

ocenianiu stanu i warunków działalności dydaktycznej, wychowawczej i opiekuńczej,

nadzorowaniu posiadanych przez nauczycieli wymaganych kwalifikacji do prowadzenia przydzielonych im zajęć,

nadzorowaniu przestrzegania praw dziecka i praw ucznia oraz upowszechniania wiedzy o tych prawach,

nadzorowaniu zapewnienia uczniom bezpiecznych i higienicznych warunków nauki, wychowania i opieki,

nadzorowaniu prowadzonej przez szkołę lub placówkę dokumentacji dotyczącej przebiegu nauczania, wychowania i opieki oraz organizacji pracy.

Szkoła, zlecając realizację zaleceń zawartych w orzeczeniach o potrzebie kształcenia specjalnego, NZOZ spowodowała, iż zajęcia prowadzone z uczniami wymagającymi stosowania specjalnej organizacji nauki i metod pracy prowadzone były bez jakiegokolwiek nadzoru w tak istotnych obszarach, jak działalność dydaktyczna, opiekuńcza i wychowawcza, zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków, weryfikacja wymaganych uprawnień i kwalifikacji do prowadzenia poszczególnych zajęć, nadzór nad dokumentacją dotyczącą przebiegu nauczania, wychowania, opieki oraz organizacji pracy.

Analizując zgromadzone w sprawie dokumenty, organ ustalił, że te same tematy zajęć powtarzają się w każdej grupie (klasie) i są realizowane z uczniami na różnym poziomie edukacyjnym, niezależnie od ich wieku oraz niepełnosprawności i jej rodzaju.

Dotacja oświatowa przeznaczona jest m.in. na uczniów i wychowanków, posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego, uczestników zajęć rewalidacyjno-wychowawczych oraz na uczniów oddziałów integracyjnych w szkołach.

Z ustaleń poczynionych przez organ wynika, iż w okresie objętym kontrolą do Szkoły uczęszczało łącznie 100 uczniów, wobec których orzeczono potrzebę kształcenia specjalnego z powodu różnego rodzaju niepełnosprawności. Zespoły nauczycieli i specjalistów opracowały dla nich IPET-y, w których w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej zalecano przeprowadzenie takich zajęć jak:

• rewalidacja - 2 godz./tyg.,

• zajęcia rozwijające zainteresowania ucznia prowadzone przy wykorzystaniu aktywnych metod pracy w ilości od 1 do 5 godz./tyg.,

• zajęcia dydaktyczno-wyrównawcze -1 godz./tyg.,

• zajęcia korekcyjne-kompensacyjne -1 godz./tyg.,

• TUS (trening umiejętności społecznych) -1 godz./tyg.,

• SI (terapia sensoryczna) -1 godz./tyg.,

• doradztwo zawodowe -1 godz./tyg.,

• zajęcia z technik aktywnego uczenia się,

• logopedia -1 godz./tyg.,

• indywidualna terapia psychologiczna -1 godz./tyg.

W złożonych przez stronę dokumentach brak jest potwierdzenia realizacji powyższych zajęć. Organ natomiast, na podstawie cenników, wykazów ilości zabiegów, programów terapeutycznych, niezależnie od rodzaju niepełnosprawności i zaleceń zawartych w IPET-ach, ustalił, iż uczniom wykonano w NZOZ codziennie następujące zabiegi medyczne i rehabilitacyjne:

masaż ręczny kończyn - Mr KK,

komora 03 (komora ozonowa),

rezonans stochastyczny - SR,

pole magnetyczne niskich częstotliwości - PM.

Z dokumentacji, jak słusznie zauważył organ, wynika że ze środków dotacji oświatowej pokrywane były koszty zabiegów medycznych wykonywanych w NZOZ, które nie wynikały z orzeczeń i zaleceń zawartych w IPET-ach. Organ ustalił, iż wszyscy uczniowie objęci kształceniem specjalnym, oprócz opisanych zabiegów uczestniczyli codziennie w zajęciach zwanych "indywidualną pracą z pacjentem - IPZP" do wyboru wg. załącznika a niektórzy mieli raz w tygodniu zajęcia z psychologiem, logopedą i biofeedback, zaś w okresach pracy zdalnej uczestniczyli w zajęciach online, które jak wynika z udostępnionego do kontroli cennika prowadzone były przez psychologa, logopedę, terapeutę zajęciowego w zależności od potrzeb ucznia.

Jednym z głównych obowiązków szkoły jest zapewnienie uczniom niepełnosprawnym minimalnego tygodniowego wymiaru godzin zajęć rewalidacyjnych, który został określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 3 kwietnia 2019 r. w sprawie ramowych planów nauczania dla publicznych szkół (Dz.U. z 2019 r. poz. 639 ze zm.), który dla oddziału ogólnodostępnego lub integracyjnego w szkole podstawowej wynosi 2 godziny dla ucznia. Zgodnie z treścią § 10 pkt 3 godzina zajęć rewalidacyjnych dla uczniów niepełnosprawnych trwa 60 minut i tylko w uzasadnionych przypadkach dopuszcza się prowadzenie zajęć, o których mowa w ust. 3, w czasie krótszym niż 60 minut, zachowując ustalony dla ucznia łączny czas tych zajęć w okresie tygodniowym (§ 10 pkt 4). Wymóg ten został uwzględniony w IPET-ach opracowanych przez Szkołę dla uczniów niepełnosprawnych. Strona jednak nie złożyła dokumentów, które potwierdzałyby odbycie tych zajęć.

Skarżąca, w toku prowadzonego postępowania, przedstawiła zestawienia zajęć terapeutycznych przeprowadzonych w grupach do 5 uczniów, które trwały w każdym przypadku po 20 lub 10 minut (k. 1311 - 2660 załączonych akt administracyjnych). W oparciu o te informacje, organ zasadnie przyjął, że nie osiągnięto wymaganego, minimalnego tygodniowego czasu tych zajęć. W konsekwencji uznał, że nie prowadzono zajęć rewalidacyjnych. Zasadnie również ocenił, że NZOZ nie jest placówką właściwą do prowadzenia tego rodzaju zajęć, a przedmiotowe zajęcia nie były dostosowane do poszczególnych uczniów, a nadto nie były prowadzone w ilości wymaganej przez obowiązujące przepisy.

Zgodnie z treścią art. 4 pkt 3 ustawa Prawo oświatowe oddział integracyjny jako oddział szkolny, w którym uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego uczą się i wychowują razem z pozostałymi uczniami, zorganizowany zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 127 ust. 19 pkt 2.

Organ ustalił, że, odsetek uczniów niepełnosprawnych w większości klas Szkoły przekraczał 50%, a niektóre oddziały zostały utworzone wyłącznie z uczniów posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego. Zwrócił także uwagę, iż w odniesieniu do szkół niepublicznych brak jest uregulowań prawnych dotyczących sposobu organizowania oddziałów integracyjnych, jak ma to miejsce w stosunku do szkół publicznych. Szkoła niepubliczna działa na podstawie statutu nadanego przez osobę prowadzącą (art. 172 ust. 1 ustawy - Prawo oświatowe). Zgodnie z ust. 2 pkt 4 statut powinien określać organizację szkoły. Powinny być w nim zatem określone zadania wynikające z prowadzenia oddziałów integracyjnych oraz sposób organizowania tych oddziałów, w szczególności wielkość oddziałów, w tym maksymalna liczba uczniów niepełnosprawnych. Strona, w ustanowionym statucie, dotyczącym 2020 r. i 2021 r. nie uregulowała powyższych kwestii. To oznacza, na co słusznie zwrócił uwagę organ, że nie dopełniła ona obowiązków wynikających z regulacji zawartej w treści art. 172 (k. 1296 - 1310).

Zgodnie z treścią § 6 ust. 1 rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 28 lutego 2019 r. w sprawie szczegółowej organizacji publicznych szkół i publicznych przedszkoli, liczba uczniów w oddziale integracyjnym szkoły ogólnodostępnej wynosi nie więcej niż 20, w tym nie więcej niż 5 dzieci lub uczniów niepełnosprawnych. Organ uznał, iż oddziały Szkoły, z tak zaburzoną proporcją uczniów niepełnosprawnych, nie spełniały definicji oddziału integracyjnego zawartej w treści art. 4 pkt 3 ustawy Prawo oświatowe.

W decyzji organu pierwszej instancji zakwestionowano również możliwość świadczenia usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno-pedagogicznej poza szkołą, to jest w pomieszczeniach należących do NZOZ, co do których strona nie przedstawiła pozytywnych opinii Państwowego Inspektora Sanitarnego oraz Komendanta Powiatowego Państwowej Straży Pożarnej potwierdzających zapewnienie bezpiecznych i higienicznych warunków nauki i pracy, o których mowa w art. 168 ust. 4 pkt 3d ustawy - Prawo oświatowe. Wskazano, iż rgan prowadzący szkołę ma obowiązek zapewnić bezpieczne i higieniczne warunki nauki, wychowania i opieki - art. 10 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo oświatowe, zaś do kompetencji dyrektora szkoły, zgodnie z art. 68 ust. 1 pkt 2 i 6 niniejszej ustawy należy sprawowanie nadzoru pedagogicznego oraz wykonywanie zadań związanych z zapewnieniem bezpieczeństwa uczniom i nauczycielom w czasie zajęć organizowanych przez szkołę lub placówkę. Nadmienić należy, iż w zajęciach organizowanych w siedzibie NZOZ uczestniczą uczniowie niepełnosprawni, którzy wymagają specjalnej organizacji nauki i metod pracy wobec czego kwestie nadzoru i bezpieczeństwa są szczególnie istotne.

Koszty ponoszone na podstawie umów zawartych "z samym sobą", organy określiły na kwotę 6.920.721,30 zł., z czego:

6.763.620,28 zł - zapłata za usługi rehabilitacyjne i pomoc psychologiczno-pedagogiczną, poniesione na podstawie "umowy" o świadczenie usług rehabilitacyjnych i pomocy psychologiczno- pedagogicznej z dnia 20 grudnia 2017 r. oraz aneksu nr 1 z dnia 3 grudnia 2018 r.,

157.101,02 zł - refaktury kosztów najmu w związku z "umową" poddzierżawy z dnia 1 kwietnia 2021 r. oddającą stronie w poddzierżawę nieruchomość położoną w A przy Placu [...].

Organ zasadnie zauważył, iż w analizowanych w tym zakresie fakturach nie wyszczególniono pomocy psychologiczno-pedagogicznej.

Zawarcie umowy z "samym sobą", jak słusznie podniósł organ, nie jest prawnie niedopuszczalne ale z uwagi na specyfikę tego rodzaju zobowiązań, organu winien dokonać szczegółowej weryfikacja, na co dokładnie zostały przeznaczone środki z dotacji. Natomiast w dalszej kolejności powinien przeprowadzić ocenę możliwości rozliczenia wydatkowanych środków w kontekście celu, któremu wydatki te miały służyć i możliwości zakwalifikowania tych wydatków jako kategorii wydatków z art. 35 u.f.z.o. Organy administracji są zobligowane do zweryfikowania wydatkowania środków z dotacji na cele oświatowe danej szkoły.

Sąd uznał, analizując zebraną dokumentację, złożoną przez stronę, że organy w pełni uzasadniony przyjęły, że wskazane usługi zaliczyć należy do usług medycznych, które z założenia nie mogą być finansowane z dotacji oświatowej, na co sąd wskazał już we wcześniejszych fragmentach niniejszego uzasadnienia.

W toku postępowania organy ustaliły, iż Szkoła w ramach otrzymanych dotacji, na wydatki związane z rozliczeniem usług przewozu uczniów realizowanych przez firmę O Sp. z o.o. wydała:

w 2020 roku kwotę 116.467,20 zł,

w 2021 roku kwotę 150.122,72 zł.

W okresie objętym analizowanym postępowaniem, w związku z realizacją dowozu uczniów, Szkoła poniosła wydatki na łączną kwotę 266.589,92 zł.

Sąd pragnie wskazać, że organ zarówno pierwszej jak i drugiej instancji, w sposób uzasadniony obowiązującymi regulacjami prawnymi orzekły o braku możliwości rozliczenia wspomnianych wydatków z dotacji.

W przepisach ustaw, rozporządzeń jak i uchwały stanowiącej akt prawa miejscowego nie przewidziano możliwości "przejęcia" przez dotowanego zadania gminy polegającego na finansowaniu przewozu uczniów. Zadanie to stanowi bowiem zadanie własne gminy, a Gmina A. jasno wskazuje, że nie scedowała go na Szkołę. A zatem skoro Szkoła zdecydowała, że będzie zapewniała również dojazdy uczniom spoza gminy, to strona winna ponieść koszty z tym związane. Brak jest, jak słusznie podniósł organ, w przepisach prawa możliwości, a tym bardziej obowiązku finansowania dojazdu do szkoły uczniów z innej gminy. Jeżeli ustawa o finansowaniu zadań oświatowych nie wymienia w katalogu zadań placówek szkolnych przewozu (dowozu) uczniów, wydatki na ten cel nie mogą być ponoszone z dotacji oświatowej otrzymanej z budżetu jednostki samorządu terytorialnego na podstawie art. 26 ust. 1 u.f.z.o. Ten obowiązek obciąża gminę, jako jej zadanie własne. Z tego względu zasadnym było, w ocenie Sądu, zakwestionowanie wskazanego wydatku.

Organy, w toku prowadzonego postępowania, ustaliły, że strona podnajmowała lokal przy Pl. [...], w którym prowadzone były zajęcia szkolne. Oznacza to, iż koszty czynszu oraz opłat eksploatacyjnych mogą być ponoszone z dotacji oświatowej. A zatem słusznie organ odwoławczy, inaczej aniżeli organ I instancji, uznał, że brak jest podstaw do kwestionowania kosztów czynszu i opłat eksploatacyjnych ponoszonych na cele związane z prowadzeniem Szkoły, w okresie, gdy lokal był wykorzystywany do prowadzenia działalności oświatowej (zgodnie z umową od dnia 1 kwietnia 2021 r.). Zakwestionowaniu podlegają natomiast koszty poniesione przed momentem rozpoczęcia wykorzystywania lokalu w celu prowadzenia działalności oświatowej oraz podatek, który został ustalony wadliwie, tj. nieadekwatnie do prowadzonej w lokalu działalności.

W latach 2020 - 2021 w ramach dotacji Szkoła wydała 49.675 zł na usługi pomocy psychologiczno-pedagogicznej świadczone na podstawie umowy o świadczenie usług i pomocy psychologiczno-pedagogicznej zawartej w dniu 5 stycznia 2018 r. z E. K. prowadzącą firmę D.. Powyższe wydatki zostały poniesione na podstawie rachunków wystawionych przez E. K. (k. 66 i 67 decyzji organu pierwszej instancji).

W oparciu o zapisy w dziennikach zajęć prowadzonych przez E. K. organy ustaliły, że prowadziła ona z uczniami Szkoły zajęcia w ramach pomocy psychologiczno-pedagogicznej w wymiarze większym niż 4 godziny tygodniowo, co oznacza, iż powinna być zatrudniona na podstawie umowy o pracę, nie zaś, jak to miało miejsce, na podstawie umowy o świadczenie usług. Zgodnie bowiem z regulacją zawartą w treści art. 10a ustawy z dnia 26 stycznia 1982 r. - Karta Nauczyciela (Dz.U. z 2024 r. poz. 986 ze zm.) istnieje obowiązek zatrudniania w szkołach prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne niebędące jednostkami samorządu terytorialnego nauczycieli na podstawie umowy o pracę, zgodnie z ustawą z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy. Dopuszczalny jest jedynie wyjątek zatrudniania w innej formie, niż umowa o pracę, nauczycieli prowadzących zajęcia bezpośrednio z uczniami w wymiarze nie wyższym niż 4 godziny tygodniowo.

Nadto stanowisko nauczyciela może zajmować osoba posiadająca kwalifikacje określone w art. 9 Karty Nauczyciela oraz w obowiązującym w ocenianym okresie rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 1 sierpnia 2017 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli (obecnie obowiązuje rozporządzenie Ministra Edukacji i Nauki z dnia 14 września 2023 r. w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli ogłoszone w Dz.U. z 2023 r. poz. 2102).

W toku postępowania zarówno przez organ pierwszej jak i drugiej instancji, Strona nie przedstawiła dokumentów pozwalających na ustalenie kwot wynagrodzenia oraz sposobu jego ustalania. Jedynymi dokumentami jakie przedstawiono w postępowaniu kontrolnym są dzienniki zajęć pomocy psychologiczno-pedagogicznej prowadzone przez E. K. oraz wykaz czynności dodatkowych. W wykazie tym ujęto czynności, które nie polegały na bezpośredniej pracy z uczniem, lecz były związane z organizowaniem i oceną prowadzonych zajęć, takich jak założenie dzienników, wstępne zapoznanie się z orzeczeniami, podsumowanie indywidualnych obserwacji, ewaluacja pracy indywidualnej, obserwacja w klasach, dokumentowanie procesu terapeutycznego (k. 961 i 962 akt administracyjnych).

Sąd pragnie zwrócić uwagę, iż w wyroku z dnia 17 września 2024 r., sygn. akt I SA/Łd 98/24 zakwestionował wydatki poniesione z dotacji oświatowej z uwagi na brak dokumentacji pozwalającej na weryfikację prawidłowości wydatkowania tych środków, ale w szczególności zatrudnienie E. K. niezgodnie z obowiązującymi przepisami. Podkreślenia wymaga bowiem fakt, iż zadaniem prowadzącego placówkę oświatową jest takie udokumentowanie wydatków finansowanych ze środków z dotacji, aby wydatek ten nie budził żadnych wątpliwości dotującego w zakresie prawidłowości wykorzystania środków publicznych. To zadaniem dotowanego jest dobór metod i środków w taki sposób, aby ponoszone z dotacji wydatki były celowe i oszczędne, a ponadto należycie udokumentowane i by nie stwarzały one wątpliwości co do ich zasadności. Konsekwencje niewywiązania się z tych obowiązków obciążają stronę skarżącą. Oznacza to, że dotacja w tym zakresie została wykorzystana niezgodnie z przeznaczeniem.

Organy ustalił, że strona poniosła wydatki, pokryte z dotacji oświatowej, dotyczące usług prawnych świadczonych dla rodziców w związku z ubieganiem się przez nich o wydanie orzeczeń o potrzebie kształcenia specjalnego ich dziecka (faktura nr [...] z dnia 7 października 2021 wystawiona przez Kancelarię Radcy Prawnego dr A. R. - P. na kwotę 615 zł). W ocenie sądu, organ trafnie uznał, że wydatek ten został nieprawidłowo rozliczony z dotacji. Uczestniczenie Szkoły w procesie wydawania orzeczeń wykracza bowiem poza jej działalność statutową.

W toku prowadzonego postępowania, organy zakwestionowały również wydatki poniesione na wymianę pieca CO, na podstawie faktury [...] z dnia [...] r. wystawionej przez J J. Z. na kwotę 7.362,78 zł. Wydatek ten dotyczył wymiany pieca grzewczego w budynku przy Pl. [...]. Z ustalonego stanu faktycznego wynika, że budynek użytkowany jest przez Szkołę na podstawie umowy poddzierżawy zawartej dnia 1 kwietnia 2021 r. pomiędzy J. S. prowadzącym kontrolowaną Szkołę, a J. S. prowadzącym NZOZ Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji Korekcji Wad Postawy. W § 2 ust. 1 umowy, strony ustaliły, iż oddanie Szkole przedmiotu poddzierżawy nastąpi w dniu podpisania umowy, tj. dnia 1 kwietnia 2021 r. (k. 292, 293 załączonych akt administracyjnych). Faktura za wymianę pieca grzewczego została wystawiona w dniu 18 stycznia 2021 r., czyli przed dniem zawarcia umowy, czyli w czasie gdy Szkoła nie dysponowała jeszcze wskazaną nieruchomością i nie prowadziła w niej zajęć dydaktycznych, wychowawczych czy opiekuńczych. Sąd doszedł zatem do przekonania, iż organy zasadnie zakwestionował wskazany wydatek.

Również, organy słusznie zakwestionowały wydatki dokonane tytułem refaktury podatku od nieruchomości za 2021 rok, na podstawie faktury [...] z dnia 1 czerwca 2021 r. wystawionej przez NZOZ Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy na kwotę 1.470 zł. Refakturowany podatek od nieruchomości dotyczy nieruchomości zlokalizowanej w A przy PI. [...]. Właścicielem nieruchomości jest A. P.. Dnia 31 stycznia 2020 r. A. P., jako prowadząca działalność gospodarczą Firma Handlowo - Usługowa "L", oddała przedmiotową nieruchomość w dzierżawę J. S. na cele działalności gospodarczej prowadzonej pod firmą Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy, zobowiązując go jednocześnie do zapłaty podatku od nieruchomości (§ 5 pkt 4,5 umowy dzierżawy). Następnie NZOZ przekazał nieruchomość w poddzierżawę Szkole Podstawowej z Oddziałami Integracyjnymi S na cele jej działalności statutowej obciążając Szkołę kosztami tegoż podatku od nieruchomości (§ 4 pkt. 3d umowy poddzierżawy).

Zgodnie z treścią art. 7 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz.U. z 2025 r., poz. 707) od podatku od nieruchomości zwalnia się również publiczne i niepubliczne jednostki organizacyjne objęte systemem oświaty oraz prowadzące je organy, w zakresie nieruchomości zajętych na działalność oświatową. Oznacza to, iż Szkoła z założenia podlegała w okresie, którego dotyczy przedmiotowe postępowanie, zwolnieniu z podatku od nieruchomości. W rozpatrywanej sprawie, strona z mocy prawa podlegała zwolnieniu z podatku od nieruchomości lecz na skutek zawarcia umowy przyjęła na siebie ciężar uiszczania podatku od nieruchomości, który winien był zapłacić inny podmiot. Sąd pragnie podnieść, iż strona mogła ponieść wspomniany koszt ale z innych środków finansowych niż dotacja oświatowa, która z założenia ma być wykorzystana na cele oświatowe. Powtórzenia wymaga, iż Szkoła z założenia była zwolniona przez ustawodawcę z podatku od tego rodzaju nieruchomości.

W toku prowadzonego postępowania organ przeprowadził również analizę wydatków wynikających z faktur o numerach: [...] z dnia [...] r., [...] z dnia [...] r., [...] z dnia 23 czerwca 2021 r. dotyczących zakupu książek, wystawionych przez "Ś" Księgarnia - Galeria M. Organ zwrócił uwagę, że J. S. w czasie przeprowadzania czynności kontrolnych był współwłaścicielem księgarni w ramach prowadzonej działalności gospodarczej pod nazwą: Niepubliczny Zakład Opieki Zdrowotnej Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy Ośrodek Naukowo-Badawczy J. S.; Księgarnia "Ś" s.c.; NIP [...] ).

Strona wskazała, że zakupione książki zostały przeznaczone na materiały edukacyjne (do biblioteki szkolnej) oraz nagrody dla uczniów na koniec roku szkolnego. Szkoła nie przedstawiła jednak list uczniów, którym przekazywano książki oraz nie określiła zasad przyznawania nagród. Organ zasadnie podniósł, iż na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego brak jest możliwości zweryfikowania, czy zakupione książki przyznane były według kryteriów mających powiązanie z edukacyjnym charakterem wydatku oraz, czy faktycznie zostały przekazane uczniom. Z powodu braku list przekazanych nagród niemożliwe jest również ustalenie, którą pozycję otrzymał konkretny uczeń. Jest to o tyle istotne, że w Szkole uczyły się dzieci i młodzież w wieku 7-15 lat, a dodatkowo organ zauważył, iż tytuły niektórych pozycji sugerują tematykę i rodzaj literatury niedostosowane dla uczniów szkoły podstawowej lub wykraczające poza jej podstawy programowe.

Organ podniósł również, że w stosunku do niektórych tytułów nie sposób uznać, mając na względzie wiek uczniów, że ich zakupienie z dotacji oświatowej jest zasadne (w szczególności: Historia używek. Rośliny, które uzależniły człowieka - 28 zł, Krwawe żniwa - 34,90 zł, Nazistowskie bestie - 34,90 zł, Od Barbarossy do Berlina - 24,90 zł, Rozpruwanie Rosji - 24,90 zł, Sowieckie krety, jak agenci Stalina przejęli władzę - 34,90 zł, Gorące lata zimnej wojny - 34,90 zł, Leczenie ran wojennych w Powstaniu Warszawskim - 34,90 zł, 100 zadań maturalnych - jęz. Niemiecki -12,60 zł, Historia kanibalizmu - 29 zł, Ofiary z ludzi. Od faraona do Wikingów - 39 zł, Zamachy stanu w Polsce XX wieku -17,80 zł, Bóg ukrył się w górach szt. 2 - 35,80 zł, Katalog dokumentów z lat 1276-1979 -15,20 zł, Siostrzyczka Ewa od kartuzów - 26,20 zł, Uwiedź mnie - 32 zł, Zdobywanie fortuny. Praktyczne metody osiągania sukcesu -14,90 zł, Teraz My. Prześwietlamy szt. 2 - 73,40 zł, Nazistowskie bojówki Trzeciej Rzeszy - 44,90 zł, Prawda i prawo -15,80 zł, Skandale w historii kościoła - 34,90 zł, Certyficate in advanced English 1 - 52,50 zł, Certyficate in advanced English 2 - 55,50 zł, Certyficate in advanced English 3 - 55,50 zł).

Mając na uwadze powyższą argumentację, sąd doszedł do przekonania, iż organ zasadnie zakwestionował wydatek w omawianym zakresie. Nie zakwestionował wydatków na książki w całości lecz konkretne pozycje (faktury) wymienione w zaskarżonej decyzji.

Kontroli organu poddane także zostały wydatki poniesione na montaż schodów, faktura nr[...] , na kwotę 22.500 zł., z dnia 28 kwietnia 2021 r., wystawiona przez M1 J.K., zapłacona przelewem dnia 28 kwietnia 2021 r. Kwota faktury została rozliczona z dotacji ogólnej w wysokości 10.102,50 zł oraz z dotacji na kształcenie specjalne w wysokości 12.397,50 zł.

Strona wyjaśniła (pismo z dnia 31 października 2022 r.,[...] – k. 288 załączonych akt administracyjnych), iż wydatek dotyczy montażu nowych schodów w budynku klas 1-3 przy PI. [...] oraz częściowej wymiany schodów na klatce schodowej w budynku przy ul. [...], a do montażu użyto płyt gresowych. Analizując niniejszy wydatek, organ uznał, że zarówno treść faktury ("Montaż schodów w obiekcie szkolnym") jak i złożone przez stronę wyjaśnienia oraz wartość robót przekraczająca kwotę 10.000 zł., wskazują, że jest to wydatek majątkowy, nakłady na środki trwałe, co wyklucza go z katalogu wydatków bieżących określonych w art. 35 u.f.z.o.

Wydatki bieżące zostały zdefiniowane w art. 236 ust. 2 u.f.p. jako wydatki niebędące wydatkami majątkowymi. Zapłaty za montaż schodów w wysokości 22.500 zł nie jest wydatkiem bieżącym, poniesiony zgodnie z art. 35 u.f.z.o. Sąd podziela ocenę dokonaną w tym zakresie przez organ, że jest to wydatek inwestycyjny na rzecz środka trwałego i jako taki nie może być finansowany z dotacji oświatowej. Dodatkowo organ słusznie zauważył, iż zakupione materiały są materiałami kosztownymi i to inwestor zdecydował o poniesieniu tak wysokich kosztów, a nie potrzeba zapewnienia bezpieczeństwa użytkowników budynku. Trafnie też organ podniósł, że skoro budynek przy ul. [...] był budynkiem, z którego Szkoła korzystała od 2020 r. i był to budynek nowy, to jest niemożliwe aby nastąpiło takie zużycie schodów, które uzasadniałoby ich wymianę już w kwietniu 2021 r. Modernizacja budynku (bo tak należy zakwalifikować omawiane prace) celem zwiększenia jego atrakcyjności nie jest wydatkiem bieżącym. Budynku przy PI. [...] wynajęto od dnia 1 kwietnia 2021 r. i od tego momentu były w nim prowadzone zajęcia. Organ słusznie zauważył, że przy tego typu działalności jak szkoła, trudno sobie wyobrazić sytuację wynajmowania budynku w stanie nienadającym się do użytkowania.

Przedmiotem kontroli organów w prowadzonym postępowaniu były także wydatki poniesione z tytułu faktury nr [...]za elementy kamienne cięte na wymiar do schodów w budynku szkoły, na kwotę 13.900 zł, z dnia 22 lipca 2021 r., wystawionej przez M1 J.K.. Strona wskazała, iż wydatek ten dotyczył wymiany elementów klatki schodowej i wejścia do budynku przy ul. [...], wykonanych z granitu i marmuru.

Organ zakwestionował zasadność sfinansowania rozpatrywanego wydatku z przyznanej stronie dotacji oświatowej, gdyż brak udokumentowania robót i ich dokładnego zakresu uniemożliwił weryfikację inwestycji, zakresu oraz wysokości kwoty uwidocznionej na przedstawionej fakturze. Organ słusznie zauważył, iż zachodzi rozbieżność miedzy treścią faktury - Elementy kamienne cięte na wymiar do schodów w budynku szkoły, a złożonymi wyjaśnieniami z których wynika, że wydatek dotyczył wymiany parapetów na klatce schodowej, progu wejściowego z obrzeżami a także obrzeża drzwi wejściowych. Dodatkowo zasadnie, w ocenie sądu, organ podniósł, że Szkoła z opisanego budynku korzystała od dnia 1 września 2020 r. Ponieważ był to nowy budynek, to stopień jego zużycia po kilku miesiącach użytkowania nie mógł wymagać montażu nowych schodów. Przynajmniej strona nie przedstawiła dowodów, które by o tym świadczyły. Zatem sąd podziela w tym zakresie stanowisko organu, że opisany wydatek potraktować należy jako wydatek inwestycyjny, zwiększający wartość budynku. Nie mógł on zostać inaczej oceniony i sfinansowany z dotacji oświatowej, gdyż strona nie przedstawiła żadnego dokumentu, który potwierdzałby niezbędność jego poniesienia. Dodatkowo okoliczności faktyczne sprawy wskazują, że koszt ten stanowił nakłady na środki trwałe, a nie wydatek poniesiony w celu bieżącego funkcjonowania.

Również wydatki poniesione na opłacenie faktury nr [...] za montaż klimatyzacji, z dnia 26 kwietnia 2021 r. wystawionej przez J.Z. IN STAL J. Z., na kwotę 18.450 zł. zostały zakwalifikowane przez organ jako ulepszenie (modernizacja) środka trwałego, który niewątpliwie spowodował wzrost wartości użytkowej budynku poprzez poprawę jego funkcjonalności oraz standardu użytkowania. Dodatkowo Strona wyjaśniła, iż wydatek dotyczy usługi montażu klimatyzatorów oraz, że błędnie zakwalifikowano go do niewłaściwej kategorii wydatków w rozliczeniu dotacji. Analizowany wydatek nie mieści się, jak słusznie przyjął organ, w kategoriach wydatków z art. 35 u.f.z.o.

Z ustalonego w sprawie stanu faktycznego wynika, iż z dotacji oświatowej pokryte zostały przez stronę wydatki wynikające z faktur wystawionych przez NZOZ Międzyszkolny Zakład Rehabilitacji i Korekcji Wad Postawy tytułem refaktury kosztów użytkowania nieruchomości przy PI. [...], tj.:

nr [...] z dnia 19 kwietnia 2021 r., na kwotę 18.450 zł, tytułem: Refaktura za czynsz zgodnie z Umową poddzierżawy z dnia 1 kwietnia 2021 r. Podstawą obciążenia jest faktura nr [...] wystawiona przez firmę "L." FH-U A. P. dla NZOZ o treści: Czynsz z tytułu dzierżawy za marzec 2021 r. nieruchomość PI. [...], A.,

nr [...] dnia [...] r., na kwotę 4.057,81 zł, tytułem:

Refaktura za gaz zgodnie z umową poddzierżawy z dnia 1 kwietnia 2021 r. w kwocie 3.008,74 zł;

Refaktura za energię elektryczną zgodnie z umową poddzierżawy z dnia 1 kwietnia 2021 r. w kwocie 1.049,07 zł.

Podstawą obciążeń są faktury oraz zestawienia i odczyty za gaz i energię elektryczną za okres: gaz od dnia 3 lutego 2021 r. do dnia 2 kwietnia 2021 r., energia elektryczna od dnia 1 stycznia 2021 r. do dnia 31 marca 2021 r.

Najważniejszym argumentem przy rozważaniu powyższej kwestii, jest fakt, iż nie jest możliwe rozliczenie z dotacji oświatowej działań niezwiązanych z działalnością oświatową. Umowy poddzierżawy została zawarta dnia 1 kwietnia 2021 r. i w tej dacie nieruchomość została wydana Szkole. Nie sposób zatem uznać, jak słusznie wywiódł organ, że refaktury za wcześniejszy okres (wcześniejsze miesiące) są związane z działalnością oświatową Szkoły. Tym bardziej, że w tych wcześniejszych miesiącach cele oświatowe były realizowane, ale w innej lokalizacji. Z tych względów, w sposób oczywisty, wskazany wydatek słusznie został przez organy zakwestionowany.

Dnia 1 stycznia 2020 r. zawarta została umowa nr [...] pomiędzy B Sp. z o.o. z siedzibą w Ł. przy ul. [...]m. [...] a firmą: Szkoła Podstawowa S z siedzibą w A, ul. [...], reprezentowaną przez J. S.. Jej przedmiotem (§ 1) jest "prowadzenie dokumentacji w zakresie działalności gospodarczej prowadzonej przez zleceniodawcę tj.: a) księgi podatkowej, b) rejestrów VAT, c) deklaracji podatkowych". W ocenie organów, którą podziela także sąd, zakres niniejszej umowy został określony bardzo wąsko i dotyczył tylko obsługi podatkowej (§ 11 umowy). Skoro zatem biuro miało jedynie prowadzić dokumentację podatkową i to w związku z prowadzoną działalnością gospodarczą, to nie sposób uznać, że był to wydatek, który może być sfinansowany z dotacji. Ani prowadzenie szkoły nie stanowi bowiem działalności gospodarczej (art. 170 ustawy Prawo oświatowe) ani też dotacje nie są obciążone podatkiem (art. 21 ust. 1 pkt 129 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych).

Analizując przedmiotową sprawę, SKO dostrzegło, że w świetle orzecznictwa sądów administracyjnych istnieją wątpliwości w zakresie możliwości zakwestionowania wydatków w kwocie 133.123,21 zł, z tytułu refaktur za czynsz dzierżawy i energię elektryczną w okresie obowiązywania umowy poddzierżawy. Z akt sprawy wynika bowiem, że w budynku przy PI. [...] były prowadzone zajęcia szkolne, a skoro wydatki były przeznaczone na realizację celów oświatowych, to brak jest podstaw do ich kwestionowania jedynie z powodu poddzierżawiania Szkole budynku przez NZOZ, a co za tym idzie - nie sposób uznać jednoznacznie, że wydatki w tym zakresie stanowią dotację wykorzystaną niezgodnie z przeznaczeniem. Z tych względów, organ odwoławczy zastosował regulację zawartą w treści art. 7a § 1 k.p.a. i istniejące wątpliwości rozstrzygnął na korzyść strony pomniejszając określoną przez organ I instancji kwotę należną do zwrotu o 133.123,21 zł.

Ostatecznie SKO ustaliło, że do zwrotu pozostaje kwota:

18.629,15 zł - tytułem dotacji pobranej w nadmiernej wysokości oraz

7.190.222,09 zł - tytułem dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

Uzasadniając swoje stanowisko, organ II instancji przedstawił i opisał poszczególne, kwestionowane kwoty wraz z datami, od których naliczane są odsetki, czyli datami przelewu środków, z których poniesione koszty opłacono. Wskazując, iż daty te stanowią równocześnie terminy początkowe naliczania odsetek dotacji wykorzystanych niezgodnie z przeznaczeniem.

W przypadku pobrania dotacji w nadmiernej wysokości, odsetki policzono od dnia 7 czerwca 2024 r. Organ wskazał, że odsetki są naliczane jak dla zaległości podatkowych, począwszy od dnia następującego po upływie terminu zwrotu oznaczonego w wystąpieniu pokontrolnym. Kolegium zwróciło uwagę, iż w orzecznictwie sądów administracyjnych prezentowany jest pogląd, że za datę stwierdzenia pobrania dotacji w nadmiernej wysokości uznać należy datę poinformowania strony o pobraniu dotacji w nadmiernej wysokości. Skoro zatem dyrektor Szkoły podpisał protokół z kontroli z datą 19 lutego 2024 r. to organ pierwszej instancji mógł naliczyć odsetki od dnia 19 lutego 2024 r., a jednak - orzekając na korzyść strony - naliczył je od dnia 7 czerwca 2024 r. Organ odwoławczy podtrzymał stanowisko w tym zakresie.

Odnosząc się do zastrzeżenia strony w zakresie błędnego jej określenia, Kolegium nie podzieliło jej stanowiska. Wskazało, iż J. S. posiada wiedzę, że jest organem prowadzącym szkołę i jako taki może ponosić odpowiedzialność z tytułu pobranych środków publicznych. Wydając merytoryczne rozstrzygnięcie w rozpatrywanej sprawie, SKO wprost wskazało w jego sentencji, że określa wysokość należności przypadającej do zwrotu od J. S. - organu prowadzącego Prywatną Szkołę Podstawową z Oddziałami Integracyjnymi "S" w A - do budżetu Gminy A., eliminując w ten sposób wszelkie niejasności w zakresie określenia strony postępowania.

Organ odwoławczy zasadnie za chybiony uznał również zarzut naruszenia art. 107 § 1 pkt 8 k.p.a. w zw. z art. 26a k.p.a. poprzez podpisanie decyzji przez osobę nieupoważnioną do jej wydania. Wskazał, iż upoważnienie do działania dla Zastępcy Burmistrza dostępne jest w BIP Urzędu Miejskiego: https://aleksandrowlodzki.bip.net.pl/?a=6453. Podniósł, iż zgodnie z treścią Regulaminu Organizacyjnego Urzędu Miejskiego w A wynika wprost, że: .

1. Kierownikiem Urzędu jest Burmistrz będący jednocześnie:

a) organem wykonawczym gminy,

b) organem w postępowaniu administracyjnym.

2. Burmistrz wykonuje zadania przy pomocy Zastępcy Burmistrza, Sekretarza oraz Skarbnika.

Zgodnie z Zarządzeniem Nr 133/2014 Burmistrza A.z dnia 2 lipca 2014 r. Burmistrz Aleksandrowa Łódzkiego zarządził, że L. F.- Zastępcy Burmistrza A. powierzył prowadzenie spraw Gminy A. oraz wykonywanie obowiązków i uprawnień Burmistrza A. a także w zakresie wydawania decyzji administracyjnych i reprezentowania Urzędu Miejskiego w A oraz Gminy A. w zakresie określonym w konkretnych upoważnieniach. Udzielił L. F. - Zastępcy Burmistrza ogólnego pełnomocnictwa procesowego oraz upoważnienia do reprezentowania Gminy A. przed sądami oraz organami administracji publicznej, organami podatkowymi.

SKO właściwie wskazało, iż z treści zarządzenia jasno wynika, że osoba, która podpisała decyzję jest upoważniona do wydawania decyzji administracyjnych w imieniu Burmistrza A.

Odpowiadając na zarzut strony dotyczący naruszenia art. 7 w zw. z art. 77 § 1 w zw. z art. 80 k.p.a. poprzez niepodjęcie działań zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego przedmiotowej sprawy, a tym samym brak wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego przedmiotowej sprawy a także dowolną, a nie swobodną ocenę materiału dowodowego w szczególności pominięcie wniosków dowodowych zgłaszanych przez stronę w pismach z dnia 17 października 2024 r. oraz z dnia 24 października 2024 r., należy przyjąć, że są one bezpodstawne. Organy obu instancji, uzasadniając stanowisko przedstawione w rozstrzygnięciu, odwoływały się do konkretnych dokumentów zgromadzonych w toku postępowania oraz wskazując karty, na których dowody te się znajdują. Strona, przez cały czas trwania postępowania brała w nim czynny udział, mając tym samym wpływ na jego kształt i przebieg. Sąd podziela stanowisko organu, iż wnioski dowodowe strony nie były uwzględnione, gdyż okoliczności, których one dotyczyły zostały już ustalone w oparciu o zgromadzone w toku postępowania dokumenty. Uwzględnienie wniosków, jak słusznie zauważył organ, prowadziłoby jedynie do nieuzasadnionego przedłużenia postępowania.

SKO zasadnie nie znalazło podstaw do uwzględnienia wniosków strony zwłaszcza o zwracanie się do różnych zewnętrznych podmiotów o udzielenie różnych informacji. Organ słusznie wskazał, że postępowanie w rozpatrywanej sprawie dotyczy konkretnej dotacji przekazanej konkretnej Szkole i przez tę Szkołę wydatkowanej. Z tego względu przeprowadzanie dowodów w zupełnie innym zakresie należało, jak to uczynił organ, uznać za bezcelowe i nieuzasadnione. Tym bardziej, że istotą niniejszego postępowania nie jest ocena wpływu prowadzonych zajęć na stan zdrowia czy wyniki edukacyjne uczniów, lecz ocena możliwości sfinansowania określonych działań z dotacji oświatowej w świetle obowiązujących przepisów prawa. Dotacja oświatowa nie może bowiem być przeznaczana na dowolnie wybrane cele, służące dzieciom, lecz na cele określone w przepisach prawa (w tym w art. 35 u.f.z.o.). Brak jest zatem podstaw do oceny wpływu prowadzonych zajęć na stan zdrowia dzieci, jak wnosiła o to strona, bowiem kwestie te w ogóle nie podlegają ocenie w niniejszym postępowaniu.

Postępowanie przeprowadzone przez organ I instancji, w ocenie sądu, było wystarczające do ustalenia stanu faktycznego oraz wydania rozstrzygnięcia. Organy obu instancji prawidłowo uznały, że stan faktyczny rozpatrywanej sprawy został wyjaśniony i ustalony, dlatego przeprowadzenie wnioskowanych dowodów nie było konieczne. Z tych względów, które sąd w pełni podziela, zarzut naruszenia art. 8, 77 i 80 k.p.a. jest nieuzasadniony.

Wydatkowanie środków publicznych zostało w niniejszym postępowaniu ocenione na podstawie materiału dowodowego w postaci dokumentów zgromadzonych przez stronę i przekazanych organom celem weryfikacji. Podkreślenia wymaga, co czynił to już organ odwoławczy, że w postępowaniu administracyjnym dotyczącym dotacji, to na podmiocie dotowanym spoczywa ciężar wykazania, że otrzymana kwota dofinansowania została skonsumowana na realizację preferowanych przez dotującego celów oraz, że cele te mieszczą się w granicach określonego przedsięwzięcia i że nie została pobrana w nadmiernej wysokości. Niemożliwe jest zatem zakwalifikowanie, jako wykorzystane zgodnie z przeznaczeniem wydatków, które nie zostały wyjaśnione i udokumentowane oraz wydatków, które są niezgodne z przepisami obowiązującego prawa. Podobnie, jak w przypadku pobrania dotacji w nadmiernej wysokości. Z tych względów, sąd nie dopatrzył się naruszenia przepisów art. 7 i art. 77 k.p.a.

Sformułowany przez stronę zarzut naruszenia art. 10 k.p.a. jest w ocenie sądu nieuzasadniony, gdyż strona zapoznała się z materiałem na etapie postępowania prowadzonego przez organ I instancji, który nie został w żaden sposób zmodyfikowany (uzupełniony) na etapie postępowania odwoławczego.

Również zarzut naruszenia art. 26 i 26a i art. 29 ust. 2 ustawy o samorządzie gminnym, poprzez oparcie się na upoważnieniach od 2014 r. jest w ocenie sądu całkowicie nieuzasadniony. W toku prowadzonego postępowania wskazane upoważnienie pozostawało aktualne, gdyż nie powołano nowego, innego Zastępcy Burmistrza. Zgodnie bowiem z dyspozycją art. 29 ust. 2 cytowanej ustawy, po upływie kadencji zastępca pełni swoje obowiązki do czasu objęcia obowiązków przez nowego.

Sąd za nieuzasadniony uznał także zarzut sprzeczność w treści decyzji SKO w zakresie daty jej wydania. Strona wskazała, iż z treści niniejszej decyzji wynika, iż wydana ona została w dniu 30 czerwca 2025 r. a podpisy pod nią złożono w dniu 8 lipca 2025 r. Było to spowodowane tym, jak słusznie zauważył organ odwoławczy, że decyzja wymagała sporządzenia szczegółowego i jasnego uzasadnienia, co organ I instancji uczynił. Odniósł się do wszystkich aspektów sprawy, tych które miały znaczenia dla rozstrzygnięcie oraz tych, które strona podnosiła w toku prowadzonego postępowania.

Dokonując analizy rozpatrywanej sprawy, sąd doszedł do przekonania, iż strona nie przedstawia argumentów, które mogłyby mieć wpływ na zaskarżone rozstrzygnięcie i stanowiłyby podstawę do jego uchylenia.

Sąd stwierdza również, że podjęto w sprawie wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, dołożono należytej staranności i przeprowadzono postępowanie w sposób rzetelny, zgodny z zasadą prawdy obiektywnej. Jednocześnie, w ocenie sądu, wszystkie niezbędne etapy stosowania normy prawnej, zarówno etap wyjaśnienia i ustalenia stanu faktycznego sprawy, etap wykładni i ustalenia stanu prawnego, etap subsumcji, jak i etap ustalenia skutku prawnopodatkowego udowodnionych faktów, przeprowadzone zostały w przedmiotowej sprawie w sposób prawidłowy, odpowiadający postawionym przed organami podatkowymi zasadom. Działanie organu II instancji wypełniało wymogi swobodnej oceny. Również uzasadnienie faktyczne i prawne zaskarżonej decyzji spełnia wymogi przewidziane prawem.

Ustalenia zostały oparte m.in. na przedłożonych przez stronę dokumentach, a także na materiale dowodowym, zebranym w trakcie postępowania podatkowego. W opinii sądu, nie pominięto żadnej istotnej okoliczności faktycznej. Wszystkie dokumenty i dowody oraz uzyskane informacje zostały dokładnie przeanalizowane i ocenione. Znalazło to wyraz w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Mając na uwadze przytoczoną powyżej argumentację, sąd nie znalazł podstaw do stwierdzenia, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy lub z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie. Nie dopatrzył się również naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego (podatkowego) lub wystąpienia przesłanek pozwalających na stwierdzenie nieważności zaskarżonej decyzji.

Wobec braku jakichkolwiek podstaw do wyeliminowania z obrotu prawnego zaskarżonej decyzji sąd, działając na podstawie art. 151 p.p.s.a., oddalił rozpatrywaną skargę jako bezzasadną.

P.C.