Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 11 kwietnia 2024 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Sławomir Presnarowicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2024 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia W. N. na zarządzenie Przewodniczącego Wydziału I Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 23 października 2023 r. sygn. akt I SA/Gd 903/23 w przedmiocie wpisu sądowego w sprawie ze skargi W. N. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku z dnia 7 sierpnia 2023 r. nr 2201-IEE.7192.2.29.2023.2.AK w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną postanawia uchylić zaskarżone zarządzenie i przekazać sprawę do ponownego rozpoznania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku. NSA/post.1 - postanowienie "ogólne"

Zarządzeniem z 23 października 2023 r. W. N. (dalej: "Skarżący") został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego w kwocie 100 zł od skargi wniesionej na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Gdańsku (dalej: "Dyrektor") z 7 sierpnia 2023 r. Jak podstawę prawną zarządzenia wskazano art. 220 § 1 oraz § 3 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 259, dalej: "p.p.s.a.") oraz § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2021 r. poz. 535, dalej "rozporządzenie").

W dniu 11 listopada 2023 r. Skarżący wniósł zażalenie na przywołane wcześniej zarządzenie. W jego uzasadnieniu wskazał, iż z uwagi na niedoręczenie przez Kancelarię Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku (dalej: "WSA", "Sąd") podpisanych elektronicznie dokumentów w postaci zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego od skargi oraz odpowiedzi organu na złożoną skargę, nie znajduje on podstaw prawnych do realizacji doręczonego wezwania.

Zarządzeniem z 15 listopada 2023 r. Przewodniczący I Wydziału nakazał ponowne wykonanie zarządzenia z dnia 23 października 2023 r. (k. 59 akt sądowych), wobec ustalenia nieprawidłowego doręczenia pism, w tym zarządzenia

z 23 października 2023 r., skutkujących brakiem skutecznego wezwania do uiszczenia wpisu sądowego.

Zarządzeniem z 7 lutego 2024 r. Przewodniczący I Wydziału wezwał Skarżącego do udzielenia odpowiedzi, czy cofa zażalenie z 11 listopada 2023 r., zakreślając termin 7 dni, pod rygorem uznania, że zażalenia nie cofa (k. 68 akt sądowych).

W odpowiedzi na zarządzenie Skarżący pismem z 4 marca 2024 r. wskazał, że prawidłowe doręczenie dokumentacji z 23 października 2023 r. nastąpiło dopiero po wniesieniu przez niego zażalenia.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie, aczkolwiek z innych względów, niż podniesione w zarzutach zamieszczonych w złożonym przez Skarżącego środku zaskarżenia.

W pierwszej kolejności należy podnieść, że korespondencja sądowa odbywała się za pośrednictwem poczty elektronicznej, co uregulowane jest przepisem art. 74a p.p.s.a., przewidującym możliwość doręczenia przez sąd stronom postępowania pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej.

Zgodnie z treścią art. 74a § 1 p.p.s.a., doręczenie pism przez sąd następuje za pomocą środków komunikacji elektronicznej, jeżeli strona spełniła jeden

z następujących warunków: 1) wniosła pismo w formie dokumentu elektronicznego przez elektroniczną skrzynkę podawczą sądu lub organu, za pośrednictwem którego składane jest pismo; 2) wystąpiła do sądu o takie doręczenie i wskazała sądowi adres elektroniczny; 3) wyraziła zgodę na doręczanie pism za pomocą tych środków

i wskazała sądowi adres elektroniczny.

Stosownie do § 3 pkt 2 art. 74a p.p.s.a. w celu doręczenia pisma w formie dokumentu elektronicznego sąd przesyła na adres elektroniczny adresata zawiadomienie zawierające pouczenie dotyczące sposobu odbioru pisma,

a w szczególności sposobu identyfikacji adresata pod wskazanym adresem elektronicznym w systemie teleinformatycznym wykorzystywanym przez sąd do obsługi doręczeń, oraz informację o wymogu podpisania urzędowego poświadczenia odbioru kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym. Zgodnie z § 5 datą doręczenia pisma jest data podpisania przez adresata pisma urzędowego poświadczenia odbioru w sposób, o którym mowa w § 3 pkt 2. Poświadczenie doręczenia jest zatem niezaprzeczalnym urzędowym poświadczeniem odbioru.

W takiej sytuacji obieg dokumentów przybiera formę elektroniczną, gdzie Sąd, zobligowany jest doręczać korespondencję przez elektroniczną skrzynkę podawczą Sądu na wskazany przez Skarżącego adres elektroniczny. Nie ma wątpliwości, że

w analizowanej sprawie, obieg ten odbywał się wyłącznie we wskazanej formie, tj. formie elektronicznej. Podkreślić przy tym należy, że doręczenie za pomocą środków komunikacji elektronicznej następuje za urzędowym poświadczeniem odbioru.

Z akt sprawy wynika, że Skarżący złożył skargę na postanowienie Dyrektora

z 7 sierpnia 2023 r. w przedmiocie skargi na czynność egzekucyjną i nie uiścił od niej opłaty, wobec tego stwierdzić należy, że prawidłowe było działanie polegające na wydaniu przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi oraz ustalenie jego wysokości na kwotę 100 zł. Wątpliwości budzi jednak okoliczność skutecznego doręczenia Skarżącemu pism procesowych z dnia 23 października 2023 r., gdzie winien on otrzymać odpis odpowiedzi na skargę, pouczenia, informacje o wyznaczeniu sędziego sprawozdawcy oraz wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego. Jak jednak wynika nie tylko z treści zażalenia, ale i notatki urzędowej z 14 listopada 2023 r., zarządzenie zostało wykonane w sposób nieprawidłowy, co skutkowało brakiem możliwości zapoznania się przez Skarżącego z treścią skierowanych do niego pism, wobec braku możliwości otwarcia załączonych plików z dokumentami (k. 57 akt sądowych). Wobec powyższego wątpliwości budzi konstatacja Sądu, by Skarżący mógł skutecznie odebrać przedmiotową korespondencję już dnia 7 listopada 2023 r. (k. 45 akt sądowych), a w konsekwencji skutecznie wnieść zażalenie na zarządzenie z 23 października 2023 r. W konsekwencji zarządzenie Sądu z 29 stycznia 2024 r., gdzie stwierdzono o terminowości wniesionego zażalenia, jest co najmniej przedwczesne. Już bowiem z chwilą zapoznania się z treścią notatki urzędowej z 14 listopada 2023 r. Sąd powziął informację co do nieprawidłowych działań pracowników sekretariatu, co obligowało do powtórnego doręczenia korespondencji Skarżącemu. Jednocześnie nie sposób konwalidować wadliwych czynności i nadawać im post factum cechę skuteczności, w sytuacji, gdy prawidłowe działanie nastąpiło dopiero na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 15 listopada 2023 r. (k. 59 akt sądowych). Skarżącemu doręczono korespondencję zawierającą m. in. wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego, z którą mógł on się zapoznać w sposób nie budzący wątpliwości w dniu 29 listopada 2023 r., o czym świadczy wydruk urzędowego poświadczenia doręczenia (dalej: "UPD") z karty 63.

W tak wskazanym stanie faktycznym Sąd błędnie założył, że datą, od której rozpoczął bieg termin na złożenie zażalenia na zarządzenie z 23 października 2023 r., jest 7 listopada 2023 r., przy czym w świetle wszystkich danych zawartych w UPD na karcie 63, datą tą powinien być 29 listopad 2023 r.

Sąd przeanalizuje więc dokładnie dokument UPD z karty 63 i 45 i ustali, która ze znajdujących się na nim dat jest datą doręczenia Skarżącemu zarządzeń z 23 października 2023 r., a następnie stwierdzi czy Skarżący wniósł zażalenie w terminie, czy też złożony środek zaskarżenia został wniesiony przedwcześnie. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego brak jest podstaw do merytorycznego rozpoznania zażalenia przez Naczelny Sąd Administracyjny.

Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 i 198 p.p.s.a, orzekł jak w sentencji.