Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Dnia 23 lutego 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Monika Nowicka po rozpoznaniu w dniu 23 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia K.S. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2021 r., sygn. akt II SA/Łd 828/21 o odmowie wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego postanawia oddalić zażalenie.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi postanowieniem z dnia 19 listopada 2021 r., po rozpoznaniu wniosku K.S., odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 lipca 2021 r. nr [...] w przedmiocie uznania za nienależnie pobrane i zwrotu nienależnie pobranego świadczenia wychowawczego.

Jak wskazał Sąd Wojewódzki, w rozpatrywanej sprawie skarżący - działający przez profesjonalnego pełnomocnika - wnosząc o udzielenie ochrony tymczasowej, poza wskazaniem na fakt, że to jego żona wypłacała sporne świadczenia z ich wspólnego konta, a świadczenia te zostały wykorzystane na potrzeby ich wspólnych dzieci, nie przedstawił jakichkolwiek okoliczności, które potwierdzałyby zasadność uwzględnienia jego wniosku. W szczególności nie udokumentował w żaden sposób swojej aktualnej sytuacji majątkowej i rodzinnej, co pozwoliłoby na dokonanie przez sąd oceny zasadności zgłoszonego żądania. W konsekwencji Sąd uznał, że skarżący nie wykazał w należyty sposób, że zachodzi prawdopodobieństwo, iż ewentualne wykonanie zaskarżonej decyzji spowoduje zagrożenie jego istotnych interesów ani też, że poniesie on jakąkolwiek inną szkodę, a zatem nie była możliwa ocena, czy wykonanie zaskarżonej decyzji faktycznie spowoduje niebezpieczeństwo wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody, bądź trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej jako p.p.s.a.).

Dodatkowo Sąd podkreślił, że rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji abstrahuje od ostatecznego rozstrzygnięcia sprawy sądowoadministracyjnej. Nie uzasadnia zatem uwzględnienia wniosku konieczność uiszczenia egzekwowanej kwoty, gdyż stanowi to typowe następstwo wykonania decyzji. Ochrona tymczasowa, jaką wprowadza art. 61 p.p.s.a., ma charakter wyjątku od zasady, że ostateczna decyzja podlega wykonaniu i z tego powodu znajduje zastosowanie w sytuacjach, w których egzekucja prowadzi do skutków o wiele dalej idących niż typowe następstwa wykonania decyzji, takie jak uszczuplenie aktywów wnioskodawcy.

Zażalenie na powyższe postanowienie złożył K. S.. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie przepisu art. 61 § 3 p.p.s.a. poprzez niewłaściwą wykładnię i uznanie, że w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki uzasadniające wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, podczas gdy wykonanie zaskarżonej decyzji i egzekucja zasądzonej w niej kwoty w sposób oczywisty prowadzi do wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody materialnej, w postaci nieuzasadnionego uszczuplenia jego majątku i pozbawienia podstawowych środków utrzymania, w sytuacji gdy świadczenie wychowawcze wypłacane było cyklicznie przez matkę dzieci i przeznaczone na zaspakajanie potrzeb rodziny, zatem nie mogło zostać uznane za świadczenie nienależnie pobrane, a decyzja Prezydenta Miasta [...] z dnia 17 marca 2021 r. orzekająca o zmianie prawa K.S. do świadczenia wychowawczego została uchylona nieprawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 7 października 2021 r.

Mając na uwadze powyższe, skarżący wnosił o: uchylenie zaskarżonego postanowienia i rozpoznania sprawy na nowo, ewentualnie zmianę zaskarżonego postanowienia poprzez wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji; wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia do czasu rozstrzygnięcia zażalenia; zasądzenie zwrotu kosztów postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w Warszawie, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Ponadto - na okoliczność wykazania sytuacji majątkowej i osobistej skarżącego - autor zażalenia wnosił o przeprowadzenie dowodu z dokumentów w postaci:

- rozszerzonego zaświadczenia o zarobkach skarżącego za okres 6 miesięcy;

- zaświadczenia o wysokości dochodu podatnika w podatku dochodowym od osób fizycznych za rok 2020;

- potwierdzeń przelewu wynagrodzenia skarżącego za okres maj - listopad 2021 r.;

- postanowienia Sądu Okręgowego w Łodzi z dnia 3 stycznia 2020 r. o zabezpieczeniu alimentów (Sygn. akt. [...]);

- potwierdzeń przelewu kwot alimentów za okres czerwiec - listopad 2021;

- umowy najmu lokalu mieszkalnego z dnia 15.11.2020 r.;

- potwierdzeń uiszczenia miesięcznych opłat czynszowych za okres czerwiec - listopad 2021;

- potwierdzeń uiszczania opłat na spółdzielnię mieszkaniową za okres czerwiec - listopad 2021;

- potwierdzeń uiszczania opłat za ogrzewanie za okres lipiec - październik 2021 r.;

- potwierdzeń uiszczania opłat za energię elektryczną za okres lipiec - październik

2021 r.

- potwierdzeń uiszczania opłat za telefon komórkowy za okres czerwiec - listopad

2021 r.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Stosownie do art. 61 § 3 p.p.s.a., sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Warunkiem zastosowania w stosunku do wnioskodawcy ochrony tymczasowej wynikającej z powołanego przepisu jest wykazanie przez stronę, że w związku z wykonaniem aktu administracji publicznej zachodzić będzie niebezpieczeństwo wyrządzenia jej znacznej szkody bądź jego wykonanie spowoduje trudne do odwrócenia skutki. Uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji spoczywa na stronie wnioskującej o ochronę tymczasową w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Uzasadnienie wniosku powinno się więc odnosić do konkretnych okoliczności pozwalających wywieść, że wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne w stosunku do wnioskodawcy. Ponadto twierdzenia te powinny być poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej wnioskującego. Natomiast nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia jego merytoryczną ocenę (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206).

W niniejszej sprawie skarżący w skardze zawarł wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej do Sądu I instancji decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Łodzi z dnia 30 lipca 2021 r. Wniosek ten nie zawierał jednak żadnego uzasadnienia, co – jak słusznie stwierdził Sąd Wojewódzki - uniemożliwiło dokonanie merytorycznej oceny zaistnienia przesłanki wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia skarżącemu znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, wynikającej z art. 61 § 3 p.p.s.a. Rolą sądu nie jest bowiem wyręczanie wnioskodawcy i poszukiwanie za niego okoliczności, które przemawiałyby za zasadnością zastosowania ochrony tymczasowej. Skoro więc skarżący wniosku o wstrzymanie zaskarżonej decyzji nie uzasadnił, to nie może oczekiwać, że sąd udzieli mu ochrony tymczasowej.

Za wstrzymaniem wykonania zaskarżonej decyzji nie może zaś z całą pewnością przemawiać powtórzona w zażaleniu argumentacja o braku podstaw do uznania świadczenia za nienależnie pobrane. Rozpoznając wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji sąd nie dokonuje bowiem oceny zasadności skargi, lecz poddaje ocenie, czy wnioskodawca uprawdopodobnił, iż wykonanie zaskarżonej decyzji może spowodować niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudne do odwrócenia skutki, co w niniejszej sprawie nie miało miejsca.

Końcowo podkreślić należy, że zadaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie jest ponowna ocena wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, uzupełnionego ewentualnie o dodatkowe okoliczności podniesione w zażaleniu, lecz kontrola postanowienia wydanego przez Sąd I instancji. Dlatego też wniosek

o przeprowadzenie dowodu z dokumentów dołączonych do zażalenia nie podlegał uwzględnieniu przez Naczelny Sąd Administracyjny. Natomiast strona może złożyć ponowny wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji, wykazując okoliczności bądź też załączając dokumenty umożliwiające Sądowi I instancji ponowne rozważenie możliwości wstrzymania wykonania decyzji, zgodnie z dyspozycją art. 61 § 4 p.p.s.a.

Mając zatem na uwadze powyższe, podzielić należy stanowisko Sądu I instancji, iż brak było podstaw do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji.

W tej sytuacji Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji