Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Adam Jutrzenka-Trzebiatowski Sędziowie Sędzia WSA Jarosław Piątek (spr.) Sędzia WSA Kamila Karwatowicz po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 1 kwietnia 2026 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] na bezczynność Ł sp. z o.o. w przedmiocie udostępnienia informacji o środowisku I. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Ł sp. z o.o. do rozpoznania wniosku strony skarżącej Fundacji [...] z dnia [...] r., II. stwierdza, że Ł sp. z o.o. dopuściło się bezczynności, która nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, III. zasądza od Ł sp. z o.o. na rzecz strony skarżącej Fundacji [...] kwotę 100 zł (sto złotych), tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Wnioskiem z dnia [...] marca 2025 r. F. w [...] (dalej jako: Fundacja, skarżąca, wnioskodawca) wystąpiła do Ł. sp. z o.o. w [...] (dalej organ, podmiot zobowiązany) powołując się na art. 8 u.u.i.ś. z wnioskiem o udostępnienie informacji o środowisku i jego ochronie "o ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej w okresie od [...].01.2019 r. do [...].03.2019 r." na adres: [...].

Wyrokiem z dnia 30 października 2025 r., sygn. akt II SA/Go 475/25, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim uchylił decyzję [...] w [...] (dalej jako: organ, Prezes) z dnia [...] sierpnia 2025 r. o utrzymaniu w mocy własnej decyzji z dnia [...] marca 2025 r. w sprawie odmowy udostępnienia informacji o środowisku ze względu na nadużycie prawa przez F. w [...]. W uzasadnieniu ww. wyroku Sąd wskazał, iż brak opatrzenia wniosku złożonego w dniu [...] marca 2025 r. własnoręcznym podpisem, stanowił brak formalny, do usunięcia którego organ powinien zastosować art. 64 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2025 r. poz. 1691 ze zm., dalej jako k.p.a.).

W konsekwencji organ, wykonując wyrok Sądu, wezwał wnioskodawcę w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braku formalnego wniosku z dnia [...] marca 2025 r. poprzez jego podpisanie. Wnioskodawca pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. uzupełnił brak formalny wniosku z dnia [...] marca 2025 r. poprzez opatrzenie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym, złożonym przez R. K., upoważnionego do reprezentacji Fundacji, zgodnie z załączonym odpisem z KRS - jako Prezes Zarządu. Pismo to, wysłane za pomocą platformy ePuap, zostało doręczone do organu dnia [...] grudnia 2025 r. Wobec tego, termin miesięczny na wydanie decyzji Il-instancyjnej, wynikający z art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2024 r., poz. 1112 ze zm., dalej jako: "u.u.i.ś."), upłynął z dniem [...] stycznia 2026 r.

Wskutek bezczynności organu pismem z dnia [...] stycznia 2026 r. Fundacja wniosła skargę i zarzuciła naruszenie:

1) art. 19 ust. 2 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych (dalej jako: "MPPOIP") w zakresie w jakim przepis ten stanowi o prawie do swobodnego wyrażania opinii obejmującego swobodą poszukiwania, otrzymywania i rozpowszechniania wszelkich informacji i poglądów, bez względu na granice państwowe, ustnie, pismem lub drukiem, w postaci dzieła sztuki bądź w jakikolwiek inny sposób według własnego wyboru, poprzez jego niezastosowanie i nieudostępnienie na wniosek informacji podlegającej udostępnieniu, co w konsekwencji doprowadziło do nieuzasadnionego ograniczenia prawa człowieka do informacji;

2) art. 61 ust. 1 Konstytucji RP w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji podlegającej udostępnieniu na wniosek,

3) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902 ze zm.) w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji.

Strona wniosła o stwierdzenie, że organ dopuścił się bezczynności, zobowiązanie organu do załatwienia wniosku niezwłocznie, nie później jednak niż w terminie 14 dni od uprawomocnienia się wyroku oraz zasądzenie od organu na moją rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

Uzasadniając skargę strona wskazała, że pomimo upływu terminu do udostępnienia informacji podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Organ przyznał, że z ustawowo określonego terminu się nie wywiązał. Było to spowodowane okresem świątecznym i wynikającymi z tego brakami kadrowymi, jak również dużą ilością innych spraw generowanych przez wnioskodawcę, do których załatwiania delegowana jest w spółce tylko jedna osoba, która wykonuje je poza innymi obowiązkami pracowniczymi. Poza tym wyrok WSA nie był dla spółki w pełni jasny, w związku z czym musiała skorzystać z porady prawnej w tym zakresie, co też było utrudnione w związku z trwającym tak naprawdę do połowy stycznia okresem świątecznym. Organ poinformował, że w dniu [...] stycznia 2026 r. udzielił skarżącemu odpowiedzi na ww. wniosek.

Odnosząc się do treści zarzutów stawianych przez skarżącego organ doszedł do przekonania, iż zarzut niezachowania wyznaczonych terminów załatwienia wniosku w pełni uzasadniony. W realiach niniejszej sprawy doszło w istocie do przekroczenia ustawowego terminu przewidzianego na rozpatrzenie wniosku o udostępnienie informacji o środowisku. Fakt jednak, iż przed rozpoznaniem złożonej skargi na bezczynność wniosek o udostępnienie informacji o środowisku został rozpoznany, w ocenie organu uchyla zasadność zarzutu bezczynności. Organ przyznał się do przekroczenia ustawowego terminu załatwienia sprawy, jednocześnie wskazując, że zaistniałe okoliczności nie uzasadniają uznania, że w sprawie zaistniała rażąca bezczynność.

Zdaniem organu przy ocenie całokształtu niniejszej sprawy należy mieć na uwadze fakt, że począwszy od lipca 2024 r. organ jest zalewany sprawami związanymi z wnioskami o udostępnienie informacji o środowisku dotyczących ilości odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami, krajowych i spoza terytorium Rzeczpospolitej Polskiej. Pomimo jednoznacznego zamknięcia biegu sprawy decyzją prawomocną z [...] lutego 2025 r. ze względu na brak wykazania przez skarżącego, iż uzyskanie informacji jest szczególnie istotne dla interesu publicznego, skarżący kontynuował wysyłanie sztucznie zawężonych wniosków, w istocie wciąż stanowiących informację, dla pozyskania której wnioskodawca nie spełnił ustawowych wymagań. Oznacza to, że organ jest zmuszony angażować znaczne nakłady czasu oraz pracy w samo tylko prowadzenie spraw wszczynanych z inicjatywy skarżącego.

Od momentu wydania decyzji merytorycznej z dnia [...] lutego 2025 r., w sprawie nie zaktualizowała się żadna nowa okoliczność, wnioskodawca nie powołał żadnego nowego faktu, czy wyjaśnienia. Nie przedstawił również żadnego nowego stanowiska w sprawie, które w jakikolwiek sposób mogłyby uprawdopodobnić występowanie po jego stronie szczególnego interesu prawnego dla uzyskania wnioskowanych informacji, co stanowi pierwotną przyczynę powstałego sporu. Pomimo niedogodności, organ, dopełniając wskazań zawartych w wyrokach WSA w Gorzowie Wielkopolskim, zgodnie z przepisami prawa materialnego i procesowego, terminowo wydaje kolejne decyzje i inne pisma w ramach postępowań z udziałem Fundacji. Wpadkowe uchybienie jest konsekwencją wyżej wykazanych okoliczności wyjątkowych i, wobec doręczenia skarżącemu decyzji z dnia [...] stycznia 2026 r., nie stanowi podstawy do uwzględnienia skargi na bezczynność z dnia [...] stycznia 2026 r.

W ocenie organu wszystkie powyższe okoliczności wskazywały na to, że nie ma podstaw do uznania bezczynności za rażącą. W związku z tym jego zdaniem brak jest też uzasadnionych podstaw do wymierzenia organowi grzywny.

Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2024 r., poz. 1267) sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Stosownie do treści art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2026 r., poz. 143, dalej jako p.p.s.a.), kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje między innymi orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1- 4a. Skarga została rozpoznana przez tut. Sąd w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 119 pkt 4 i art. 120 p.p.s.a.

Przepisy u.u.i.ś. regulują m.in. zasady i tryb postępowania w sprawie udostępniania informacji o środowisku i jego ochronie, który to tryb jest trybem szczególnym w stosunku do trybu ogólnego, przewidzianego przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2022 r., poz. 902 – dalej u.d.i.p.). W przypadku skargi na bezczynność w zakresie udostępnienia informacji o środowisku i jego ochronie, podobnie jak w zakresie udostępnienia informacji publicznej, obowiązkiem sądu jest zbadanie, czy sprawa mieści się w zakresie podmiotowym i przedmiotowym ustawy. Dopiero stwierdzenie, że podmiot, do którego zwróciła się strona skarżąca, był zobowiązany do udzielenia informacji o środowisku i jego ochronie oraz że żądana informacja miała charakter informacji o środowisku i jego ochronie w rozumieniu przepisów u.u.i.ś., pozwala na dokonanie oceny, czy w konkretnej sprawie można skutecznie zarzucić wskazanemu podmiotowi bezczynność. Ł., jest spółką z o.o., której wspólnikami są jednostki samorządu terytorialnego. Wykonuje ona zadania publiczne z zakresu usuwania i oczyszczania ścieków komunalnych oraz wysypisk i unieszkodliwiania odpadów komunalnych (art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym), na co wskazuje przedmiot działalności w Krajowym Rejestrze Sądowym – Rejestrze Przedsiębiorców nr [...]). Oznacza to, iż spółka jest podmiotem zobowiązanym do udzielania informacji o środowisku stosownie do art. 8 ust. 1 w zw. z art. 3 ust. 1 pkt 9 lit. b i pkt 15a u.u.i.ś. (zob. wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2025 r., II SAB/Go 54/25, CBOSA, który zapadł w granicach niniejszej sprawy). Nie budzi również wątpliwości, iż informacja o liczbie odbiorców usług w zakresie gospodarki odpadami - jako odnosząca się do działań władzy polegających m.in. na zapewnieniu utrzymania i eksploatacji własnych lub wspólnych z innymi gminami, lub wspólnych ze związkiem metropolitalnym instalacji do przetwarzania odpadów komunalnych, objęcia wszystkich właścicieli nieruchomości na terenie gminy systemem gospodarowania odpadami komunalnymi oraz zapewnienia selektywnego zbierania odpadów komunalnych (art. 5 ust. 2 pkt 2, 3 i 5 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach – tekst jedn. Dz. U. z 2025 r., poz. 733), co niewątpliwe ma wpływ na stan środowiska - stanowi informację o środowisku w rozumieniu art. 9 ust. 1 u.u.i.ś. i art. 74 ust. 3 Konstytucji RP (wyrok WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 18 czerwca 2025 r., II SAB/Go 54/25, CBOSA). Powyższe okoliczności były bezsporne. Przesądzenie wskazanych kwestii pozwala na przejście do drugiego etapu kontroli działalności podmiotu zobowiązanego do udostępniania informacji o środowisku, tj. do rozstrzygnięcia, czy w sprawie występuje bezczynność w rozpoznaniu wniosku dostępowego z dnia [...] marca 2025 r.

Zdaniem Sądu w rozpoznawanej sprawie kwestią istotną jest to, czy po wydaniu przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim wyroku z dnia 30 października 2025 r., II SA/Go 475/25, organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku z dnia [...] marca 2025 r. Należy wskazać, że organ zastosował się do wskazań zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. z dnia 30 października 2025 r., II SA/Go 475/25 i wezwał stronę skarżącą w trybie art. 64 § 2 k.p.a. do usunięcia braku formalnego wniosku z dnia [...] marca 2025 r. poprzez jego podpisanie. Wnioskodawca pismem z dnia [...] grudnia 2025 r. w wyznaczonym terminie uzupełnił brak formalny ww. wniosku poprzez opatrzenie wniosku kwalifikowanym podpisem elektronicznym, złożonym przez R. K., upoważnionego do reprezentacji Fundacji, zgodnie z załączonym odpisem z KRS - jako Prezes Zarządu. Pismo to, wysłane za pomocą platformy ePuap, zostało doręczone do organu dnia [...] grudnia 2025 r. W myśl art. 14 ust. 1 u.u.i.ś. informację o środowisku i jego ochronie udostępnia się bez zbędnej zwłoki, nie później niż w ciągu miesiąca od dnia otrzymania wniosku. Termin, ten można przedłużyć do 2 miesięcy ze względu na stopień skomplikowania sprawy (ust. 2). Informacje niewymagające wyszukiwania udostępnia się w dniu złożenia wniosku (art. 14 ust. 4). O ile istnieją, wymienione w ustawie środowiskowej, przeszkody dla udostępnienie informacji o środowisku musi zostać wydana decyzja administracyjna (tak art. 15 ust. 3 i art. 20 ust. 1), przy zachowaniu wskazanych terminów (art. 14 ust. 5). Należy uznać, że również termin na wydanie decyzji w postępowaniu odwoławczym (decyzji II – instancyjnej) wynosił miesiąc (art. 14 ust. 1 w zw. ust. 5 w u.u.i.ś.) i rozpoczął bieg od usunięcia braku formalnego wniosku z dnia [...] marca 2025 r. Organ nie przedłużył wspomnianego terminu a zatem termin upłynął z dniem [...] stycznia 2026 r., co nie było również kwestionowane przez organ. Przedmiotowa decyzja została wydana [...] stycznia 2026 r. Nie może zatem budzić wątpliwości, że organ dopuścił się bezczynności (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2024 r., III OSK 639/23, CBOSA). Z bezczynnością mamy bowiem do czynienia wówczas, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu, lub nie podjął stosownej czynności.

Ponieważ stan bezczynności organu ustał po dacie wniesienia skargi, jednakże przed datą wyrokowania, postępowanie sądowe dotyczące nakazania organowi rozpatrzenia wniosku strony skarżącej - z uwagi na brak możliwości zastosowania przez Sąd trybu przewidzianego w art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - podlegało umorzeniu jako bezprzedmiotowe na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a., o czym orzeczono w pkt I wyroku. Stosownie do uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 listopada 2008 r. (sygn. akt I OPS 6/08) przepis art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. ma zastosowanie także w przypadku, gdy po wniesieniu skargi na bezczynność organu - w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4a p.p.s.a. - organ wyda akt lub dokona czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, co do których pozostawał w bezczynności. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność w rozpoznaniu wniosku skarżącego o udzielenie informacji o środowisku, nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Należy podkreślić, że dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ terminów załatwienia sprawy. Rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niezasługujące na zaakceptowanie w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne (por. B. Adamiak i J. Borkowski, Komentarz do kodeksu postępowania administracyjnego, Warszawa 1998 r., s. 808-812). Kwalifikacja naruszenia jako rażące musi posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (postanowienie NSA z 27 marca 2013 r., I OSK 468/13, wyrok WSA we Wrocławiu z 10 kwietnia 2014 r., II SAB/Wr 14/14, wyrok WSA w Łodzi z 11 stycznia 2018 r., II SAB/Łd 209/17, CBOSA). W ocenie Sądu w niniejszej sprawie nie zachodzą takie okoliczności a sam okres bezczynności nie był znaczny.

O kosztach postępowania Sąd orzekł w punkcie III wyroku na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., zasądzając od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania, na które składa się wpisu sądowy od skargi w wysokości 100 zł.