Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 września 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr [...] w przedmiocie nieważności decyzji w sprawie przeniesienia w części decyzji dotyczącej warunków zabudowy postanawia: odmówić skarżącemu K. K. przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 662/21;

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 662/21, wydanym po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, oddalił skargę K. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Gdańsku z dnia 31 sierpnia 2021 r., nr SKO Gd/2941/21.

W dniu 14 kwietnia 2022 r. (data stempla pocztowego) skarżący złożył wniosek o sporządzenie uzasadnienia niniejszego wyroku.

Postanowieniem z dnia 4 maja 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku odmówił sporządzenia na wniosek skarżącego uzasadnienia do wyroku w sprawie. W uzasadnieniu Sąd wskazał m.in., że termin do wniesienia przedmiotowego wniosku o uzasadnienie upłynął w dniu 13 kwietnia 2022 r., co oznacza, że został on złożony po terminie.

Pismem, którego wpływ do tutejszego Sądu odnotowano w dniu 6 czerwca 2022 r., strona zaskarżyła powyższe postanowienie w przedmiocie odmowy sporządzenia uzasadnienia do wyroku oraz wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że podczas rozprawy, która odbywała się zdalnie występowały problemy z transmisją fonii, które zgłaszał Przewodniczącemu składu sędziowskiego. W związku z powyższym został on pozbawiony możliwości wysłuchania treści pouczeń i poznania tym samym terminu do wniesienia stosownego wniosku o uzasadnienie. W podsumowaniu swego pisma skarżący wniósł o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie wyroku z uwagi, iż w ocenie strony, mając na uwadze błędy popełnione przez WSA w Gdańsku postępowanie miało tak naprawdę charakter niejawny, co w konsekwencji powinno prowadzić do konieczności doręczenia stronie odpisu wyroku, po czym dopiero rozpocząłby bieg termin na złożenie wniosku o uzasadnienie.

W dniu 25 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny w sprawie o sygn. II OZ 452/22 wydał postanowienie o oddaleniu powyższego zażalenia, wskazując, że podziela ocenę WSA w Gdańsku w zakresie uznania, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia został złożony po terminie. W gestii tutejszego Sądu pozostawiono natomiast zbadanie czy ziściły się przesłanki świadczące o możliwości przywrócenia terminu do złożenia przedmiotowego wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:

Złożony przez skarżącego wniosek o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku nie zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2022 r., poz. 329) - zwanej dalej p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Stosownie przy tym do treści art. 87 p.p.s.a. pismo wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu (§ 1). W piśmie tym należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu (§ 2). Równocześnie z wnioskiem o przywrócenie terminu strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie (§ 4).

Z treści powyższych przepisów wynika, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i tylko kumulatywne zaistnienie przywołanych przesłanek może stanowić podstawę faktyczną i prawną do wydania przez sąd administracyjny postanowienia o przywróceniu wnioskodawcy terminu do dokonania czynności procesowej w postępowaniu sądowoadministracyjnym.

W niniejszej sprawie nie budzi wątpliwości, że skarżący wniosek o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku złożył po terminie do tego przewidzianym, co potwierdził w swym orzeczeniu z dnia 25 sierpnia 2022 r. Naczelny Sąd Administracyjny. Wyrok oddalający skargę w sprawie o sygn. akt II SA/Gd 662/21 ogłoszony został, po rozpoznaniu sprawy na rozprawie, w dniu 6 kwietnia 2022 r. Zgodnie zaś z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Tym samym, termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku wydanego w niniejszej sprawie upływał w dniu 13 kwietnia 2022 r. Skarżący wniosek ten złożył zaś dopiero w dniu 14 kwietnia 2022 r.

Nadto, uznać należy, że skarżący zachował 7 – dniowy termin do wniesienia wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, dokonując jednocześnie zaskarżenia postanowienia WSA w Gdańsku z dnia 4 maja 2022 r. Z treści zażalenia wynika, że skutkiem uchybienia terminu przez skarżącego była zła jakość fonii podczas rozprawy zdalnej, przez którą nie był w stanie w sposób poprawny usłyszeć pouczenia dotyczącego terminu wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia.

W ocenie Sądu, skarżący nie uprawdopodobnił fundamentalnej przesłanki umożliwiającej przywrócenie terminu do dokonania czynności procesowej, tj. braku swojej winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w sprawie wyroku.

Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, brak winy w uchybieniu terminu podlega ocenie w świetle wszystkich okoliczności konkretnej sprawy, w sposób uwzględniający obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. O braku winy w niedopełnieniu obowiązku można mówić bowiem tylko w przypadku stwierdzenia, że dopełnienie obowiązku stało się niemożliwe z powodu przeszkody nie do przezwyciężenia, czyli gdy strona nie mogła przeszkody usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (por. postanowienie NSA z dnia 3 września 2010 r., sygn. akt I OZ 655/10, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Brak winy w uchybieniu terminu może mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć (zob. postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 1 lutego 2019 r., sygn. akt II SA/Go 803/19, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie (zob. postanowienie NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OZ 1075/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy ocenie winy lub jej braku w uchybieniu terminowi do dokonania czynności procesowej, należy brać pod rozwagę także okoliczności świadczące o podjęciu lub nie podjęciu przez stronę działań mających na celu zabezpieczenie się w dotrzymaniu terminu (por. postanowienie NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II OZ 580/08, http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przywrócenie terminu nie jest zaś dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 1997 r., sygn. akt SA/Sz 630/96, Lex nr 30748).

Jednocześnie, w orzecznictwie i doktrynie, wskazuje się, że wymóg uprawdopodobnienia, wskazany w art. 87 § 2 p.p.s.a., jest dalece mniej rygorystyczny niż udowodnienie danej okoliczności. Uprawdopodobnienie istnienia danej okoliczności jest środkiem zastępczym dowodu w ścisłym tego słowa znaczeniu i nie daje pewności, lecz tylko wiarygodność (prawdopodobieństwo) twierdzenia o jakimś fakcie (zob. wyrok NSA z dnia 4 czerwca 2002 r., sygn. akt II SA/Ka 1977/00, LEX nr 655239). Uprawdopodobnienie nie oznacza więc udowodnienia braku winy (zob. B. Dauter, A. Kabat, M. Niezgódka – Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Lex/el 2019). Jednakże, podmiot ubiegający się o przywrócenie terminu powinien dołożyć wszelkich starań i wysiłków w celu wyjaśnienia przyczyn swojego uchybienia (zob. postanowienie NSA z dnia 12 marca 2009 r., sygn. akt II GZ 47/09, Legalis).

W ocenie Sądu, okoliczności przedstawione przez skarżącego nie uprawdopodobniają braku jego winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wydanego w niniejszej sprawie wyroku.

Jak już wyżej wskazano, zgodnie z treścią art. 141 § 2 p.p.s.a. w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Przy czym odpis sentencji wyroku oddalającego skargę jest doręczany stronom tylko w jednym przypadku, o którym mowa w art. 139 § 4 p.p.s.a., tj. wówczas gdy wyrok ten wydano na posiedzeniu niejawnym. Oznacza to, że zasadą z art. 142 § 1 p.p.s.a. jest doręczanie odpisu wyroku z uzasadnieniem sporządzonym z urzędu, tj. w przypadku uwzględnienia skargi. Natomiast w przypadku oddalenia skargi na rozprawie sąd nie sporządza uzasadnienia, o ile nie wpłynie wniosek skarżącego, a także sąd nie doręcza odpisów sentencji takiego wyroku.

Wbrew twierdzeniom wywiedzionym przez skarżącego w zażaleniu rozprawa w sprawie II SA/Gd 662/21, która odbyła się w dniu 6 kwietnia 2022 r. miała charakter jawny. Doszło do zdalnego połączenia się ze stroną postępowania, sędzia sprawozdawca zreferował dotychczasowy przebieg sprawy a skarżący podtrzymał wnioski podniesione w skardze. Z rozprawy sporządzono stosowny protokół, w którym znajduje się adnotacja o dokonaniu pouczenia skarżącego m.in. w przedmiocie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia. Okoliczność zakłócenia fonii w trakcie rozprawy, na którą powołuje się skarżący nie wyczerpuje przesłanki braku winy w uchybieniu zaistniałym po jego stronie. Skarżący jest bowiem zobowiązany do szczególnej staranności w zakresie dokonania czynności sądowych zgodnie z literą prawa i jeżeli doszło do przeszkody w zakresie usłyszenia pouczenia winien on przedsięwziąć działania by ponownie uzyskać pełną treść pouczenia- czy to przez zwrócenie się konkretnie o jego powtórzenie do Przewodniczącego w toku rozprawy, czy też skontaktowanie się osobiste czy telefoniczne z WSA w Gdańsku w celu uzyskania odpowiedzi co do właściwego terminu złożenia wniosku o uzasadnienie, w szczególności, iż skarżący zdawał sobie sprawy z faktu kiedy miała miejsce rozprawa, po której ogłoszono wyrok.

Jak wskazuje orzecznictwo sądowoadministracyjne, nie stanowią podstawy do uznania, że uchybienie terminu nastąpiło bez winy strony takie okoliczności jak: dopuszczenie się choćby lekkiego niedbalstwa przez stronę, niedostateczna staranność w prowadzeniu własnych spraw, czy też nieznajomość prawa (zob. postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2016 r., sygn. akt II OZ 1369/15, https://orzeczenia.nsa.gov.pl).

Mając powyższe na uwadze, Sąd odmówił skarżącemu przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 6 kwietnia 2022 r., sygn. akt II SA/Gd 662/21, o czym orzekł na podstawie art. 86 § 1 p.p.s.a.