II SAB/Wa 270/24 - Wyrok

Data orzeczenia	2025-01-15	
Data wpływu	2024-05-08	
Sąd	Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie	
Sędziowie	Łukasz Krzycki /przewodniczący sprawozdawca/
Mateusz Rogala
Sławomir Antoniuk	
Symbol z opisem	6480
658	
Hasła tematyczne	Dostęp do informacji publicznej	
Sygn. powiązane	III OSK 754/25	
Skarżony organ	Inne	
Treść wyniku	Oddalono skargę	
Powołane przepisy	Dz.U. 2022 nr 0 poz 902; art. art. 4 ust. 1 pkt 5, 13 ust. 1 i 2, 16 ust. 1; Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej - t.j.	
Sentencja
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki (spr.), Sędzia WSA Sławomir Antoniuk, Asesor WSA Mateusz Rogala, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 15 stycznia 2025 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na bezczynność Polskiego Związku Hodowców [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2020 r. o udostępnienie informacji publicznej oddala skargę	
Uzasadnienie
Skarżąca spółka, zwana dalej "Wnioskodawcą", zarzuciła Polskiemu Związkowi Hodowców [...], zwanemu dalej "Stowarzyszeniem", bezczynność przy rozpatrywaniu jej żądania udostępnienia informacji publicznej, sformułowanego w piśmie z 11 sierpnia 2020 r. Pierwotnie (w samej skardze) Wnioskodawca określał termin złożenia wniosku na [...] lipca 2020 r.

W skardze zarzucono organowi naruszenie:

- art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. z 1997 r. Nr 78 poz. 483 ze zm.) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o prawie do uzyskiwania informacji publicznej - poprzez jego błędne zastosowanie - nieudostępnienie informacji publicznej na wniosek,

- art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2022 r., poz. 902), zwanej dalej "ustawą o informacji" w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informację - nieudostępnioną w Biuletynie Informacji Publicznej - udostępnia się na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od złożenia wniosku - poprzez brak zastosowania; wobec wniosku nie udostępniono informacji publicznej.

Uzasadniając skargę wskazano:

- wnioskiem z [...] lipca 2020 r. - przesłanym na adres siedziby Stowarzyszenia: ul. [...] m. [...], [...] - Wnioskodawca, działając za pośrednictwem pełnomocnika, zwrócił się o udostępnienie informacji publicznej prostej - w zakresie skanów:

- wszystkich dokumentów indentyfikacyjnych, wydanych dla koniowatego o numerze [...] (numer ten opisywany będzie dalej mianem "Numer"), zgodnie z art. 4 rozporządzenia wykonawczego Komisji (UE) 2015/262 z dnia 17 lutego 2015 r. określającego, na podstawie dyrektyw Rady 90/427/EWG i 2009/156/WE, zasady dotyczące metod identyfikacji koniowatych (rozporządzenie w sprawie paszportu konia) (Dz. Urz, UE L Nr 59, str. 1), zwanego dalej "rozporządzeniem wykonawczym",

- wydruku z bazy danych o której mowa w art. 38 rozporządzenia wykonawczego - zawierającego informacje dotyczące koniowatego o Numerze

- wszystkich dokumentów, na podstawie których dokonano zmian w danej bazie danych;

Wnioskodawca zwrócił się o przesłanie skanów wymienionych dokumentów na wskazany adres poczty e-mail,

- termin udostępnienia informacji upłynął po 14 dniach od złożenia wniosku; mimo tego podmiot zobowiązany nie udzielił jakiejkolwiek odpowiedzi,

- z uwagi na brak odniesienia się do wniosku o udostępnienie informacji prostej, zasadnym jest również przyznanie na rzecz Wnioskodawcy sumy pieniężnej; winno to dać Stowarzyszeniu asumpt do nieignorowania wniosków, składanych w trybie ustawy o informacji.

W odpowiedzi na skargę Stowarzyszenie wniosło o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazano:

- [...] listopada 2021 r. doręczono Stowarzyszeniu skargę na bezczynność, wniesioną przez działającego w imieniu Wnioskodawcy radcę prawnego; skargę - z datą sporządzenia 10 października 2020 r. - przedłożono Stowarzyszeniu w jednym egzemplarzu; zawierała tylko jeden załącznik - wydruk informacji pełnych KRS Wnioskodawcy - mimo, że na końcu skargi wymieniono pięć załączników; do skargi nie dołączono m.in. wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lipca 2020 r. (wymieniony jako zał. 4),

- skarga jest niezasadna; Stowarzyszeniu nigdy nie doręczono bowiem wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lipca 2020 r., o którym mowa w skardze; skoro Stowarzyszeniu nie doręczono wniosku to nie mogło ono udzielić odpowiedzi w trybie art. 13 ustawy o informacji,

- Stowarzyszenie winno przekazać nawet nie kompletną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; nie zaś kierować – [...] listopada 2021 r. - pismo do pełnomocnika Wnioskodawcy - wskazano nazwę kancelarii prawnej, zwanej dalej "Kancelarią"; poinformowano w nim Kancelarię o braku wskazanych załączników do skargi oraz nie otrzymaniu przez Stowarzyszenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej z [...] lipca 2020 r.; zwrócono się jednocześnie do Kancelarii z zapytaniem, czy taki wniosek wysłała do Stowarzyszenia pocztą; w piśmie tym poinformowano też, że wskazany w skardze Numer konia nie występuje w Centralnej Bazie Danych Koniowatych; zawiera bowiem za mało cyfr i nie podano nazwy koniowatego; Stowarzyszenie ustaliło bezpośrednio z Wnioskodawcą, że sprawa dotyczy konia - klacz [...] (wskazano właściwy numer ewidencyjny); w związku z tym poinformowano Kancelarię, że sprawę tego konia wyjaśniał w 2020 roku Powiatowy Lekarz Weterynarii w [...],

- ponieważ na pismo z 25 listopada 2021 r. Stowarzyszenie nie otrzymało od Kancelarii żadnej odpowiedzi, a ponadto nie przedstawiła ona żadnego dowodu na rzekome złożenie wniosku o udzielenie informacji publicznej - uznano sprawę za wyjaśnioną; nie przekazano niekompletnej skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie,

- nieprzekazanie niekompletnej skargi, doręczonej 15 listopada 2021 r. (datowanej na dzień 10 października 2020 r.), nie wynikało z celowego działania Stowarzyszenia; było skutkiem błędnego uznania, że doręczonym pełnomocnikowi Wnioskodawcy [...] grudnia 2021 r. pismem wyjaśniono sprawę.

W dodatkowych pismach procesowym (k. 43-44 i 50) Wnioskodawca podtrzymała skargę, nie kwestionując że nie ma dowodu przesłania wniosku, datowanego [...] lipca 2020 r. Wskazano jednocześnie, że wniosek tożsamej treści złożono do Stowarzyszenia [...] sierpnia 2020 - drogą elektroniczną. Załączono wydruk wiadomości, skierowanej tego dnia na adres poczty e-mail Stowarzyszenia, z adresu poczty Kancelarii (k. 52).

Wobec wezwania Sądu do złożenia wyjaśnień, Stowarzyszenie wskazało (tak: k. 70 i 70v), że na jego skrzynkę poczty elektronicznej - pod datą [...] listopada 2020 r., w folderze wiadomości odebranych – nie wpłynęła korespondencja, wysłana z adresu Kancelarii; jeżeli systemowe ustawienia spamowe skrzynki automatycznie przekierowały wiadomość do folderu "spam", usunięto ją bez sprawdzenia – jak wszystkie wiadomości z tego folderu.

W kolejnym piśmie (k. 78-90) Wnioskodawca podtrzymał skargę. Podnosił m.in., że na podmiocie obowiązanym do udostępnienia informacji publicznej spoczywa powinność właściwej konfiguracji poczty e-mail. Wskazano, że wniosek - datowany na [...] lipca 2020 r. - musiał być załączony do skargi, która trafiła do Stowarzyszenia. Nie przedłożono dokumentu, potwierdzającego doręczenie wiadomości e-mail z [...] sierpnia 2020 r. na skrzynkę Stowarzyszenia.

Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym, wobec treści art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r. poz. 935 ze zm.).

Sąd zważył, co następuje:

Bezczynność organu administracji publicznej – w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 8 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – ma miejsce, gdy w prawnie ustalonym terminie nie podejmuje on czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem w terminie stosownego aktu lub nie podjął wymaganej czynności. Dla skuteczności skargi nie ma znaczenia, z jakich powodów nie podjęto określonego rozstrzygnięcia lub nie wykonano czynności - w szczególności, czy jest to następstwem zawinionej lub nie- opieszałości organu w ich podjęciu lub dokonaniu (tak: T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Komentarz, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, Warszawa 2005, str. 86).

Informację publiczną na wniosek udostępnia się bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu 14 dni. W terminie tym, obowiązany do udzielenia informacji powiadamia wnioskodawcę o ewentualnym braku możliwości jej przekazania w danym czasie oraz wskazuje, kiedy to uczyni – nie później jednak niż po dwu miesiącach od wpływu wniosku (art. 13 ust. 1 i 2 ustawy o informacji).

Odmowa udostępnienia informacji publicznej następuje natomiast w drodze decyzji (art. 16 ust. 1 ustawy o informacji). W judykaturze ukształtował się pogląd, że – gdy żądanie udostępnienia informacji nie dotyczy w istocie objętej pojęciem publiczna, bądź podmiot obowiązany nie dysponuje w ogóle daną informacją – powiadamia się o tym wnioskodawcę pismem (tak: wyrok NSA z 11 grudnia 2002 r.,

o sygn. II SA 2867/02, publ. Wokanda 2003/6/33). Spory w danym zakresie rozstrzyga zaś sąd administracyjny - w razie wniesienia skargi na bezczynność podmiotu, od którego żądano informacji.

W przedmiotowej sprawie jest poza sporem, że Stowarzyszenie należy do podmiotów generalnie obowiązanych udostępniać informację publiczną - wobec treści art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy o informacji – w związku z wykonywaniem zadań publicznych określonych rozporządzeniem wykonawczym. Nie kwestionowano także, że żądane informacje stanowią publiczne. Gdyby tak zresztą nie było, podmiot musiałby o tym Wnioskodawcę poinformować - czego nie uczyniono do dnia wniesienia skargi (wpływ do Stowarzyszenia [...] listopada 2021 r.).

Dla oceny zasadności skargi Wnioskodawcy kluczowe jest ustalenie, czy – do dnia jej wniesienia - można przypisać Stowarzyszeniu bezczynność, wobec wpływu konkretnego żądania, w którym przywołano przepisy o informacji publicznej.

Co istotne bowiem, w niniejszym postępowaniu ocena może dotyczyć wyłącznie okresu do dnia wniesienia skargi, co miało miejsce [...] listopada 2021 r. (tak adnotacja na pieczęci k. 4). Czynności Stowarzyszenia po tej dacie mogłoby być przedmiotem analizy Sądu jedynie w razie ustalenia, że pozostawało ono w bezczynności przed dniem wniesienia skargi - i to jedynie w kontekście zasadności zobowiązania go do podjęcia czynności w wyznaczonym terminie bądź oceny, czy bezczynność należy kwalifikować jako mającą charakter rażącego naruszenia prawa. Odmienne rozumienie regulacji, dotyczących zakresu prawa do kwestionowania bezczynności, oznaczałoby możliwość wnoszenia do sądu administracyjnego skarg niejako z ostrożności - dla oceny stanu, który jeszcze (na dzień kierowania wystąpienia do Sądu) mógłby nie wystąpić. Intencji przyjęcia takich rozwiązań nie sposób nawet przypisać racjonalnemu prawodawcy.

W tak zarysowanych ramach należy skonstatować, że - w świetle przedłożonego Sądowi materiału dowodowego – brak podstaw dla uznania, aby Stowarzyszenie było bezczynne w sprawie wniosku o udostępnienie informacji publicznej, datowanego [...] sierpnia 2020 r. Przedłożony przez stronę skarżącą wydruk wiadomości e-mail - wedle wskazanego tam adresu skierowanej do Stowarzyszenia - nie może stanowić dowodu, przesądzającego o doręczeniu danego żądania podmiotowi obowiązanemu udostępniać informacje publiczne. Uprawdopodabnia on wyłącznie wysłanie wiadomości. Wprawdzie w regulacjach dotyczących udostępniania informacji publicznej nie zamieszczono zamkniętego katalogu sposobu kierowania wniosków. W danym zakresie dopuszczono wszelkie sposoby kierowania żądania do podmiotu obowiązanego. Jednakże nie we wszystkich przypadkach kierująca żądanie osoba uzyskuje dowód potwierdzający wpływ żądania do obowiązanego podmiotu. W przypadkach spornych z kolei, nie ma przesłanek dla przyjęcia reguły domniemania wpływu stosownego podania. Ochrona interesu wnoszących o udostępnienie informacji publicznej realizowana jest wobec tego w ten sposób, że - wobec uzyskania informacji (np. na etapie wniesienia skargi do sądu administracyjnego) o braku wpływu wniosku do organu obowiązanego - strona może ponownie skierować żądanie – wykorzystując, jeśli uzna to za zasadne, formy korespondencji, zapewniające uzyskanie potwierdzenia wpływu wniosku. Trafnie zauważa wprawdzie strona skarżąca, że powinność właściwej konfiguracji poczty e-mail – tak, aby zapewnić efektywne procedowanie nad wnioskami o udostępnienie informacji publicznej - spoczywa na dysponującym informacją podmiocie. Odnosić to można jednak wyłącznie do przypadków, gdy materiał dowodowy potwierdza jednoznacznie, że określone podanie do podmiotu wpłynęło, lecz wniosku nie rozpatrzono. W przedmiotowej sprawie natomiast Wnioskodawca - reprezentowany zresztą także na etapie żądania informacji publicznej przez profesjonalnego pełnomocnika - nie dysponuje dowodem doręczenia podania. Jednocześnie opcja żądania potwierdzenia wpływu wiadomości e-mail jest generalnie dostępna. W tej sytuacji, nie sposób przypisać organowi zaniedbań – co do rozpoznania konkretnego wniosku.

W realiach danej sprawy Sąd przyjął - wobec wyjaśnień Wnioskodawcy w toku postępowania - że przedmiotem skargi jest bezczynność w kontekście podania datowanego [...] sierpnia 2020 r. (tak zmiana przedmiotu skargi k. 73). Wnioskodawca nie dysponuje bowiem nawet kopią pisma, skierowanego jakoby do Stowarzyszenia a datowanego dla 20 lipca 2020 r. Wedle wyjaśnień Stowarzyszenia także ono nie dysponuje egzemplarzem danego wniosku. Chybione są wywody, jakoby zasadnym było przyjęcie, że jego kopię załączono do skargi. Miałby to potwierdzać wykaz – na jej końcu. Przeczy temu treść pisma - datowanego 25 listopada 2021 r. - skierowanego przez Stowarzyszenie do Kancelarii bezpośrednio po wpływie skargi (tak: str. 1 pliku akt adm.).

Ponieważ - jak wskazano - przedmiotem oceny Sądu mogą być działania bądź zaniechania obowiązanego podmiotu wyłącznie do dnia wniesienia skargi - gdy, jak wywodzi Stowarzyszenie dopiero powzięło wiadomość o skierowaniu doń wniosku - nie można mu przypisać bezczynności. Uzasadniało to oddalenie skargi, jako bezzasadnej. Stowarzyszenie nie uchybiło przy tym ani - mającej rangę zasady konstrukcyjną - powinności udostępnianie informacji publicznej, ani też nie naruszyło terminów jej udostępniania - określonych ustawą o informacji.

Z powyższych względów, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji wyroku.