Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Sędzia NSA Danuta Oleś, , , po rozpoznaniu w dniu 14 lutego 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej zażalenia [...] s.r.o. z siedzibą w Czechach na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2018 r. sygn. akt III SA/Wa 2800/17 odrzucające skargę kasacyjną [...] s.r.o. z siedzibą w Czechach w sprawie ze skargi [...] s.r.o. z siedzibą w Czechach na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Warszawie z dnia 13 czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu dokonania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za grudzień 2016 r. postanawia uchylić zaskarżone postanowienie.

Zaskarżonym postanowieniem z 7 listopada 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 2800/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę kasacyjną [...] s.r.o. z siedzibą w Czechach od wyroku tego Sądu z 8 czerwca 2018 r.

Sąd wskazał, że pełnomocnik spółki w związku z wywiedzioną od powołanego wyroku skargą kasacyjną wezwany został do usunięcia jej braków formalnych poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na język polski, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia, a także złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.

W terminie zakreślonym w wezwaniu pełnomocnik skarżącej spółki uzupełnił wskazane braki.

Sąd pierwszej instancji wskazując na treść art. 178, art. 176 § 1 i 2 oraz art. 47 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369, dalej: "P.p.s.a.") stwierdził, że pomimo nadesłania wskazanych dokumentów i złożenia wniosku o przeprowadzenie rozprawy, wobec niezłożenia odpisu pisma zawierającego oświadczenie o przeprowadzeniu rozprawy, brak nie został należycie uzupełniony.

W zażaleniu na powyższe postanowienie spółka zaskarżyła je w całości, zarzucając naruszenie:

- art. 178 w zw. z art. 176 P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie polegające na całkowicie dowolnym przyjęciu, że skarżący nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej w związku z niedołączeniem odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,

- art. 47 § 1 w zw. z art. 49 § 1 P.p.s.a. poprzez ich niezastosowanie skutkujące brakiem wezwania skarżącego do usunięcia braku formalnego skargi kasacyjnej poprzez złożenie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie,

- art. 49 § 1 w zw. z art. 57 § 1 P.p.s.a. poprzez uznanie, że niezałączenie odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak uzupełniający nadanie sprawie dalszego biegu.

Wskazując na powyższe podstawy wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:

Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.

W art. 176 P.p.s.a. zostały określone elementy, jakie musi spełniać skarga kasacyjna. W szczególności skarga kasacyjna powinna czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma strony oraz zawierać wniosek o jej rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy (zob. art. 176 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 177a P.p.s.a., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań przewidzianych w art. 176, innych niż przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie, przewodniczący wzywa stronę do usunięcia braków w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Natomiast na mocy art. 178 p.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny ma obowiązek odrzucenia na posiedzeniu niejawnym skargi kasacyjnej, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie.

Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie zawierała m.in. wniosku o rozpoznanie jej na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Taki brak formalny podlegał uzupełnieniu w postępowaniu naprawczym określonym w art. 177a P.p.s.a.

Zarządzeniem z 28 września 2018 r. wezwano pełnomocnika skarżącej spółki do uzupełnienia barków formalnych skargi kasacyjnej poprzez złożenie oryginału lub uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu Skarżącej przed Naczelnym Sądem Administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz oryginału lub uwierzytelnionego odpisu dokumentu wraz z jego tłumaczeniem przysięgłym na język polski, z którego wynikałoby upoważnienie osoby, która udzieliła pełnomocnictwa do reprezentacji spółki w dacie jego udzielenia, a także złożenie wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy – w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej. W zakreślonym terminie pełnomocnik skarżącej nadesłał brakujące dokumenty oraz pismo, w którym złożył wniosek o przeprowadzenie rozprawy.

Z uwagi na niedołączenie odpisu pisma z oświadczeniem o zrzeczeniu się rozprawy, WSA uznał, że pełnomocnik skarżącej nie uzupełnił braku formalnego skargi kasacyjnej, co skutkowało jej odrzuceniem.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, WSA nie miał podstaw do odrzucenia skargi kasacyjnej. Zarządzenie z 28 września 2018 r. nie zobowiązywało pełnomocnika do przedłożenia wskazanego oświadczenia wraz z odpisem.

W dacie wydawania powyższego zarządzenia skarga kasacyjna obarczona była brakiem formalnym, który polegał na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Wobec tego prawidłowo wezwano pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia tego braku formalnego w terminie i pod rygorem określonym w art. 177a p.p.s.a. Zatem bezpodstawne było odrzucenie skargi kasacyjnej wobec braku odpisu wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.

Oczywiście brak formalny skargi kasacyjnej w postaci niezamieszczenia w niej wspomnianego wniosku lub oświadczenia powinien być uzupełniony przez zawarcie takiego wniosku lub oświadczenia w piśmie procesowym. Zgodnie natomiast z art. 47 § 1 P.p.s.a. do pisma strony należy dołączyć jego odpisy i odpisy załączników dla doręczenia ich stronom, a ponadto, jeżeli w sądzie nie złożono załączników w oryginale, po jednym odpisie każdego załącznika do akt sądowych. Niedołączenie odpisu pisma stanowi brak formalny, który podlega uzupełnieniu, jeśli uniemożliwia nadanie pismu dalszego biegu.

Należy jednak podkreślić, że przepisy P.p.s.a. nie upoważniają przewodniczącego do wzywania strony do uzupełnienia braku formalnego, który jeszcze nie wystąpił. Postępowanie naprawcze określone w art. 177a P.p.s.a. stanowi bowiem reakcję na stwierdzony brak formalny skargi kasacyjnej, a nie jest środkiem do usuwania braków formalnych, które mogą wystąpić w przyszłości.

Brak formalny skargi kasacyjnej – w dacie wydawania zarządzenia - polegał na niezamieszczeniu w niej wniosku o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, a nie na nienadesłaniu odpisu takiego wniosku lub oświadczenia. Wobec tego nie było wówczas podstaw do wezwania pełnomocnika skarżącej do nadesłania wspomnianego odpisu i to pod rygorem odrzucenia skargi kasacyjnej.

Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko WSA, że – co do zasady – niezałączenie przez stronę odpisu pisma zawierającego wniosek o rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie stanowi brak formalny skargi kasacyjnej, który podlega uzupełnieniu w trybie art. 177a P.p.s.a. Niemniej jednak w niniejszej sprawie taki brak formalny wystąpił w dacie nadania przez pełnomocnika skarżącej pisma, w którym został zawarty oświadczenie o zrzeczeniu się rozprawy. Dopiero stwierdzenie, że wspomniane pismo złożono bez jego odpisu dla strony przeciwnej, daje podstawy do wezwania pełnomocnika skarżącej do uzupełnienia takiego braku formalnego skargi kasacyjnej.

Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.

Odnosząc się do wniosku w zakresie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, należy stwierdzić, że Naczelny Sąd Administracyjny nie ma podstaw prawnych do wydania orzeczenia w tym zakresie w postanowieniu rozpoznającym zażalenie, skoro nie jest ono jednym z orzeczeń wskazanych w art. 209 P.p.s.a. Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a., do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, tj. przepisy Rozdziału 1. Działu IV. Brak natomiast odesłania do odpowiedniego stosowania przepisów o zwrocie kosztów postępowania między stronami (Dział V., Rozdział 1.), które dawałoby podstawę do ich odpowiedniego stosowania w postępowaniu toczącym się na skutek zażalenia. Zwrot kosztów niniejszego postępowania zażaleniowego jest możliwy jedynie w jednym z orzeczeń kończących postępowanie w sprawie w danej instancji, o ile pozwoli na to wynik sprawy determinujący rozstrzygnięcie o kosztach procesu.