Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Dariusz Marian Zalewski, Sędziowie sędzia WSA Paweł Janusz Lewkowicz (spr.), asesor sądowy WSA Justyna Siemieniako, , po rozpoznaniu w Wydziale II na posiedzeniu niejawnym w dniu 24 maja 2023 r. w trybie uproszczonym sprawy ze skargi J.M. na bezczynność Starosty Zambrowskiego w przedmiocie informacji publicznej 1. zobowiązuje Starostę Zambrowskiego do rozpoznania wniosku J.M. o udostępnienie informacji publicznej z dnia 11 marca 2023 r.; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Starosty Zambrowskiego na rzecz skarżącego J.M. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

J.M. (dalej jako: "skarżący") wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku skargę na bezczynność Starosty Zambrowskiego (dalej: "organ") w przedmiocie informacji publicznej. Autor skargi zarzucił naruszenie: (1) art. 61 ust. Konstytucji RP w zakresie w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej, (2) art. 10 ust. 1 w zw. z art. 12 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępnie do informacji publicznej (Dz. U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm., dalej jako: "u.d.i.p.") w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja, która nie została udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej lub centralnym repozytorium, jest udostępniana na wniosek, a podmiot udostępniający informację publiczną ma obowiązek zapewnić możliwość przesłania informacji publicznej.

W oparciu o powyższe zarzuty skarżący wniósł o zobowiązanie organu do załatwienia jego wniosku z 11 marca 2023 r. oraz zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wywiódł, że 11 marca 2023 r. za pośrednictwem platformy ePUAP złożył do Starosty Zambrowskiego wniosek o udostępnienie informacji publicznej, tj. przesłanie w formie elektronicznej projektu organizacji ruchu na drodze powiatowej nr 2019B. Termin do udostępnienia ww. informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., pierwszego dnia roboczego po 14 dniach od złożenia wniosku, czyli 27 marca 2023 r. W tym terminie, jak i do dnia sporządzenia skargi, skarżącemu nie udostępniono informacji, o którą wnioskował. Dlatego też bezczynność organu jest zdaniem skarżącego bezsporna.

Organ w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie oraz zasądzenie od skarżącego na jego rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że 14 marca 2023 r. Starostwo Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem przesłało do Starostwa Powiatowego w Zambrowie wniosek skarżącego o udostępnienie w formie elektronicznej, za pośrednictwem platformy ePUAP, ww. projektu organizacji ruchu. 13 marca 2023 r. w Starostwie Powiatowym w Zambrowie wystąpiła awaria systemu EZD, w wyniku której korespondencja została utracona i musiała zostać wpisana ręcznie. Skarżący 11 marca 2023 r. (sobota) złożył do organu wniosek identycznej treści jak ten, przekazany przez Starostwo Powiatowe w Wysokiem Mazowieckiem. Z uwagi na powyższe pracownik załatwiający sprawę ocenił, że wniosek z 11 marca 2023 r. jest wnioskiem powielonym oraz że nie jest wnioskiem złożonym w trybie u.d.i.p., gdyż pochodzi od innego organu. Następnie organ wyjaśnił, że w dniu 6 kwietnia 2023 r. skarżący wniósł skargę na bezczynność, zaś 11 kwietnia 2023 r. otrzymał informację o możliwości zapoznania się z żądanym materiałem W dniu 12 kwietnia 2023 r. przesłano mu natomiast wnioskowaną organizację ruchu. Przed wniesieniem skargi skarżący nie ponaglał organu ani nie ponawiał wniosku.

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j.: Dz. U. z 2021 r. poz. 137 ze zm.) oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. 2022 poz. 329, dalej jako: p.p.s.a.) sąd administracyjny sprawuje kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki przewidziane w ustawie.

2. Stosownie do treści art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki przewidziane w ustawie, zaś kontrola tej działalności, zgodnie z § 2 pkt 8 tego artykułu, obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 - 4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak, w sytuacji gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Instytucja skargi na bezczynność organu ma na celu ochronę praw strony przez doprowadzenie do wydania w sprawie rozstrzygnięcia lub podjęcia innej czynności dotyczącej uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa.

3. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia w sytuacji, gdy w prawnie określonym terminie organ nie podejmuje żadnych czynności w sprawie i mimo istnienia ustawowego obowiązku nie zakończył postępowania wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub też innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Celem skargi na bezczynność organu jest zwalczanie braku działania (zwłoki) w załatwianiu sprawy administracyjnej. Przy badaniu zasadności takiej skargi Sąd bierze pod uwagę stan sprawy istniejący w chwili zamknięcia rozprawy. Skarga na bezczynność czy przewlekłość organu ma bowiem na celu przede wszystkim wymuszenie na organie administracji załatwienie sprawy.

4. W niniejszej sprawie skarżący domagał się udostępnienia informacji w trybie ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176, ze zm.), dalej jako "u.d.i.p.". Ustawa ta reguluje zarówno zakres podmiotowy, przedmiotowy stosowania ustawy oraz procedurę i tryb udostępniania informacji publicznej, przewidując różne sposoby udostępniania informacji publicznych. Jednym z nich, zgodnie z art. 10 u.d.i.p., jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek. Bezspornie Starosta jako organ władzy publicznej jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej, zaś objęte wnioskiem skarżącego informacje stanowią informację publiczną w rozumieniu przepisów u.d.i.p. Stosownie bowiem do art. 1 ust. 1 i u.d.i.p. informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Informacją publiczną jest każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. W świetle powyższego, Starosta powinien był załatwić przedmiotowy wniosek w trybie i terminie przewidzianym w u.d.i.p.

5. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2.

Jeśli informacja publiczna nie może być udostępniona w terminie określonym w art. 13 ust. 1, podmiot obowiązany do jej udostępnienia powiadamia w tym terminie o powodach opóźnienia oraz o terminie, w jakim udostępni informację, nie dłuższym jednak niż 2 miesiące od dnia złożenia wniosku (art. 13 ust. 2 u.d.i.p.).

Podkreślenia wymaga, że udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem, chyba że środki techniczne, którymi dysponuje podmiot obowiązany do udostępnienia, nie umożliwiają udostępnienia informacji w sposób i w formie określonych we wniosku (art. 14 ust. 1 u.d.i.p.). W sytuacji, kiedy informacja publiczna nie może być udostępniona w sposób lub w formie określonych we wniosku, podmiot obowiązany do udostępnienia powiadamia pisemnie wnioskodawcę o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i wskazuje, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie. W takim przypadku, jeżeli w terminie 14 dni od powiadomienia wnioskodawca nie złoży wniosku o udostępnienie informacji w sposób lub w formie wskazanych w powiadomieniu, postępowanie o udostępnienie informacji umarza się (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).

Ze wskazanych unormowań należy wyprowadzić wniosek, że - po pierwsze - podmiot, do którego wpłynęło żądanie o informację publiczną winien zareagować na niego w terminie 14 dni, zaś - po drugie - winien to uczynić w sposób wymagany przez ustawę o dostępie do informacji publicznej.

6. Jak już wyżej wskazano skarżący zwrócił się do Starosty Zambrowskiego o udostępnienie w formie elektronicznej - za pośrednictwem platformy ePUAP - projektu organizacji ruchu dla drogi powiatowej nr 2019B. Nie jest żadnym uzasadnieniem, w ocenie Sądu, potraktowanie tego wniosku jako identycznego do wniosku złożonego w Starostwie Powiatowym w Wysokiem Mazowieckiem. Każdy złożony wniosek musi być rozpatrywany oddzielnie. Jeżeli wnioski są identyczne należ również procedować w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej, czego Starosta nie uczynił. Jeżeli organ uznał, iż wniosek ten nie jest wnioskiem w trybie ustawy, to ustawa przewiduje określone formy działania w tym zakresie.

7. W konsekwencji, Sąd obowiązany był do orzeczenia w pkt 2 wyroku, że organ dopuścił się bezczynności w rozpoznaniu wniosku skarżącego, czego podstawę stanowił art. 149 § 1 pkt 3 P.p.s.a., a wobec nie udostępnieniu informacji w żądanej formie zasadne było zobowiązanie organu do załatwienia sprawy (pkt 1 wyroku), a więc do realizacji wniosku skarżącego w sposób i formie przez niego żądanej w piśmie z dnia 1 marca 2023 r.

8. Z kolei, mając na uwadze art. 149 § 1a p.p.s.a., Sąd stwierdził w pkt 3 wyroku, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Okoliczności sprawy nie wskazują bowiem, by Starosta uchylał się od odpowiedzi. Jego działanie było spowodowane mylnym przekonaniem o powieleniu wniosku skarżącego.

9. Orzeczenie o zasądzeniu na rzecz skarżącego od organu kosztów postępowania, obejmujących wpis od skargi wynoszący 100 zł, znajduje podstawę w art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Sprawa niniejsza rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym, w trybie uproszczonym, a to na podstawie art. 119 pkt 4 p.p.s.a.